Dạy học tích hợp môn Khoa học xã hội trung học cơ sở - Phòng GD&ĐT Huyện Vĩnh Thuận

tìm cách để lí giải, trả lời câu hỏi mình tự đặt ra (dù chưa biết đúng/sai); thích thú với những ý tưởng mới, lạ của chính mình và người khác; thường xuyên liên hệ với thực tiễn…... H[r]

Trò chơi

 Vẽ vòng tròn

Hướng dẫn: nhắm mắt vẽ 5 vòng tròn xem có trùng nhau hay không?

?? Theo Thầy/Cô, hoạt động vẽ 5 vòng tròn này nhằm mục đích gì?

DẠY HỌC TÍCH CỰC CÁC MÔN KHXH Ở TRƯỜNG THCS

(20 tiết)

binhpt@hcmue.edu.vn

ĐT: 0932639355

Quy định

1- Tham dự đầy đủ, đúng giờ các buổi tập huấn

2-Thực hiện bài kiểm tra nhanh

3-Tham gia thực hiện sản của nhóm

4- Tham gia báo cáo sản phẩm của nhóm

5- Tích cực tham gia các hoạt động của lớp

Điểm quá trình: hoạt động tại lớp + bài kiểm tra

Điểm cuối kì: Sản phẩm/Bài tập nhóm

- Trò chơi: Nhớ tên

- Nhắc lại tên các thành viên trong nhóm

- Thời gian: 2 phút (Đồng hồ:

http://www.online-stopwatch.com/rocket-timer/ )

- Giới thiệu nhóm với 03 thông tin sau:

+ Tên các thành viên trong nhóm

+ Sở trường, sở đoản của nhóm

+ Mong đợi khi tham gia khóa tập huấn này

CHIA SẺ THÔNG TIN (10 phút)

Thế nào là người có tính tích cực trong học tập?

Liệt kê các biểu hiện:

- người học có tính tích cực trong học tập

- người học có tính thụ động trong học tập

BT cá nhân: Lập kế hoạch học tập cho chuyên đề

PP DHTC

Trao đổi

1- Dấu hiệu đặc trưng của dạy học tích cực?

2-Định hướng dạy học tích cực?

3- Điều kiện để thực hiện DHTC?

4-Làm sao để nhận biết học sinh học tập tích cực hình thức? Biện

pháp khắc phục tình trạng học tập hình thức?

5-Hãy xác định các từ khóa của dạy học tích cực

 Vai trò của người giáo viên trong lớp học sử

Lí do cần đổi mới PPDH???

 Những đòi hỏi từ sự phát triển của xã hội:

-Kiến thức, công nghệ, thông tin

 Những đòi hỏi từ sự phát triển kinh tế

-Lao động trong thời kì CNH-HĐH

 Những đòi hỏi từ người học (đặc điểm tâm sinh lí)

-Phong cách học: đa dạng

Tính tích cực

 Trường hợp 2: trong lớp HS B hay có ý kiến phát

biểu xây dựng bài; bài tập về nhà luôn hoàn

thành và thường đem đến lớp những câu hỏi/thắc mắc về vấn đề mình đã học, đã làm; thường tự

tìm cách để lí giải, trả lời câu hỏi mình tự đặt ra (dù chưa biết đúng/sai); thích thú với những ý

tưởng mới, lạ của chính mình và người khác;

thường xuyên liên hệ với thực tiễn…

Tích cực

Độc lập Sáng tạo

Hoạt động 1:

Liệt kê:

1- các phương pháp dạy học tích cực đã biết

2- các kĩ thuật dạy học tích cực đã biết

Yêu cầu: Các nhóm thảo luận – chia sẻ thông tin

với nhóm khác = kết luận chung

K (know- biết) W (want to know-

muốn biết)

L (learn- học) H

Nhóm:

Người dạy

Tự kiểm tra/

điều chỉnh

Thực hiện Nghiên cứu, tìm tòi

Người học

Định hướng/hướng dẫn

Tổ chức

Trọng tài, cố vấn,

kết luận , kiểm tra

Vai trò của người dạy & người học trong DHTC

CT sau 2018

 Chương trình định hướng phát

triển năng lực

- XĐ kết quả đầu ra = Mục tiêu - Các

năng lực cần đạt theo yêu cầu XH

- Chú trọng: dạy cho đạt chuẩn đầu

ra (= hình thành các năng lực, phảm chất)

Năng lực là gì?

