ỨNG DỤNG kỹ THUẬT LAI tại CHỖ HUỲNH QUANG để PHÁT HIỆN sớm một số bất THƯỜNG NHIỄM sắc THỂ ppt _ SINH HỌC (y dược)

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide sinh học ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn sinh học bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược

ỨNG DỤNG KỸ THUẬT LAI TẠI CHỖ HUỲNH QUANG ĐỂ PHÁT HIỆN SỚM MỘT SỐ BẤT THƯỜNG NHIỄM SẮC THỂ

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược

hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất” ;

https://123doc.net/users/home/user_home.php? use_id=7046916

• DTBS: 2,7% tổng số đẻ

• Ng/nhân: ĐB gen, ĐB NST TVDT & CĐTS

• Thu thập mẫu: TB ối TB ối , tua rau, máu cuống rốn, sinh thiết thai, TB thai tự do trong máu mẹ

• KT phát hiện:

– DT tế bào: phân tích NST  tiêu chuẩn C§RLNST – DT phân tử

– DT tế bào – phân tử

DTTB – PT: FISH

Tiêu chuẩn phát hiện ĐB NST

phát hiện

BĐ gen Phát hiện ĐB NST: SL, RL nhỏ

Các loại ADN dò

ADN dß ph?n

tâm

ADN dß đ?u mút

ADN dß t?

ch?c h?ch nhân

ADN dß l?p đ?c hi?u trên b ăng R

ADN dß

toànb? NST

ADN dß đ?c hi?u nhánh NST ADN dß đ?c hi?u locus

TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU KT FISH

• 2004 BM YSH – DT ĐHYHN: hoàn chỉnh, CĐTS HC Down

• 2007 viện HH-TM: CĐ leceumia

DTTB khó hoặc không thể phát hiện

1 Hoàn chỉnh kỹ thuật FISH trên NST ở kỳ giữa và trên

nhân tế bào gian kỳ của đầu dò ADN 13, 18, 21, X, Y

sinh một số bất thường NST 13, 18, 21, X, Y

loạn cấu trúc NST liên quan NST 21, NST X

Dị dạng chi, nội quan

+ 2 bệnh nh©n: RLCT NST 21, X + 1 mẫu ối RLCT NST 13

Cần KQ FISH  chÈn ®o¸n:

+ 2 bệnh nh©n: NST marker + 1 trÎ nam 46,XX

Lấy mẫu – làm tiêu bản

nhân TB gian kỳ Lấy mẫu - Nuôi cấy – Làm tiêu bản NST kỳ giữa

QUY TRÌNH THỰC HIỆN KT FISH (Vysis)

Biến tính ADN

Lai ADN dò và ADN đích

Nhuộm mẫu lai bằng thuốc nhuộm huỳnh quang

Phân tích tín hiệu lai dưới KHV huỳnh quang(50 nhân gian kỳ/mẫu - 20 cụm kỳ giữa/mẫu)

ADN đích của mẫu XN

3 Lai ADN dò với ADN

4 Nhuộm mẫu lai bằng

thuốc nhuộm huỳnh

quang

QUY TRèNH THỰC HIỆN KT FISH (Vysis)

Phin läc orange

Phin läc orange

Phin läc green

Phin läc green

§Çu dß ADN

Tel Xp/Yp

(TTAGGG)n Telomere ADN

§Çu dß ADN TelXp Phin läc green

1 Khụng đỏnh giỏ vỡ hai

tế bào chồng lờn nhau

2 Đếm là 2 tớn hiệu lai,

1 tớn hiệu bị khuếch tỏn

3

Khụng đỏnh giỏ vỡ cỏc

tế bào chồng lờn nhau

4

Đếm là 2 tớn hiệu lai,

1 tớn hiệu bị chia nhỏ

1 tớn hiệu bị chia nhỏ

Bảng đánh giá tín hiệu lai (Vysis)

T vÊn DT – Theo dâi

QT mang thai, sau sinh

XN: DTTB – ph©n tÝch NST

KT FISH

TV di truyÒn – S¶n khoa Chäc èi – C§ tr íc sinh

SƠ ĐỒ ÁP DỤNG KỸ THUẬT FISH TRONG CĐTS

LµM Hå S¥

X§ thai phô nguy c¬ cao sinh con bÊt th êng NST Thai phô  35 tuæi

TS sinh con DT AFP, HCG, uE XN triple test 3 Siªu ©m

1.Hoµn chØnh kü thuËt FISH

2.øng dông kü thuËt fish trong chÈn ®o¸n

tr íc sinh mét sè bÊt th êng nst

3.øng dông kü thuËt fish trong chÈn ®o¸n mét sè rèi lo¹n nst

Bảng 1 Kết quả hoàn chỉnh kỹ thuật FISH với đầu dò ADN 13, 18, 21, X, Y trên nhân gian kỳ

HOÀN CHỈNH CÁC NỘI DUNG

• Thể tích dịch ối:

– Thai 15-18 w : 5ml

– Thai 28-32 w : 10ml

• Xử lý nhân TB

– Loại trừ máu mẹ (nếu lẫn)

– Trypsin 0,25% trong 15 – 25’ tuỳ thuộc tuần thai

• Biến tính ADN: 73 0 C x 3’

• Lai ADN dò và ADN đích:

