Nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện đức hòa, tỉnh long an

Trong tổ chức Công đoàn, Công đoàn cơ sở có vai trò hết sức quan trọng bởi vì, Công đoàn cơ sở là nền tảng của tổ chức Công đoàn Việt Nam, nơi trực tiếp thực hiện các chức năng, nhiệm vụ

HỒ VĂN XUÂN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRỰC THUỘC LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG HUYỆN ĐỨC HÒA, TỈNH LONG AN HIỆN NAY

Chính trị học

Mã số: 60.31.02.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Lương Bằn

Nghệ An, 2017

HỒ VĂN XUÂN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRỰC THUỘC LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG HUYỆN ĐỨC HÒA, TỈNH LONG AN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã số: 60.31.02.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Lương Bằng

Nghệ An, 2017

LỜI CẢM ƠN

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chính trị học với đề tài “Nâng cao chất

lượng hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc Liên đoàn Lao động huyện Đức Hòa, tỉnh Long An” là kết quả của quá trình cố gắng của bản thân và được

sự giúp đỡ, động viên khích lệ của các thầy, bạn bè đồng nghiệp và người thân Qua trang viết này tác giả xin gửi lời cảm ơn tới những người đã giúp đỡ trong thời gian học tập - nghiên cứu vừa qua

Tác giả xin tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với PGS TS Nguyễn Lương Bằng đã trực tiếp tận tình hướng dẫn cũng như cung cấp tài liệu thông tin khoa học cần thiết cho luận văn này

Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo trường Đại học Vinh, khoa Chính trị học đã tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành tốt công việc nghiên cứu khoa học của mình Chân thành cảm ơn đồng nghiệp, đơn vị công tác đã giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập và thực hiện Luận văn

Do giới hạn về kiến thức cũng như thời gian nghiên cứu, chắc chắn luận văn còn có những thiếu sót và hạn chế Tác giả mong nhận được sự chỉ dẫn góp

ý, nhận xét của thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp để rút kinh nghiệm cũng như hoàn thiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn!

Long An, tháng 7 năm 2017

Tác giả luận văn

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cảm ơn 01

Mục lục 02

Danh mục các chữ viết tắt 04

Danh mục các bảng 05

A MỞ ĐẦU 06

B NỘI DUNG 14

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRỰC THUỘC LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG HUYỆN 14

1.1 Công đoàn cơ sở, vị trí, vai trò, chức năng, quyền hạn và trách nhiệm của công đoàn cơ sở trực thuộc Liên đoàn Lao động huyện 14

1.2 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Công đoàn cơ sở trực thuộc Liên đoàn lao động huyện 37

Kết luận chương 1 45

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ Ở HUYỆN ĐỨC HÒA, TỈNH LONG AN 46

2.1 Những nhân tố tác động đến hoạt động công đoàn cơ sở huyện Đức Hòa, tỉnh Long An 46

2.2 Những kết quả hoạt động của công đoàn cơ sở huyện Đức Hòa, tỉnh Long An 55

Kết luận chương 2 88

CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRỰC

THUỘC LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG HUYỆN ĐỨC HÒA, TỈNH LONG AN 90

3.1 Quan điểm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức công đoàn cơ sở trực

thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An 90

3.2 Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức công đoàn cơ sở trực thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An 92

Kết luận chương 3 111

C KẾT LUẬN 112

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 114

E PHỤ LỤC 118

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang Bảng 2.1 Ý kiến đánh giá công tác tuyên truyền, vận động CBCCVCLĐ của

Công Đoàn cơ sở 58

Bảng 2.2 Hình thức tuyên truyền, vận động CBCCVCLĐ của CĐCS 59

Bảng 2.3 Tổng hợp kết quả 05 năm thực hiện hoạt động xã hội và hoạt động

Quỹ “Mái ấm Công đoàn” huyện Đức Hòa (2012-2016) 118

Bảng 2.4 Đánh giá về hoạt động của CĐCS trong việc đại diện chăm lo bảo vệ

quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho Cán Bộ Công chức Viên

Bảng 2.7 Đánh giá của cán bộ CCVCLĐ về nội dung Công đoàn tham gia quản

lý trong các cơ quan, đơn vị 71

Bảng 2.8 Đánh giá của cấp ủy Đảng, chuyên môn và cán bộ Công đoàn về nội

dung Công đoàn tham gia quản lý trong các cơ quan, đơn vị 71

Bảng 2.9 Sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chuyên môn đến hoạt động

Công đoàn 77

Bảng 2.10 Công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn cơ sở 79

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của GCCN và của NLĐ, có nhiệm vụ tuyên truyền vận động, tổ chức, tập hợp, giáo dục và xây dựng đội ngũ CNLĐ thực hiện, mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

Trong tổ chức Công đoàn, Công đoàn cơ sở có vai trò hết sức quan trọng bởi vì, Công đoàn cơ sở là nền tảng của tổ chức Công đoàn Việt Nam, nơi trực tiếp thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn, nơi thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, kế hoạch của Công đoàn cấp trên; trực tiếp tập hợp công nhân, viên chức, lao động vào tổ chức công đoàn; quyết định hiệu quả hoạt động của hệ thống công đoàn

Do đó, để nâng cao chất lượng hoạt động trước hết các CĐCS phải gắn việc đổi mới nội dung với phương thức hoạt động xem đây là công tác trọng tâm của các cấp công đoàn

Ngày nay, trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới , phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Công đoàn Việt Nam liên tục phát triển về mọi mặt theo sự phát triển của giai cấp công nhân nói riêng và cách mạng Việt Nam nói chung Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn Việt Nam luôn thể hiện rõ vai trò, chức năng của mình, đáp ứng yêu cầu của cách mạng dân tộc, dân chủ và cách mạng

xã hội chủ nghĩa Cùng với quá trình phát triển của đất nước, giai cấp công nhân Việt Nam đã có những bước trưởng thành cả về số lượng và chất lượng; giác ngộ chính trị, trình độ, học vấn chuyên môn, nghề nghiệp được nâng lên Công nhân, viên chức, lao động nước ta đã năng động, sáng tạo, thích ứng nhanh với

cơ chế thị trường, tiếp nhận nhanh với công nghệ tiên tiến, hiện đại từng bước đảm đương và làm chủ công việc có trình độ khoa học công nghệ cao, bước đầu hình thành ngày càng đông đội ngũ công nhân tri thức, đã và đang có nhiều đóng

góp quan trọng vào việc hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ mới

Tuy nhiên, công nhân, viên chức, lao động và tổ chức công đoàn nước ta cũng đang đứng trước không ít những khó khăn, thách thức: suy thoái kinh tế sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến đời sống, việc làm, thu nhập, điều kiện sinh hoạt của công nhân, viên chức, lao động; chất lượng đội ngũ công nhân, viên chức, lao động chưa đáp ứng được yêu cầu xây dựng, phát triển của đất nước; Phong trào CNVCLĐ và hoạt động công đoàn còn gặp nhiều khó khăn về nội dung và phương thức hoạt động; Một bộ phận cán bộ công đoàn còn hạn chế về trình độ và kinh nghiệm thực tế, kỹ năng hoạt động Tình hình trên đặt ra cho các cấp công đoàn phải chủ động trước mọi thách thức, nắm vững thời cơ, nhận thức đầy đủ và thực hiện tốt các chức năng của công đoàn, coi chức năng đại diện, bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động

là trung tâm xuyên suốt trong mọi hoạt động Đồng thời, cần đẩy mạnh hơn nữa công tác phát triển đoàn viên, xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh, nhất là phát triển đoàn viên, xây dựng công đoàn trong các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; đổi mới có tổ chức, nội dung phương thức hoạt động, nâng cao năng lực trình độ và bản lĩnh đội ngũ cán bộ công đoàn, đó là những nhiệm vụ hết sức quan trọng trong thời gian tới

Trong những năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, của các cấp ủy đảng, sự tạo điều kiện của các cấp chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân từ tỉnh đến cơ sở, phong trào công nhân, viên chức, lao động và hoạt động Công đoàn tỉnh Long

An nói chung và huyện Đức Hòa nói riêng đã đạt được những thành tựu quan trọng: Công đoàn các cấp đã vận động công nhân, viên chức, lao động thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hưởng ứng và

thực hiện đẩy mạnh việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí

Minh” Thường xuyên quan tâm đến công tác bồi dưỡng, đào tạo và đào tạo lại

đội ngũ công nhân, viên chức, lao động; vận động, giáo dục đoàn viên công đoàn và công nhân, viên chức, lao động tích cực tham gia học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt

Các cấp Công đoàn đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các ngành trong việc tổ chức thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, tiêu biểu như phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, phong trào “Thi đua liên kết phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp và phát triển nông thôn”…, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân, viên chức, lao động

Trong quá trình hoạt động, bên cạnh những kết quả cơ bản đã đạt được, Công đoàn cơ sở vẫn còn một số vấn đề tồn tại nảy sinh làm ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của Công đoàn cơ sở nói riêng và ảnh hưởng tới hoạt động toàn

hệ thống công đoàn nói chung như: Vai trò đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho CNVCLĐ của các cấp công đoàn có lúc, có nơi chưa phát huy tốt, nhất là trong vận động, thuyết phục NSDLĐ thực hiện quy chế dân chủ

cơ sở; Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với CNVCLĐ chưa thường xuyên, chất lượng kiểm tra có mặt còn hạn chế; Công tác tuyên truyền, giáo dục tuy có nhiều đổi mới, nhưng thực hiện chưa thường xuyên, liên tục, nội dung tuyên truyền chưa đa dạng, hình thức chưa phong phú, sát với yêu cầu cụ thể, chưa tập trung tuyên truyền về chính sách pháp luật, về tổ chức công đoàn cho NLĐ và NSDLĐ nên kết quả còn hạn chế; Công tác bồi dưỡng tạo nguồn cán bộ công đoàn còn bị động; Cán bộ CĐCS thay đổi thường xuyên chưa nắm vững các chế độ, chính sách, chức năng nhiệm vụ của công đoàn nên nội dung, phương pháp hoạt động còn lúng túng; vai trò còn mờ nhạt, còn lệ thuộc vào người sử dụng lao động, chưa là chỗ dựa, đại diện cho người lao động; Việc vận động, tổ chức phong trào thi đua ở một số địa phương, đơn

vị chưa đi vào chiều sâu, nội dung chưa thiết thực, còn nặng hình thức, việc sơ kết, tổng kết, khen thưởng chưa kịp thời, chưa chú ý đến CNLĐ trực tiếp sản

xuất Vẫn còn một bộ phận CNVCLĐ chưa hiểu rõ nội dung của phong trào thi đua “lao động giỏi, lao động sáng tạo” nên chưa thật sự tích cực tham gia

Từ những thành quả và hạn chế trong hoạt động công đoàn và phong trào công nhân, viên chức, lao động huyện Đức Hòa, tỉnh Long An những năm qua,

để tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội Công đoàn tỉnh Long An lần thứ IX và Nghị quyết Đại hội lần thứ XI Công đoàn Việt Nam (nhiệm kỳ 2013 - 2018)

Là một cán bộ của Liên đoàn Lao động huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, trong thời gian học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Vinh, với mong muốn

vận dụng kiến thức lý luận kết hợp với thực tiễn, chúng tôi chọn vấn đề “Nâng

cao chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc Liên đoàn Lao động

huyện Đức Hòa, tỉnh Long An” làm Luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành Chính trị

học Xây dựng tổ chức Công đoàn và nâng cao chất lượng hoạt động Công đoàn

cơ sở là vấn đề luôn được Đảng và Nhà nước và các cấp Công đoàn quan tâm Thời gian qua, công tác này đã có những chuyển biến nhất định Tuy nhiên, đây

là vấn đề chưa được nhiều nhà nghiên cứu khoa học đầu tư làm rõ hơn cả về lý luận và thực tiễn, để đáp ứng yêu cầu đó, đã có một số tài liệu đề cập đến vấn đề này như:

Một số công trình nghiên cứu quan điểm của Chủ Tịch Hồ Chí Minh về GCCN và Công đoàn Việt Nam: Cuốn “Bác Hồ với giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam” của tác giả PGS TS Bùi Đình Phong - Nxb Lao động, Hà Nội,

2001 Cuốn “Chủ Tịch Hồ Chí Minh với giai cấp công nhân và Công đoàn Việt

Nam” của GS Đỗ Quang Hưng, Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội, 2008 đã tập

hợp các bài viết của nhiều tác giả như: GS Đỗ Quang Hưng, TS Phùng Hữu Phú

về Hồ Chí Minh với GCCN, với Công đoàn Việt Nam và di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về GCCN và tổ chức Công đoàn

Một số công trình khoa học nghiên cứu về Công đoàn các cấp:

“Đổi mới nội dung tổ chức cán bộ và phương thức hoạt động Công đoàn trong giai đoạn hiện nay” Chủ nhiệm đề tài PGS.TS Vũ Quang Thọ, Viện trưởng, Cơ quan chủ trì Viện Công nhân và Công đoàn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về “Lối sống công nhân Việt Nam trong điều kiện công nghiệp hóa”, mã số: KX.03.15/11-15 Chỉ thị số 17-CT/TU ngày 25/8/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Long An và Chỉ thị số 52-CT/TW của Ban Bí thư (khóa XI)

về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân lao động khu công nghiệp, khu chế xuất” tác giả

Vũ Oanh - NXB Lao động 1997 Cù Thị Hậu: “Một số vấn đề về giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn hiện nay”, tạp chí Dân Vận 2005 “Hệ thống Công đoàn Việt Nam thời kỳ đổi mới “ do TS Vũ Đạt chủ biên NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội 2006 Đặng Ngọc Tùng ( 2007), “ Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam và tổ chức Công đoàn vững mạnh ”, Tạp chí Công nhân & Công đoàn “ Vị trí, vai trò của tổ chức công đoàn trong cách mạng Việt Nam” do PGS.TSKH Nguyễn Viết Vượng chủ biên, NXB Lao động 2009 “ Đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động công đoàn trong tình hình hiện nay” do PGS.TS Dương Văn Sao, Chử Văn Thịnh, Nguyễn Hương Giang, Ngô Thùy Dung, Nguyễn Mạnh Kiên( Chủ biên) NXB Lao động.“ Công đoàn và phong trào thi đua trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” ( của Dương Văn Sao, Nxb Lao động, Hà nội, 2005)

“Hoạt động Công đoàn trong giai đoạn mới” của tác giả Hoàng Thị

Khánh - NXB Lao động Một số vấn đề cơ bản về xây dựng, phát huy vai trò giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp CNH,HĐH” của Viện công nhân

và Công đoàn - NXB Lao động Hà Nội 2004

Một số luận văn: Luận văn Thạc sỹ, Bùi Thị Kim Hậu, 2005, “ Tri thức

hoá công nhân trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Luận

văn Thạc sỹ, Dương Thị Thanh Xuân, 2001, “Công đoàn trong việc nâng cao ý

thức chính trị của giai cấp công nhân ở nước ta hiện nay” Những công trình

nghiên cứu ở trên tập trung nghiên cứu về một số vấn đề về phát triển lý luận về giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn trong điều kiện nền kinh tế thị trường đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, về đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động công đoàn trong tình hình hiện nay Trong các công trình trên có đề cập đến xây dựng, cũng cố, đổi mới phương thức hoạt động của tổ chức công đoàn trong giai đoạn hiện nay Kết quả của các công trình khoa học trên là chất liệu quý giá để chúng tôi thực hiện đề tài luận văn

Cho đến nay chưa có công trình nào tập trung nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở của huyện, thị, thành phố trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt đối với huyện Đức Hòa nơi tác giả công tác

Vì vậy, đòi hỏi cấp thiết cần có nghiên cứu một cách sâu sắc, hệ thống và khoa học về nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn huyện Đức Hòa trong giai

đoạn mới

2 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ thực trạng hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện, từ đó đề xuất một số giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện Đức Hòa,

tỉnh Long An giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về công đoàn; vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn trong hệ thống chính trị

- Khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động công đoàn cơ sở chỉ ra những thành tựu, hạn chế hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc huyện Đức Hòa , tỉnh Long An

- Đề xuất giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức công đoàn cơ sở trực thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An trong thời gian

tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Luận văn tập trung nghiên cứu chất lượng hoạt động của công đoàn cơ

sở trực thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An giai đoạn hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: huyện Đức Hòa, tỉnh Long An

- Về thời gian: Nghiên cứu chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở trực

thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An giai đoạn hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Ngoài phương pháp lý luận chung đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau: Phương pháp phân tích tài liệu; Phương pháp lịch sử, logic Phương pháp so sánh, thống kê

Trong công tác xử lý tư liệu, dùng phương pháp tổng hợp, thống kê, hệ thống tư liệu, đồng thời sử dụng phương pháp đối chiếu, so sánh và xử lý các

nguồn tư liệu nhằm làm rõ các luận điểm của đề tài luận văn

6 Đóng góp của Luận văn

Thực hiện đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở

trực thuộc liên đoàn lao động huyện Đức Hòa, tỉnh Long An”, hy vọng sẽ góp

phần làm rõ và đánh giá khách quan về thực trạng hoạt động của công đoàn cơ

sở huyện, nghiên cứu đánh giá thực trạng đó và đề xuất một số phương hướng giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An

