Nghiên cứu một số bài tập chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố vinh tỉnh nghệ an

ĐẬU TRỌNG TUẤN ANH NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TẬP CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT SÚT BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO NAM LỨA TUỔI 11 - 13 TẠI TRUNG TÂM BÓNG ĐÁ TRẺ EM THÀNH PHỐ VI

ĐẬU TRỌNG TUẤN ANH

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TẬP CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT SÚT BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO NAM LỨA TUỔI 11 - 13 TẠI TRUNG TÂM BÓNG ĐÁ TRẺ EM THÀNH PHỐ VINH - TỈNH NGHỆ AN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ––––––––––––––––––––––

ĐẬU TRỌNG TUẤN ANH

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TẬP CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT SÚT BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO NAM LỨA TUỔI 11 - 13 TẠI TRUNG TÂM BÓNG ĐÁ TRẺ EM THÀNH PHỐ VINH - TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Giáo dục Thể chất

Mã số: 62.14.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Hà Quang Tiến

NGHỆ AN - NĂM 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào

Tác giả luận văn

Đậu Trọng Tuấn Anh

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

HLV : Huấn luyện viên LVĐ : Lượng vận động TDTT : Thể dục thể thao VĐV : Vận động viên XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BIỂU BẢNG, BIỂU ĐỔ vi

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Đặc điểm của môn Bóng đá 4

1.1.1 Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể cao 4

1.1.2 Bóng đá là môn thể thao có tính chiến đấu cao 5

1.1.3 Bóng đá là môn thể thao phức tạp 5

1.1.4 Tác dụng của môn Bóng đá 7

1.2 Kỹ thuật bóng đá hiện đại 7

1.2.1 Vai trò của kỹ thuật bóng đá 7

1.2.2 Những nét đặc trưng của kỹ thuật bóng đá 10

1.3 Lợi ích của bóng đá 12

1.3.1 Bóng đá bồi dưỡng cho con người về mặt ý chí, phẩm chất 12

1.3.2 Tập luyện bóng đá nâng cao được sức khỏe 13

1.3.3 Tập luyện và thi đấu bóng đá giúp tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các tập thể, các quốc gia 13

1.4 Nguyên lý kỹ thuật chuyền bóng 14

1.5 Kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân 17

1.5.1 Mục tiêu 17

1.5.2 Kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân 17

1.6 Huấn luyện kỹ thuật Bóng đá 21

1.6.1 Cơ sở khoa học để huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cho VĐV Bóng đá lứa tuổi 11-13 24

1.6.2 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo trong bóng đá 26

1.6.3 Các nguyên tắc huấn luyện 28

1.7 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 11-13 33

1.7.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 11-13 33

1.7.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi 11-13 34

Chương 2: MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 37

2.1 Mục đích nghiên cứu 37

2.2 Mục tiêu nghiên cứu 37

2.1.1 Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An 37

2.2.2 Mục tiêu 2: Đề xuất bài tập chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An 37

2.3 Phương pháp nghiên cứu 38

2.3.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 38

2.3.2 Phương pháp quan sát sư phạm 38

2.3.3 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm 38

2.3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 38

2.3.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm 39

2.3.6 Phương pháp toán học thống kê 39

2.4 Tổ chức nghiên cứu 40

2.4.1 Thời gian nghiên cứu 40

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 41

3.1 Giải quyết mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân của nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An 41

3.1.1 Lựa chọn test đánh giá sút bóng bằng mu trong bàn chân: 41

3.1.2 Xác định tính thông báo của các test 43

3.1.3 Đánh giá thực trạng khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An 44

3.1.4 Đánh giá các phương pháp huấn luyện 48

3.2 Giải quyết mục tiêu 2: Đề xuất bài tập chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An 49

3.2.1 Lựa chọn bài tập chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh 49

3.2.2 Xây dựng tiến trình thực nghiệm 59

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

DANH MỤC BIỂU BẢNG, BIỂU ĐỔ Bảng:

Bảng 3.1 Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá hiệu quả kỹ thuật sút

bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11-13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh (n = 40) 42 Bảng 3.2 Xác định tính thông báo của các test đã lựa chọn 44 Bảng 3.3 Số lượng bài tập các HLV sử dụng 45 Bảng 3.4 Thang điểm đánh giá khả năng sút bóng bằng mu trong bàn

chân cho nam lứa tuổi 11-13 46 Bảng 3.5 Kết quả kiểm tra sư phạm trên đối tượng nghiên cứu (n = 30) 47 Bảng 3.6 Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập sút bóng bằng mu trong bàn

chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh 50 Bảng 3.7 Kết quả phỏng vấn mức độ ưu tiên sử dụng số buổi tập

trong tuần 58 Bảng 3.8 Kết quả phỏng vấn mức độ ưu tiên thời gian cho mỗi buổi tập 58 Bảng 3.9 Nội dung tiến trình thực nghiệm 60 Bảng 3.10 So sánh kết quả kiểm tra hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu

trong bàn chân của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng trước thực nghiệm 62 Bảng 3.11 So sánh kết quả kiểm tra hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu

trong bàn chân của 2 nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm 63 Bảng 3.12 So sánh mức độ tăng trưởng của 2 nhóm thực nghiệm và

nhóm đối chứng sau 3 tháng thực nghiệm 64

Biểu đồ:

Biểu đồ 3.1 Biểu đồ thể hiện thành tích sút bóng10 quả liên tục trước và

sau thực nghiệm 65 Biểu đồ 3.2 Biểu đồ thể hiện thành tích dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn

10 quả trước và sau thực nghiệm 65 Biểu đồ 3.3 Biểu đồ thể hiện thành tích sút bóng động liên tục 10 quả vào

cầu môn trước và sau thực nghiệm 66

MỞ ĐẦU

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về chính trị, kinh tế xã hội trong những năm gần đây được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước nền TDTT nước ta đã có những bước phát triển vượt bậc cả về chất và lượng Mục tiêu của TDTT là nâng cao sức khỏe hoàn thiện thể chất, góp phần hình thành con người mới phát triển toàn diện, có trí thức, có đạo đức, có sức khỏe và tâm lý vững vàng để xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Để đạt được mục đích đó Việt Nam đã đưa ra định hướng chung của thể thao là phát triển phong trào thể thao, đào tạo một lực lượng vận động viên có khả năng nhanh chóng tiếp cận các thành tựu thể thao tiên tiến trên toàn thế giới, đến tham gia và đạt được thành tích xuất sắc trong các hoạt động ở khu vực cũng như trên thế giới

Cùng với sự phát triển của các môn thể thao khác, bóng đá được Đảng

và Nhà nước, các tầng lớp của nhân dân quan tâm đặc biệt Vì chưa có môn thể thao nào lại có thể lôi cuốn sự đam mê của hàng triệu trái tim trên hành tinh như môn bóng đá và vì thế nó được coi là môn thể thao “Vua”

Bóng đá là một môn thể thao tập thể, có hình thức vận động đa dạng và phong phú được mọi người trên thế giới ham thích Thông qua việc tập luyện

và thi đấu, bóng đá giúp con người xích lại gần nhau, mở rộng quan hệ xã hội

và giáo dục cho con người nhiều đức tính tốt đẹp

Trong những năm gần đây, phong trào TDTT nói chung và bóng đá nói riêng đã bắt đầu có những thành tích đáng khích lệ, mang đầy tính thuyết phục Đó là những tấm huy chương vàng, bạc, đồng mà các nam nữ VĐV của chúng ta giành được qua các kỳ Seagames 21, 22, 23, 24, 25 … đặc biệt tấm huy chương vàng của bóng đá nam AFF Suziki Cup 2008 và gần đây bóng đá Việt Nam đã vươn ra tầm thế giới khi đã lọt tới vòng chung kết môn bóng đá nam futsal và bóng đá nam U20 thế giới

Mặt khác trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An hiện nay có câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Sông Lam Nghệ An với thành tích nhiều năm

vô địch ở các giải đấu quốc gia ở nhiều lứa tuổi Chính vì vậy tình yêu đối với bóng đá của trẻ em ở thành phố Vinh, Tỉnh Nghệ An là rất lớn Hiện nay trên địa bàn thành phố Vinh xuất hiện nhiều câu lạc bộ, trung tâm đào tạo bóng đá trẻ phong trào nhằm đào tạo, nâng cao kỹ năng đá bóng và cũng là sân chơi cho trẻ vào những ngày hè

Muốn nâng cao thành tích bóng đá thì trẻ em phải nâng cao được: trình

độ kỹ thuật, chiến thuật, sự chuẩn bị về tâm lý, sinh lý, thể lực …Vì thế kỹ thuật Bóng đá là một trong những vấn đề cơ bản nhất để có thể giành được thắng lợi trong mỗi trận đấu

