PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ CÔNG TY XE MÁY XE ĐẠP THỐNG NHẤT

- Được kinh doanh và làm đại lý các sản phẩm về cơ khí tiêu dùng, đồ điện tử, trang trí nội thất, vật liệu xây dựng, hàng công nghệ phẩm - Được mở cửa hàng giới thiệu và tiêu thụ sản phẩ

PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ

CÔNG TY XE MÁY XE ĐẠP THỐNG NHẤT

I) ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CÔNG TY ẢNH HƯỞNG ĐẾN CƠ CẤU TỔCHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ

1 ĐẶC ĐIỂM SẢN XUẤT KINH DOANH

a - Chức năng nhiệm vụ của công ty

Công ty xe máy xe đạp – xe đạp Thống Nhất là một đơn vị sản xuất kinhdoanh có tư cách pháp nhân Nhiệm vụ chính của công ty là:

- Sản xuất kinh doanh lắp ráp xe đạp – xe máy và phụ tùng xe đạp, xe

máy

- Sản phẩm của công ty phục vụ cho nhu cầu thị trường trong nước và

xuất khẩu

- Được kinh doanh và làm đại lý các sản phẩm về cơ khí tiêu dùng, đồ

điện tử, trang trí nội thất, vật liệu xây dựng, hàng công nghệ phẩm

- Được mở cửa hàng giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm của công ty với các

chức năng kinh tế trong và ngoài

b - Sản phẩm của công ty :

Chất lượng sản phẩm cùng với giá cả, phân phối là những nhân tố quantrọng ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thụ sản phẩm Chất lượng tốt luôn đi kèmvới mức giá cao Song cùng với mức giá như nhau, sản phẩm nào có chấtlượng cao hơn sẽ được khách hàng lựa chọn.

Bên cạnh chất lượng, sự đa dạng hoá trong kiểu dáng, màu sắc của chủngloại sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng; nó tạo cho khách hàng sự thuậntiện trong việc lựa chọn các mặt hàng khác nhau, thu hút khách hàng mua sảnphẩm của công ty mà không phải của đối thủ cạnh tranh

Ngoài ra mở rộng chủng loại sản phẩm đồng thời cũng là biện pháp tốt giúpcho doanh nghiệp phòng tránh được rủi ro trong kinh doanh Sản phẩm xe đạpcủa Công ty gồm các loại sau:

thị trường, bỏ ngỏ thị trường xe đạp hàng ngoại, trong đó chủ yếu là xe TrungQuốc tràn ngập.

c -Thị trường tiêu thụ sản phảm của công ty

Việc nâng cao chất lượng, mở rộng chủng loại sản phẩm mà phải được thựchiện gắn liền với nhu cầu đòi hỏi của thị trường để làm được điều này trướchết Công ty cần tiến hành công tác điều tra thị trường để nhận biết được những

ai cần sản phẩm của Công ty ? Để đáp ứng nhu cầu của họ, sản phẩm của cồn

ty phải đáp ứng được tiêu thức nào ? Đặc biệt khả năng sẵn sàng chấp nhận giábán cho sản phẩm là bao nhiêu ?

Thực tế cho thấy rằng mặt hàng xe đạp hiện được sử dụng chủ yếu cho mụcđích đi lại, xe đạp là phương tiện đi lại, không phải cho mục đích thể thao, giảitrí; do vậy nhu cầu xe đạp chỉ dừng lại ở mức là mặt hàngphục vụ nhu cầu bìnhdân không phải là mặt hàng cao cấp; thị trường tiêu thụ sản phẩm lớn nhất củacông ty là thị trường nông thôn và thị trường xe đạp dành cho học sinh phổthông Để thuận tiện cho việc phục vụ nhu cầu của khách hàng, Công ty nênphân chia tập hợp khách hàng của mình thành hai loại sau:

* Tập hợp những khách hàng ở nông thôn: các khách hàng nông thôn có thunhập thấp, xe đạp là mặt hàng phù hợp nhất với khả năng của họ Xe đạp chothị trường nông thôn không đòi hỏi nhiều về kiểu dnág, màu sắc, mẫu mã chủyếu cần phải đảm bảo yêu cầu bền, chắc khoẻ, dùng được cho nhiều mục đíchkhác nhau như đi lại, vận chuyển