Từ thực tiễn nghiên cứu, luận văn chỉ ra những kết quả nổi bật, những ưu điểm và cả những tồn tại, hạn chế, khó khăn trong quá trình hoạt động của các tổ

chức công đoàn cơ sở Trên cơ sở đó đưa ra một số nhận xét và đề xuất các giải pháp góp phần vào việc nâng cao chất lượng hoạt động của công đoàn cơ sở trực thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An

Những kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy, học tập môn Chính trị học ở các trường đại học và

những ai quan tâm đến vấn đề này

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính của Luận văn chia làm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động của Công đoàn cơ sở trực thuộc

Liên Đoàn Lao Động huyện

Chương 2: Thực trạng hoạt động của Công đoàn cơ sở ở huyện Đức Hòa,

tỉnh Long An

Chương 3: Quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng

hoạt động của Công đoàn cơ sở trực thuộc Liên đoàn Lao động huyện Đức Hòa,

tỉnh Long An

B NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRỰC

THUỘC LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG HUYỆN 1.1 Công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện và vai trò,

vị trí của nó trong hệ thống chính trị

1.1.1 Khái niệm Công đoàn cơ sở, Khái niệm Liên đoàn Lao động huyện, công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện

1.1.1.1 Khái niệm Công đoàn cơ sở

Công đoàn cơ sở là tổ chức của NLĐ, do NLĐ tự nguyện thành lập nhằm tập hợp sức mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích NLĐ Công đoàn cở sở là một bộ phận quan trọng nằm trong hệ thống tổ chức Công đoàn Việt Nam Thông qua hoạt động của CĐCS, mọi chủ trương, biện pháp của Công đoàn Việt Nam đi vào thực tiễn, gắn liền với đời sống việc làm của CNLĐ Việc nghiên cứu, tìm hiểu và đánh giá vai trò của các CĐCS là góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong nền kinh tế thị trường, định hướng XHCN và hội nhập quốc tế

Trong hệ thống tổ chức Công đoàn, CĐCS có vai trò hết sức quan trọng bởi vì, CĐCS là nền tảng của tổ chức Công đoàn Việt Nam, nơi trực tiếp thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn, nơi thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết, Kế hoạch của Công đoàn cấp trên; trực tiếp tập hợp CNVCLĐ vào tổ chức Công đoàn; quyết định hiệu quả hoạt động của hệ thống Công đoàn Do đó, để nâng cao chất lượng hoạt động CĐCS trước hết các CĐCS phải gắn việc đổi mới nội dung với phương thức hoạt động xem đây là công tác trọng tâm của các cấp Công đoàn

Đội ngũ cán bộ công đoàn: “những đồng chí này phải sống sâu vào đời sống CNVCLĐ, phải biết tường tận đời sống công nhân, biết xác định một cách chắc chắn, bất cứ trong vấn đề nào, trong lúc nào, tâm trạng của quần chúng, những nhu cầu, những nguyện vọng, những ý nghĩ thật sự của họ.” [16, tr.425];

Từ những suy nghĩ, nhu cầu cuộc sống hằng ngày của người công nhân được quan tâm tháo gỡ, họ sẽ dần được huy tụ quanh tổ chức công đoàn Đây là điểm khởi đầu quan trọng để từ đoàn kết về kinh tế, công đoàn hướng dần đội ngũ công nhân tiến đến từng bước tham gia vào công việc của công xưởng, nơi mình làm việc theo hướng dẫn của V.I.Lê-nin: “Điều quan trọng nhất là công đoàn phải…bắt tay một cách có ý thực và kiên quyết vào một công tác giáo dục kiên nhẫn, thiết thực và lâu dài, để làm cho công nhân và tất cả mọi người lao động học được một cách thực tiễn cách quản lý nền kinh tế quốc dân trong cả nước [16, tr.426]; Đó là nhìn trên bình diện chung, mang tính toàn cục, còn với nhiệm

vụ xây dựng đảng vô sản cách mạng, thì công đoàn còn tiếp tục phải thực hiện công việc khó khăn, công phu hơn nữa, đó là: “Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của công đoàn là đề bạt và đào tạo những người quản lý trong công nhân và nói chung trong quần chúng lao động” [13] Đây chính là những hạt giống tốt cho đội ngũ lãnh đạo giai cấp công nhân và người lao động, đồng thời

là đại biểu tiềm tàng ưu tú cho đảng cộng sản - đội tiên phong của giai cấp công nhân

Sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam gắn liền với sự hình thành, phát triển của giai cấp công nhân và hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc – Người đặt nền móng về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh”, Người nhấn mạnh:

“Công hội trước hết là để đi lại với nhau cho cảm tình, hai là để nghiên cứu với nhau, ba là để sửa sang cách sinh hoạt của công nhân cho khá hơn bây giờ, bốn

là giữ gìn quyền lợi cho công nhân, năm là để giúp quốc dân, giúp cho thế giới”;

sự nghiệp cách mạng của Người bắt đầu từ đời sống cần lao, vị thế đối với giai cấp công nhân sự nghiệp cách mạng của Người đã giành một sự quan tâm sâu sắc, một tình cảm yêu thương đặc biệt vì chính bản thân Người, suốt cả tuổi thanh xuân, đã trải qua cuộc đời người thợ, đã đau đến tận cùng nỗi đau của người cần lao trên toàn trái đất Chính vì vậy, để bảo vệ quyền và lợi ích của giai cấp công nhân, cần phải có tổ chức, đó là tổ chức Công Hội (nay là tổ chức Công đoàn) Người đã có rất nhiều bài viết, bài nói chuyện về giai cấp công nhân

và tổ chức Công đoàn, qua bài nói chuyện với cán bộ, công nhân nhà máy xi măng Hải phòng và những tâm huyết của Bác đối với tổ chức Công đoàn qua bài nói chuyện tại Hội nghị cán bộ công đoàn cơ sở toàn Miền Bắc [34, tr.57] Từ năm 1925, nhiều cán bộ thanh niên cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đã trở về nước hoạt động phong trào công nhân, thúc đẩy phong trào công nhân và tổ chức Công hội ở nhà máy, xí nghiệp, hầm mỏ phát triển

Công đoàn Việt Nam được thành lập năm 1929, thời kỳ đất nước ta đang trong quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức bóc lột, giành độc lập cho dân tộc dân tộc cho Nhân dân, sự ra đời của tổ chức Công đoàn góp phần quan trọng trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam Sự ra đời của tổ chức Công đoàn đã làm cho các phong trào đấu tranh của GCCN mạnh hơn, có tổ chức hơn, các phong trào đấu tranh không mang tính tự phát như trước đây, sau khi ra đời tổ chức Công đoàn Việt Nam đã lãnh đạo GCCN, NLĐ đấu tranh đòi quyền lợi, như tăng lương, giảm giờ làm, GCCN chính là nơi đã tiếp thu, lĩnh hội và truyền bá chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cho công nhân giác ngộ

và GCCN đã trở thành lực lượng tiên phong trong lao động, sản xuất, là giai cấp lãnh đạo các cuộc đấu tranh của cách mạng Việt Nam, góp phần quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN

Tổ chức Công đoàn Việt Nam ra đời đã khẳng định được vai trò, vị trí, chức năng nhiệm vụ của mình như đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng cho cán bộ, đoàn viên, NLĐ, tuyên truyền giáo dục, tham gia quản lý Nhà nước, quản lý doanh nghiệp, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát v.v Vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn Việt Nam đã được khẳng định trong Hiến pháp, các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước,

Bộ Luật Lao động, Luật Công đoàn, đặc biệt là Hiến pháp năm 2013 có một điều riêng nói về tổ chức Công đoàn Việt Nam (Điều 10), điều đó đã thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cũng như vai trò, vị trí của tổ chức Công đoàn trong sự nghiệp xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh Các tư tưởng

đã định nghĩa khái quát về tổ chức Công đoàn Luật Công đoàn đã định nghĩa:

“Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho cán bộ công chức, viên chức, công nhân và những động người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý Nhà nước, quản lý kinh

tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” [25; tr.7-8]

