Xây dựng mô hình câu lạc bộ võ thuật cổ truyền nhất nam trong trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh nghệ an

Ngày 23/12/2008, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định số 72/2008/QĐ-BGDĐT quy định tổ chức hoạt động thể thao ngoại khóa cho học sinh sinh viên trong đó có nội dung “K

1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HỒ CHÍ QUÝ

X©y dùng m« h×nh c©u l¹c bé vâ thuËt

cæ truyÒn NhÊt Nam trong tr-êng trung häc

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào

Tác giả luận văn

Hồ Chí Quý

Lời cảm ơn

Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới Trường Đại học Vinh, phòng Đào tạo sau đại học, khoa giáo dục thể chất đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Xin được bày tỏ lòng cảm ơn, biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo, các nhà khoa học đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn thầy TS Nguyễn Trí Lục đã dành nhiều thời gian và tâm huyết chỉ bảo cho tác giả những kiến thức và kinh nghiệm quý báu, giúp tôi tự tin trong quá trình nghiên cứa để hoàn thiện luận văn thạc sĩ này

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu các trường THCS mà tôi tiến hành khảo sát và thí điểm mô hình, các huấn luyện viên, các em học sinh đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, khảo sát, thu thập các dữ liệu liên quan đến đề tài

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tới các thầy, huynh đệ đồng môn phái nhất nam, đồng nghiệp, người thân đã tận tình giúp đỡ trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Với kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế của bản thân, bên cạnh đó

do thời gian nghiên cứu chưa dài nên sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Nghệ An, tháng 8 năm 2017

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

3.2 Khác thể nghiên cứu 3

3.3 Phạm vi nghiên cứu 3

4 Đóng góp mới của đề tài 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 4

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 4

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

7 Cấu trúc của đề tài 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 5

1.1 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG HỌC 5

1.2 KHÁI LƯỢC NGUỒN GỐC, TINH THẦN VÕ CỔ TRUYỀN NHẤT NAM 9

1.2.1 Sự hình thành của võ cổ truyền Việt Nam 9

1.2.2 Đặc điểm của phái võ Nhất Nam 11

1.2.3 Tác dụng của việc luyện tập môn võ cổ truyền Nhất Nam 15

1.2.4 Khái quát phong trào tập luyện thể thao trên địa bàn tỉnh Nghệ An 18

1.3 ĐẶC ĐIỂM TÂM - SINH LÝ LỨA TUỔI THCS 19

1.3.1 Đặc điểm tâm lý 19

1.3.2 Đặc điểm sinh lý 20

1.3.2.1 Hệ thần kinh 20

1.3.2.2 Hệ vận động 21

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 23

2.1 Phương pháp nghiên cứu 23

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 23

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn 23

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm 23

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 23

2.1.5 Phương pháp toán học thống kê 23

2.2 Đối tượng và tổ chức nghiên cứu 24

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu và địa điểm 24

2.1.2 Tổ chức nghiên cứu 25

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 26

3.1 THỰC TRẠNG CỦA CÁC CLB VÕ CỔ TRUYỀN NHẤT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN VÀ NHU CẦU TẬP LUYỆN CỦA CÁC EM HỌC SINH CỦA CÁC TRƯỜNG THCS 26

3.1.1 Thực trạng của các CLB võ cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An 26

3.1.1.1 Mạng lưới các CLB và đội ngũ HLV 26

3.1.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất, chương trình huấn luyện và cách thức hoạt động của các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An 27

3.1.1.3 Nguyên nhân thực trạng cơ sở vật chất, chương trình huấn luyện và cách thức hoạt động của các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An 33

3.1.2 Điều tra nhu cầu tập luyện võ cổ truyền Nhất Nam của các em học sinh của các trường THCS trên địa bàn tỉnh Nghệ An 35

3.2 XÂY DỰNG MÔ HÌNH CLB VÕ CỔ TRUYỀN NHẤT NAM 40

3.2.1 Cơ sở đưa ra tiêu chí xây dựng mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam 40

3.2.2 Tiêu chí xây dựng mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam 43

3.2.3 Tiến hành xây dựng mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam 46

3.2.3 Đánh giá kết quả của mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam 50

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 53

TÀI LIỆU THAM KHẢO 52

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1: Thực trạng cơ sở vật chất, chương trình huấn luyện và cách thức hoạt

động của các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An 27

Bảng 3.2: Mức độ quan tâm đến việc luyện tập môn võ cổ truyền Nhất Nam của học sinh các trường THCS tỉnh Nghệ An 35

Bảng 3.3: Nhu cầu của các em học sinh các trường THCS tỉnh Nghệ An về mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam mà mình sẽ tham gia 38

Bảng 3.4: Kết quả phỏng vấn xác định các tiêu chí để xây dựng mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam trong một số trường THCS trên địa bàn tỉnh Nghệ An (n = 20) 46

Bảng 3.5: Nội dung tập luyện 48

Bảng 3.6: Tiến trình xây dựng hoạt động của CLB võ Nhất nam 49

Bảng 3.7: Lịch tập luyện của các CLB võ cổ truyền Nhất nam 50

Bảng 3.8: So sánh kết quả kỳ thi đẳng cấp phong đai của CLB võ cổ truyền Nhất nam trường THCS Hà Huy Tập với CLB võ cổ truyền Nhất Nam trường A (n = 30) 51

Bảng 3.9: So sánh kết kỳ thi đẳng cấp phong đai của CLB võ cổ truyền Nhất nam trường THCS Tân thành với CLB võ cổ truyền Nhất Nam trường B (n = 30) 51

Bảng 3.10: So sánh kết quả kỳ thi đẳng cấp phong đai của CLB võ cổ truyền Nhất nam trường THCS xã Nghĩa Mỹ với CLB võ cổ truyền Nhất Nam trường C (n = 30) 51

Bảng 3.11: So sánh kết quả kỳ thi đẳng cấp phong đai của CLB võ cổ truyền Nhất nam trường THCS xã Diễn Trung với CLB võ cổ truyền Nhất Nam trường D (n = 30) 52

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Bác Hồ đã dạy: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới,

việc gì cũng có sức khoẻ mới làm thành công Mỗi một người dân yếu ớt, tức là

cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi một người yêu nước…”[19] Thấm nhuần lời dạy của Người trong những năm qua, phong trào

Thể dục Thể thao trên cả nước đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về thể thao thành tích cao cũng như thể thao quần chúng Có được thành công đó là nhờ sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước cũng như sự nỗ lực của toàn ngành TDTT Các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về TDTT luôn được vận dụng linh hoạt, sáng tạo và gắn liền với cuộc vận động “Toàn dân rèn

luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”

Trong xu thế phát triển mới của thể dục thể thao thế giới và điều kiện kinh

tế - xã hội cụ thể của đất nước, ngày 03-12-2010, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2198/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020, trong đó đặt ra mục tiêu của ngành thể dục thể thao Việt Nam là “xây dựng và phát triển nền thể dục, thể thao nước nhà, chú trọng đến các nội dung như thể dục, thể thao quần chúng, giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường…”[10] Giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường có ý nghĩa to lớn trong việc phát huy và bồi dưỡng nhân tố con người Góp phần nâng cao sức khỏe nhân dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tăng tuổi thọ của người Việt Nam theo tinh thần vì dân cường, nước thịnh, hội nhập và phát triển