* Tập hợp các khách hàng là học sinh phổ thông: học sinh phổ thông là đốitượng sử dụng xe đạp hiều Theo số liệu điều tra tại Hà Nội, ở cấp tiểu học

30% học sinh sử dụng xe đạp đi học; ở bậc trung học cơ sở, tỷ lệ này lên tới70% và trung học phổ thông tỷ lệ này lên tới 90% Như vậy, thị trường xe đạpdành cho học sinh là khá lớn; tuy vậy tập hợp các khách hàng này không đồngđều về nhu cầu, căn cứ vào tiêu thức giới tính, độ tuổi cần chia ra làm nhiềuloại khác nhau:

+ Thị trường học sinh từ 6-11 tuổi( học sinh tiểu học): học sinh ở cấp tiểuhọc tầm óc nhỏ, loại xe đạp thích hợp nhất cho lứa tuổi này là xe mini, trọnglượng xe nhỏ, điều khiển dễ dàng màu sắc xe phong phú, đa dạng các mẫu mãsản phẩm khác nhau có nhãn hiệu riêng, tên nhãn hiệu có thể là các nhân vậtđược trẻ em yêu thích

+ Thị trường học sinh từ 12- 18 tuổi (học sinh trung học phổ thôngvà trunghọc cơ sở) : Xe đạp dành cho lứa tuổi này cần đặc biệt nhấn mạnh tới điểmkhác biệt giữa xe nam và xe nữ Xe nam đòi hỏi phải chắc khoẻ, độ bền cao, xe

nữ phải đảm bảo được sự mềm mại trẻ trung

Biểu số 1- Tình hình tiêu thụ xe đạp ở công ty năm 1999

Đơn vị : Chiếc

Tên tỉnh thành

phố

Sốđạilý

Mức tiêu thụXe

Nam

XeNữ

XeMiPha

XeMini

XenữkiểuNhật

XeĐua

Xetrẻem

d-Tình hình thực hiện sản xuất kinh doanh trong những năm qua.

Có thể nói vào đầu những năm 90, nền kinh tế nước ta mới thợc sự chuyểnmình hoạt động theo cơ chế thị trường Đây là thời gian rất nhiều doanh nghiệplàm ăn thua lỗ, đứng bên bờ phá sản Vì vậy các doanh nghiệp phải tổ chức lạisản xuất để có thể thích nghi với tình hình mới Bằng sự lỗ lực của tập thể cán

bộ công nhân viên của công ty đặc biệt là sự năng động của ban giám đốc cùngvới sự năng động của ban giám đốc cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước từ mộtCông ty đứng bên bừ vực của sự phá sản đến nay Công ty đã làm ăn có hiệuquả và làm ăn có lãi

Biểu số 2- Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty

Trong thời kỳ này do xu thế chung của toàn xã hội và cuộc khủng hoảng củacác nước ở khu vực Đông Nam Á có ảnh hưởng ít nhiều đến kinh doanh của Công

ty

Do đầu năm 1999 Công ty áp dụng hai luật thuế mới do vậy các khoản đónggóp của Công ty đã tăng lên đáng kể, từ đó kéo theo rất nhiều ảnh hưởng khác nhưthu nhập bình quân, lợi nhuận… Sang năm 2000 Công ty dần lấy lại thăng bằng cụthể là tổng doanh thu của Công ty tăng nhanh so với trước, lợi nhuận tăng nên đờisống của CNV cũng được nâng cao Nhưng Công ty còn rất nhiều khó khăn, hầu

hết các nguồn cung ứng vật tư là ở các tỉnh xa Bên cạnh đó thị trường tiêu thụ củacông ty chủ yếu là nông thôn, nên không thể tránh khỏi việc chi phí sản xuất cao,dẫn đến sản phẩm của Công ty kém tính cạnh tranh so với sản phẩm cùng loại trênthị trường