Kỹ thuật Bóng đá bao gồm nhiều loại: Sút bóng bằng mu ngoài, mu trong, mu chính diện bàn chân, đánh đầu, khống chế, kỹ thuật chuyền bòng bằng lòng bàn chân…Trong những kỹ thuật đó thì kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân thường được sử dụng nhiều trong tập luyện và thi đấu thông qua việc chuyền bóng dài cho đồng đội với những đường căng ngang, chọc khe và sút cầu môn đối phương… Khi thực hiện đúng kỹ thuật đó sẽ tạo ra những đường bóng chính xác, nâng cao hiệu quả ghi bàn cho đồng đội và cho chính mình

Qua quan sát thực tế tập luyện của trẻ, tôi thấy khả năng thực hiện kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân của trẻ em ở độ tuổi 11-13 ở trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh – tỉnh Nghệ An còn hạn chế Các em còn sút bóng thiếu chính xác về phương hướng cũng như tốc độ bay của quả bóng Thực trạng đó do một số nguyên nhân chủ yếu sau:

- Do sử dụng bài tập chưa hợp lý, chưa khoa học, cường độ vận động, khả năng vận động và quãng nghỉ chưa phù hợp

- Do bài tập quá cũ không còn phù hợp với Bóng đá hiện đại

- Do trẻ đang chơi bóng bằng cảm tính và không có khuôn khổ

- Do trình độ HLV còn hạn chế

Xuất phát từ thực trạng trên, việc lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả sút bóng bằng mu trong bàn chân cho trẻ em tại trung tâm bóng đá thành phố Vinh nói riêng và cho các cầu thủ trẻ nói chung là rất cần thiết Vì

thế chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Nghiên cứu một số bài tập chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11-13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An”

* Ý nghĩa của đề tài:

Đề tài nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong việc đánh giá thực trạng sử dụng các bài tập nâng cao khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An

Quá trình nghiên cứu đề tài đã lựa chọn được test kiểm tra và xây dựng được các bài tập nâng cao khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh Kết quả nghiên cứu góp phần cải thiện đáng kể khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân cho nam lứa tuổi 11 - 13 tại trung tâm bóng đá trẻ em thành phố Vinh -

tỉnh Nghệ An



Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Đặc điểm của môn Bóng đá

Bóng đá là môn thể thao tập thể Trong quá trình thi đấu, các cầu thủ phải thực hiện hai nhiệm vụ cơ bản là khi có bóng thì tổ chức tấn công cầu môn đối phương; khi mất bóng thì chuyển sang phòng thủ Trong tấn công cũng như phòng thủ, các cầu thủ cần khắc phục những hoạt động đối kháng, cản trở của đối phương bằng cách linh hoạt chạy, dừng đột ngột, thay đổi phương hướng và tốc độ động tác, đá bóng, giữ bóng, dẫn bóng tạo cho hành động của mình phù hợp với tình huống xảy ra trên sân [2] [3]

1.1.1 Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể cao

Cuộc thi đấu bóng đá gồm 2 tập thể đông người, tiến hành trên 1 sân rộng nên nếu chỉ dựa vào vai trò của từng cá nhân cầu thủ thì không thể nào giành được phần thắng Không có bất kỳ cầu thủ ưu tú nào có thể vược qua khoảng không gian rộng như thế, vượt qua cả 1 tập thể đối phương gồm 11 người để ghi bàn thắng và có đủ sức phòng thủ trước sức tấn công của toàn đội đối phương Điều đó có nghĩa là sức mạnh của một đội bóng trước hết là ở tính tập thể của đội đó Tập thể đội bóng đá lớn (so với đội bóng rổ, bóng chuyền, chỉ có 5,6 người) nên trình độ hiệp đồng phải cao, phải biết phát huy chỗ mạnh, khắc phục chỗ yếu của đội [2]

Với trình độ kỹ thuật, chiến thuật phát triển như ngày nay, tính tập thể trong thi đấu lại càng cao Khi bị đối phương tấn công, hầu như toàn đội rút

về phòng ngự Khi tấn công, toàn đội hầu như phải dâng lên (phải có tới 7, 8 cầu thủ) nhằm tăng cường sức uy hiếp về số lượng, tận dụng những đường bóng chuyền kín, chính xác và bất ngờ giữa các cầu thủ để phòng ngự sơ hở,

có cơ hội dứt điểm

Thực chất của việc nâng cao trình độ chiến thuật có nghĩa là nâng cao trình độ hiệp đồng tổ chức tấn công và phòng ngự, nâng cao tính tập thể của đội bóng và ở một đội bóng mà tính tập thể được đảm bảo bởi trình độ kỹ chiến thuật điêu luyện thì có một uy lực rất lớn [21]

1.1.2 Bóng đá là môn thể thao có tính chiến đấu cao

Trong thi đấu bóng đá cầu thủ hai đội được quyển tràn lấn sang sân nhau (khác với bóng chuyền, bóng bàn, quần vợt) để tranh giành bóng một cách hợp lệ, nên sự đối kháng mang tính chất trực tiếp Các cầu thủ của hai đội đều phải quyết tâm, giành giật phần thắng trong từng trường hợp, tạo ra từng cơ hội thuận lợi nhỏ nhất cho đội mình Bên cạnh ý chí quyết tâm của toàn đội giành phần thắng, từng cầu thủ cũng có cuộc chiến đấu riêng với cầu thủ đối phương Bên cạnh hình ảnh toàn cục là cuộc đấu của 2 tập thể 11 người thì riêng lẻ có những cuộc tranh chấp tay đôi, giữa hậu vệ đội này với tiền đạo đội kia, tiền vệ đội này với tiền vệ đội kia Nhìn chung, khi có bóng thì đội tấn công thường tìm cách thoát khỏi cầu thủ đối phương kèm mình để

dễ dàng phối hợp với đồng đội Ngược lại, khi phòng thủ, hầu như cầu thủ toàn đội tìm cách kèm chặt các cầu thủ đối phương, nhất là cầu thủ có bóng

và những cầu thủ ở vị trí nguy hiểm Suốt 90 phút của trận đấu, cuộc chiến đấu gay go của hai đội và từng nhóm cầu thủ diễn ra liên tục và chỉ dừng lại khi tiếng còi kết thúc trận đấu của trọng tài nổi lên [4] [20]

Đương nhiên, chúng ta không nên hiểu tính chiến đấu cao, tính đối kháng cao có nghĩa là các cầu thủ ra sức xô đẩy nhau, gây gổ nhau theo nghĩa xấu mà là sự thi đua giành giật về tài nghệ kỹ thuật, chiến thuật, tinh thần ý chí, va chạm hợp lệ để giành phần thắng Điều này phát huy tính dũng cảm

lên cao độ

1.1.3 Bóng đá là môn thể thao phức tạp

Bóng đá là môn thể thao duy nhất mà các cầu thủ trên sân không được dùng tay mà chủ yếu là dùng chân để điều khiển bóng Từ đó, đôi chân không

chỉ giữ chức năng di chuyển cơ thể như các môn thể thao khác mà còn nhận một nhiệm vụ quan trọng, phức tạp là thực hiện các động tác điều khiển bóng Đôi chân đã thực hiện các kỹ thuật giữ bóng, dẫn bóng, động tác giả, đá bóng vô cùng đa dạng và linh hoạt mà người ta nghĩ rằng ngay đến đôi tay khéo léo mềm dẻo cũng khó có thể làm nổi Tuy vậy, trải qua hàng trăm năm của lịch sử bóng đá, sự phát triển của kỹ thuật bóng đá vẫn không bị dừng lại Các cầu thủ ưu tú ngày nay đã có trình độ kỹ thuật rất điêu luyện Từ những lúc lúng túng, ngượng ngùng của buổi đầu tập bóng tới những kỹ thuật điêu luyện là một chặng đường dài, luyện tập gian khổ, công phu và phức tạp

Cùng với sự phát triển của chiến thuật, kỹ thuật phức tạp lên nhiều, đòi hỏi cầu thủ có trình độ toàn diện hơn Nếu như trước kia, các cầu thủ hậu vệ chỉ biết kỹ thuật phòng thủ (tranh cướp, phá bóng) thì ngày nay cầu thủ hậu

vệ còn phải biết thuần thục các kỹ thuật tấn công như động tác giả, chuyền bóng, sút bóng vào cầu môn [11] [23]

Mặt khác, tính chất phức tạp của môn bóng đá có thể hiện ở sự đa dạng, phong phú của quá trình phát triển chiến thuật Lịch sử bóng đá gắn liền với

sự tiến hoá không ngừng của các hệ thống chiến thuật Cứ mỗi một hệ thống chiến thuật bị phá vỡ thì hệ thống chiến thuật kế tiếp lại mang nhiều ưu điểm hơn, khoa học hơn, phức tạp hơn và đòi hỏi ở cầu thủ khả năng toàn diện hơn

Trong thi đấu, không có hiện tượng nào trùng lặp và không có khuôn mẫu nào thích hợp cho mọi trường hợp Tính chất đa dạng và muôn hình môn

vẻ đó đòi hỏi ở từng cầu thủ tính sáng tạo rất lớn Mỗi đợt tấn công hay phòng thủ đều có những nét riêng của nó mà cầu thủ nhanh chóng tìm ra biện pháp

xử lý hay đối phó thích hợp Bởi thế, trong 1 trận đấu, những tình huống thay đổi không ngừng đòi hỏi cầu thủ cũng phải linh hoạt, sáng tạo không ngừng