1.1.1.2 Khái niệm Liên đoàn Lao động huyện

Liên đoàn Lao động quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung

là Liên đoàn Lao động huyện) Liên đoàn Lao động huyện là Công đoàn cấp trên

cơ sở, tập hợp CNVCLĐ trên địa bàn huyện Liên đoàn Lao động huyện do Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố quyết định thành lập hoặc giải thể và chỉ đạo trực

tiếp Liên đoàn Lao động huyện quyết định thành lập hoặc giải thể và chỉ đạo trực tiếp Công đoàn cấp trên cơ sở là Công đoàn giáo dục huyện và các Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn đóng trên địa bàn (trừ những Công đoàn cơ sở đã trực thuộc Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố, Công đoàn ngành địa phương, Công đoàn Tổng Công ty)

Nhiệm vụ, quyền hạn của Liên đoàn Lao động huyện

Phối hợp với các cơ quan chức năng của Nhà nước cấp huyện, Công đoàn ngành địa phương, Công đoàn Tổng Công ty để kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách; giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp lao động đối với các cơ sở đóng trên địa bàn; hướng dẫn, hỗ trợ, giúp Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở trong việc thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, giải quyết tranh chấp lao động, tổ chức đối thoại với người sử dụng lao động, tổ chức, lãnh đạo đình công theo đúng quy định của pháp luật Đại diện cho Công đoàn cơ sở hoặc người lao động khởi kiện hoặc tham gia vào quá trình

tố tụng khi được Công đoàn cơ sở hoặc người lao động ủy quyền Tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm

vụ của tổ chức Công đoàn

Triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết và chủ trương công tác của Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố; chỉ thị, nghị quyết của cấp ủy đảng và nghị quyết đại hội Công đoàn cấp mình; tham gia với cấp ủy đảng, cơ quan Nhà nước

về các chủ trương phát triển kinh tế - xã hội và các vấn đề có liên quan đến việc làm, đời sống của CNVCLĐ

Tổ chức phong trào thi đua yêu nước, góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Vận động đoàn viên, CNVCLĐ tham gia các hoạt động xã hội, hướng dẫn các hình thức, biện pháp chăm lo đời sống, cải thiện điều kiện làm việc, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nếp sống văn hóa, đấu tranh ngăn chặn tiêu cực, tham nhũng và các tệ nạn xã hội

Thực hiện công tác phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn; công tác tổ chức, cán bộ theo phân cấp của Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố; xây dựng Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn vững mạnh [13, tr.20]

1.1.1.3 Khái niệm công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện

Liên đoàn lao động huyện có các loại hình tổ chức trực thuộc bao gồm: Công đoàn cơ sở trong các cơ quan hành chính, các đơn vị sự nghiệp cấp huyện Công đoàn cơ sở khối Doanh nghiệp nằm các Khu công nghiêp, Cụm công nghiệp trên địa bàn huyện Công đoàn giáo dục huyện bao gồm lực lượng đoàn viên là cán

bộ, giáo viên, nhân viên thuộc biên chế sự nghiệp Giáo dục cấp huyện, gồm các trường Mầm non, Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Liên đoàn lao động huyện có thêm mô hình CĐCS xã, thị trấn tập hợp đoàn viên là CBCC công tác tại các xã, Thị trấn Ban Chấp hành là cơ quan lãnh đạo hoạt động LĐLĐ huyện giữa 2 kỳ đại hội

Công đoàn Việt Nam có địa vị pháp lý, được ghi nhận trong Hiến pháp,

Luật Công đoàn, Bộ luật Lao động và các văn bản khác của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Điều 10 Hiến pháp năm 1992 ghi nhận: “Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động cùng với cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo

vệ quyền lợi của cán bộ, công nhân, viên chức và những người lao động khác; tham gia quản lý Nhà nước và xã hội; tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động của

cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, giáo dục cán bộ, công nhân, viên chức và những người lao động khác xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Vị trí của Công đoàn

là chỗ đứng của Công đoàn trong hệ thống chính trị, được xác định thông qua mối liên hệ giữa Công đoàn với các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị

và trong xã hội

Trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và trong bối

cảnh xây dựng công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước theo cơ chế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vị trí của Công đoàn Việt Nam được xác

định từ Đại hội III và đã được phát triển ở Đại hội VI - Công đoàn Việt Nam,

cho đến nay: Công đoàn cơ sở là thành viên của hệ thống chính trị làm cầu nối

giữa Đảng với quần chúng; là người cộng tác đắc lực, chỗ dựa của chính quyền

Nhà nước ở địa phương; là đại diện hợp pháp của GCCN, NLĐ Vị trí của Công

đoàn được thể hiện thông qua mối quan hệ chặt chẽ giữa Công đoàn với các tổ

chức trong hệ thống chính trị, với CNVCLĐ

Trong toàn bộ kho tàng tư tưởng và di sản cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí

Minh Bác Hồ không chỉ quan tâm đánh giá cao vị trí, vai trò của giai cấp công

nhân mà còn khẳng định vị trí, tầm quan trọng của tổ chức Công đoàn trong xây

dựng chủ nghĩa xã hội Trong bài nói chuyện tại Hội nghị cán bộ Công đoàn cơ

sở toàn miền Bắc, Bác Hồ có những lời dặn dò đầy tâm huyết: “Muốn tổ chức

và phát triển lưc lượng xây dựng to lớn của giai cấp công nhân thì cần có công

đoàn mạnh và cón bộ công đoàn tốt…”

Quan hệ với Đảng: Đảng cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai

cấp công nhân, đồng thời, là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân

tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao

động và của dân tộc Công tác xây dựng Đảng trước tình hình mới tiếp tục coi

trọng, Kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục

tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới; chống

giáo điều, bảo thủ, trì trệ hoặc chủ quan, nói vội Coi trọng giữ vững bản chất

giai cấp công nhân và các nguyên tắc hoạt động của Đảng…[5; tr.186]

Đảng lãnh đạo công đoàn; công đoàn tham gia xây dựng Đảng Đảng lãnh đạo Công đoàn bằng đường lối, nghị quyết, chỉ thị; lãnh đạo về chính

trị, tư tưởng và thông qua cấp ủy và vai trò tiền phong, gương mẫu của đảng viên; thường xuyên theo dõi, kiểm tra hoạt động công đoàn; đồng thời, Đảng tôn trọng tính độc lập tương đối về mặt tổ chức của Công đoàn Công đoàn đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng, là chỗ dựa vững chắc của Đảng và là sợi dây nối liền giữa Đảng với quần chúng Hạt nhân nòng cốt của tổ chức Công đoàn là GCCN, đây

là lực lượng đảm nhiệm sứ mệnh lịch sử của phát triển thời đại

Công đoàn tuyên truyền, phổ biến, vận động người lao động thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng; thường xuyên phản ánh với Đảng những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người lao động để Đảng lãnh đạo Nhà nước hoàn thiện pháp luật, hế độ, chính sách Công đoàn bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú để Đảng xem xét kết nạp; vận động người lao động tích cực tham gia xây dựng Đảng

Trong những năm 1920, cùng với quá trình truyền bá chủ nghĩa Lênin, vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc

Mác-đã làm hết sức mình để giác ngộ và thức tỉnh giai cấp công nhân Việt Nam với phong trào đấu tranh cách mạng giành độc lập dân tộc Người luôn giành sự quan tâm sâu sắc đến quyền lợi của giai cấp công nhân và người lao động Vai trò Công đoàn trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước Nga Xô-viết, V.I.Lênin

đã chỉ rõ "bất luận thế nào, công đoàn phải là cánh tay nối dài của đảng vô sản trong phong trào công nhân Mọi hoạt động của công đoàn phải phục tùng sự lãnh đạo của đảng, góp phần thúc đẩy sự lớn mạnh của phong trào công nhân trong thắng lợi chung của cách mạng vô sản"[14,tr.230] Từ đó, trong đội ngũ những người vô sản đi đến thống nhất quan điểm về vai trò lãnh đạo toàn diện của đảng vô sản, cũng như định rõ vai trò quan trọng của công đoàn trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Quan hệ với tổ chức CT-XH khác: Công đoàn là thành viên của Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam; có mối quan hệ tôn trọng, bình đẳng lẫn nhau với các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội khác, cùng phối hợp thực hiện nhiệm vụ chung dưới sự lãnh đạo của Đảng: Xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi cấp, trên tất cả các lĩnh vực và xây dựng cuộc sống mới