Về nguồn vốn sản xuất kinh doanh của Công ty hàng năm đều do ngân sáchNhà nước cấp, phần còn lại là vốn tự có và vốn đi vay Số lượng vốn tự có hàngnăm tăng chứng tỏ hàng năm Công ty đã có sự đầu tư lớn vào sản xuất, và quy môsản xuất ngày càng rộng hơn Về các loại chỉ số của Công ty, mỗi loại đều nói lên

ý nghĩa kinh tế của nó, đi với tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu nói lên cứ một đồngdoanh thu trong kỳ có thể thu được bao nhiêu lợi nhuận Do đó tỷ suất càng caothì càng nói lên hiệu quả kinh tế mà doanh nghiệp đem lại Trong năm 2000 nhìnchung các loại tỷ suất đều tăng chứng tỏ Công ty làm ăn có hiệu quả, tiết kiệm chiphí, tăng vòng quay vốn, năng suất lao động được nâng cao…

2 Đặc điểm công nghệ chế tạo sản phẩm.

Hiện nay công ty mới nhập thêm máy có dây truyền tự động, nhưng phầnlớn dây truyền công nghệ chưa hiện đại hoá công nghiệp mà chỉ có máy móc sảnxuất từng bộ phận chi tiết này mang sang máy móc bộ phận khác Do đó dâytruyền sản xuất không liên tục dẫn đến mất nhiều thời gian, đây là một trong nhữngnhân tố ảnh hưởng đến nhịp độ sản xuất, chất lượng sản phẩm Nó còn phụ thuộcvào thời gian vận chuyển và phương thức vận chuyển, vì vậy để đạt năng suất cao

và chất lượng sản phẩm phù hợp với ý định của nhà thiết kế thì việc duy nhất làphải cải tiến công nghệ, thay đổi phương thức vận chuyển cho hợp lý, linh hoạt

Phụ tùng dạng mộcLắp ráp khung mộc

Phụ tùng mua ngoài

Linh kiện khung, linh

kiện NVL mua vào

Mạ

Sơn tẩy

Thép ống, thép tấm các loại

Trong quá trình sản xuất để chuẩn bị cho một sản phẩm mới được đưa ra thịtrường thì Công ty đều phải sản xuất chế thử xem xét chất lượng sản phẩm có đạtyêu cầu hay không, thì mới đưa đến quyết định sản xuất hàng loạt Các phụ tùngcủa xe trước khi đến phân xưởn lắp ráp đều phải qua bộ phận KCS kiểm tra nếukhông đạt yêu cầu thì không được nhập kho, và trước khi sản phẩm hoàn thànhnhập kho thành phẩm của Công ty luôn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

Sơ đồ dây truyền công nghệ của Công ty

Phụ tùng mua ngoài

Khung xe hoàn chỉnh

Lắp ráp xe hoàn chỉnh

Kiểm nghiệm

Xuất xưởng

Phụ tùng xe hoàn chỉnh

3 Đặc điểm về lao động

a Đặc điểm về số lượng lao động

Tuỳ từng thời điểm khác nhau, mà vấn đề lao động cũng thay đổi khác nhau, đặcbiệt ngày càng hiệu quả chất lượng sản phẩm lại càng được đặt lên hàng đầu Do

vậy việc bố trí sắp xếp lao động khoa học để mang lại kết quả cao nhất Số lượnglao động của Công ty có thời điểm lên đến 1500 người( kể cả Công ty xe đạpĐống Đa khi chưa tách ra) cho đến năm 2000 thì số lượng lao động của công tylà: 339 người Sự biến động về lao động, tuổi đời và bậc thợ của Công ty quatừng năm có khác nhau:

Biểu 3 :Sự biến động về lao động tuổi đời và bậc thợ của Công ty

352 338 339 96,02 96,30 100,2

a Lao động gián

tiếp

Người

b Lao động trực

tiếp

Người

còn tổ chức thi nâng lên bậc thợ vừa để rà soát chất lượng lao động, vừa khuyến khíchcông nhân làm việc vươn lên

Tổng số lao động của Công ty là: 339 người

Trong đó:

Lao động sản xuất: 171 người chiếm 60,44%

Lao động phục vụ: 64 người chiếm 18,89%

Lao động dịch vụ: 49 người chiếm 14,45%

Lao động quản lý : 55 người chiếm 16,22 %

Biểu 4: Số lao động của Công ty xe đạp - xe máy Thống Nhất

STT Phòng, phân xưởng Lao động

thườngxuyên

Lao độngquản lý

Lao độngphục vụ

Côngnhânsản xuất

b- Đặc điểm về chất lượng lao động

4 Đặc điểm về tiền lương

a Trả lương theo thời gian

Đối với khu vực quản lý phục vụ, phù trợ văn phòng Công ty một bộ phận củaphân xưởng cơ dụng và nhân viên kinh tế các phân xưởng thì áp dụng hình thức trảlương theo thời gian.

Công thức:

V GT = V TG + V P/C + V BX

Trong đó:

VPX: Tổng quỹ lương của phân xưởng

VSP: Quỹ lương theo sản phẩm nhập kho

VP/C: Quỹ lương phụ cấp

VBX : Quỹ lương bỗ xung theo chế độ

Hàng tháng căn cứ vào số lao động theo thực tế ngày công tác và các ngày nghỉtheo chế độ nhân vơí lương cơ bản Quỹ lương phụ cấp được thanh toán theo chế độ Nhànước và theo thoả ước lao động tập thể của Công ty Phòng tài vụ chịu trách nhiệm trảlương cho từng người

* Lương sản phẩm theo đơn giá luỹ tiến ( lương khoán theo sản phẩm)

Tổng số sản phẩm lớn nhất của từng đơn vị có tiền lương theo đơn giá hệ số đượcxác định căn cứ như sau:

Căn cứ vào số lượng và chất lượng lao động của từng đơn vị, và nếu trong đơn vị

có hệ số lương cấp bậc công việc lớn hơn hệ số lương cán bộ công nhân công nghệ thìbảng tiêu chuẩn giá trị sẽ căn cứ vào hệ số lương cấp bậc công việc để tính Nếu trongđơn vị có hệ số lương cấp bậc công việcnhỏ hơn hệ số lương cán bộ công nhân công

nghệ thì bảng tiêu chuẩn giá trị sẽ căn cứ vào hệ số lương cán bộ công nhân công nghệ

để tính

+ Căn cứ vào khả năng hoàn thành mức đạt 140%

+ Căn cứ vào định mức lao động công nghệ theo sản phẩm cuối cùng đang thihành

Tiền lương gián tiếp phục vụ phù trợ theo sản phẩm + Nhóm 1: Tất cả cán bộ côngnhân viên có trình độ đại học được bố trí đúng ngành nghề đào tạo, phát huy có hiệu quả

Tổ trưởng tổ sản xuất của phân xưởng cơ dụng: Phải là người có tay nghề chủ đạotrong tổ, có trình độ quản lý và khả năng điều hành sản xuất trong tổ

+ Nhóm 2: Tất cả cán bộ công nhân viên có trình độ đại học đang đảm nhận cáccông việc không đúng với ngành nghề đào tạo

VPX: Tổng quỹ tiền lương của phân xưởng

VS P : Quỹ tiền lương theo sản phẩm nhập kho

VP/C : Quỹ lương phụ cấp

VBX: Quỹ lương bổ xung theo chế độ

- Quỹ lương nhập kho sản phẩm của phân xưởng được xác định theo công thức

V SP = ∑ ( Q i * ĐG i )

Trong đó:

Q i : Số lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ

ĐG i : Đơn giátiền lương sản phẩm thứ i

Ví dụ: Công nhân A làm việc trong phân xưởng lắp ráp Tháng 2/ 2001 làm được

60 sản phẩm Đơn giá là 20.0000đ/ sản phẩm Trong tháng có 4 ngày nghỉ do thiếu vật

liệu, phụ cấp làm 3 ca là 30 % lương tối thiểu( Công nhân A chuyên làm ca 3) Vậy tiền

lương tháng 2 của công nhân A sẽ là:

Cách xác định tiền lương của công nhân A như sau:

Quỹ lương phụ cấp và quỹ lương bổ xung được thanh toán theo chế độ Nhà nước

và theo thoả ước lao động tập thể của Công ty

Việc phân phối tiền lương cho từng người lao động do quản đốc phân xưởng chịutrách nhiệm trên nguyên tắc số lượng sản phẩm hoàn thành, và đạt chất lượng nhân vớiđơn giá tiền lương công nghệ tương ứng

Hệ số biến động trong đơn giá tiền lương sản phẩm cuối cùng do ban lãnh đạophân xưởng có trách nhiệm giải quyết chi trả cho những biến động ảnh hưởng đến sảnxuất của phân xưởng ( mặt bằng sản xuất, máy móc thiết bị, nguyên nhiên vật liệu )nhằm đảm bảo sản xuất nhịp nhàng ổn định Cuối quý, cuối năm cân đối thu chi nếu còn

dư thì ban lãnh đạo phân xưởng có quyền khuyến khích cán bộ công nhân viên đạt năngsuất chất lượng cao đã góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển Tránh lập quỹ đen, tránhchủ nghĩa bình quân

5 Đặc điểm về máy móc thiết bị

Phần lớn máy móc thiết bị của công ty xe máy- xe đạp Thổng Nhất đã cũ kỹ và lạchậu, những máy móc này chủ yếu của Liên Xô và các nước Đông Âu viện trợ cho công

ty từ những năm 60- 70

Nếu xét trên quan điểm kỹ thuật thì những máy móc này phải thay thế hoàn toàn.Nhưng việc sản xuất xe đạp trong nước những nâưm gần đây lại không cao nên việc tíchluỹ sản xuất đầu tư cho đổi mới máy móc thiết bị sản xuất đầu tư cho đổi mới khoảng 50– 60 triệu đồng/năm Cho nên hướng chính của công ty là tích cực nghiên cứu cải tiếnmáy móc thiết bị cũ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm bớt chi phí sản xuất đểtăng khả năng cạnh tranh trên thị trường

Biểu 5 : Tình hình cải tiến máy móc thiết bị của Công ty

STT Tên máy móc thiết

bị

Sốlượng

Nước sảnxuất

Nguyên giá Khấu hao

hết năm

Giá trị cònlại

4 Cụm thuỷ lực 5 Liên Xô 10200200 6023720 476280

Kỹ thuật giữ Mạ mờ Lò sấy sơn cũ Hàn lò

Kỹ thuật mới Mạ bóng Lò sấy sơn mới Hàn lò quay

Tổng chi phí cải tiến 45 tr.đ 42 tr đ 40 tr.đ

6 Đặc điểm về nguyên nhiên vật liệu

Việc sản xuất xe đạp cần có nhiều loại nguyên vật liệu như các loại sắt, thép, làmkhung xe, yên xe, mayơ, fottăng Vật liệu chính là ống thép các cỡ để sản xuất khung xe

và các phụ tùng Các vật liệu này trước kia phải nhập ngoài nhưng hiện nay trong nước