Hiện nay, trong tất cả các cấp học từ bậc tiểu học đến đại học đều chú trọng quan tâm đến việc giáo dục thể chất cho các em học sinh sinh viên Thể hiện qua việc thường xuyên đổi mới, nâng cao trang thiết bị cơ sở vật chất, sân

bãi dụng cụ và cả đội ngũ giáo viên; một số trường đã đầu tư cải tạo và xây dựng nhiều công trình thể dục thể thao mới to lớn và hiện đại, đã và đang phục vụ tốt cho công tác giảng dạy nội khóa, hoạt động ngoại khóa, phong trào hoạt động thể thao quần chúng và các giải thi đấu thể thao cho các em học sinh sinh viên

Ngày 23/12/2008, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định số 72/2008/QĐ-BGDĐT quy định tổ chức hoạt động thể thao ngoại khóa cho học sinh sinh viên trong đó có nội dung “Khuyến khích động viên học sinh sinh viên hàng ngày tự luyện tập ngoài giờ (ngoại khóa) các môn thể thao theo

sở thích của từng cá nhân như điền kinh, bơi lội, các môn bóng, cầu lông, đá cầu, cờ, võ, vật ” [11] về hình thức tổ chức thì “thành lập các câu lạc bộ thể thao, trung tâm thể thao của nhà trường để tạo điều kiện cho học sinh sinh viên tham gia tập luyện” [11] Nhưng hiện nay, trên cả nước nói chung và tỉnh Nghệ

An nói riêng đang có rất nhiều trường ở các cấp học chưa tổ chức được các câu lạc bộ thể ngoại khóa phù hợp để cho các em học sinh có điều kiện tham gia tập luyện đặc biệt là ở cấp trung học cơ sở Có thể kể đến một số nguyên nhân như:

do nhà trường chưa có điều kiện sân bãi, dụng tập luyện chưa đầy đủ, giáo viên chưa quan tâm đến hoạt động ngoại khóa của các em hoặc chưa đám ứng được trình độ chuyên môn của một số môn thể thao ngoại khóa, một số môn thể thao ngoại khóa thì chưa tạo được hứng thú tập luyện cho các em học sinh…

Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên, với kiến thức được học tập tại trường Đại học Vinh và những kinh nghiệm tích lũy được qua quá trình huấn luyện các câu lạc bộ võ thuật Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An, qua quan sát mô hình thực hiện giờ ngoại khóa tại các trường THCS của các tỉnh thành khác, tôi mạnh

dạn nghiên cứu đề tài: “Xây dựng mô hình câu lạc bộ võ thuật cổ truyền Nhất Nam trong trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An”

2 Mục đích nghiên cứu

Điều tra thực trạng của các CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam và nhu cầu tập luyện của các em học sinh của các trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An Trên cơ sở đó đề xuất thành lập mô hình CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam ngoại khóa trong một số trường THCS tỉnh Nghệ An

3 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Mô hình CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam ngoại khóa trong các trường THCS tỉnh Nghệ An

3.2 Khác thể nghiên cứu

Các CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh và một số trường THCS được lựa chọn để tiến hành nghiên cứu thực nghiệm mô hình

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Thực trạng hoạt động của các CLB võ cổ truyền Nhất nam và xây dựng

mô hình CLB võ thuật Nhất Nam trong các trường THCS trên địa bàn tỉnh Nghệ

An

4 Đóng góp mới của đề tài

Xây dựng một mô hình câu lạc bộ võ thuật cổ truyền nhất nam ngoại khóa cho các trường THCS trong toàn tỉnh Nghệ An

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về xây dựng mô hình CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam ngoại khóa trong các trường THCS tỉnh Nghệ An

5.2 Điều tra thực trạng của các CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An và nhu cầu tập luyện của các em học sinh của các trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An

5.3 Kết quả xây dựng mô hình CLB võ thuật Nhất Nam ở một số trường THCS trên địa bàn tỉnh Nghệ An

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu các tài liệu, các nghị quyết của Đảng, các văn bản của Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo về công tác giáo dục thể chất và thể thao trường học

- Tìm hiểu các công trình nghiên cứu, các bài viết có nội dung liên quan đến đề tài

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Quan sát tìm hiểu về thực trạng hoạt động của các câu lạc bộ thể thao ở trường THCS, các câu lạc bộ võ thuật cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

- Phương pháp điều tra, đánh giá: Sử dụng các bộ phiếu điều tra đối với giáo viên (GV), cán bộ quản lý (CBQL) và học sinh để phân tích thực trạng hoạt động của các câu lạc bộ võ thuật cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An,

về nhu cầu tập luyện của các em học sinh

- Tổng kết kinh nghiệm xây dựng mô hình CLB ngoại khóa võ thuật của các trường THCS ở các tỉnh khác trên cả nước

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu thu được

7 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm

3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2 Điều tra thực trạng của các CLB võ thuật cổ truyền Nhất Nam

trên địa bàn tỉnh Nghệ An và nhu cầu tập luyện của các em học sinh của các trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Chương 3 Kết quả xây dựng mô hình CLB võ thuật Nhất Nam ở một số

trường THCS trên địa bàn tỉnh Nghệ An

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH, SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG HỌC

Kể từ khi Hồ Chủ Tịch ký sắc lệnh thành lập Nha Thể dục Trung ương và viết lời kêu gọi toàn dân tập thể dục tháng 3 năm 1946, nền thể dục thể thao của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được bắt đầu một kỷ nguyên mới Bác kêu gọi và đặt TDTT thành một tiêu chí “Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi một người dân yêu nước”[19]

Ngay trong những năm tháng vệ quốc gian khổ, Bác đã nêu tấm gương rèn luyện qua các buổi tập thường xuyên bóng chuyền, võ thuật, bi-a, tạ tay Người phát động phong trào “Khoẻ vì nước”, “Luyện vai trăm cân, luyện chân ngàn dặm”, “Thanh niên khoẻ”, “Chiến sỹ khoẻ” … đã lan toả sâu rộng mọi miền với nhiều loại hình tập luyện, vui chơi, thi đấu như phong trào tập thể dục giữa giờ, điền kinh, bơi lội, bóng chuyền, bóng đá, bóng rổ, bóng bàn, võ vật cổ truyền và các trò chơi dân gian, bơi chải, bơi thuyền, kéo co, ném còn, đá cầu chinh, đánh phết… TDTT đã thể hiện vai trò thông qua các hoạt động phong trào tất cả đều rèn luyện để nâng cao hiệu quả lao động sản suất, chiến đấu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Sau cách mạng tháng tám thành công, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến nền TDTT cách mạng Đảng lãnh đạo công tác TDTT bằng việc hoạch định dường lối, quan điểm, chính sách, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch, đưa công tác TDTT lên một tầm cao mới Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội năm 2001 – 2002, Đảng ta chủ trương: “Đẩy mạnh hoạt động thể thao, nâng cao thể trạng và tầm vóc người Việt Nam”

Đường lối quan điểm của Đảng được thể hiện ở nhiều nghị quyết, chỉ thị trong suốt thời kỳ lãnh đạo cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân và tiến lên xây

dựng CNXH, qua các thời kỳ Đại Hội Đại biểu toàn quốc của Đảng: “Từng bước xây dựng nền TDTT XHCN phát triển cân đối, có tính chất dân tộc, khoa học và nhân dân”

Giáo dục toàn diện là mục tiêu luôn luôn được Đảng và nhà nước luôn quan tâm, nhằm chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ bước vào thế kỷ 21 Bàn

về định hướng công tác giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ trong những năm tới: nghị quyết TW II, khoá 8 đã khẳng định: “Cùng với khoa học công nghệ, Giáo dục và đào tạo phải trở thành quốc sách hàng đầu”

“Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh phải có con người phát triển toàn diện, tức là không chỉ phát triển về mặt trí tuệ, đạo đức, mà còn phải cường tráng về thể chất, là trách nhiệm của toàn xã hội, của tất

cả các cấp, các ngành, các đoàn thể, trong đó có giáo dục và đào tạo, y tế và TDTT”

Chỉ thị 36 CT/TW của Ban Bí Thư Trung ương Đảng về công tác TDTT trong giai đoạn mới nêu rõ: “Những năm gần đây, công tác TDTT đã có nhiều tiến bộ, phong trào TDTT từng bước mở rộng với nhiều hình thức, ở một số ngành, địa phương đã được chú ý đầu tư nâng cấp, xây dựng mới Tuy nhiên, TDTT ở nước ta đang ở trình độ thấp, số người thường xuyên tập luyện TDTT còn rất ít, đặc biệt là thanh niên chưa tích cực tham gia tập luyện Hiệu quả GDTC trong các trường học và trong các lực lượng vũ trang còn thấp”

Nguyên nhân chủ yếu của những yếu kém là do: nhiều cấp uỷ Đảng, chính quyền chưa nhận thức đầy đủ và còn xem nhẹ vai trò TDTT trong sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người; Chưa thực sự coi TDTT là một bộ phân trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, nhà nước chưa có chế độ phù hợp với yêu cầu phát triển TDTT, đầu tư cho lĩnh vực này còn kém hiệu quả, chưa phát huy được vai trò chủ động, sáng tạo của nhân dân, nhằm phát triển TDTT

Trước tình hình mới, sự nghiệp TDTT cần phát triển theo định hướng đã nêu rõ: “TDTT là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế xã hội của Đảng và nhà nước, nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người Công tác TDTT phải góp phần tích cực nâng cao sức khỏe thể lực, giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, nâng cao năng xuất lao động của xã hội và sức chiến đấu của các lực lượng vũ trang” (trích chỉ thị 36 CT/TW, ngày 24.3, Năm1994 của Ban

Bí Thư Trung ương Đảng về công tác TDTT trong giai đoạn mới)

Chỉ thị 36 CT/TW còn khẳng định: “Mục tiêu cơ bản, lâu dài của công tác TDTT là hình thành nền TDTT phát triển và tiến bộ, góp phần nâng cao sức khoẻ, thể lực, đáp ứng nhu cầu văn hoá tinh thần của nhân dân Thực hiện GDTC trong tất cả các trường học, nhằm mục tiêu làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết sinh viên”

Để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển sự nghiệp TDTT nước nhà, Thủ tướng chính phủ đã ban hành chỉ thị 133/TTG về việc xây dựng quy hoạch ngành TDTT, trong đó ghi rõ: “Ngành TDTT phải xây dựng định hướng phát triển có tính chất chiến lược, trong đó quy định các môn thể thao và các hình thức hoạt động mang tính phổ cập đối với mọi đối tượng, lứa tuổi, tạo thành phong trào tập luyện rộng rãi của thể thao quần chúng, khoẻ để xây dựng và bảo

vệ tổ quốc” Bộ giáo dục và đào tạo cần đặc biết coi trọng việc GDTC trong nhà trường, cải tiến nội dung giảng dạy TDTT nội khoá, ngoại khoá, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh ở các cấp học, phải có sân bãi, nhà tập TDTT, có định biên hợp lý và có kế hoạch tích cực đào tạo đội ngũ giáo viên TDTT, đáp ứng nhu cầu ở tất cả các cấp học Bộ giáo dục và đào tạo cần có một thứ trưởng chuyên trách chỉ đạo công tác TDTT trường học”

Ngày 11 tháng 8 năm 2015, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ đạo tại công văn số 6311/VPCP-KGVX của VPCP về việc triển khai nội dung tập thể

dục buổi sáng, thể dục giữa giờ; Công văn chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa ngay võ cổ truyền vào luyện tập trong các trường phổ thông

Ngày 17 tháng 6 năm 2016, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số1076/QĐ-TTg phê duyệt đề án tổng thể phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025 với bốn quan điểm như sau:

1 Giáo dục thể chất và thể thao trường học là bộ phận quan trọng, nền tảng của nền thể dục, thể thao nước nhà; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho trẻ em, học sinh, sinh viên

2 Phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội, các nhà trường và cộng đồng

3 Phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học bảo đảm tính khoa học và thực tiễn, có lộ trình triển khai phù hợp với từng vùng, miền, địa phương trong cả nước

4 Nhà nước quan tâm đầu tư, đồng thời khuyến khích, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư; phát huy mạnh mẽ sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trong việc phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học [10]

Với mục tiêu tổng quát là “Nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục thể chất và thể thao trường học nhằm tăng cường sức khỏe, phát triển thể lực toàn diện, trang bị kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản và hình thành thói quen tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên cho trẻ em, học sinh, sinh viên; gắn giáo dục thể chất, thể thao trường học với giáo dục ý chí, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; đáp ứng nhu cầu vui chơi giải trí, lành mạnh cho trẻ em, học sinh, sinh viên, đồng thời góp phần phát hiện, đào tạo năng khiếu và tài năng thể thao cho đất nước” [10]

Trong đó mục tiêu cụ thể về hoạt động thể thao trường học:

+ Phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông duy trì thường xuyên tập thể dục buổi sáng, tập thể dục giữa giờ, trong đó có ít nhất 50% cơ sở tổ chức dạy bơi cho học sinh; 50% trường mầm non, 70% cơ sở giáo dục phổ thông, 80% cơ

sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học tổ chức dạy hoặc phổ biến các môn võ thuật cổ truyền Việt Nam;

+ Có ít nhất 85% số học sinh, sinh viên thường xuyên tham gia hoạt động thể thao ngoại khóa, trong đó 80% đạt tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại thể lực theo

độ tuổi;

+ Phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học có câu lạc bộ các môn thể thao dành cho học sinh, sinh viên và được duy trì hoạt động thường xuyên[10]

1.2 KHÁI LƯỢC NGUỒN GỐC, TINH THẦN VÕ CỔ TRUYỀN NHẤT NAM

1.2.1 Sự hình thành của võ cổ truyền Việt Nam

Trải qua hàng nghìn năm thăng trầm của lịch sử dân tộc Việt Nam, với ý chí bất khuất, kiên cường, anh dũng Dân tộc ta đã đánh thắng được những âm mưu xâm lấn và đồng hóa của giặc ngoại bang, giữ vững lãnh thổ, quyền tự chủ

và bản sắc dân tộc Cái tinh thần ấy đã được thể hiện qua lời hịch của Hoàng đế

Quang Trung Nguyễn Huệ “Đánh cho để dài tóc Đánh cho để đen răng Đánh

cho nó chích luân bất phản Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”

Ngay từ thời kỳ xa xưa, việc rèn tâm, luyện võ không chỉ dành riêng cho con nhà dòng dõi võ tướng; mà phổ biến rộng rãi trong tất cả các tầng lớp nhân dân Ông cha ta thường dạy con cháu: Người anh hùng phải có Đức – Trí – Dũng Đức là tình yêu con người chân thực, lòng bác ái bao dung, tâm trí luôn tính cho dân giàu nước mạnh Trí là thông minh, thao lược…Dũng là can đảm,

quyết đoán, bản lĩnh vững vàng…Vậy nên cái ý sâu xa “ Văn võ kiêm toàn” là vậy Chính vì thế mà việc học võ của dân tộc Việt Nam đã ăn sâu vào đời sống dân dã, trở thành một hình thức sinh hoạt phổ biến, góp phần đưa dân tộc ta trở thành một dân tộc có tinh thần thượng võ cao