1- Làm: Hành động (quan sát được)

2-Suy nghĩ: kiến thức, KN, thái độ (tiền

đề để PT năng lực-không quan sát được)

3-Mong muốn: Động cơ, tư chất,

Kết quả hoạt động (năng lực)-

phương thức hình thành/PT năng lực

Trao đổi:

 Tổ chức DHTC có thể hình thành những

năng lực gì cho HS? Tại sao?

 Tổ chức DHTC có thể hình thành những

phẩm chất gì cho HS? Tại sao?

Vai trò của DHTC khi thực thi CT theo định hướng PT năng lực HS sau 2018

 Phát triển năng lực chung

 Các năng lực đặc thù môn Địa lí

- Năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm không gian;

- Năng lực giải thích các hiện tượng địa lí tự nhiên, kinh tế - xã

hội;

- Năng lực sử dụng các công cụ của địa lí học

- Năng lực vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học vào các tình

huống thực tiễn

-Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học (dùng kiến thức

LS để mô tả, giải thích, phân tích, đánh giá 1 số sự

kiện, nhân vật, vấn đề LS

Một số kĩ thuật dạy học tích cực

 Kĩ thuật “KWL”

 Kĩ thuật học tập hợp tác

 Kĩ thuật lắng nghe/phản hồi tích cực

 Kĩ thuật quả bóng tuyết

 Kĩ thuật 3 x 3

 Kĩ thuật Philip XYZ

 Kỹ thuật "Động não“ (Alex Osborn – Mỹ)

- Động não viết (công khai/không công khai)

- Động não nói

Một số kĩ thuật dạy học tích cực

 Kỹ thuật "Động não“ (Alex Osborn – Mỹ)

Mục đích:

-Nhằm huy động ý tưởng mới mẻ, độc đáo

-Không hạn chế ý tưởng (tạo “cơn lốc” các ý tưởng)

Tác dụng: nhập đề, tìm các phương án giải quyết vấn đề,

thu thập các khả năng lựa chọn

Quy tắc thực hiện:

- Không đánh giá, phê phán ý tưởng

- Liên hệ với các ý tưởng đã được trình bày

- khuyến khích số lượng các ý tưởng

- Cho phép tưởng tượng, liên tưởng

- Chọn lựa, phân loại sơ bộ các nhóm ý

tưởng

 Kỹ thuật tia chớp

Mục đích: Huy động sự tham gia của các thành viên đối

với 1 câu hỏi, hoặc nhằm thu thông tin phản hồi để cải thiện tình trạng giao tiếp/không khí lớp học (nêu ý kiến ngắn gọn và nhanh chóng như tia chớp)

Qui tắc thực hiện:

- Áp dụng bất cứ thời điểm nào

- Lần lượt mỗi HS nêu ý kiến của mình về 1 câu hỏi đã

thoả thuận (ngắn gọn 1-2 câu)

- chỉ thảo luận khi tất cả đã nêu xong ý kiến

Một số kĩ thuật dạy học tích cực

Kĩ thuật XYZ

Nhằm phát huy tính tích cực trong thảo luận nhóm

- X là số người trong nhóm,

- Y là số ý kiến của mỗi người cần đưa ra,

- Z là số phút dành cho mỗi người

Ví dụ: kỹ thuật 635 thực hiện như sau : 1 nhóm 6 người, 1 người viết 3 ý kiến trong 5 phút về cách giải quyết 1 vấn

đề Viết xong truyền cho người bên cạnh tiếp tục, đến khi tất cả mọi người đều viết ý kiến của mình

Con số XYZ có thể thay đổi

- 1 HS viết: 3 điều tốt, 3 điều chưa tốt, 3 đề nghị cải

tiến Sau khi thu thập ý kiến thì xử lý, phân loại và thảo luận về các ý kiến phản hồi

 Trò chơi: Cua kẹp

- hướng dẫn chơi

- Người bị kẹp trả lời câu hỏi Ngày 2

Ý nghĩa của trò chơi là gì

Kỹ thuật gì?

 1- Cách thức tổ chức?

 2- Quy định về thời gian?

 3- Mục đích?