- Quan hệ với Giới chủ: Là mối quan hệ đại diện của NLĐ với NSDLĐ, hai

bên bình đẳng, tôn trọng nhau, vừa hợp tác, vừa đấu tranh nhằm giải quyết hài hoà về lợi ích của mỗi bên trong quan hệ lao động Mục đích, nội dung hoạt động trong mối quan hệ giữa Công đoàn với NSDLĐ là nhằm làm cho doanh nghiệp ngày càng phát triển, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNLĐ; phối hợp với người quản lý doanh nghiệp tổ chức các phong trào thi đua, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, các hoạt động văn hóa, xã hội…góp phần thúc đẩy hoàn thành tốt nhiệm vụ sán xuất, kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Công đoàn chủ động phát hiện và kịp thới trao đổi với người quản

lý doanh nghiệp giải quyết vướng mắc giữa NLĐ và ngưới sử dụng lao động: chung tay xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong các doanh nghiệp

Vị trí của Công đoàn trong doanh nghiệp ngoài nhà nước Công đoàn là tổ

chức chính trị xã hội của công nhân và NLĐ trong doanh nghiệp, có vị trí là người đại diện hợp pháp duy nhất cho NLĐ trong quan hệ với giới chủ Trong mối quan hệ đó, Công đoàn và chủ doanh nghiệp đảm bảo sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, vừa hợp tác, vừa đấu tranh nhằm giải quyết hài hoà và lợi ích của mỗi bên trong quan hệ lao động Nội dung và mục đích của mối quan hệ giữa Công đoàn và NSDLĐ là nhằm làm cho doanh nghiệp phát triển, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của CNLĐ Công đoàn có trách nhiệm phối hợp với NSDLĐ vận động đoàn viên, CNLĐ sản xuất với năng suất, chất lượng và hiệu

quả cao nhất v.v đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp; tạo cơ sở ổn định việc làm, cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao thu nhập cho NLĐ Đồng thời, tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp còn là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước; nơi phản ánh tâm tư nguyện vọng của CNLĐ, những vấn đề phát sinh từ thực tế cuộc sống và kinh nghiệm thực tiễn…góp phần bổ sung, hoàn thiện và phát triển đường lối, chủ trương, chính sách, trước hết là những chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân, về xây dựng giai cấp công nhân

1.1.2 Vai trò, vị trí của Công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện trong hệ thống chính trị

1.1.2.1 Vai trò của công đoàn cơ sở

Vai trò của Công đoàn được thể hiện qua sự tác động của công đoàn thông qua các phong trào cách mạng của người lao động Trong suốt quá trình phát triển của cách mạng, Công đoàn luôn có vai trò tích cực tác động đến các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, tư tưởng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội địa phương Trong điều kiện nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN

ở Việt Nam, vai trò “trường học” của Công đoàn vẫn được khẳng định và nội

dung của nó ngày càng được mở rộng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Công đoàn cơ sở vẫn thể hiện rõ vai trò của mình đối với

xã hội thông qua hệ thống tổ chức từ Trung ương đến địa phương, ngành, cơ sở, thông qua lực lượng đoàn viên, NLĐ và đã đạt được những thành tựu to lớn, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới của Đảng Khi đánh giá vai trò của tổ chức CĐCS trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải dựa trên cơ sở vai trò của Công đoàn Việt Nam, được thể hiện trong việc đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho cán bộ, đoàn viên, CNVCLĐ

Trong lĩnh vực kinh tế: Công đoàn vận động CNVCLĐ tham gia tích cực

trong việc đổi mới cơ chế quản lý kinh tế; hoàn thiện cơ cấu và các chính sách kinh tế Vận động CNVCLĐ nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất kinh doanh, giữ vững thương hiệu sản phẩm trên thị trường; tham gia thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và phát triển bền vững của nền kinh tế xã hội Một mặt Công đoàn đẩy mạnh hoạt động tại các doanh nghiệp; mặt khác Công đoàn hỗ trợ các thành phần kinh tế phát triển đúng hướng theo sự quản lý của Nhà nước, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, xây dựng nước ta trở thành một nước công nghiệp hiện đại, theo định hướng xã hội chủ nghĩa

V.I.Lênin Đặc biệt quan tâm tới tổ chức công đoàn, thể hiện tập trung trong thời kỳ thực hiện Chính sách kinh tế mới: Người đặc biệt đề cao vai trò của công đoàn như là tổ chức chính trị có khả năng quyết định nhất định tới thành công của Chính sách kinh tế mới, và xa hơn là thắng lợi của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước Nga Không hề xa rời thực tế, Người hiểu rõ chỉ

có thể thực hiện Chính sách kinh tế mới, mới có thể xây dựng được lực lượng cho chủ nghĩa xã hội, đồng thời cũng từng bước hình thành dần quan hệ sản xuất thích hợp cho nước Nga Xô-viết Việc xây dựng xã hội chủ nghĩa ở nước Nga không chỉ là cơ sở vật chất của nền kinh tế đất nước và quan hệ sản xuất xã hội,

mà còn bao gồm cả xây dựng dân tộc Nga ngày càng lớn mạnh, có sự tích trữ về kinh tế cũng như trưởng thành về chính trị Giai cấp công nhân Nga là nòng cốt cho dân tộc Nga, cùng với tầng lớp trí thức xã hội chủ nghĩa và đông đảo quần chúng nông dân yêu lao động [15.tr.422]

Trong lĩnh vực chính trị: Công đoàn cơ sở là thành viên trong hệ thống

chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn có vai trò xây dựng và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, củng cố và giữ

vững bộ máy Nhà nước pháp quyền, tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân lao động, xây dựng Nhà nước thật sự là Nhà nước của dân, do dân, vì dân, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh I.Lê-nin chỉ rõ nhiệm vụ của công đoàn đối với việc dìu dắt, lãnh đạo phong trào của đội ngũ công nhân Nga là: “Một mặt, công đoàn phải biết thích ứng với quần chúng, với trình độ hiện thời của quần chúng; mặt khác, công đoàn tuyệt đối không được nuông chiều những thành kiến và tư tưởng lạc hậu của quần chúng, trái lại phải không ngừng đưa quần chúng lên một trình độ ngày càng cao hơn [15,tr.427]

Trong lĩnh vực xã hội: Công đoàn cơ sở tích cực xây dựng GCCN vững

mạnh, không ngừng giúp GCCN nâng cao trình độ chính trị, tính tổ chức kỷ luật, trình độ học vấn, tay nghề, khoa học công nghệ, trở thành lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; góp phần củng cố khối liên minh công nhân - nông dân - trí thức, trở thành nòng cốt khối Đại đoàn kết toàn dân tộc và là cơ sở xã hội vững chắc, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng và tăng cường sức mạnh của Nhà nước Công đoàn tuyên truyền, giáo dục NLĐ chống tiêu cực và các tệ nạn xã hội, xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến

và đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ,

kỷ năng nghề nghiệp cho NLĐ

Trong lĩnh vực văn hoá, tư tưởng: Công đoàn cơ sở giáo dục CNLĐ nâng

cao lập trường GCCN, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động cách mạng; “Tăng cường đấu tranh chống những ảnh hưởng tiểu tư sản trong giai cấp công nhân là hết sức cần thiết [16,tr.431] Phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại; giáo dục lối sống mới, xây dựng con người mới XHCN; phòng chống các tệ nạn xã hội, nâng cao trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề, học vấn và tính tổ chức, kỷ luật, trở thành lực lượng đi đầu

trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; quan tâm, chăm lo nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho CNLĐ

- Vai trò của Công đoàn cơ sở trong cơ chế ba bên: Với vai trò là người

đại diện và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ, có trách nhiệm tham gia với Nhà nước phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho NLĐ Trong suốt quá trình hoạt động và lãnh đạo cách mạng sau này, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới từng bước đi, bước trưởng thành của Công đoàn Việt Nam Người thường xuyên quan tâm đến công tác Công đoàn và phong trào công nhân lao động; dành nhiều thời gian để đi thăm, nói chuyện và chỉ dẫn về công tác Công đoàn tại các nhà máy, xí nghiệp, lâm trường… Người đã ký Sắc lệnh ban hành Luật Công đoàn, trong đó chỉ rõ mục đích của tổ chức công đoàn: “Công đoàn là phải cải thiện đời sống công nhân, nâng cao đời sống vật chất, văn hóa của giai cấp công nhân nói riêng và nhân dân nói chung”[31, tr.297].