Võ cổ truyền Việt Nam dùng để chỉ những hệ phái võ thuật lưu truyền trong suốt trường kỳ lịch sử của dân tộc Việt Nam, được người Việt sáng tạo và bồi đắp qua nhiều thế hệ, hình thành nên kho tàng những đòn, thế, bài quyền, bài binh khí, kỹ thuật chiến đấu đặc thù Với những kỹ pháp võ thuật này, người Việt Nam đã dựng nước, mở mang và bảo vệ đất nước suốt trong quá trình lịch

sử Việt Nam Luyện tập võ cổ truyền Việt không những nhằm giỏi võ thuật mà còn nhằm tự kiểm soát, hoàn thiện mình và rèn luyện những bí kíp về thần, khí,

ý và lực Về danh xưng "Võ cổ truyền Việt Nam", theo võ sư Võ Kiểu, nguyên tổng thư ký Liên đoàn Quyền thuật miền Trung: "Võ ta đã gắn bó với dân tộc ta

từ hàng ngàn năm qua, nó mang một vẻ đẹp không môn phái nào trên thế giới có được, nó không chỉ là một môn võ phòng thân, chống lại bao giặc thù hàng ngàn năm qua mà còn là một lối sống, một nhân sinh quan, một tư tưởng vô cùng quan trọng trong hệ thống tư tưởng Việt Nam Đánh mất tên gọi "võ ta", là chúng ta đã vô tình đánh mất luôn cả cái hệ tư tưởng Việt Nam quý giá ẩn chứa trong môn võ vô cùng đẹp này"

Đặc điểm của võ thuật cổ truyền: Thường là võ trận, sử dụng trong trận mạc, chiến đấu chống ngoại xâm, chinh phục thiên nhiên hoang dã, chống trả và săn bắt hổ, lợn rừng, bảo vệ nhà cửa, làng xóm, chống trộm cướp Nó thích hợp

với nhiều loại địa hình Thực dụng, linh hoạt Lấy nguyên tắc “Dĩ công vi thủ, dĩ

nhu chế cương, dĩ đoản chế trường” Các bài quyền đều có lời

thiệu bằng thơ, phú Muốn luyện thành thạo phải luyện với thiên nhiên nơi có khí trong lành, để tăng khí công trong người, khi đó ra đòn sẽ mạnh hơn.[6]

Qua quá trình lịch sử lâu dài chống quân xâm lược phương Bắc chúng ta

có thể rút ra một số nhận xét khái quát về những điểm khác nhau giữa võ ta và

võ của người Trung Quốc như sau:

Một là, thế tấn của các môn võ ở ta thường lấy năng động làm gốc, không

chủ trương hoàn toàn bám đất và trầm kín giữ thân (tấn của ta bồng bềnh dễ lơi,

dễ xoay trượt chứ không đanh chắc…)

Hai là, thế võ của ta thường tạo ảo giác chủ công, nhưng kỳ thực là giả

công; dùng đòn liên thủ để khắc công, chống công

Ba là, thế tay và đòn tay của võ ta thường bao chứa thuật hợp binh công

tiễn, lấy thủ hòa làm gốc, không ồ ạt tiến công, không có quy tắc khuôn thước

Bốn là, cơ thể bé, tay ngắn, chân ngắn nên thủ thế, thủ công của võ ta

thường dùng kỹ thuật đánh đoản đòn; lấy di, ép trượt, bám, xoay làm chính, không vươn cao, không xa áp đảo

Năm là, thuật di chuyển của võ ta thường bất ổn, lấy thuật nghi binh, tiến

thoái vô hình làm gốc, không chịu đối đầu lộ liễu

Sáu là, thể thức đồ hình của võ ta không có khuôn thức bó buộc, thiên

năng, thiên biến

Ở đây chúng ta thấy võ ta và một số dòng võ chính của người Trung Quốc, nói chung có hai điểm khác nhau cơ bản đó là: thể chất và ý tưởng Một đằng là lối chơi của người nhỏ bé, không khuếch trương, lấy cái thực lực của kẻ yếu làm chính, chiến đấu để sinh tồn nên thậm chí nhiều khi không có lề luật Còn một đằng là lối chơi của kẻ mạnh, cơ thể to lớn có phép tắc, có lề luật, với một hệ thống bài tập có quy củ, có khuôn mẫu lâu năm Tất nhiên, dưới giá của cái chết chẳng có quy tắc nào tồn tại với kẻ thắng, thua [5]

1.2.2 Đặc điểm của phái võ Nhất Nam

Phái võ Nhất Nam là phái võ thuần Việt nhất và có lịch sử lâu đời trong

số các phái võ cổ truyền Việt Nam có khởi nguồn từ vùng Thanh Hóa, Nghệ An

Những nghiên cứu về lịch sử, văn hoá, dân tộc học từ lâu đã tìm thấy ở vùng lưu vực sông Mã, sông Lam (châu Á, châu Hoan cổ nay là vùng Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh) những bằng chứng về sự tồn tại của một dòng võ dân gian, hình thành và tồn tại từ hàng ngàn năm trước trong cuộc đấu tranh sinh tồn với giặc giã, muông thú của dân địa phương Theo ông Mai Văn Muôn nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT thì “dòng võ này có nguồn gốc vào loại xa xưa nhất Việt Nam, không lẫn với bất cứ môn phái võ nào, dân gian gọi là võ

"Héc"

Nhất Nam là tên gọi được đặt bởi chưởng môn Ngô Xuân Bính sau khi thống nhất các chi phái, cùng hướng về cội nguồn võ Héc, hàm ý đây là môn võ thuần nhất của người Việt, không pha tạp, lai căng Cũng chính bởi thế, nó xứng

sinh năm 1956 ở Nghi Lộc, Nghệ An Năm 1990 ông được mời sang làm chuyên gia võ thuật dân tộc tại Liên Xô cũ Từ đó đến nay, học trò của ông đã gây dựng được 4 liên đoàn cấp Quốc gia, một mạng lưới luyện tập khắp các nước thuộc Liên bang Xô Viết cũ và ở nhiều nước Châu Âu Bản thân ông là một võ sư chưởng môn phái Nhất Nam, ông được phong tặng danh hiệu Viện sỹ viện Hàn Lâm Khoa Học Nga (về lĩnh vực y học), giáo sư y học dân gian ngoài ra ông còn

là một nhà thơ, một họa sỹ

Võ Nhất Nam xuất phát trước hết từ đặc điểm của người Việt là tầm vóc nhỏ bé, mà trong thời gian dài lịch sử lại phải thường xuyên đối đầu với người phương Bắc thể lực to khỏe và quyết chí cao do đó khó có thể đương lực ngang bằng theo lối đối đòn và trả miếng bằng sức mạnh cơ bắp Muốn thắng phải tìm

ra thế mạnh riêng Xuất phát từ thể chất không cứng mạnh, võ sinh ta không thể tập theo lối cương cường, mà tập trung vào luyện công và môn công để khắc chế võ Tàu, cụ thể là tập nhiều về tránh né sao cho thật thuần thục để những đòn đánh của đối phương đều không đến được đích, rồi chọn cơ hội tấn công vào