đã chế tạo được và từng bước thay thế vật liệu ngoại nhập

Biểu 7: Chủng loại nguyên vật liệu chính

TT Danh mục NVL Đơn vị Lượng tiêu dùng

Láp ráp

PX

Khung

PX

Sơn PX.Linh

Kiện

PX.Mạ

BKT

Cơ Bản

P

Tổ chức LĐTL

P.Bảo Vệ

II PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ TỔ CHỨC BỘ MÁY

QUẢN LÝ SẢN XUẤT

1.Đánh giá về cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý hiện tại

Mô hình tổ chức bộ máy quản lý công ty xe máy- xe đạp Thống Nhất

- Phòng Tổ chức lao động tiền lương

- Phòng Kiến thiết cơ bản

- Phòng Công nghệ

- Phòng kinh doanh tổng hợp

Các phân xưởng sản xuất

- Phân xưởng cơ dụng

- Phân xưởng linh kiện

- Phân xưởng Khung

- Phân xưởng chế thử

- Phân xưởng Sơn

- Phân xưởng Lắp ráp

- Phân xưởng Mạ

b Chức năng nhiệm vụ của các bộ phận trong công ty

Giám đốc công ty xe máy - xe đạp Thống Nhất

- Giám đốc Công ty vừa là đại diện cho Nhà nước vừa là đại diện cho côngnhân viên chức, quản lý công ty theo chế độ một thủ trưởng có quyền quyết địnhhoạt động của Công ty theo chính sách Nhà nước và nghị quyết của Đại hội côngnhân viên chức, chịu trách nhiệm trước Nhà nước, tập thể người lao động và kếtquả sản xuất kinh doanh của Công ty

+Vai trò và trách nhiệm đặc biệt quan trọng trên đây đòi hỏi người giám đốcdoanh nghiệp phải có tư duy, nhận thức đúng đắn mà còn phải có và không ngừngbồi dưỡng về phương pháp quản lý và phong tác công tác có hiệu quả cao

+ Giám đốc có quyền tuyển chọn lao động theo yêu cầu sản xuất và chínhsách về lao động của Nhà nước Có quyền khen thưởng những người có thành tíchhoặc buộc thôi việc những người vi phạm nội quy Đồng thời giám đốc cũng phảitôn trọng sự lãnh đạo của tổ chức Đảng tại Công ty theo điều lệ của Đảng, giámđốc có trách nhiệm phối hợp với công đoàn, đoàn thanh niên trong việc thực hiệncác quy định và phát huy quyền làm chủ của người lao động

Phó giám đốc kỹ thuật:Phó giám đốc kỹ thuật chịu trách nhiệm tổ chức và chỉ huy

quá trình sản xuất từ việc chuẩn bị kế hoạch sản xuất, và điều khiển lao động trongcác phân xưởng cho đến việc kiểm tra đánh giá kết quả sản xuất, đảm bảo sảnlượng và thời gian theo đúng kế hoạch

Chỉ đạo công tác quản lý kỹ thuật thiết kế và chế thử sản phẩm mới giúpgiám đốc quy định các chế độ và cải thiện điều kiện làm việc của người lao động.

Phó giám đốc

Phó giám đốc giúp giám đốc triển khai hoạt động dịch vụ, chỉ đạo công việc hànhchính và các hoạt động công đoàn Xây dựng kế hoạch và tổ chức cung cấp vật tưđảm bảo sản xuất đồng bộ, liên tục, lập kế hoạch tiêu thụ sản phẩm và mở rộng thịtrường Phụ trách công văn giấy tờ, đời sống, công tác lễ tân tiếp khách

Các phòng chức năng: Các phòng ban trong nhà máy phải tuân theo sự quản lý

của giám đốc được phân công phụ trách Nhiệm vụ quan trọng nhất của các phòngban là tham mưu giúp việc cho giám đốc và phó giám đốc Chịu sự quản lý trựctiếp của ban lãnh đạo nhà máy Mỗi phòng ban đều có chức năng và nhiệm vụquyền hạn nhất định Để tạo sự nhịp nhàng và ăn khớp toàn công ty

Phòng tổ chức lao động tiền lương

Phòng tổ chức lao động tiền lương có chức năng là cơ quan tham mưu quản

lý, chỉ đạo và thực hiện các mặt thuộc lĩnh vực tổ chức quản lý kinh tế, cán bộ laođộng tiền lương, đào tạo, thi đua khen thưởng đáp ứng nhu cầu phát triển của Công

ty qua từng thời kỳ

Giúp giám đốc quản lý toàn bộ CBCNV trong toàn công ty Chăm llo xâydựng và củng cố đội ngũ về mọi mặt( bao gồm cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý,cán bộ kỹ thuật) cả về số lượng và phảm chất chính trị cũng như năng lực công tác,trình độ khoa học kỹ thuật, quản lý đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đề ra

Nghiên cứu xây dựng chức danh và tiêu chuẩn nhiệm vụ, định mức sử dụngcán bộ làm cơ sở cho việc quản lý cán bộ