để đóng góp tốt nhất cho đội [23]

1.1.4 Tác dụng của môn Bóng đá

Bóng Đá là môn thể thao đặc biệt, với sự hoạt động đa dạng, phức tạp, đòi hỏi cao về ý chí Bóng Đá đem lại cho người tham gia nhiều lợi ích thiết thực cả về thể chất lẫn tinh thần

Đối với thế hệ trẻ, thanh thiếu niên nhi đồng thì tập luyện thi đấu Bóng

Đá có tác dụng phát triển toàn diện các năng lực thể chất, tố chất thể lực như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo và các năng lực chuyên môn để nâng cao thành tích thể thao, rèn luyện các phẩm chất đạo đức, tâm lý, nhân cách con người XHCN có thái độ đúng đắn đối với lao động

Đối với những người lao động trí óc, thì việc tập luyện thi đấu Bóng Đá

có tác dụng làm thay đổi trạng thái từ mệt mỏi sang hưng phấn, tạo cảm giác thoải mái dễ chịu bớt căng thẳng của hệ thần kinh, đưa cơ thể dần trở về trạng thái bình thường Bên cạnh đó, còn tạo ra sự giao lưu, học hỏi, hợp tác, hữu nghị giữa các cán bộ trong nghành này với các nghành khác

Đối với những người lao động chân tay, tập luyện Bóng Đá có tác dụng củng cố sức khỏe, tăng cường sức mạnh cơ bắp, hoạt động nhanh nhẹn linh hoạt, xử lý mọi tình huống trong cuộc sống một cách có hiệu quả nhất

Bóng đá đã thu hút thanh thiếu niên, mọi tầng lớp tham gia tập luyện và thi đấu mang lại sức khỏe, sự linh hoạt, ý chí bền bỉ, đoàn kết hơn trong cuộc sống và công việc [1] [2]

1.2 Kỹ thuật bóng đá hiện đại

1.2.1 Vai trò của kỹ thuật bóng đá

Trong công tác huấn luyện bóng đá, huấn luyện kỹ thuật là cơ bản nhất, đồng thời cũng là loại khó khăn, phức tạp nhất Huấn luyện kỹ thuật là các bài tập kỹ thuật, các hoạt động kỹ thuật được sắp xếp trong phần cơ bản của buổi huấn luyện…

Kỹ thuật bóng đá là một loại hoạt động không có tính chu kỳ (hoạt động

có tính chu kỳ như các kỹ thuật chạy, bơi, đi xe đạp…) trong thi đấu kỹ thuật sẽ được sử dụng một cách có hiệu quả cao nếu VĐV có thể lực dồi dào, có thần kinh vững vàng với sự hoạt động nhanh nhạy và chính xác của phản xạ [14]

Thực tế cho thấy rằng ở một số môn thể thao khác (như xe đạp, bơi, chạy…) nếu VĐV nghỉ một thời gian, đôi khi là hàng năm, sau đó trở lại tập thì hầu hết các động tác kỹ thuật của họ thực hiện vẫn ít sai sót Nhưng đối với bóng đá thì khác chỉ cần bỏ tập một thời gian ngắn thì sẽ gặp khó khăn ngay, ít nhất cũng là mất cảm giác bóng và độ chính xác của động tác Do đó việc tập luyện bóng đá cần liên tục, đều đặn và luôn luôn với bóng Tuy còn nhiều ý kiến chưa thống nhất song thực tế nhiều nước đã áp dụng tốt hình thức này như: Braxin, Áo, Hungari… được coi là những nước có nền bóng đá điêu luyện, các buổi tập của họ hầu như lúc nào cũng là với bóng, ngay cả trong thời gian chuẩn bị thể lực cơ bản [4] [20]

Theo một số chuyên gia bóng đá thì tập kỹ thuật với bóng là công việc không phải theo mùa mà là cả năm Tất nhiên ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn có mức độ, phương pháp tập khác nhau Thí dụ trong thời kỳ cơ bản bên cạnh trọng tâm là phát triển thể lực chung vẫn cần thiết phải có phần ôn tập các kỹ thuật từ dạng đơn giản nhất

Trong thời kỳ chuẩn bị vào giải, tập kỹ thuật trở thành một trong những nội dung quan trọng nhất và ngày càng phù hợp với phong cách đòi hỏi của chiến thuật toàn đội Tuy nhiên nếu cần thiết thì vẫn phải tiến hành tập luyện

kỹ thuật cơ bản ở giai đoạn này

Ở thời kỳ thi đấu nội dung tập kỹ thuật là nâng cao và hoàn thiện kỹ thuật cá nhân, tập kỹ thuật trong chiến thuật áp dụng Huấn luyện viên cần chú ý đặc biệt tới việc bồi dưỡng về tri thức kỹ thuật mới cho VĐV

Kỹ thuật là để phục vụ cho chiến thuật, thủ môn cũng cần nắm được kỹ thuật cơ bản của bóng đá Khi tập kỹ thuật cơ bản (hoặc đối với người mới tập) thì tốt nhất là tập theo nhóm Trong phương pháp huấn luyện kỹ thuật loại tập kỹ thuật với bóng “chết”, tập kỹ thuật “tại chỗ” chỉ là sự “mô phỏng” bước đầu và mang tính chất là sửa lỗi kỹ thuật Phần lớn kỹ thuật phải tập trong di động, tập trong các “miếng” chiến thuật kết hợp, phương châm là tập

kỹ thuật tốc độ [16]

Đối với các VĐV thuộc các đội có trình độ khá thì có thể tập kỹ thuật

cá nhân theo yêu cầu, vị trí chơi của mình Khuyến khích việc tập kỹ thuật theo “ tạo phong cách riêng” nhưng không làm ảnh hưởng xấu việc tập chiến thuật chung toàn đội

Theo phương pháp huấn luyện hiện đại thì việc lựa chọn các bài tập cho buổi tập luyện kỹ thuật phải đảm bảo ba tính chất là tính chất tăng cường, tính biến đổi và tính lặp lại có hệ thống Đồng thời theo một quá trình giáo dục tri thức chung là hình thành, hoàn thiện và củng cố Theo quan điểm giáo dục học và tâm lý học thì ở đây có hai đặc tính được coi là quan trọng hơn cả đối với công tác huấn luyện kỹ thuật đó là tính biến đổ và lặp lại có hệ thống

Ta lấy một thí dụ đơn giản như tập kỹ thuật sút cầu môn nếu chỉ tiến hành đơn điệu đặt bóng “chết” ở cự ly 18-20m và sút cầu môn thì chỉ sau mấy lần sút VĐV cảm thấy hết kích thích, bắt đầu chán, do đó kỹ thuật thiếu chính xác Nhưng nếu cùng với nội dung đó được biến đổi theo một phương pháp khác nhau như: sút hạn chế, lập các tổ thi sút… thì nhất định người tập sẽ thấy hào hứng hấp dẫn do đó hiệu quả sẽ nâng cao rõ rệt, trong trường hợp lặp lại kỹ thuật (thường dễ chán) thì phương pháp này cũng cho hiệu suất cao, kết quả tốt

Khi lựa chọn giáo án huấn luyện kỹ thuật cần ghi chính xác và điều kiện hoàn thành động tác Có như vậy mới bắt buộc người tập làm chủ quả bóng Đồng thời ngay từ đầu phải chú ý tới tính toàn diện trong hoạt động kỹ thuật

VĐV phải biết điều khiển quả bóng bằng các bộ phận của cơ thể mà đầu tiên là thuận hai chân

Học kỹ thuật là quá trình lâu dài, đó là công việc không thể nôn nóng, đòi hỏi kết quả nhanh chóng Ngay cả khi có thể trong từng buổi tập, từng yêu cầu VĐV thực hiện tốt trong thời gian ngắn Có thể tập theo cách: Biết nhiều động tác qua thi đấu dần dần nâng cao lên [20] [21]

Việc tiếp thu và làm “tinh xảo” kỹ thuật không phải là công việc chỉ dựa vào các buổi huấn luyện chung toàn đội Dù rằng nó là cơ bản mà VĐV cần phải tập Trong thực tế có nhiều VĐV đã trưởng thành về kỹ thuật từ trước khi được tập luyện một cách hiện đại theo đội Một số VĐV nổi tiếng như boby charton của Anh, Puskas của Hungari…đã có kỹ thuật điêu luyện từ rất trẻ Pele mới 17 tuổi mà đã có kỹ thuật bậc thầy, năm 15 tuổi Pele mới được chính thức nhận vào đội, nghĩa là thời gian tự tập của anh là chủ yếu Khi trả lời phỏng vấn về kỹ thuật của tài năng này Pele nói: “ngay từ nhỏ quả bóng đã là người yêu của tôi” Ở đây cần nhấn mạnh ý khác là tập kỹ thuật càng sớm càng tốt [4]