đúng điểm hở, điểm yếu của đối phương mà dứt điểm Nói như các võ sư võ Héc là: "học đạt cái tinh để chế cái nhiều, cái tĩnh để chế cái động, cái đột để phá cái ì, cái cong để chống cái cứng, cái thẳng để chống cái vòng " tất cả đều phải đạt độ quyền biến, tới mức thần quyền [4]

Phương châm của võ Nhất Nam là né tránh, đánh nhanh, điểm đặt đòn chính xác, đúng chỗ hiểm, có hiệu quả cao Do đó về võ thuật phải luyện thân pháp cực kỳ mau lẹ để luồn tránh được đòn của đối phương, còn về tấn pháp tập trung vào các thế tấn thật cơ động, biến ảo cao Để đánh điểm huyệt đối phương

và chữa chạy cho mình hữu hiệu nhất, võ Nhất Nam nghiên cứu kỹ hệ thống các huyệt trên cơ thể người và những bài thuốc lấy từ cây cỏ và những con thú sẵn có ở địa phương

Môn phái võ Nhất Nam có một số lượng các bài quyền phong phú, chuyên biệt cho từng môn công như tay Xà, tay Trảo, tay Đao, tay Quyền, tay Khuỷu và đặc dị hơn là các bài Ma Quyền, Ảo Quyền, Hoa Quyền Tất cả đều hàm chứa những kinh nghiệm xương máu đúc kết qua thực tế lao động và chiến đấu của cha ông chúng ta Nhất Nam bên cạnh những bài quyền chiến đấu, còn

có những bài quyền dưỡng sinh chữa bệnh và những bài quyền nhập định nhằm

tu dưỡng nhân cách con người.[4, tr.15]

Về binh khí, Nhất Nam coi binh khí là phương tiện "nối" cho tay thêm dài, thêm sắc, thêm cứng, thêm dẻo và linh hoạt, nên đã từ thế thức trong các bài quyền mà sáng tạo ra những bài võ binh khí như Ma kiếm, Hoa kiếm, Vũ Chân Kiếm, Lôi Côn, Thiết Côn Nhất Nam ưa sử dụng loại gậy tre đặc hoặc gỗ cứng, nặng các cỡ khác nhau, các bài Lôi côn, Thiết côn, Vân Vũ côn gồm nhiều thế đánh khác nhau, kết hợp nhuần nhuyễn giữ công và thủ Hiện nay, về vũ khí

có 9 bài côn, 9 bài kiếm, 7 bài rìu, 3 bài chạc ba, 5 bài thương, 1 bài song nguyệt, 2 bài đoản thiên mộc, 3 bài câu liêm cán ngắn (đánh kèm với lá mộc), 1

bài đánh bằng dây lưng, đặc biệt có cả bài đánh bằng dải lụa được gọi là Nhung Thuật

Môn phái võ Nhất Nam có kỹ thuật đối kháng hoặc đấu tập thể với sự điều khiển của trọng tài dựa trên những nguyên tắc của bộ luật thi đấu đơn giản

mà chặt chẽ, vừa đảm bảo được tính an toàn trong khi thi đấu, vừa bảo đảm được tính chính xác công bằng, vừa hấp dẫn thu hút đông đảo người xem Võ Nhất Nam xưa có 12 đẳng ứng với 12 vạch, nhưng nay thất truyền chỉ còn 9 đẳng ở môn công thuộc đủ các bài quyền thuật, binh khí, dưỡng sinh Trang phục của võ sinh Nhất Nam theo lối võ cổ truyền: đầu chít khăn, mình trần, đóng khố hoặc trang phục màu đen viền đỏ.[5]

Tính riêng biệt, độc đáo của phái võ Nhất nam thể hiện khá rõ ở tâm pháp,

và đã được đúc kết thành những nguyên tắc sau đây:

- Học lấy tinh, không cần nhiều

- Hiểu cần nhiều nhưng luyện ít

- Học lõi không học vỏ, học vỏ để chứa lõi

- Giác đầu thành tay, thành chân

- Cần chí hơn lý ở đầu

Vì vậy, phép công hay thủ đề dùng tinh chế nhiều,dùng khóe chế mạnh, dùng cẩn chế liều, dùng bạo chế trì Với ngầm ý sâu xa mà những người luyện

võ không coi nhẹ môn công nào: từ bộ tay,bộ chân đến thân pháp, thủ pháp; từ

kỹ thuật hóa giải đến tính biến hóa của các chiêu thức… Tất cả nhằm vươn đến

độ quyền biến hay nói cách khác là đạt đến độ thần quyền Một thế chứa trăm vạn thế, trăm vạn thế có thể thu vào một thế Đến độ đó, người thành đạt không cần phân biệt công hay thủ, cương hay nhu: trong một đòn thế đều bao gồm đủ

cả công thủ, cương, nhu Môn phái võ Nhất nam luôn luôn tìm hiệu quả của đòn thế làm gốc, với tinh thần không tách biệt đòn hay, đòn dở, hiểu mỗi đòn đều chứa cái hay, cái dở: hay ở đâu, dở ở đâu? Nếu dùng thì dùng lúc nào? Khoảng

cách nào? Dùng như thế nào? Cho nên phương pháp dạy võ và luyện võ của môn phái mới triển khai trên tinh thần:

- Dạy chí trước môn công

- Dạy ý trước tay chân

- Dạy chế công, lấy công làm gốc

- Dạy chế thủ, lấy thủ làm gốc

- Biết chế chống công, biết cồn được chế

Trên cơ sở một hệ thống bài tập từ thấp đến cao; từ thô đến tinh, từ tinh đến thần thật hệ thống khoa học và có quy mô.[4,tr.19-20]

1.2.3 Tác dụng của việc luyện tập môn võ cổ truyền Nhất Nam

Võ thuật ngày nay là không chỉ là một bộ môn thể thao được nhiều người yêu thích tập luyện mà còn là một môi trường giúp con người rèn luyện sức khỏe, rèn luyện nhân cách, các phẩm chất tinh thần tuyệt vời nhất mà không phải bộ môn thể thao nào cũng có Riêng với môn võ truyền thống việc tập luyện còn có ý nghĩa bảo tồn và phát huy giá trị tinh thần mà ông cha ta đã để lại

* Tập luyện võ cổ truyền Nhất nam giúp rèn luyện thể chất và nâng cao sức khỏe

Võ thuật là môn thể thao hoạt động phức tạp, đa dạng, không chu kỳ và có tính đối kháng cao Người tập luyện luôn luôn phải thích nghi và vượt qua những khó khăn và thay đổi thử thách mới để hoàn thành động tác kỹ thuật Do vậy việc tập luyện võ thuật thường xuyên sẽ giúp phát triển và nâng cao các

tố chất vận động như: sức nhanh; sức mạnh; sức bền; khóe léo và dẻo dai làm cho thân thể phát triển hoàn thiện mạnh khỏe; cường tráng; chân tay linh hoạt

* Hình thành kỹ năng tự vệ và chiến đấu

Thông qua việc luyện tập các đòn thế, cước pháp võ nhất nam người tập

sẽ nắm bắt được các kỷ năng tự vệ và kỹ năng chiến đấu trong các tình huống khác nhau trong cuộc sống