 Kỹ thuật “ổ bi”

- dùng trong thảo luận nhóm

- Mục đích: 1 HS có thể trao đổi lần lượt với HS nhóm khác

- Thực hiện: HS chia thành hai nhóm ngồi theo hai vòng tròn

đồng tâm như hai vòng của một ổ bi và đối diện nhau

Khi thảo luận, mỗi HS ở vòng trong sẽ trao đổi với HS đối

diện ở vòng ngoài Đây là dạng đặc biệt của PP luyện tập đối

tác Sau một ít phút, HS vòng ngoài ngồi yên, HS vòng trong

di chuyển theo chiều kim đồng hồ, tương tự như vòng bi quay,

để luôn hình thành các nhóm đối tác mới

Một số kĩ thuật dạy học tích cực

 Câu hỏi dành cho những người quan sát :

-Người nói có nhìn vào những người đang nói với mình không?

-Họ có nói một cách dễ hiểu không?

-Họ có để những người khác nói hay không?

-Họ có đưa ra được những luận điểm đáng thuyết phục hay không?

-Họ có đề cập đến luận điểm của người nói trước

mình không?

-Họ có lệch hướng khỏi đề tài hay không?

-Họ có tôn trọng những quan điểm khác hay không?

Sơ đồ tƣ duy (Mindmap)

= sắp xếp ý nghĩ

Các thức thực hiện

-Nêu chủ đề chính (bài học mới)

-Thiết lập chủ đề phụ/nhánh = câu hỏi

-Kết nối ý tưởng (ôn tập/ tổng kết)

Sơ đồ tƣ duy

Mục đích:

- Thể hiện mối liên hệ giữa các ý tưởng, khái niệm then chốt

- Tập hợp ý tưởng –lập kế hoạch

- Đánh giá

Tác dụng:

 Dễ nhớ/ hấp dẫn

 Tiếp cận thông tin-giải thích/kết nối

 Tổ chức thông tin/ý tưởng

 1, 7 = 6

 3,8 = 2

 4 =5

Dạy học đặt/giải quyết vấn đề

Vì sao phải lo lắng về sự gia tăng khí CO2?

Than củi

Carbon

Cây xanh

Ví dụ 1 (bài tập):

 Lần 1: Mua kính 6 USD- bán 7 USD

 Lần 2: Mua kính 8 USD- bán 9 USD

BÁC NÔNG DÂN VÀ CON CHÓ (câu chuyện)

Chuyện kể rằng, khi tuyến đường sắt xuyên Siberia khánh thành, người dân vùng Viễn Đông xa xôi nô nức kéo nhau đi thăm thủ đô

và các thành phố lớn vùng phía Tây lãnh thổ Liên Xô (cũ) Có một bác nông dân đem theo một chú chó nhỏ Lúc lên tàu, chú chó nhỏ được đưa đến khoang chứa súc vật Khi đến ga Maxcova, bác nông dân đi nhận lại chú chó nhỏ Bác nông dân vô cùng ngạc nhiên và không chịu nhận chú chó:

-Nó không phải là con chó của tôi- Bác giãy nảy lên

Anh nhân viên ôn tồn giải thích:

- Bác ạ, đây đúng là chú chó của bác Sau một chuyến đi dài, chú chó của bác đã lớn lên như thế

 So sánh diện tích của Greenland và Nam mỹ trên

bản đồ thế giới?

Thực tế: Greenland = 1/9 lục địa Nam Mĩ, ( 2 triệu km 2 và 18 triệu km 2 )

 Ưu/nhược điểm của dạy học nêu và giải

quyết vấn đề???

 Các KT DH có thể vận dụng để khắc phục

nhược điểm của HT hợp tác? Khắc phục hạn chế nào/nhược điểm nào?

1- mảnh ghép (nắm nội dung thảo luận của tất cả các

nhóm, tích cực tìm hiểu = chuyên gia, tránh ỷ lại)

2-XYZ (thời gian, không gian, ỷ lại)

6- bông tuyết (đỡ tốn thời gian)

Các KT DH có thể khắc phục nhược điểm của HT hợp tác

Dạy học hợp tác (tên gọi khác?)

 Vùng phát triển gần – Vygostky

 Qui trình

 Ưu/ nhược điểm?

 Những kĩ thuật DH nào khắc phục nhược điểm

của DH hợp tác

* Đánh giá đồng đẳng & tự đánh giá trong nhóm

 Nêu ra/trình bày

 Theo em, loại hình giao thông VT tối ưu

nhất? Tại sao?

 Nhật Bản giàu hay nghèo? Tại sao?