1.2.2 Những nét đặc trưng của kỹ thuật bóng đá

Các hoạt động của bóng đá (có và không có bóng) xét về những đặc trưng trong ứng dụng thi đấu nói chung có thể chia ra làm sáu loại sau:

- Khuynh hướng hoạt động của người chơi bóng đá (hay là kỹ thuật bóng đá) là luôn luôn được hình thành dựa trên những đặc điểm riêng về sức mạnh, sức nhanh, sức bền…các tố chất này phải qua những thời gian tập luyện mới tạo được và thực hiện động tác kỹ thuật cũng sẽ có tác dụng trở lại đối với đặc điểm riêng của tố chất vận động [3]

- Những khả năng hoạt động tức là những đặc điểm riêng của kỹ thuật qua thời gian mà được củng cố, được sắp đặt bằng mức ổn định lớn và sau thì được ứng dụng trong một thời gian dài Kỹ thuật bóng đá không phải là loại

dễ tập được ở ngày một, ngày hai nhưng khi ổn định thì có thể trở thành định hình sâu sắc

- Đặc điểm của hoạt động bóng đá là chủ yếu dùng chân (phần ít khéo léo nhất) để thực hiện kỹ thuật phức tạp nhất, điều này giải thích vì sao sẽ gặp khó khăn trong công tác huấn luyện bước đầu (cơ bản) so với một số môn khác

- Các loại kỹ thuật bóng đá là những hoạt động của nghệ thuật không

có tính tự nhiên Do đó nếu không qua tập luyện thì không thể thực hiện được

- Trong khi thi đấu VĐV phải sử dụng kỹ thuật ở một “môi trường đặc biệt” đó là: Luật bóng đá cho phép dùng “thân chống thân” trong tranh chấp đôi, tức là đối phương được trực tiếp gây cản trở tới việc thực hiện động tác

kỹ thuật, nếu trong huấn luyện không chú ý tới điều này thì không đạt được hiệu quả

- Hoạt động bóng đá mà chủ yếu là trong thi đấu là hoạt động mà khó

có thể tính toán chính xác được

Muốn tham gia thi đấu bóng đá phải biết sử dụng kỹ thuật bóng đá ở một mức độ nhất định nào đó Cho nên dù là cầu thủ đã “trưởng thành” hay ở những người mới tập vấn đề kỹ thuật phải được nhấn mạnh hàng đầu Một cầu thủ được coi là có trình độ kỹ thuật hiện đại, đòi hỏi phải thực hiện được một số yêu cầu sau đây:

- Biết sử dụng bóng đá thuần thục cả hai chân, biết chuyền bóng chính xác trong khoảng 30-40m, biết sút cầu môn mạnh, chính xác và từ mọi phía,

- Kỹ thuật dẫn bóng và lừa bóng phải nhanh, bất ngờ và phải có những biến đổi mới lạ

- Phải biết tranh cướp, cản phá bóng trong sự khống chế của đối phương bằng nhiều hình thức và có phản ứng linh hoạt sáng tạo

- Trong kỹ thuật ném biên tuy được coi là đơn giản song cần phải nắm vững và vận dụng luật một cách tốt nhất, biết ném xa, chính xác và kịp thời Ném biên tốt có thể có giá trị ngang với quả phạt góc trong trường hợp áp sát khung thành đối phương [20]

Cả sáu tiêu chuẩn kỹ thuật trên cần thiết đối với mọi VĐV bóng đá, kể

cả thủ môn Không ít trường hợp cả thủ môn sẽ phải dùng các kỹ thuật đó để cứu nguy cho khung thành hoặc tham gia tấn công những khu hoạt động ở

ngoài khu vực cấm địa

1.3 Lợi ích của bóng đá

Bóng đá là một môn thể thao đặc biệt Với sự hoạt động đa dạng, phức tạp đòi hỏi ý chí cao, bóng đá đem lại cho người tham gia nhiều lợi ích cả về thể chất lẫn tinh thần

Đến với bóng đá dù với hình thức nào những người tham gia đều có những giây phút thư giãn, sảng khoái, giúp làm giảm sự mệt về tinh thần, tạo điều kiện tốt cho công việc hàng ngày

Bóng đá thông qua các cầu thủ, đặc biệt là những cầu thủ suất sắc cho mọi người được thưởng thức những kỹ thuật điêu luyện, những pha phối hợp

ăn ý đó là món ăn tinh thần rất bổ ích

1.3.1 Bóng đá bồi dưỡng cho con người về mặt ý chí, phẩm chất

Trong quá trình tập luyện và thi đấu con người thường bộc lộ những tình cảm và cá tính một cách xác thực nhất Những tình huống gay go, những giây phút căng thẳng mệt mỏi, những thời điểm nghiêm trọng làm các cầu thủ

thể hiện rõ bản chất của mình, đồng thời cũng là cơ hội để họ trở nên bản lĩnh hơn, kinh nghiệm hơn trong giải quyết các tình huống một cách đúng đắn

Trong quá trình tập luyện và thi đấu bóng đá con người được bồi dưỡng rất nhiều về mặt phẩm chất, ý chí Sự tập luyện thường xuyên cùng đồng đội, lối chơi đồng đội đã giáo dục cho cầu thủ có được ý thức tập thể cao Tính đồng đội đã giúp cho cầu thủ biết tương trợ nhau, biết hỗ trợ động viên trong thi đấu, từ đó tính tổ chức được đề cao Trong trận đấu mỗi cầu thủ được phân công nhiệm vụ ở một vị trí nhất định đã giúp cầu thủ luôn có tinh thần trách nhiệm trước tập thể [6] [25]

Mặt khác để giành được thắng lợi các cầu thủ phải có tinh thần khắc phục khó khăn, ý chí chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, tính chất đối kháng mãnh liệt của môn bóng đá, sự yêu cầu rất cao về thể lực trong thi đấu cũng như trong tập luyện đòi hỏi các cầu thủ phải nỗ lực ý chí cao, hơn nữa trong trường hợp khó khăn cầu thủ không được nóng vội mà phải bình tĩnh, kiên trì

và sáng suốt đưa ra những lựa chọn ưu việt để giành lại chiến thắng

1.3.2 Tập luyện bóng đá nâng cao được sức khỏe

Nếu đặc trưng của hoạt động trong bóng đá là tính đối kháng không có chu kỳ, cường độ vận động luôn biến đổi (từ nhỏ đến cực đại) trong một thời gian dài, trong một không gian rộng và điều kiện môi trường khác nhau Do

đó thường xuyên tập luyện bóng đá có thể nâng cao sức khỏe, phát triển các

tố chất thể lực, nâng cao khả năng vận động của cơ quan vận động cũng như

khả năng chức phận của các cơ quan trong cơ thể người tập

1.3.3 Tập luyện và thi đấu bóng đá giúp tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các tập thể, các quốc gia

Thi đấu bóng đá cũng là một bộ phận của công tác tuyên truyền văn hóa, văn nghệ Sức hấp dẫn của bóng đá ngày càng lớn, quần chúng hâm mộ bóng đá càng đông đảo thì ảnh hưởng của nó ngày càng sâu rộng

Thi đấu bóng đá trong nước giữa các đơn vị, trường học, xí nghiệp, hợp tác

xã, nông trường, các tỉnh, thành… có tác dụng tốt để trao đổi, học tập lẫn nhau

Thi đấu bóng đá quốc tế giúp tăng cường tình hữu nghị đoàn kết, hiểu

biết lẫn nhau giữa các quốc gia

1.4 Nguyên lý kỹ thuật chuyền bóng

Trong Bóng Đá nảy sinh rất nhiều tình huống chuyền bóng khác nhau, các tình huống đó khác nhau về góc độ, khoảng cách, điều kiện khách quan để thực hiện các pha chuyền bóng Cũng chính từ các tình huống chuyền bóng khác nhau là nảy sinh vấn đề là cầu thủ thực hiện các kỹ thuật chuyền bóng khác nhau với mục đích là đem lại hiệu quả cao nhất Kỹ thuật chuyền bóng rất đa dạng và phong phú, nhưng thông dụng và hiệu quả nhất là kỹ thuật chuyền bóng bằng lòng, mu trong, mu ngoài, mu chính diện bàn chân [14]

Ta thấy 4 kỹ thuật đó có những điểm giống và khác nhau như sau:

* Đặc điểm giống nhau:

Nhìn chung trong 4 kỹ thuật đều có 5 giai đoạn chủ yếu đó là:

- Giai đoạn chạy đà

- Giai đoạn đặt chân trụ

- Giai đoạn vung chân lăng

- Giai đoạn tiếp xúc bóng

- Trong giai đoạn chạy đà của 4 kỹ thuật trên ta thấy sự khác biệt giữa góc độ chạy đà của kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong khác hoàn toàn so với 3 kỹ thuật còn lại:

+ Trong giai đoạn chạy đà của kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong thì góc độ chạy đà phải chếch so với bóng từ 30 - 45 độ, trong khi đó giai đoạn chạy đà của 3 kỹ thuật còn lại là chạy thẳng với hướng đá

+ Kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong có diện tiếp xúc của bàn chân với bóng là khác so với diện tiếp xúc bóng của 3 kỹ thuật còn lại: Khi chân lăng tiếp xúc bóng thì vị trí tiếp xúc bóng là ở phần giữa và phía sau của quả bóng và khi vung chân lăng thì kỹ thuật mu trong là vung từ ngoài vào trong.Do vậy mà góc độ chạy đà của kỹ thuật này là khác so với 3 kỹ thuật còn lại [11] [14]

- Trong giai đoạn đặt chân trụ thì khoảng cách từ chân trụ đến bóng của mỗi kỹ thuật là khác nhau:

+ Kỹ thuật chuyền bóng bằng lòng, mu ngoài, mu chính diện là 10 -

15 cm

+ Kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong là 25 - 30 cm

- Do góc độ chạy đà của kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong khác với

kỹ thuật chuyền bóng của 3 kỹ thuật còn lại nên trọng tâm của cơ thể trong mỗi kỹ thuật là khác nhau, do đó mà khi đặt chân trụ thì khoảng cách từ chân trụ tới bóng của kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong là khác so với 3 kỹ thuật còn lại nhằm tạo điểm tựa vững chắc cho trọng tâm của cơ thể và tạo điều kiện thuận lợi cho việc vung chân lăng [14]

+ Giai đoạn vung chân lăng là giai đoạn mà tạo động lực cho động tác chuyền bóng Tuy nhiên biên độ vung chân lăng của kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong là khác so với 3 kỹ thuật còn lại, trong kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong thì khi vung chân lăng phải chếch theo hướng đá một biên độ

nhất định (vung từ ngoài vào trong) còn 3 kỹ thuật còn lại là khi vung chân lăng là vung từ sau ra trước

Giai đoạn tiếp xúc bóng là giai đoạn quan trọng nhất để quyết định toàn

bộ đến kỹ thuật động tác Chúng ta không thể nhầm lẫn kỹ thuật này với kỹ thuật khác vì ở mỗi kỹ thuật thì sự khác biệt giữa diện tiếp xúc của chân với bóng là khác nhau Khi nhầm kỹ thuật này sang kỹ thuật khác sẽ có thể gây chấn thương cho chúng ta Vì vậy mà chúng ta cần phải nhớ được đặc điểm chủ yếu của mỗi kỹ thuật để tránh những sai lầm mắc phải

+ Trong kỹ thuật chuyền bóng bằng lòng bàn chân thì khi chân lăng tiếp xúc với bóng thì phần bóng được tiếp xúc là ở phần tam giác của bàn chân

+ Trong kỹ thuật chuyền bóng bằng mu trong bàn chân thì khi chân lăng tiếp xúc với bóng thì phần bóng được tiếp xúc là ở giữa và phía sau bóng

+ Trong kỹ thuật chuyền bóng bằng mu ngoài bàn chân thì khi chân lăng tiếp xúc với bóng thì phần bóng được tiếp xúc là từ ngón chân út đến mắt

cá ngoài, song song với mu chính diện của bàn chân

+ Trong kỹ thuật chuyền bóng bằng mu giữa bàn chân thì khi chân lăng tiếp xúc với bóng thì phần bóng được tiếp xúc là phần trên của bàn chân, kể

từ các ngón tới khớp cổ chân (phần buộc dây giầy) bao gồm bề mặt các xương hộp, xương sên, xương chêm và một phần của 4 đốt đầu 4 xương bàn Các xương này liên hệ với nhau bởi những khớp bán động nên tạo thành một hộp khớp vững chắc và phẳng, độ vững chắc của vị trí tiếp xúc bóng giúp cho việc tăng sự đàn hồi làm sức mạnh của động tác chuyền bóng tốt hơn

- Kết thúc giai đoạn chuyền bóng có tác dụng bảo đảm cho động tác được nhịp nhàng, thoải mái, giảm được quá trình của cơ thể chuyển động về phía trước, tránh được những trường hợp giật cục có thể gây chấn thương Trong 4 kỹ thuật thì ở giai đoạn này không có gì liên quan đến bóng nữa nhưng nếu cầu thủ, VĐV cố tình không thực hiện động tác kết thúc sẽ có ảnh hưởng đến giai đoạn trước đó Nếu ngay khi tiếp xúc bóng đã vội co chân lại

hoặc tư thế thân người không hợp lý để giảm vận tốc thì sẽ dẫn đến kết quả là chuyền bóng đi không được nhanh, mạnh và chính xác

Trên đây là những đặc điểm của những kỹ thuật chuyền bóng thông dụng trong Bóng Đá, nhưng nhìn vào thực tế thì ta thấy rằng: 2 kỹ thuật chuyền bóng bằng lòng bàn chân và mu trong bàn chân là thường xuyên được các VĐV sử dụng trong những pha chuyền bóng phối hợp cả trong tập luyện

và thi đấu, còn 2 kỹ thuật: kỹ thuật chuyền bóng bằng mu ngoài thì thường được sử dụng trong trường hợp các VĐV chuyền bóng khi ở vị trí không thuận lợi với chân thuận của mình, kỹ thuật chuyền bóng bằng mu chính diện thì thường sử dụng khi sút cầu môn hoặc phá bóng Qua đây chúng tôi thấy 2

kỹ thuật chuyền bóng bằng lòng bàn chân và mu trong bàn chân có độ chính xác và mang lại hiệu quả cao hơn cả trong tập luyện và thi đấu [9] [14]

1.5 Kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân

1.5.1 Mục tiêu: Trang bị cho người học nguyên lý kỹ thuật đá bóng bằng mu

trong bàn chân Phương pháp giảng dạy kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân, các lỗi thường gặp và cách khắc phục khi thực hiện kĩ thuật này trong tập luyện và thi đấu

1.5.2 Kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân

1.5.2.2 Mục đích và phương pháp

Kỹ thuật sút bóng bằng mu bàn chân

- Mục đích: Trong thi đấu kỹ thuật này thường được sử dụng chuyền bóng ở cự ly xa và trung bình nhất là được thực hiện để sút phạt trực tiếp vao cầu môn đối phương

- Phương pháp:

Đá bóng nằm tại chỗ:

+ Do đặc điểm khi tiếp xúc giữa bàn chân (bằng mu trong) và bóng nên cách chạy đà của kiểu đá này phải chếch với hướng đá bóng đi khoảng 30-45 độ

Khi chạy đà tốc độ phải tăng dần đều, độ dài bước chạy ngắn, tần số cao để dễ điều chỉnh ở bước cuối cùng trước khi đặt chân trụ

+ Động tác lăng chân về trước bắt đầu bằng việc lấy khớp hông làm trụ, dùng đùi vung cẳng chân từ sau ra trước

Đá bóng lăn sệt:

+ Căn cứ vào hướng bóng lăn, phán đoán tốc độ rồi nhanh chóng chọn

vị trí thích hợp, đảm bảođúng điểm đặt chân trụ, và thời điểm tiếp xúc bóng

để đá bóng đi theo đúng hướng dự định

+ Khi đá các loại bóng đang lăn sệt thì mũi bàn chân trụ luôn phải thẳng hướng với hướng đá bóngđi, đầu gối hơi khụyu thấp, thân người nghiêng về trước một bên với bóng [14]

1.5.2.3 Những sai lầm thường mắc phải

- Chạy đà gò bó, động tác không được tự nhiên, không có tính nhịp điệu

- Chân trụ đặt quá xa hoặc quá gần bóng và mũi bàn chân trụ không thẳng hướng với hướng bóng đi

- Gối chân trụ không khụyu và trọng tâm không dồn vào chân trụ

- Mu bàn chân không duỗi hết và tiếp xúc lệch tâm bóng vì vậy bóng đi xoáy không đúng mục tiêu

- Cổ chân không chắc nên khi tiếp xúc bóng thường bị lật, lại sang lòng bàn chân

- Khi đá,mũi bàn chân không chúc xuống mặt phẳng của dất một góc nhọn và điểm tiếp xúc bóng không đúng phần mu trong

- Thân trên ngã ra sau hoặc đổ về phía trước quá nhiều làm giảm lực tác động lên bóng

1.5.2.4 Nguyên nhân dẫn đến sai lầm

- Khái niệm về kỹ thuật chưa đúng

- Khi đá bóng mắt không nhìn vào bóng

- Cảm giác cơ bắp và sự phối hợp toàn thân chưa tốt

- Cảm giác không gian chưa được chuẩn xác, sợ mũi bàn chân đá xuống đất

- Quá căng thẳng khi thực hiện

- Sức mạnh cơ chân yếu

1.5.2.5 Phương pháp tập luyện

Để có thể thực hiện nhuần nhuyễn thì bạn cần có chế độ tập chăm chỉ

và phương pháp đúng đắn, bạn có thể tham khảo cách dưới đây:

- Tập mô phỏng các giai đoạn của kỹ thuật động tác theo hình vẽ trên sân

- Đặt bóng chết, 1 người dùng gầm bàn chân đè lên phía trước bóng, người kia tập mô phỏng chạy đà, đặt chân trụ, vung chân lăng và tiếp xúc bóng

- Đặt bóng chết cách tường khoảng 15 - 25m, đá vào các điểm cố định trên tường

- Hai người đứng cách nhau 20 - 30m đá bóng chuyền cho nhau.lúc đầu tập đá bóng chết rồi sau tới đá bóng động

- Tập phát bóng (bóng chết) từ vạch 5m50 lên vòng trung tâm sân

- Tập đá phạt góc

- Hai người một bóng cách nhau 20 - 30m chạy song song chuyền bóng cho nhau Sau khinhận được bóng thì dẫn vài nhịp rồi chuyền trả lại cho đồng đội

- Dẫn bóng dọc biên xuống khu vực phạt góc thì đá tạt vào khu vực trước cầu môn

- Đặt bóng chết ở các cự ly và góc độ khác nhau tập sút cầu môn

- Phối hợp với đồng đội tập sút cầu môn Trong nhữnh pha phối hợp người chuyền cần chuyền nhiều dạng bóng cùng tính năng khác nhau, sát với yêu cầu thực tế đặt ra để đồng đội tập sút cầu môn [11]

1.6 Huấn luyện kỹ thuật Bóng đá

Huấn luyện bước đầu (huấn luyện cơ bản) là việc làm đòi hỏi phải có thứ

tự nhất định không thể vội vàng được Nguyên tắc thực hiện là: giảng dạy từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Với đối tượng thiếu niên cần hết sức tránh tập theo nhịp điệu đều đều, nhưng cũng không được theo cách chồng chất, kỹ thuật cơ bản, trong khi chú ý làm phong phú nội dung bài tập [14] [28]

Các kỹ thuật cơ bản, khi tập luyện (giảng dạy) có thể theo thứ tự sau: bắt đầu là kỹ thuật đá bóng (đá bóng bằng lòng bàn chân, bằng mu trong, mu giữa…) rồi tới các kỹ thuật đơn giản, phức tạp Tất nhiên ở đây không có nghĩa

là phải xong loại kỹ thuật này rồi mới được chuyển sang loại kỹ thuật khác Có thể tiến hành tập gối nhau, xen kẽ nhưng phải có giai đoạn hoàn thiện

Có hai phương pháp giảng dạy chủ yếu trong giáo dục thể dục thể thao

là phương pháp toàn bộ và phương pháp phân chia Trong việc chuyền thụ kỹ thuật Bóng Đá, chúng ta cũng sẽ sử dụng cả hai loại này Về nguyên tắc, những động tác nào không thể dạy theo phương pháp toàn bộ được, thì mới sử dụng việc phân chia Trong sửa sai sót kỹ thuật thì thường áp dụng phương pháp phân chia Những kỹ thuật dễ, đơn giản thường được hướng đẫn theo phương pháp toàn bộ Thí dụ các loại đá bóng bằng lòng bàn chân, mu chân hay nhận bóng bằng bàn chân, bằng đầu… Những kỹ thuật vào loại khó như

các động tác ngã bay bắt bóng, đấm bóng trong kỹ thuật thủ môn, nhảy đánh đầu…thì việc tập luyện áp dụng theo phương pháp phân chia Tuy nhiên việc

sử dụng hai loại phương pháp trên còn phụ thuộc vào từng loại đối tượng huấn luyện Có khi với người này, cũng động tác đó thì cần phân chia để tập, nhưng với người khác thì không cần

Khi tiến hành nguyên lý giảng dạy là hình thành hoàn thiện và củng cố, thì cần theo một tuần tự sau đây: giải thích - giới thiệu (hoặc hướng dẫn giới thiệu) - hướng dẫn tập luyện và sửa sai sót kỹ thuật Trong bốn yêu cầu đó thì phần sửa sai sót kỹ thuật cần được nhấn mạnh, đặc biệt là với đối tượng mới tập, cần phải sửa sai sót kỹ thuật như thế nào? Đầu tiên là tìm nguyên nhân chính để sửa trước Thường thường có năm nguyên nhân làm người tập mắc sai sót trong tiếp thu kỹ thuật:

- Vì không hiểu thấu đáo, nên tưởng tượng sai trong khi tập Cách sửa: Giải thích hoặc giới thiệu lại động tác (có thể bằng tranh ảnh hoặc phim)

- Cảm giác cơ bắp sai, hay thường xảy ra như sau:thực tế là làm sai, nhưng lại cảm thấy là mình làm đúng Cách sửa: cũng giống như trên, ngoài

ra có thể có các bài tập bổ trợ làm cho người tập “phải” thấy được động tác của mình sai Thí dụ nếu kỹ thuật đá sai, thì cho đá xa và trúng đích…

- Không đủ lực cần thiết để thực hiện kỹ thuật đó Thí dụ sức bật kém,

cơ năng yếu… cách sửa: tăng cường tập thể lực bổ trợ

- Tiếp thu động tác trước, làm cản trở việc tiếp thu động tác mới Cách sửa: đưa động tác về dạng đơn giản và bắt đầu sửa từ đó

- Dụng cụ tập luyện không đủ, không đảm bảo chất lượng Thí dụ: bóng nặng hoặc nhẹ quá, sân tập quá cứng hoặc quá trơn… Cách sửa: thay hoặc sửa dụng cụ cho đúng với yêu cầu

Huấn luyện kỹ thuật không chỉ đơn thuần là bồi dưỡng cho người tập về kỹ thuật điều khiển quả bóng mà còn là việc sử dụng kỹ thuật đó trong thi đấu

Một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn tới hiệu quả thực hiện kỹ huật trong thi đấu Bóng Đá là khả năng quan sát cầu thủ [14] [28]

Trong thi đấu, tầm quan sát lớn có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với hiệu suất thi đấu của VĐV Bất cứ một cầu thủ nào cũng phải biết quan sát cùng một lúc cả ba đối tượng: quả bóng, đồng đội và đối phương Nếu VĐV chỉ biết quan sát theo một hướng là quả bóng, thì dù kỹ thuật cá nhân có tốt đến bao nhiêu cũng sẽ không mang lại kết quả đáng kể cho đồng đội, vì một là anh ta sẽ trở thành chơi bóng một mình, hoặc cũng sẽ bị đối phương

“cướp” mất bóng một cách dễ dàng Bóng Đá ngày càng phát triển theo chiều hướng chơi kỹ thuật kết hợp tốc độ nhanh, do vậy vấn đề quan sát rộng lại càng có ý nghĩa quan trọng hơn Nhưng vận động viên chơi hay, có hiệu quả, đều là những người biết quan sát tốt và do đó giải quyết được các đường bóng kịp thời, hợp lý “như ý nghĩ” của những người theo dõi

Phương pháp tập phát triển tầm quan sát rộng gồm có các bài tập ghép các nội dung kỹ thuật lại (theo một hệ thống trình tự chung của huấn luyện kỹ thuật), rất ít khi có bài tập riêng biệt Chúng ta cũng biết rằng khi quan sát với tầm rộng thì các đối tượng vận động bao giờ cũng gây cảm giác quan sát mạnh

hơn lá bất động Do đó khi soạn nội dung bài tập cần lưu ý tới đặc điểm này

Tập luyện trong điều kiện nhiều người ít bóng là vấn đề thường gặp, đặc biệt ở các đội hạng thấp, hay trong nhà trường Hoàn cảnh như thế gây không ít khó khăn cho huấn luyện viên trong công việc của mình Nhưng dù đối tượng ở trình độ nào và khả năng dụng cụ tập luyện ra sao, thì vấn đề phát triển vẫn là bắt buộc phải được tiến hành Không có kỹ thuật Bóng đá thì không có Bóng đá

Vì vậy mọi huấn luyện viên đều cần phải nắm được những phương pháp huấn luyện trong điều kiện này

Trong nhà trường, nơi mà bên cạnh môn Bóng đá còn có các môn bóng chuyền, bóng rổ, bóng ném thì các giáo viên và huấn luyện viên có thể dùng

các loại bóng đó, khéo léo kết hợp vẫn có thể tập luyện kỹ thuật Bóng đá ở một chừng mực nhất định và thu được hiệu quả Tuy nhiên việc chủ động của chúng ta vẫn là cố gắng để sắp xếp những loại bài tập sao cho đáp ứng tốt nhất với hoàn cảnh có ít bóng tập Tất nhiên do điều kiện khó khăn như vậy nên không thể đề ra các yêu cầu như khi tập luyện bình thường được Có thể kết hợp giữa tập kỹ thuật với các bài tập khác như thể lực chẳng hạn, đó là một bài tập tổng hợp Nhưng, một trong những yếu tố có tính chất quyết định tới kết quả tập luyện của cách này là đối tượng tập luyện phải rất tự giác, phải ham học, tin tưởng vào người hướng dẫn Trong trường hợp có đủ thời gian,

có thể chia ra các nhóm xen kẽ nhau theo các giờ liên tục với phương châm là càng tăng thời gian, số lần tiếp xúc bóng bao nhiêu càng kết quả bấy nhiêu