* Tập luyện võ thuật giúp thư giãn thăng bằng tinh thần

Đặc biết đối với những người lao động trí óc, sau những giờ làm việc hay học tập căng thẳng thì việc tập luyện võ thuật và thực hiện các bài quyền cước

sẽ tạo điều kiện cho các nhóm cơ tứ chi vận động, hay các bài tập dưỡng sinh khí công được xem như là một cách thức để giải trí, thư giản thần kinh, xả stress hiệu quả và sau đó giúp tinh thần hồi phục lành mạnh; minh mẫn Đó là lý do vì sao hiện nay có rất nhiều người trẻ tuổi lẫn các cụ già rất thích thú khi đến các lớp học võ thuật

* Luyện tập võ Nhất nam có tác dụng phòng chống bệnh tật

Việc luyện tập võ thuật đúng bài bản và khoa học giúp khí huyết lưu thông, khả năng đề kháng của cơ thể được tăng cường, làm cho cơ thể khỏe mạnh qua đó có tác dụng phòng chống bệnh tật Các chuyển động hợp lý của võ thuật cổ truyền được đúc kết qua hàng ngàn năm đem lại lợi ích dưỡng sinh cực

kì to lớn Trong phái võ Nhất nam có các bài khí phòng và chữa một số bệnh như bài khí nội dịch được hội người cao tuổi tỉnh Nghệ An triển khai tập luyện

* Luyện tập võ Nhất nam giúp rèn luyện bản lĩnh, tính kỷ luật, và nhân cách tốt

Quá trình tập võ giúp người tập tự khám phá mình, biết mình, trải nghiệm

và thể hiện mình Qua đó biết được những ưu khuyết điểm của bản thân và hình

thành một nhân cách sống khiêm nhường, luôn luôn hướng đến hoàn thiện bản thân …Cũng đừng quên rằng luyện tập võ thuật không phải chỉ để tự vệ; chiến thắng hay bảo vệ người người khác mà còn phải biết chiến thắng chính bản thân mình, vì bản thân phải vượt qua những trở ngại của chính mình và những trở

ngại của thế giới bên ngoài mới có thể hoàn thiện các chiêu thức kỷ chiến thuật

Vì chiến thắng chính mình còn hơn ngàn lần chiến thắng kẻ khác Qua đó hình

thành và phát triển các phẩm chất tinh thần giá trị như: Tự tin, chịu khó, kiên trì,

dũng cảm, linh hoạt, trầm tĩnh, nhân ái, liêm sĩ, cao thượng Học võ giúp bạn

rèn tính kỷ luật và tăng khả năng tập trung: Để rèn luyện võ thuật một cách hiệu quả thì tất nhiên bạn cũng phải có tính kỷ luật cả về thể chất và tinh thần Khi học võ thì chúng ta không chỉ sử dụng những động tác ở tay chân, những chuyển động của cơ thể mà còn cần sự tập trung cao độ của trí óc Chính vì điều này mà khi tập luyện võ thường xuyên, kỹ năng tập trung của người tập võ sẽ tốt hơn và giúp chúng ta tập trung hơn trong công việc, các tình huống cần giải quyết hàng ngày

* Có cơ hội tạo lập thêm nhiều mối quan hệ xã hội

Chính vì võ thuật là môn thể thao mang đến nhiều lợi ích nên đã thu hút nhiều lứa tuổi nam nữ khác nhau đến từ các môi trường khác nhau tham gia luyện tập Học viên cùng nhau luyện tập trao đổi, sẽ giúp bạn có cơ hội giao tiếp với nhiều người

Tuổi trẻ luôn có nhu cầu giao tiếp, đó là một nhu cầu tự nhiên và chính

đáng Võ đường với truyền thống “Tôn sư trọng đạo; kính trên nhường dưới là

ngôi nhà thứ hai sau ngôi nhà của bố mẹ Ở đó, ông thầy là người cha, võ sinh là anh em huynh đệ đồng môn Võ đường là thế giới thu nhỏ, nó đáp ứng nhu cầu

giao tiếp của tuổi trẻ Qua đó giúp tuổi trẻ rèn kỷ năng giao tiếp, phép đối nhân

xử thế; là một trong những yêu cầu quan trọng của con người trong thời đại giao

lưu hội nhập

Ngoài những tác dụng trên, Nghệ An là cái nôi sản sinh ra môn võ này,

là quê hương của thầy chưởng môn phái Nhưng phong trào tập luyện và phát triển môn võ này lại chưa cao Do đó, chúng ta cần quan tâm tới việc đẩy mạnh phong trào tập luyện võ Nhất nam trên chính mảnh đất sinh ra nó Luyện tập võ

Nhất nam là góp phần vào việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy một nét đẹp văn hóa truyền thống của ông cha ta

1.2.4 Khái quát phong trào tập luyện thể thao trên địa bàn tỉnh Nghệ

An

Nghệ An là một địa phương có phong trào tập luyện thể dục thể thao rất sôi nổi Bên cạnh thể thao thành tích cao thì phong trào thể thao quần chúng cũng được các cấp các ngành quan tâm đầu tư phát triển Trong đó thể thao học đường có một vị ví vô cùng quan trọng cũng đã được chú trọng và ưu tiên phát triển Hiện nay ở Nghệ An 100% các trường phổ thông đều thực hiện chương trình dạy thể dục nội khóa, các hoạt động ngoại khóa thì đa dạng với nhiều loại hình CLB thể thao cho các em học sinh, sinh viên luyện tập như Cầu lông, Bóng bàn, Bóng chuyền, Bóng đá, Bơi lội và Võ thuật…Chính từ phong trào rèn luyện thể thao học đường đã phát hiện ra nhiều VĐV xuất sắc góp phần mang thành tích cao về cho tỉnh nhà

Đặc biệt ở lứa tuổi THCS, phong trào tập luyện thể thao rất mạnh Đây là lứa tuổi mà vấn đề học tập không bị đặt quá nặng nề như lứa tuổi THPT, chính điều này tạo điều kiện cho các em có thời gian tham gia các CLB thể thao Bên cạnh đó, ngày nay do nhận thức của các bậc phụ huynh về sức khỏe có nhiều chuyển biến tích cực nên họ cũng tạo điều kiện nhiều hơn cho con em mình tham gia tập luyện, đặc biệt là võ thuật Tập luyện võ thuật giúp các em có sức khỏe dẻo dai, có tinh thần chịu khó, kiên chì và phát triển nhân cách cho các em

Võ thuật là một trong những thế mạnh của Nghệ An với các môn: karate, taewondo, Wushu, Pencatsilat, boxing, kickboxing, vovinam, võ cổ truyền Đây

là mỏ vàng của thể thao Nghệ An trong các giải thi đấu quốc gia Trong đó, bộ môn võ cổ truyền là bộ môn thế mạnh của Liên đoàn võ thuật tỉnh và đã đem lại nhiều huy chương trong các giải đấu từ Quốc gia đến cấp Châu lục và Quốc tế

Cụ thể, năm 2015 võ cổ truyền đạt 17 huy chương trong đó có 2 vàng (1 giải vô

địch và 1 giải quốc tế mở rộng), 3 bạc và 12 đồng Năm 2016, đạt 10 huy chương trong đó có 1 HCV giải vô địch thế giới Năm 2017, đạt 3 HCV, 1 HCB,

6 HCĐ tại giải vô địch võ cổ truyền toàn quốc Một số VĐV trẻ tiêu biểu như Đào Xuân Tú ( HCV giải vô địch thế giới và HCB vô địch quốc gia năm 2016), Ngũ Thị Tuyết (HCV tranh đai vô địch Letviet numberone hai năm liên tiếp

2015, 2016, 2017 và nhiều năm vô địch quốc gia môn cổ truyền), Hoàng Kỳ Anh (HCB đại hội thể thao Châu Á năm 2016, HCĐ giải vô địch), Nguyễn Thị