Hiện nay, các doanh nghiệp Nhà nước và đội ngũ CNLĐ trong khu vực này có xu hướng giảm dần; CNLĐ trong các thành phần kinh tế khu vực ngoài Nhà nước ngày càng tăng Tuy nhiên, sự gia tăng về số lượng chưa phản ánh được đầy đủ sự lớn mạnh của GCCN và tổ chức Công đoàn Qua thực tế hiện nay cho thấy, một bộ phận không nhỏ CNLĐ trình độ giác ngộ về giai cấp còn hạn chế, ý thức và hiểu biết về pháp luật chưa cao, dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy, kỷ luật lao động còn nhiều Thực trạng này đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm, thu nhập của NLĐ, thậm chí trở thành nguyên nhân của các vụ xung đột làm nãy sinh mâu thuẫn và các vụ tranh chấp lao động, làm ảnh hưởng tới sự phát triển của doanh nghiệp nói riêng và phát triển kinh tế xã hội nói chung

Trong cơ chế thị trường, do cạnh tranh về kinh tế, NSDLĐ dù vô tình hay

cố tình, còn vi phạm lợi ích của NLĐ Công đoàn với tư cách là người đại diện

cho NLĐ có trách nhiệm tham gia xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định

và tiến bộ trong doanh nghiệp, bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ Khi quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của NLĐ được bảo vệ, NLĐ sẽ tự nguyện, nhiệt tình hăng hái tham gia hoạt động Công đoàn, làm cho vai trò Công đoàn cơ sở ngày càng có ảnh hưởng tích cực hơn đối với doanh nghiệp nói

riêng và trong đời sống xã hội nói chung

1.1.2.2 Chức năng của công đoàn cơ sở

Chức năng của Công đoàn cơ sở luôn gắn chặt với các mặt hoạt động của

tổ chức Công đoàn và NLĐ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hoá, xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của NLĐ Do đó, chức năng của Công đoàn cơ sở mang tính khách quan, xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn và có thể thay đổi cho phù hợp với các điều kiện KT-XH Dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, Công đoàn tập hợp CNLĐ đấu tranh chống lại sự áp bức bóc lột của giai cấp

tư sản để bảo vệ quyền và lợi ích của đoàn viên CNLĐ Công đoàn không thể không tập hợp, vận động, giáo dục họ để tiến hành cuộc đấu tranh, vì vậy, giáo dục

đã phát triển thành chức năng cơ bản của tổ chức Công đoàn

Dưới chế độ XHCN, chức năng của Công đoàn vừa có sự kế thừa phát triển, đồng thời có sự thay đổi do sự thay đổi vị trí, vai trò của GCCN và tổ chức Công đoàn trong xã hội Ngày nay, trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, Công đoàn có chức năng đại diện và bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ Có trách nhiệm tham gia với Nhà nước phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống văn hoá, tinh thần của NLĐ Công đoàn đại diện và tổ chức NLĐ tham gia quản lý cơ quan, đơn vị; tổ chức quản lý KT-XH, quản lý Nhà nước Trong phạm vi chức năng của mình, thực hiện quyền kiểm tra, giám sát hoạt động của Nhà nước, đơn vị, tổ chức theo quy định của pháp luật Đồng thời, Công đoàn có trách nhiệm tổ chức giáo dục,

động viên NLĐ phát huy vai trò làm chủ đất nước, thực hiện nghĩa vụ công dân, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Chức năng của Công đoàn là một chỉnh thể, một hệ thống đồng bộ, trong đó chức năng bảo vệ lợi ích là chức năng trung tâm, là mục tiêu hoạt động của Công đoàn; chức năng tham gia quản

lý là phương tiện; chức năng giáo dục mang ý nghĩa tạo động lực tinh thần để đạt được mục tiêu Từ chức năng chung của tổ chức Công đoàn được pháp luật quy định, CĐCS trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước cần thực hiện các chức năng một cách sáng tạo với nội dung, phương thức phong phú và phù hợp để CĐCS thực sự là chỗ dựa đáng tin cậy của NLĐ

Một trong những chức năng của Công đoàn Việt Nam hiện nay là bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNVCLĐ Công đoàn Việt Nam phải thực hiện chức năng bảo vệ quyền, lợi ích CNLĐ vì trình độ và kinh nghiệm quản lý của chính quyền các cấp chưa đồng bộ, bộ máy Nhà nước còn quan liêu, hách dịch, cửa quyền một số người, một số bộ phận thờ ơ trước quyền lợi của CNVCLĐ, tình trạng tham ô, lãng phí, móc ngoặc, hối lộ, tham nhũng, vi phạm đến lợi ích, đời sống NLĐ vẫn còn vấn đề trên phải thực hiện có lộ trình, thời gian để giải quyết các vấn đề Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII xác định phương hướng nhiệm vụ đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng lãnh đạo Phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực, mọi tiềm tăng sáng tạo của nhân dân để xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc; lấy mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” làm điểm tương đồng; tôn trọng những điểm khác biệt không trái với lợi ích chung của quốc gia – dân tộc; đề cao tinh thần dân tộc, truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung để tập hợp, đoàn kết mọi người Việt Nam ở trong

và ngoài nước, tăng cường quan hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước, tạo sinh lực mới của khối đại đoàn kết toàn dân tộc " [10; tr.158-159] Công đoàn phải là người bảo vệ lợi ích CNVCLĐ chống lại tệ nạn quan liêu, chống lại các biểu hiện tiêu cực Đó là sự bảo vệ đặc biệt khác hẳn với sự bảo vệ trong chủ nghĩa tư bản

Công đoàn cơ sở thực hiện chức năng bảo vệ quyền, lợi ích NLĐ không bằng cách đấu tranh chống lại Nhà nước làm suy yếu Nhà nước, không mang tính đối kháng giai cấp, không phải là đấu tranh giai cấp Ngược lại Công đoàn vận động, tổ chức cho CNVCLĐ tham gia xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh Đồng thời Công đoàn bảo vệ chính lợi ích của Nhà nước - Nhà nước của dân, do dân, vì dân Đấu tranh chống lại các thói hư, tật xấu của một số người, nhóm người lạc hậu bị tha hoá, đấu tranh chống lại những hành vi vi phạm pháp luật Nhà nước, bảo vệ chính quyền Nhà nước, bảo vệ quyền lợi của đoàn viên CNLĐ; tổ chức các phong trào thi đua lao động, sản xuất, công tác Qua đó, NLĐ trực tiếp tham gia quản lý; vận động, tổ chức để NLĐ tham gia xây dựng

kế hoạch sản xuất kinh doanh, nhiệm vụ công tác, quản lý lao động, tìm việc làm và tào điều kiện cho NLĐ, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho NLĐ; kiểm tra giám sát việc xây dựng, thực hiện chế độ, chính sách liên quan đến NLĐ, hoạt động của người sử dụng lao động

Thực tế hiện nay của nước ta, trong điều kiện hàng hoá nhiều thành phần, các doanh nghiệp tư nhân, liên doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, CNLĐ làm việc trong sự quản lý của chủ doanh nghiệp (không phải doanh nghiệp quốc doanh), đã xuất hiện quan hệ chủ thợ, tình trạng vi phạm đến quyền, lợi ích CNLĐ có xu hướng phát triển Vì vậy, chức năng đại diện, chăm

lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho CNVCLĐ của Công đoàn

có ý nghĩa hết sức quan trọng Để thực hiện chức năng bảo vệ lợi ích, Công đoàn chủ động tham gia cùng chính quyền tìm việc làm và tạo điều kiện làm việc cho

CNLĐ; Công đoàn tham gia trong lĩnh vực tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, trong việc ký kết HĐLĐ của CNLĐ; Trong vấn đề thương lượng, giải quyết tranh chấp lao động; tổ chức đình công theo Bộ Luật Lao động Quản lý và sử dụng quỹ phúc lợi tập thể và sự nghiệp phúc lợi tập thể; Bảo hiểm xã hội; Bảo hộ lao động; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo của CNVCLĐ; phát huy dân chủ, bình đẳng, công bằng xã hội; phát triển các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao, du lịch, thăm quan nghỉ mát

Đối thoại với đơn vị sử dụng lao động để giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của NLĐ; tham gia giải quyết tranh chấp lao động; đại diện cho tập thể NLĐ tham gia tố tụng vụ án lao động để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể lao động và NLĐ Trong quá trình thực hiện các nội dung hoạt động nhằm thực hiện chức năng bảo vệ lợi ích cần nhận thức đầy đủ

và sâu sắc các vấn đề cơ bản như:

Lợi ích của NLĐ phải gắn liền với lợi ích của Nhà nước, của tập thể, sự tồn tại của Nhà nước chính là sự đảm bảo lợi ích cho NLĐ Lợi ích của NLĐ không chỉ thuần túy ở cơm ăn, áo mặc mà cao hơn là lợi ích chính trị (đại diện là Nhà nước), lợi ích kinh tế, lợi ích văn hoá, tinh thần, lợi ích trước mắt, hàng ngày, lâu dài, lợi ích cá nhân, tập thể, Nhà nước, Công đoàn là người bảo vệ lợi ích của NLĐ Nhà nước là người bảo đảm, Công đoàn là người bảo vệ lợi ích cho CNVCLĐ Đây là vấn đề quan trọng nói lên mối quan hệ khăng khít, biện chứng giữa nghĩa vụ và quyền lợi Đồng thời, nó là cơ sở nhận thức về lợi ích của CNVCLĐ trong điều kiện mới, thể hiện đúng bản chất cách mạng của Công đoàn Việt Nam