1.6.1 Cơ sở khoa học để huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cho VĐV Bóng

đá lứa tuổi 11-13

Bóng đá là môn thể thao đối kháng trực tiếp, thành tích của nó thể hiện

ở năng lực cá nhân nói riêng và của toàn đội nói chung trong việc sử dụng kỹ thuật, chiến thuật, thể lực và sự ổn định về tâm lý Huấn luyện thể thao là một quá trình sư phạm tác động một cách có hệ thống vào khả năng chức phận của VĐV để hướng tới thành tích thể thao cao nhất Đặc trưng của quá trình này

là LVĐ thông qua các bài tập với các hình thức và các phương tiện quan trọng khác, giúp cho quá trình huấn luyện VĐV Bóng đá đạt hiệu quả cao [14]

Như ta đã biết kỹ thuật chuyền bóng rất đa dạng và phong phú.Trong thi đấu, các tình huống trên sân luôn biến đổi nên tùy thuộc vào từng vị trí, từng tư thế và tình huống cụ thể mà mỗi cầu thủ có thể sử dụng các kỹ thuật chuyền bóng khác nhau.Tuy nhiên, để có một kỹ thuật chuyền bóng ổn định đạt hiệu quả cao trong thi đấu thì trước hết VĐV đặc biệt là VĐV trẻ phải được trang bị đầy đủ các nguyên lý kỹ thuật và thành thục từng động tác kỹ thuật Chính vì thế, yêu cầu các bài tập được các HLV đưa ra, ngoài phù hợp

với đặc điểm lứa tuổi thì cần phải căn cứ vào cơ sở khoa học để huấn luyện

kỹ thuật nói chung và kỹ thuật chuyền bóng nói riêng

Huấn luyện kỹ thuật bao gồm: Kỹ thuật chung và kỹ thuật chuyên môn Giữa huấn luyện kỹ thuật chung và kỹ thuật chuyên môn cũng có mối quan hệ chặt chẽ mà nội dung chủ yếu là vận dụng sự chuyển tốt giữa tri thức kỹ năng,

kỹ xảo vận động Việc hình thành vốn tri thức phong phú và các kỹ năng, kỹ xảo vận động chung sẽ có tác dụng thúc đẩy sự tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật

ở mỗi môn thể thao lựa chọn Huấn luyện kỹ thuật chuyên môn luôn là định hướng cho việc huấn luyện kỹ thuật chung Với sự đòi hỏi của sự phát triển và hoàn thiện trình độ thể thao mà yêu cầu của huấn luyện kỹ thuật cũng phải nâng lên một bước tương ứng [14]

Trong huấn luyện Bóng đá thì việc chuẩn bị kỹ thuật cũng như phát triển thể lực toàn diện được xem như là nền tảng của thể thao thành tích cao Việc nắm vững kỹ thuật trong từng giai đoạn huấn luyện ở mỗi VĐV là nhiệm vụ quan trọng trong công tác huấn luyện Mỗi giai đoạn khác nhau, đối tượng tập luyện khác nhau thì những yêu cầu của công tác huấn luyện kỹ thuật cũng khác nhau Quá trình này cũng đòi hỏi phải được tuân thủ các nguyên tắc của giảng dạy, huấn luyện thể thao Với yêu cầu từ thấp đến cao,

từ dễ đến khó, từ những yêu cầu thực hiện động tác trong những tình huống đơn giản đến những tình huống phức tạp trong tập luyện và thi đấu Đỉnh cao của công tác huấn luyện kỹ thuật cho VĐV là giúp cho họ thực hiện các hành

vi kỹ thuật động tác ở mức độ tự động hóa, động tác trở thành kỹ xảo Ngoài

ra, việc huấn luyện kỹ thuật cần chú ý đến đặc điểm cá nhân của từng VĐV

để xây dựng “kỹ thuật cá nhân” cho phù hợp, giúp cho họ có thể phát huy hết khả năng của bản thân mình để đạt thành tích cao nhất Quá trình huấn luyện Bóng Đá phải phát triển chặt chẽ với việc phát triển thể lực, có thể chỉ nhằm thể hiện khả năng, song ở giai đoạn sau thì việc nâng cao hiệu quả thực hiện

kỹ thuật nhất thiết phải gắn liền với việc phát triển các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp vận động trong mỗi động tác kỹ thuật

Tập luyện Bóng đá với tính chất đối kháng của huấn luyện thi đấu, những thay đổi mang tính chất tình huống trong hoạt động thi đấu của VĐV Bóng đá, đòi hỏi VĐV phải có một hệ thống các kỹ thuật chuẩn xác và ổn định Muốn có được hệ thống kỹ thuật ổn định thì cần phải có quá trình huấn luyện tốt, HLV giỏi, VĐV phải tuân thủ các yêu cầu, hướng dẫn của HLV, giáo viên và đảm bảo thực hiện tốt các nguyên tắc và yêu cầu của buổi tập Trong tập luyện cần chú trọng việc củng cố và nâng cao tập luyện các bài tập

kỹ thuật Động tác kỹ thuật ban đầu thực hiện có thể chưa chuẩn xác nhưng về sau qua tập luyện sẽ dần trở nên thuần thục, chuẩn xác và trở thành kỹ xảo, lúc đó việc ứng dụng trong thi đấu sẽ đạt hiệu quả cao Sự lặp lại một động tác kỹ thuật cho đến khi thuần thục có khi nhanh, khi chậm tùy thuộc vào khả năng và phương pháp tập luyện của từng người Điều quan trọng ở đây là VĐV phải kiên trì, tập đi tập lại nhiều lần, đồng thời nâng cao dần độ khó của động tác để có thể hình thành “cảm giác chuyền bóng “ chính xác Việc lặp lại này là quá trình vận động chuyển từ lượng thành chất [12]

1.6.2 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo trong bóng đá

Để cho công tác huấn luyện đem lại hiệu quả cao nhất cho động tác sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân bàn chân phải phụ thuộc vào đặc điểm

cá nhân của VĐV, đặc điểm chơi bóng của cầu thủ đó và toàn đội trong quá trình tập luyện Các tố chất thể lực khi thực hiện bài tập Điểm cơ bản chính trong huấn luyện là phải nắm vững cơ sở tối ưu giữa các yếu tố hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động, mặt khác trong yêu cầu kỹ thuật động tác cần tăng tính biến đổi không ngừng sao cho phù hợp với quy luật thích ứng phát triển lại thích ứng, lại phát triển không ngừng nâng cao hiệu quả thay đổi mục đích cho quá trình huấn luyện, thay đổi các tình huống khác nhau để nâng cao khả năng tiếp thu bài tập của các VĐV Thúc đẩy quá trình hình thành kỹ năng

động tác và chuyển dần thành kỹ xảo vận động, cần linh hoạt trong di chuyển tập luyện và thi đấu, yêu cầu sút bóng cầu môn nhiều, chính xác và đem lại hiệu quả nhất [14]

Trong quá trình tập luyện phải xác định rõ các giai đoạn của quá trình giảng dạy dựa trên quy luật nhận thức và việc hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động Đó là điều cần đạt được trong công tác giảng dạy động tác và nâng cao hiệu quả huấn luyện

Kỹ năng động tác ở đây là mức độ nắm được mấu chốt kỹ thuật động tác và thực hiện tốt kỹ thuật động tác Nếu kỹ năng động tác không được củng

cố liên tục sẽ bị phá vỡ và nếu kỹ thuật lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ trở nên thuần thục, nhuần nhuyễn, khi đó kỹ năng sẽ trở thành kỹ xảo vận động, thể hiện ở mức độ thực hiện động tác một cách tự động, độ vững chắc cao

Hiệu quả quan trọng của công tác huấn luyện sút cầu môn bằng mu trong bàn chân nói riêng và nâng cao kỹ năng - kỹ xảo nói chung còn phụ thuộc vào rất nhiều đặc điểm như

- Trạng thái sẵn sàng tiếp thu động tác của VĐV, trước khi tập một bài tập nào đó HLV phải nắm được và xem xét người tập đã sẵn sàng tiếp thu động tác hay chưa Nếu chưa chuẩn bị về kinh nghiệm vận động bước đầu của VĐV, các bài tập chuẩn bị, đặc biệt là các bài tập dẫn dắt, sự chuẩn bị thường được biểu hiện bằng ba yếu tố:

+ Mức độ phát triển các tố chất thể lực

+ Khả năng vận động của VĐV

+ Yếu tố tâm lý và kinh nghiệm của VĐV

- Trong huấn luyện để hình thành kỹ năng - kỹ xảo động tác sút bóng bằng mu trong bàn chân đạt hiệu quả cao nhất, phải nắm vững các giai đoạn khác nhau về sư phạm và các phương pháp huấn luyện để hình thành kỹ năng

và chuyển dần thành kỹ xảo

Nó gồm ba giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: Dạy học ban đầu về phương pháp thực hiện động tác, thực hiện bài tập Nó tương ứng với việc thực hiện động tác bước đầu, có động tác thực hiện còn thô, vụng về và hiệu quả thấp