Mơ, Thái Quỳnh Trang… Bên cạnh huấn luyện chuyên nghiệp thì phong trào tập luyện võ thuật quần chúng ở Nghệ An cũng phát triển rất sôi nổi Hầu như tất cả các huyện, thị của tỉnh Nghệ An và một số trường học đều có các CLB võ thuật

Bên cạnh sự phát triển đó, các CLB võ thuật của Nghệ An vẫn còn tồn tại một số khuyết điểm về khâu tổ chức quản lý, huấn luyện và quảng bá hình ảnh nên việc duy trì sự hoạt động của các CLB không được lâu, phong trào chung lên xuống thất thường, không mang tính ổn định cao

Vấn đề đặt ra là phải có một mô hình CLB thể thao phù hợp để vừa thỏa mãn nhu cầu tập luyện lại phù hợp với yêu cầu về học tập trong thời đại mới để thành lập được mô hình như vậy, ngoài các kiến thức chuyên môn của môn về

võ cổ truyền, quản lý TDTT thì đòi hỏi phải nắm rõ về đặc điểm tâm – sinh lý lứa tuổi THCS để từ đó xây dựng được mô hình cho phù hợp

1.3 ĐẶC ĐIỂM TÂM - SINH LÝ LỨA TUỔI THCS

1.3.1 Đặc điểm tâm lý

- Ở lứa tuổi này các em phải nỗ lực trong công việc, hoạt động độc lập với khối lượng công việc tăng đáng kể Các em bắt đầu cố gắng muốn tự lập, điều này có quan hệ đặc biệt đến sự phát triển thái độ có ý thức đối với hoạt động của mình Nguyện vọng đó sẽ giúp các em tích cực trong hoạt động, nâng cao ý thức trách nhiệm, phát triển sự sáng tạo trong hoạt động Tuy nhiên do quá trình tư

duy chưa đầy đủ, nếu không có sự uốn nắn theo dõi của người lớn dễ dẫn đến học đòi, vô tổ chức và có những hành vi không phù hợp với lứa tuổi.[13]

- Về hứng thú: Xuất hiện nhiều nét mới so với lứa tuổi trước, hứng thú rõ rệt, đa dạng, phong phú hơn và bền vững hơn Sự năng động khiến các em sẵn sàng đi vào lĩnh vực tri thức mình ưa thích do đó giáo viên, huấn luyện viên phải giảng dạy giúp tạo ra hứng thú cho các em Giáo viên, huấn luyện viên phải điều chỉnh hứng thú sao cho phù hợp để hướng dẫn các em hoạt động có hiệu quả

- Về xúc cảm: Lứa tuổi này xúc cảm diễn ra tương đối mạnh mẽ nên các

em dễ bị kích động, kém tự chủ Các em có quan hệ bạn bè gần gũi thân thiết trên cơ sở có cùng chung hứng thú

- Về phẩm chất ý chí: Phát triển cao hơn so với lứa tuổi trước nhưng việc

tự ý thức và ý thức không phải bao giờ các em cũng hiểu đúng mình, đúng người khác Những nét ý chí của tính cách như can đảm, quả cảm, dũng cảm được các

em rất quý trọng, sợ mang tiếng mình yếu đuối, trẻ con do đó nếu không động viên kịp thời, đúng lúc sẽ dẫn tới sự không tích cực.[17]

Như vậy, lứa tuổi này là lứa tuổi quá độ cũng là giai đoạn rất sinh động, toàn bộ nhân cách đang trên con đường “rẽ” nên trong cá tính của các em có rất nhiều cái chưa bền vững và mong muốn thử sức mình theo nhiều phương hướng khác nhau nên nhân cách các em phức tạp hơn, nhiều mâu thuẫn hơn trước do vây phải thường xuyên quan sát giáo dục tạo điều kiện tốt để phát huy khả năng của các em

1.3.2 Đặc điểm sinh lý

1.3.2.1 Hệ thần kinh

Hoạt động chưa ổn định, hưng phấn chiếm ưu thế vì vậy các em dễ tập trung tư tưởng nhưng trong học tập thời gian kéo dài, nội dung nghèo nàn, hình thức học tập đơn điệu, thần kinh nhanh chóng mệt mỏi dễ phân tán sự chú ý do vậy nội dung tập luyện phải phong phú, phương pháp tổ chức giờ học linh hoạt,

không cứng nhắc đơn điệu, giảng giải và làm mẫu phải có trọng tâm chính xác đúng lúc, đúng chỗ Phải tăng cường hoạt động TDTT làm phong phú khả năng hoạt động và phát triển các tố chất thể lực.[17]

1.3.2.2 Hệ vận động

- Hệ xương: Đang trong giai đoạn phát triển mạnh về chiều dài, hệ thống

sụn đòi hỏi điều kiện tốt nhất để phát triển và hoàn thiện nên phải chú ý đến tư thế cân đối trong hoạt động tránh sự phát triển sai lệch của hệ xương đặc biệt kìm hãm sự phát triển chiều dài Đặc biệt với các em nữ do xương chậu chưa được phát triển hoàn thiện nên dễ bị lệch lạc nếu quá trình hoạt động vận động không hợp lý

- Hệ cơ: Phát triển chậm hơn hệ xương và chủ yếu phát triển về chiều

dài Do sự phát triển không đồng bộ, thiếu cân đối nên các em không phát huy được sức mạnh, chóng mệt mỏi

- Hệ tuần hoàn: Tim phát triển chậm hơn so với sự phát triển của mạch

máu, sức co bóp còn yếu khả năng điều hoà hoạt động của tim chưa ổn định nên khi hoạt động nhiều căng thẳng, chóng mệt mỏi

- Hệ hô hấp: Phổi của các em phát triển chưa hoàn thiện, phế nang còn

nhỏ, các cơ hô hấp chưa phát triển, dung lượng phổi còn bé vì vậy khi hoạt động các em phải thở nhiều thở nhanh nên chóng mệt mỏi

- Tuyến nội tiết bắt đầu hoạt động mạnh, thường dẫn đến rối loạn hoạt động hệ thần kinh Do đó dễ xúc động, dễ bực tực tức Vì thế các em thường có những phản ứng gay gắt, mạnh mẽ và những cơn xúc động

- Hệ thần kinh của thiếu niên còn chưa có khả năng chịu đựng những kích thích mạnh, đơn địu, kéo dài Do tác động như thế làm cho một số em bị ức chế,

uể oải, thờ ơ, lơ đễnh, số khác có những hành vi xấu, không đúng bản chất của các em

Lứa tuổi này là lứa tuổi có nghị lực dồi dào, có tính tích cực cao có nhiều

dự định lớn lao

- Cần lưu ý ở lứa tuổi này, đó là thời kỳ phát dục Sự phát dục ở lứa tuổi học sinh THCS là một hiện tượng bình thường, diễn ra theo quy luật sinh học, chịu ảnh hưởng của mội trường tư nhiên và xã hội Sự phát dục ở các em trai vào khoảng 15, 16 tuổi, các em gái khoảng 13, 14 tuổi Đến 15, 16 tuổi giai đoạn phát dục đã kết thúc, có thể sinh đẻ được, tuy nhiên các em chưa trưởng thành

về mặt cơ thể và đặc biệt là sự trưởng thành về mặt xã hội Chính vì thế các nhà khoa học cho rằng ở lứa tuổi học sinh THCS không có sự cân đối giữa sự phát dục, giữa bản năng tương ứng, những tình cảm và ham muốn đợm màu sắc tình

dục với mức độ trưởng thành về mặt xã hội và tâm lý

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết được các mục tiêu nghiên cứu, để tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Đây là phương pháp rất quan trọng và được sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứu Nhằm thu thập thông tin của các tài liệu khoa học, chuyên môn có liên quan đến đề tài, từ đó giúp người nghiên cứu có được cái nhìn tổng thể, toàn diện vấn đề nghiên cứu đồng thời là chỗ dựa để xây dựng cơ

sở lý luận của để tài

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn

Đề tài sử dụng các phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp để sử dụng trong quá trình tham khảo các ý kiến của các huấn luyện viên, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên thể chất, học sinh các trường THCS