+ Vai trò của tổ chức Công đoàn trong việc tuyên truyền, giáo dục

Chức năng giáo dục của Công đoàn cơ sở ngày càng mở rộng và phát triển thông qua hoạt động thực tiễn trong lao động sản xuất và tham gia các

phong trào thi đua v.v góp phần cho CNVCLĐ nhận thức và hiểu được lợi ích của họ gắn với lợi ích tập thể, lợi ích của xã hội Muốn có lợi ích và muốn lợi ích của mình được bảo vệ trước hết, phải thực hiện tốt nghĩa vụ lao động, nghĩa vụ của người công dân đối với cơ quan, đơn vị và xã hội, Hồ Chí Minh viết: "dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân và trên cơ sở liên minh công

nông ngày càng vững chắc, trong mỗi giai đoạn cách mạng, cần tập hợp mọi lực

lượng cách mạng và tiến bộ thành một mặt trận rộng rãi, thực hiện thống nhất

hành động dưới nhiều hình thức giữa các lực lượng ấy để chống kẻ thù chung" [31; tr.304]

Trên cơ sở đó xây dựng ý thức lao động mới, lao động có kỷ luật và có tác phong công nghiệp Nâng cao tinh thần tự giác học tập văn hoá, chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, rèn luyện tay nghề để đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Công đoàn tuyên truyền, giáo dục cho CNVCLĐ vững tin vào đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội, phát triển KT-XH mà Đảng

ta đả lựa chọn Giáo dục truyền thống cách mạng của dân tộc, của địa phương

Tuyên truyền chính sách, pháp luật của Nhà nước Giáo dục nâng cao đạo đức nghề nghiệp, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp, xây dựng lối sống văn hoá lành mạnh, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật góp phần xây dựng GCCN vững mạnh Với tinh thần thường xuyên cảnh giác và đấu tranh chống lại những âm mưu thù địch Chức năng của Công đoàn là một chính thể, một hệ thống đồng bộ, trong đó chức năng bảo vệ lợi ích hết sức được coi trọng, mang ý nghĩa trung tâm, là mục tiêu hoạt động của Công đoàn cơ sở; chức năng tham gia quản lý mang ý nghĩa phương tiện; chức năng giáo dục mang ý nghĩa tạo động lực tinh thần để đạt được mục tiêu Giáo dục bản lĩnh giai cấp, chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống tốt đẹp của giai cấp công nhân

Do vậy, chức năng của Công đoàn Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở là một thể thống nhất, đồng bộ, tương tác lẫn nhau Trong đó, “Chức năng bảo vệ quyền,

lợi ích của NLĐ” là trung tâm – mục tiêu hoạt động công đoàn và Công đoàn các cấp đồng thời quan tâm tới cả 3 chức năng không coi nhẹ chức năng này, xem nặng chức năng kia

Vai trò của tổ chức Công đoàn trong việc tham gia quản lý Nhà nước, quản lý KT-XH Theo quy định của Điều 11 Luật Công đoàn (sửa đổi năm 2012) nêu rõ: Công đoàn “Tham gia với cơ quan nhà nước xây dựng chính sách, pháp luật về kinh tế - xã hội, lao động việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hộ lao động và chính sách, pháp luật khác liên quan đến

tổ chức Công đoàn, quyền, nghĩa vụ của NLĐ”[13; tr.15] Tham gia ý kiến bằng văn bản với cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ; Tham dự các cuộc họp, hội nghị, hội thảo liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ do cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp tổ chức; Tham gia với tư cách là thành viên các Ủy ban, hội đồng do các

cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp thành lập để giải quyết những vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ

Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phối hợp với tổ chức Công đoàn cùng cấp theo nguyên tắc: Xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế phối hợp công tác Định kỳ hàng năm tổ chức tổng kết, đánh giá hoạt động phối hợp công tác của các bên và xây dựng chương trình, kế hoạch công tác chung Các Bộ, ngành, Ủy ban Nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tôn trọng quyền thành lập, gia nhập và hoạt động Công đoàn của NLĐ theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam; thừa nhận tổ chức Công đoàn được thành lập và tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức Công đoàn hoạt động

Tổ chức Công đoàn các cấp khi tham gia quản lý Nhà nước, quản lý

KT-XH với các Bộ, ngành liên quan ở Trung ương, Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các cơ quan Nhà nước khác, các tổ chức, đơn vị

sự nghiệp công lập, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập có quyền và trách nhiệm tham gia, phối hợp trong việc xây dựng chế độ chính sách, pháp luật, chủ trương phát triển KT-XH, thực hiện các chương trình, kế hoạch công tác; tuyên truyền, vận động, giáo dục, phổ biến chính sách pháp luật NLĐ; tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật và các chính sách có liên quan trực tiếp đến NLĐ; tham gia điều tra tai nạn lao động, giải quyết khiếu nại, tố cáo; hướng dẫn việc giải quyết tranh chấp lao động; đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ theo quy định của pháp luật, thực hiện sự bình đẳng giữa các dân tộc Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX xác định trong bối cảnh hiện nay cần tích cực: "Chống kỳ thị dân tộc; nghiêm trị những âm mưu, hành động chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc"[7; tr.165]

Tổ chức Công đoàn các cấp tham gia chính thức Hội đồng tiền lương quốc gia, Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội và các ủy ban, Hội đồng thi đua khen thưởng các cấp; tham gia các ủy ban, hội đồng cùng cấp có liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ; tham gia với người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong việc tổ chức, cải tiến lề lối làm việc và thủ tục hành chính nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác Để đạt được mục tiêu xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh cần phải có

sự nỗ lực đóng góp trí tuệ, sức lực của mỗi cá nhân trong cộng đồng dân tộc thông qua sự giám sát và phản biện xã hội của mặt trận tổ quốc Phối hợp với

cơ quan Nhà nước, cơ quan quản lý cùng cấp chỉ đạo, hướng dẫn triển khai thực hiện quy chế dân chủ trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; hướng dẫn, tổ chức các phong trào thi đua yêu nước của NLĐ thuộc phạm vi quản lý, chỉ đạo; vận động cơ quan, tổ chức doanh nghiệp thực hiện ứng dụng khoa học, công nghệ, kỹ thuật vào sản xuất; xây dựng các tiêu chuẩn, quy phạm an toàn, vệ sinh lao động, phòng ngừa bệnh nghề nghiệp, vệ sinh công nghiệp, bảo vệ môi trường (Nghị định số 200/2013/NĐ-CP)

Tóm lại, sự thừa nhận của xã hội, của nhà nước trên các phương diện khác nhau đã khẳng định vị trí của Công đoàn, đồng thời tạo điều kiện pháp lý xã hội cho hoạt động Công đoàn thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình

1.1.2.3 Trách nhiệm và quyền hạn của công đoàn cơ sở

Điều 18 của điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XI ghi rõ nhiệm vụ, quyền hạn của CĐCS trong các cơ quan nhà nước, cơ quan của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập như sau:

Thứ nhất, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, phấp luật của Nhà nước và nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn Vận động đoàn viên và NLĐ nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, pháp luật, khoa học kỹ thuật, chuyên môn, nghiệp vụ

Thứ hai, phối hợp với thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan, đơn vị tổ chức thực hiện quy chế dân chủ, tổ chức hội nghị CBCC cơ quan, đơn vị; cử đại diện tham gia các hội đồng xét và giải quyết các quyền lợi của đoàn viên và NLĐ Hướng dẫn, giúp đỡ NLĐ giao kết hợp đồng lao động, hợp đồng việc làm Cùng các thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan, đơn vị cải thiện điều kiện làm việc, chăm lo đời sống của đoàn viên, NLĐ, tổ chức các hoạt động văn hóa thể dục, thể thao, hoạt động xã hội trong đoàn viên, NLĐ

Thứ ba, kiểm tra, giám sát việc thi hành các chế độ, chính sách, pháp luật, bảo đảm việc thực hiện quyền của đoàn viên và NLĐ Đấu tranh ngăn chăn tiêu cực, tham nhũng và các tệ nạn xã hội, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí Phát hiện và tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo giải quyết các tranh chấp lao động

và thực hiện các quyền của CĐCS theo quy định của pháp luật

Thứ tư, tổ chức vận động đoàn viên, NLĐ trong cơ quan, đơn vị thi đua yêu nước, thực hiện nghĩa vụ của CBCC, viên chức, lao động tham gia quản lý

cơ quan, đơn vị, cải tiến lề lối làm việc thủ tục hành chính nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác

Thứ năm, phát triển, quản lý đoàn viên; xây dựng CĐCS vững mạnh và tham gia xây dựng Đảng

Thứ sáu, quản lý tài chính, tài sản của Công đoàn theo quy định của pháp luật và Tổng LĐLĐ Việt Nam

Ngoài ra, một nội dung hết sức quan trọng để đánh giá chất lượng hoạt động CĐCS là thông qua công tác kiểm tra Công đoàn Kiểm tra việc thực hiện các quy định trong điều lệ Công đoàn Việt Nam là nhiệm vụ của ban chấp hành các cấp Công đoàn Ủy ban kiểm tra Công đoàn các cấp là cơ quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra của ban chấp hành cùng cấp và cấp dưới Công tác kiểm tra được quy định tại điều 39, Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XI “Công tác kiểm tra của Công đoàn là nhiệm vụ của ban chấp hành mỗi cấp nhằm đảm bảo việc thực hiện Điều lệ, Nghị quyết, Chỉ thị và các Quy định của tổ chức Công đoàn Mỗi cấp Công đoàn phải tổ chức, tiến hành công tác kiểm tra của cấp đó

và chịu sự kiểm tra của cấp trên” Kiểm tra việc chấp hành điều lệ Công đoàn Việt Nam là một hoạt động quan trọng trong công tác xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh, thực chất là xem xét, đối chiếu giữa thực tiễn quá trình tổ chức hoạt động Công đoàn theo chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn các cấp theo quy định Điều lệ Công đoàn Việt Nam Thông qua các cuộc kiểm tra giúp ban chấp hành, ban thường vụ các cấp Công đoàn thấy được những việc làm tốt để duy trì, phát huy trong tổ chức hoạt động và những việc chưa là được để tiếp tục thực hiện kế hoạch hành năm, bám sát sự chỉ đạo của Công đoàn cấp trên; đồng thời thông qua việc kiểm tra chấp hành Điều lệ giúp đoàn viên Công đoàn các cấp sửa chữa những thiếu sót, khuyết điểm và thực hiện điều lệ tốt hơn

Ủy ban kiểm tra Công đoàn là cơ quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra của ban chấp hành, được quy định tại điều 40, Điều lệ Công đoàn Việt Nam: “Ủy ban kiểm tra Công đoàn được thành lập ở các cấp Công đoàn, do ban chấp hành Công đoàn cấp đó bầu ra và phải được Công đoàn cấp trên công nhận Ủy ban kiểm tra Công đoàn mỗi cấp chịu sự chỉ đạo của ban chấp hành cấp đó và sự chỉ đạo của Ủy ban kiểm tra Công đoàn cấp trên” Theo quy định trên thì ủy ban kiểm tra Công đoàn là một tổ chức trong hệ thống tổ chức của Công đoàn, được hình thành để làm nhiệm vụ kiểm tra Điều đó có nghĩa ủy ban kiểm tra Công đoàn khác với các ban chuyên môn, nghiệp vụ của Công đoàn cả về sự hình thành, chức năng, nhiệm vụ cũng như phương pháp hoạt động, nhưng là một trong những hoạt động của CĐCS được xem xét, đánh giá

Bầu các chức danh trong ban chấp hành, ủy ban kiểm tra và chủ nhiệm ủy ban kiểm tra công đoàn; Tổ chức thực hiện nghị quyết đại hội công đoàn cấp mình, thực hiện chỉ thị, nghị quyết của Đảng, công đoàn cấp trên; Chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn hoạt động đối với công đoàn cấp dưới; Đào tạo, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho cán bộ công đoàn hoạt động; hướng dẫn, giúp đỡ, can thiệp và bảo

vệ cán bộ công đoàn khi bị xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng; Định kỳ báo cáo tình hình tổ chức hoạt động công đoàn cấp mình với cấp ủy đảng đồng cấp và công đoàn cấp trên; Quản lý tài chính, tài sản và hoạt động kinh tế công đoàn theo quy định của Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; Hội nghị định kỳ của ban chấp hành công đoàn cấp mình; Ban chấp hành công đoàn cơ sở ba thánh họp ít nhất một lần [13; tr 22-23]

Ban chấp hành công đoàn cơ sở căn cứ vào nhiệm vụ, quyền hạn, khả năng tài chính và các quy định của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, báo cáo với cấp ủy đảng cùng cấp (nếu có) trước khi quyết định tổ chức bộ máy; thông báo cho cơ quan chuyên môn, chủ doanh nghiệp hoặc chính

quyền cùng cấp thực hiện trách nhiệm liên quan theo quy định của pháp luật [13;

tr 23-24]

1.1.2.4 Mối quan hệ giữa công đoàn cơ sở với liên đoàn lao động huyện

Công đoàn cơ sở có mối liên hệ với công đoàn cấp trên cơ sở tăng cường công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và thực hiện nhiệm vụ của tổ chức công đoàn Giáo dục nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, pháp luật, khoa học - kỹ thuật, chuyên môn, nghiệp vụ; thực hiện vai trò đại diện , bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên công đoàn, người lao động; tham gia, thương lượng, ký kết và giám sát việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể, thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy lao động, quy chế dân chủ

ở doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; tham gia, hỗ trợ giải quyết tranh chấp lao động; đối thoại, hợp tác với người sử dụng lao động xây dựng lao động hài hòa,

ổn định, tiến bộ doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; đấu tranh ngăn chặn tiêu cực, tham nhũng và các tệ nạn xã hội, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; tổ chức vận động CNVCLĐ trong cơ quan, đơn vị thi đua yêu nước, thực hiện nghĩa vụ của cán bộ CCVCLĐ tham gia quản lý cơ quan, đơn vị, cải tiến lề lối làm việc

và thủ tục hành chính nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác; phát triển quản lý đoàn viên, xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh và tham gia xây dựng Đảng

1.2 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Công đoàn cơ sở trực thuộc liên đoàn lao động huyện

1.2.1 Tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chức công đoàn

cơ sở

Hiện nay, các văn bản đề ra các tiêu chí để đánh giá chất lượng hiệu quả hoạt động của tổ chức Công đoàn trong việc thực hiện quy chế dân chủ cở sở là rất nhiều, dựa vào rất nhiều yếu tố, hình thức tổ chức, tùy vào điều kiện thực tế

của từng cơ quan, đơn vị, từng loại hình CĐCS để đánh giá cho phù hợp, sát đúng với từng loại hình CĐCS Tuy nhiên, để đánh giá được hiệu quả hoạt động của tổ chức Công đoàn, chúng ta căn cứ vào Hướng dẫn 1931/HD-TLĐ ngày 27/12/2014 của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam về hướng dẫn xây dựng CĐCS vững mạnh và đánh giá chất lượng hoạt động CĐCS; Hướng dẫn 1932/HD-TLĐ ngày 27/12/2014 của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam về tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng hoạt động của Công đoàn cấp trên trực tiếp

cơ sở Để đánh giá được chất lượng hoạt động của tổ chức Công đoàn Tổng LĐLĐ Việt Nam đã xây dựng ba tiêu chí cơ bản đối với các loại hình CĐCS

Tiêu chí 1: Đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của CBCC, lao động và tham gia quản lý

- Tham gia với thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan, đơn vị xây

dựng, ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; phối hợp tổ chức Hội nghị CBCC đúng thời hạn; thực hiện công khai những việc NLĐ được biết theo quy định của pháp luật; Giám sát thực hiện đầy đủ, có hiệu quả nghị quyết hội nghị CBCC và các chế độ, chính sách của Nhà nước liên quan đến quyền, lợi ích của NLĐ;- Xây dựng, sửa đổi, bổ sung quy chế phối hợp công tác giữa ban chấp hành Công đoàn và thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan, đơn vị; cử đại diện Công đoàn tham gia vào các hội đồng có liên quan đến quyền, lợi ích của đoàn viên, NLĐ theo quy định của pháp luật; Tham gia với thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan, đơn vị xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ; quy chế đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho NLĐ; Phối hợp với thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan, đơn vị phát động, tổ chức các phong trào thi đua có hiệu quả (có nội dung và kết quả cụ thể); cải tiến lề lối làm việc, thực hiện cải thiện điều kiện làm việc, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác; Vận động NLĐ phát hiện, ngăn chặn hiện tượng tiêu cực, tham nhũng, lãng phí; không để xảy ra đơn thư vượt cấp; Phối hợp với thủ