 Yêu cầu: Thiết kế hoạt động học tập Mục III Bài 3,

SGK Địa11 (Những VĐ mang tính toàn cầu)

Hoạt động

 HS tự chọn góc đầu tiên, sau đó lần lượt luân

chuyển đến các góc còn lại (luân chuyển theo chiều kim đồng đồ) Thời gian làm việc tại

Dạy học theo góc

 Không gian học tập

 Phong cách học tập

 Ưu/ nhược điểm???

* Đa dạng hóa phong cách học tập

Dạy học dự án

5 Nguồn công nghệ trong lớp học

6 Tài liệu tham khảo

7 Các bước thực hiện

8 Thang điểm đánh giá

9 Các kế hoạch hỗ trợ

CHƯƠNG TRÌNH TUẦN LỄ VÌ MÔI TRƯỜNG

CHỦ ĐỀ: GIẤC MƠ CỦA RÁC

Vỏ gối làm từ áo cũ

Chai nhựa- ống

sạc điện thoại

Ống đựng bút, bàn chải răng

Giấy báo- giỏ đựng đồ

- Vỏ gối làm từ áo cũ

Muỗng nhựa – đèn trang trí

Muỗng nhựa – đèn trang trí

 Vận dụng dạy học vi mô ở PTTH như thế

nào cho hiệu quả?

PP Bàn tay nặn bột (Hands-on)

 Khởi xướng 1995- Georges Chapak (Pháp)

 Việt Nam: 2011-2015 thử nghiệm, 2013 –

2014: chính thức

 Mục tiêu: kích thích tính tò mò, ham muốn

khám phá, say mê khoa học, rèn luyện kỹ năng nói, viết

Tiến trình

 Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề

- Là tình huống do GV chủ động đưa ra = khởi động

- Câu hỏi nêu vấn đề: câu hỏi lớn của bài học

- Câu hỏi phải phù hợp với trình độ HS, gây >< nhận

thức, kích thích tính tò mò

- GV phải dùng câu hỏi mở, không dùng câu hỏi đóng

Bước 2: HS bộc lộ quan niệm ban đầu

- GV khuyến khích HS nêu suy nghĩ, nhận thức ban

đầu của mình về sự vật, hiện tượng mới

- HS trình bày bằng nhiều hình thức: viết, vẽ, nói,…

- GV không nhất thiết phải chú ý tới các quan niệm

đúng, cần chú trọng đến các quan niệm sai

- Từ những khác biệt và phong phú về biểu tượng ban đầu,

GV giúp HS đề xuất câu hỏi (GV khéo léo chọn 1 số

biểu tượng khác biệt = HS đặt câu hỏi liên quan đến bài học + so sánh

- Từ những câu hỏi của HS, GV nêu câu hỏi = HS đề xuất

thực nghiệm - tìm lời giải

- GV ghi lên bảng các đề xuất của HS = tránh trùng lặp

- Khuyến khích HS đánh giá đồng đẳng

Bước 3: Đề xuất câu hỏi/giả thuyết và thiết kế phương án thực nghiệm

- Quan sát tranh/mô hình, ưu tiên thực nghiệm trên vật thật

- Ghi chép cá nhân- thảo luận - tự xây dựng kiến thức

- Trình bày kết quả nghiên cứu

Bước 5: GV kết luận kiến thức mới

Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi/nghiên cứu

Ý nghĩa

 HS chủ động

 Rèn luyện năng lực diễn đạt (nói, viết) theo

hướng nghiên cứu khoa học

Bingo

1-Đây là nơi Huy cận sáng tác bài thơ Đoàn thuyền đánh cá

2-Đây là sân bay quốc tế tại Hải Phòng

3- Đây là nơi Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán

4-

 Thiết kế và trình bày ý tưởng sử dụng 1 trong các

PP DH tích cực và các kĩ thuật DH tích cực trong

CT môn học

Thực hành các kĩ thuật và PP DH tích cực

Nhận định

 Kĩ thuật dạy học nào dễ áp dụng ở phổ

thông nhất? Sắp xếp tất cả các kĩ thuật DH theo thứ tự từ dễ áp dụng đến khó áp dụng?

 Tại sao PP tự học là hiệu quả nhất?

 Làm sao để khơi dậy tinh thần tự học của HS?

Hạn nộp: 18/7/2019

Email: binhpt@hcmue.edu.vn

Thank you very much!