– thể tích vùng lai giảm từ 22x22mm xuống 10x10mm

– Thời gian lai 20-22 h

• Phân tích tín hiệu lai

– Tín hiệu lai thật: phát sóng ở bước sóng đặc hiệu & kích thước ổn định

– Tín hiệu lai giả: phát sáng dưới nhiều phin lọc, kích thước không ổn định

Kết quả FISH trên nhân tế bào gian kỳ của đầu dò ADN

13, 18, 21, X, Y và karyotyp của thai nam bình thường

Đầu dò ADN 13, 21

NST 21

NST 21 NST 13

NST 13

Đầu dò ADN 18, X, Y

NST 18

NST 18 NST X

NST Y

Tr íc sinh Đầu dò ADN 13, 21

Kết quả FISH trên nhân tế bào gian kỳ của đầu dò ADN

13, 18, 21, X, Y và karyotyp của thai nữ bình thường

Bảng 2 Kết quả hoàn chỉnh kỹ thuật FISH

với các đầu dò ADN 13, 18, 21, X, Y và

Tel Xp/Yp; Tel Xq/Yq trên NST kỳ giữa

tÕ bµo

NS

T 13

NS

T 18

NS

T 21

HOÀN CHỈNH CÁC NỘI DUNG

• Thu hoạch TB kỳ giữa: colcemid, KCl/huyÕt thanh, carnoy

• Phun tiêu bản: lam lạnh kèm kéo dài khử nước bằng cồn 70%/2’, 80%/2’, 100%/2’.

• Lai ADN dò và ADN đích:

– thể tích vùng lai giảm từ 22x22mm xuống 10x10mm

– Thời gian lai 420C: 20-22h (13, 18, 21, X, Y )

22-24h (TelXp/Yp; TelXq/Yq)

• Phân tích tín hiệu lai: tín hiệu lai nằm trên NST 

đánh giá dễ hơn nhân gian kỳ

Đầu dò Telq/Yq trên NST kỳ giữa của thai nam bình thường

TelYq

TelXq

Đầu dò TelXp/Yp trên

NST kỳ giữa của thai

nam bình thường

TelXp

TelYp

2 øng dông kü thuËt fish trong chÈn ®o¸n tr íc

sinh mét sè bÊt th êng nst

Kết quả chẩn đoán trước sinh một số bất thường NST

Kết quả chẩn đoán trước sinh hội chứng Turner

Đối chiếu kết quả siêu âm – FISH – DTTB trong hội chứng Turner

Kết quả FISH trên nhân TB gian kỳ

và karyotyp của thai hội chứng Turner

Sơ đồ đối chiếu kết quả siêu âm

nang bạch huyết với các bất thường NST

Kết quả chẩn đoán trước sinh hội chứng Down

Đối chiếu kết quả siêu âm – FISH – DTTB trong hội chứng Down

2 Nang b¹ch huyÕt 2 2 3 1 1 47, XY + 21

Kết quả FISH trên nhân TB gian kỳ

và karyotyp của thai hội chứng Down

NST 13

NST 13 NST 21

NST 21 NST 21

Kết quả sàng lọc huyết thanh mẹ

của thai hội chứng Down

Kết quả chẩn đoán trước sinh hội chứng Edward

Đối chiếu kết quả siêu âm – FISH – DTTB trong h/c Edward

Sè l

îng

FISH (số tÝn hiÖu lai trên

1

1 Dµy da g¸yDµy da g¸y 22 33 22 12 10

47, XY, +18

47, XX, +18 1

Kết quả FISH trên nhân TB gian kỳ

và karyotyp của thai hội chứng Edward

NST X

NST X NST 18 NST 18

Kết quả sàng lọc huyết thanh mẹ

của thai hội chứng Edward

3 øng dông kü thuËt fish trong chÈn ®o¸n mét sè rèi lo¹n nst

NST isoXq

NST X

NST t(13;13)

NST 13

NST 21

NST 21

NST idic(21) (pterq22.3::q22.3pter)

NST 13

NST 13

NST 21

Bệnh nhân L.H.N, 22 tuổi Biểu hiện LS: vô kinh I, lùn Karyotyp: 46,X,del(Xq),del(telXp)

Kết quả FISH trên cụm NST kỳ

giữa với đầu dò ADN 18, X, Y

NST del(Xq),del(telXp) NST 18

NST 18 NST X

Kết quả FISH trên cụm NST kỳ giữa

với đầu dò ADN TelXp/Yp

Tel Xp

Trẻ nam, karyotyp 46,XX Kết quả PCR: gen TDF (+)

Kết quả FISH trên cụm NST

kỳ giữa với đầu dò ADN 18, X, Y

NST Y NST X

NST 18

1 Hoµn chØnh kü thuËt FISH

- Gi¶m diÖn tÝch vïng lai xuèng 10 x 10mm

kú gi÷a:

íc)  NST ph©n t¸n tèt, tÝn hiÖu lai râ

3 ứng dụng kt FISH để xác định một số rlNST mà dttb khó hoặc không phát hiện đ ợc

phát hiện:

25 Turner; 9 thai Down; 7 thai Edward; 1 thai Patau.

- Kết quả FISH phù hợp với di truyền tế bào 100%.

Những đóng góp mới của đề tài

1 Khẳng định giá trị của KT FISH phát hiện

RL VCDT, lµm c¬ së cho TVDT

nh»m gi¶m tû lÖ sinh con dÞ tËt.