+ Giai đoạn 2: Thể hiện tiêu biểu trong các bài tập đi sâu, chi tiết hóa, trọng tâm và yêu cầu nâng cao kỹ thuật động tác cũng như hiệu quả động tác, kết quả là khả năng vận động chính xác, hiệu quả cao, kỹ năng chuyển dần sang kỹ xảo

+Giai đoạn 3: Củng cố, hoàn thiện, nâng cao và áp dụng vào thi đấu với mục đích giúp cho kỹ xảo vận động được vững chắc, ở giai đoạn này cần khắc phục một số nhược điểm nhỏ mà người tập hay mắc phải Điều quan trọng là HLV phải chỉ rõ cho họ điểm yếu và sửa chữa sai lầm một cách tối

ưu nhất Tuy nhiên phải yêu cầu các nguyên tắc huấn luyện sao cho người tập

có thể hoàn thành bài tập một cách khác nhau nhất và hiệu quả nhất

1.6.3 Các nguyên tắc huấn luyện

Trong bất kỳ một quá trình huấn luyện nào cũng phải tuân theo các nguyên tắc chung là từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ chậm đến nhanh, từ lượng vận động ít đến lượng vận động nhiều Ngoài ra còn một số nguyên tắc sau:

1.6.3.1 Nguyên tắc tự giác tích cực

Đây là nguyên tắc mang tính chủ động có tác dụng quyết định nâng cao kết quả của người tập Không những thế tự giác tích cực còn phụ thuộc vào lòng ham muốn, ý chí, nghị lực của VĐV, bên cạnh đó còn những mặt khách quan tác động vào như:

+ Khả năng nhận thức về mục đích, nhiệm vụ của quá trình tập luyện + Khả năng tiếp thu tri thức khoa học và khả năng ứng dụng vào tập luyện (trong thi đấu là chủ yếu)

Tự giác tích cực còn phụ thuộc vào sự hứng thú, tâm lý thực hiện nó chi phối đến tính tích cực Các HLV phải biết khêu gợi và phát triển hứng thú tập luyện ở nhiều mức độ nhất định bằng cách lựa chọn nội dung các bài tập cho quá trình tập luyện phải hấp dẫn các VĐV Các bài tập tình huống khác nhau, không lặp đi lặp lại nhiều lần một cách đơn điệu, phải biết tạo ra cảm giác sảng khoái và thoải mãi khi thực hiện Biết tổ chức bài tập thì tác dụng sẽ rất cao và hiệu quả được tăng lên Tự giác tích cực đã trở thành nhóm nhân tố quan trọng để phát triển hứng thú [1].[2]

Nhờ vậy trong huấn luyện bên cạnh nhiệm vụ bồi dưỡng về tri thức, khả năng về chuyên môn thì chúng ta còn phải làm cho VĐV hiểu đây là một lao động nghiêm túc, đòi hỏi VĐV phải tư duy, suy luận, phải vận dụng những kiến thức khoa học… thì mới có thể đạt được kết quả khả quan và tốt được, chứ không phải là trò chơi giải trí đơn thuần

Để VĐV vượt qua được khó khăn, gian khổ trong quá trình tập luyện thì VĐV ngoài tự giác tích cực cùng với lòng ham mê thì phải làm cho chính mình có một bản lĩnh chủ động, lý trí, biết ghép mình vào khuôn khổ, kỷ luật

tự giác chặt chẽ

1.6.3.2 Nguyên tắc trực quan

Là một trong những nguyên tắc đạt hiệu quả rất cao trong quá trình huấn luyện đối với VĐV vì nó là một phương pháp đơn giản, dễ hiểu, nó không trừu tượng và phức tạp Trong quá trình huấn luyện chúng ta phải kết hợp tốt giữa trực quan với giảng giải thuyết trình thì kết quả sẽ tốt hơn [14]

Thông thường thì trực quan luôn đi trước một bước, vì nó cũng là cần thiết hàng đầu trong công việc sửa chữa sai lầm kỹ thuật cho VĐV Trong nguyên tắc trực quan ở khâu giảng dạy thực hành chia làm hai giai đoạn

- Trực quan trực tiếp: Là hình thức mà HLV hay VĐV thực hiện kỹ thuật chuẩn và phân tích để mọi người quan sát động tác

- Trực quan gián tiếp: Là thông qua băng đĩa, tranh ảnh, sách báo để người HLV truyền thụ kiến thức chuyên môn cho VĐV

Phương pháp trực quan càng phong phú bao nhiêu thì khả năng tiếp thu động tác đem lại hiệu quả cao, sự hình thành kỹ năng - kỹ xảo và sự hình thành biểu tượng nhanh hơn.

1.6.3.3 Nguyên tắc hệ thống liên tục

Nguyên tắc này đòi hỏi sự duy trì và tiếp thu động tác bài tập một cách

có hệ thống theo các giai đoạn huấn luyện và phải được tập luyện liên tục, không có sự gián đoạn, không có sự ngắt quãng Bởi vì tập luyện liên tục thì VĐV sẽ hình thành được hệ thống biểu tượng vận động thông qua tập luyện

và vốn kiến thức phương pháp để hình thành kỹ năng - kỹ xảo vận động [14]

Nếu không đảm bảo được tính liên tục thì những kết quả thu được trong quá trình tập luyện sẽ bị mất đi Chính vì thế các HLV phải sắp xếp các bài tập thế nào để VĐV có thể tiếp thu một cách có hệ thống và theo một chu kỳ nhất định.

1.6.3.4 Nguyên tắc luân phiên hợp lý

Giữa lượng vận động và quãng nghỉ, giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối liên hệ chặt chẽ, tập luyện làm cho cơ thể mệt mỏi, biểu hiện là năng lượng và khả năng vận động bị giảm sút, nghỉ ngơi giữa các lần tập, giữa các buổi tập làm cho cơ thể hồi phục có khả năng thực hiện bài tập một cách có hiệu quả nhất

HLV cần nắm được quy luật hoạt động và cho các VĐV tập luyện lượng vận động đã được hồi phục Ở đây tùy thuộc vào mục đích và nhiệm vụ huấn luyện mà có sự luân phiên hợp lý để có hiệu quả huấn luyện cao nhất Cũng cần tùy thuộc vào trạng thái cơ thể của VĐV, giai đoạn tập luyện, yêu cầu về thể lực mà lượng vận động và lượng vận động kéo dài hay ngắn.

1.6.3.5 Nguyên tắc củng cố nâng cao

Ở đây muốn đề cập đến việc ngoài nâng cao kỹ thuật động tác để đem lại hiệu quả tức thời mà ta cần chú ý đến huấn luyện toàn diện, nâng cao thể lực và giáo dục tình cảm, đạo đức, ý chí …đó là nền tảng cho sự phát triển của thể dục thể thao và nâng cao hiệu quả cho quá trình huấn luyện [14]

Nguyên tắc này đòi hỏi các VĐV phải phát hiện một cách đồng bộ nhất tất cả các phẩm chất thể thao để phục vụ cho tập luyện và thi đấu.

1.6.3.6 Nguyên tắc dễ tiếp thu

Trong công tác giảng dạy, huấn luyện để thực hiện tốt nguyên tắc này đòi hỏi người HLV, giáo viên phải giành nhiều thời gian vào việc chuẩn bị giáo trình, giáo án thật kỹ càng chi tiết Soạn ra những bài tập phong phú cả

về nội dung và cách thức phù hợp với đối tượng tập luyện Bài tập đặt ra càng

có tính hấp dẫn lôi cuốn bao nhiêu thì càng dễ tập và có khả năng đạt được hiệu suất cao [10].[14]

Bên cạnh đó để đảm bảo tốt nguyên tắc này giáo viên phải chuẩn bị phương tiện dụng cụ tập luyện và lựa chọn cho phù hợp nhất, điều đó cũng góp phần làm cho người tập khả năng tiếp thu tốt hơn

Để thực hiện tốt nguyên tắc này cần phải phát huy tốt nguyên tắc hệ thống nghĩa là phải đảm bảo tiến hành từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Nói chung nguyên tắc này chỉ là một khái niệm tương đối trong quá trình huấn luyện Với người này dễ nhưng với người khác lại là khó Nó phụ thuộc vào khả năng đặc điểm và lứa tuổi của từng đối tượng cụ thể.

1.6.3.7 Nguyên tắc sử dụng hợp lý lượng vận động

Hoạt động trong bóng đá dù ít hay nhiều thì đều phải thông qua một khối lượng vận động nhất định thích ứng với từng đối tượng tập luyện Vì vậy phải chú ý vào hai yếu tố:

- Thành phần của lượng vận động

- Lượng vận động tối đa