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Đề tài trực tiếp quan sát quá trình huấn luyện, tập luyện các lớp, các câu lạc bộ và trung tâm huấn luyện môn võ Nhất Nam

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Ứng dụng thành lập mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam trong các trường THCS được chọn thực nghiệm

2.1.5 Phương pháp toán học thống kê

Phương pháp này được sử dụng để xử lý số liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu thực trạng của các clb võ thuật cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An và nhu cầu tập luyện của các em học sinh của các trường THCS trên địa bàn tỉnh Nghệ An

- Công thức tính trung bình cộng:

1

n i i

X X

- Nếu Ttính  > Tbảng thì sự khác biệt có ý nghĩa

- Nếu Ttính < Tbảng thì sự khác biệt không có ý nghĩa

2.2 Đối tượng và tổ chức nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu và địa điểm

* Nghiên cứu mô hình CLB võ cổ truyền Nhất Nam tại 4 trường THCS được chọn:

– Trường THCS Xã Nghĩa Mỹ - Nghĩa Đàn

– Trường THCS Xã Tân Thành – Yên Thành

– Trường THCS Hà Huy Tập – Thành Phố Vinh

– Trường THCS Xã Diễn Trung – Diễn Châu

* Địa điểm tại 4 trường THCS được lựa chọn và trường Đại Học Vinh

2.1.2 Tổ chức nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 10/2015 đến tháng 08/2017 và được chia thành các giai đoạn nghiên cứu sau:

Giai đoạn 1: Từ tháng 10/2015 đến 12/2016 - Là giai đoạn xác định các

vấn đề nghiên cứu, xây dựng kế hoạch nghiên cứu, bảo vệ đề cương nghiên cứu

Giai đoạn 2: Từ tháng 12/2016 đến 04/2017 - Là giai đoạn tiến hành giải

quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Giai đoạn 3: Từ tháng 04/2017 đến 08/2017 - Là giai đoạn đánh giá hiệu

quả mô hình các CLB võ Nhất Nam ở tại các trường THCS đang thực nghiệm, sau đó xử lý các số liệu thu được trong quá trình nghiên cứu, phân tích các kết quả nghiên cứu, viết và hoàn thiện kết quả nghiên cứu Chuẩn bị và bảo vệ kết quả nghiên cứu trước Hội đồng nghiệm thu

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 THỰC TRẠNG CỦA CÁC CLB VÕ CỔ TRUYỀN NHẤT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN VÀ NHU CẦU TẬP LUYỆN CỦA CÁC

EM HỌC SINH CỦA CÁC TRƯỜNG THCS

3.1.1 Thực trạng của các CLB võ cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

3.1.1.1 Mạng lưới các CLB và đội ngũ HLV

Để giải quyết vấn đề nghiên cứu này, tôi sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu do ông Bùi Duy Vinh, Tổng thư ký kiêm quyền Chủ tịch Liên đoàn võ thuật tỉnh Nghệ An, trưởng bộ môn võ cổ truyền, Boxing, kickboxing cung cấp

* Mạng lưới các CLB võ cổ truyền Nhất Nam trong toàn tỉnh

Hiện nay trong toàn tỉnh phong trào tập luyện môn võ cổ truyền Nhất Nam chưa cao Toàn tỉnh chỉ mới có khoảng 20 CLB, nhưng tập trung chủ yếu trên địa bàn thành phố Vinh và tập trung ở các trường đại học như trường ĐH Vinh, ĐH Kinh tế Nghệ An, ĐH Y khoa Vinh, ĐH SPKT Vinh, trường Trung cấp y dược Miền trung Trên địa bàn mới có một võ đường là Võ đường võ sư Ngô Xuân Nhuần Còn lại là các CLB ở các phường xã và các huyện Các câu lạc bộ ngoại khóa trong các trường trung học cơ sở còn rất ít

* Đội ngũ HLV

Đội ngũ huấn luyện viên võ cổ truyền Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ

An hiện nay cũng khá đông Võ sư chưởng môn Ngô Xuân Bính hiện nay đang công tác ở bên Nga nên không được thường xuyên về để tham gia huấn luyện

mà thông qua các thế hệ học trò của mình để huấn luyện Các thế hệ là võ sư của môn võ cổ truyền Nhất Nam hiện nay trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang làm công tác huấn luyện gồm có 3 võ sư: võ sư Ngô Xuân Nhuần làm công tác huấn luyện tại võ đường tại gia Ngô Xuân Nhuần, võ sư Ngô Xuân Vỹ huấn luyện tại gia,

Võ sư Bùi Duy Vinh huấn luyện tại trung tâm đào tạo huấn luyện TDTT Nghệ

An Các HLV đạt trình độ cấp HLV của môn phái được Liên đoàn võ thuật Nghệ An cấp thẻ huấn luyện viên là 20 HLV

3.1.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất, chương trình huấn luyện và cách thức hoạt động của các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Để giải quyết vấn đề nghiên cứu này, tôi sử dụng phương pháp phỏng vấn gián tiếp qua phiếu phỏng vấn

Đối tượng điều tra: HLV các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ

An

Phạm vi điều tra: Các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An Tổng số phiếu phát ra: 30 phiếu

Tổng số phiếu thu về: 30 phiếu

Kết quả phỏng vấn được thể hiện qua bảng 3.1

Bảng 3.1: Thực trạng cơ sở vật chất, chương trình huấn luyện và cách thức hoạt động của các CLB võ Nhất Nam trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Số lượng võ sinh thường

Độ tuổi của đa số võ sinh tham gia

tập luyện ở CLB bạn là bao nhiêu?

5 Bạn chiêu sinh võ sinh theo hình

D Tổ chức biểu diễn trong một dịp lễ

hội ở địa phương, hoặc một sự kiện của nhà trường rồi tổ chức đăng ký tập luyện ngay tại nơi biểu diễn

11.87%

6

Để mở CLB bạn phối hợp với cơ

quan nào?

A Phòng Văn hóa – Thông tin 18.87%

B Chỉ phối hợp với nhà trường nơi

C Liên đoàn võ thuật tỉnh Nghệ An,

Phòng Văn hóa – Thông tin, nhà trường, Chính quyền sở tại 66.04%

D Không phối hợp với cơ quan nào

0%

7

Trước khi lên lớp huấn luyện, công

việc chuẩn bị của bạn là gì?

A Soạn 1 lần giáo án chung cho toàn

bộ lớp từ khi mở CLB 18.87%

B Soạn giáo án căn cứ nhiệm vụ của

C Chuẩn bị sơ về buổi dạy trong đầu,

không viết giáo án 33.69%

D Lên lớp dạy theo cảm hứng vì đây

chỉ là dạy phong trào không cần chuẩn

bị như giờ giáo dục thể chất chính 0%