Hoàng Thị Chung_Review cuốn sách "Mãi mãi tuổi hai mươi"

Hơn nữa hiện nay Trung tâm thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội đang phát triển rất tốt các kênh truyền thông từ fanpage facebook đến ứng dụng tìm đọc mượn trả sách rất thuận tiện điều này[r]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

BÀI DỰ THI

ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC 2020

HỌ VÀ TÊN : HOÀNG THỊ CHUNG

TRƯỜNG : ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ- ĐHQGHN

KHOA : NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA TRUNG QUỐC LỚP : QH2017C6

Hà Nội ngày 29/06/2020

THÔNG TIN DỰ THI

CUỘC THI “ ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC 2020”

1.Thông tin của thí sinh dự thi

Họ và tên : Hoàng Thị Chung

Ngày sinh: 12/10/1998

Lớp : QH2017C6

Trường Đại học Ngoại ngữ- Đại học Quốc Gia Hà Nội

Quận Cầu Giấy Thành phố : Hà Nội

Số điện thoại : 0382792424

Email: hoangchungulis@gmail.com

2 Thông tin trường

Địa chỉ: Trường Đại học Ngoại ngữ

3.Thông tin gia đình

Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm”

( Đò xuôi Thạch Hãn-Lê Bá Dương)

Maxin Gorki từng tâm sự: “Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới” Có những cuốn sách đọc xong người ta quên ngay, nhưng có những cuốn

sách để lại mãi trong ta những dư âm chẳng thể xóa nhòa Tôi đã từng ghé qua rất nhiều trang sách, ngồi lại bên những tuổi đời chông chênh trong những mẩu chuyện Tôi đã từng hòa mình với tuổi đời thơ ấu bên dòng chữ của Nguyễn Nhật Ánh, hay tìm lại chính mình bên cuốn Đắc Nhân Tâm.Và chỉ khi thực sự

đọc được những dòng chữ trong cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” của liệt

sỹ Nguyễn Văn Thạc thì tâm hồn tôi mới có sự rung cảm ,xúc động lạ kỳ Bởi lẽ chiến tranh đã đi qua từ lâu nhưng những nỗi đau của nó vẫn còn mãi đó Những mảnh đời đã hi sinh khi chớm tuổi đôi mươi, cái tuổi đẹp nhất của đời người , dạt dào sức sống, chân trời rộng mở Ấy mà thế hệ các anh lại phải gác lại những hoài bão đó để khoác lên mình bộ quân phục áo lính màu xanh đi tìm bình yên cho tổ quốc, cho thế hệ mai sau là chúng ta đây Làm sao mà không thổn thức, không xúc động cho được chứ

Tôi vẫn còn nhớ như in mùa hè năm ấy, mùa hè của những năm tháng cuối cấp hai đầy bịn rịn, trong tiếng ve sầu kêu râm ran dưới gốc phượng với những tán hoa đỏ rực cả một góc trời.Tôi ngồi đấy cầm trên tay cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi 20” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc trong lòng bồi hồi, da diết khôn nguôi

Cách đó mấy hôm trong buổi ôn luyện thi Học sinh giỏi môn Văn cấp tỉnh thầy giáo đã tặng cho chúng tôi mỗi người một quyển sách Nếu như các bạn là những quyển sách, quyển truyện với trang bìa lộng lẫy bắt mắt thì tôi lại được tặng một cuốn sách có phần cũ kĩ, bìa sách là chân dung một anh thanh niên chớm tuổi đôi mươi, gương mặt chân thật, bừng sáng sức sống của tuổi trẻ, ánh mắt chất chứa những suy tư,khát khao Trên bìa sách in những dòng chữ giản đơn “ Mãi mãi tuổi 20” Nhật kí của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc Hóa ra là một cuốn nhật ký từ cảm xúc hụt hẫng vì không được thầy tặng những cuốn sách đẹp trong tôi lại tràn ngập những háo hức,tò mò không biết trong cuốn nhật ký viết gì? Và tại sao nhật ký nơi ghi lại những cảm xúc riêng tư, thầm kín lại được xuất bản thành sách và truyền cho nhiều thế hệ đọc như thế? Bao nhiêu câu hỏi được đặt ra, bao nhiêu suy nghĩ đã thôi thúc tôi phải đọc ngay cuốn nhật ký ấy

" Mãi mãi tuổi hai mươi" là cuốn nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc

(1952-1972) viết từ ngày nhập ngũ 2-10-1971 và dừng lại với những dòng cuối cùng viết ở Ngã ba Đồng Lộc ngày 3 tháng 6 năm 1972 khi Nguyễn Văn Thạc quyết định gửi cuốn nhật ký về cho anh trai mình để tiếp tục hành quân vào chiến đấu

ở chiến trường Quảng Trị Sau này được NXB Thanh Niên giới thiệu tháng

5-2005 là cuốn nhật ký đầy đặn và khá hoàn chỉnh được xuất bản Nhà thơ, nhà báo Đặng Vương Hưng cùng với việc biên soạn Những lá thư chiến tranh đã sưu tầm, giới thiệu tập nhật ký này

"Cuốn nhật ký đã làm rung động hàng triệu con tim của bạn đọc bởi vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết, tình yêu quê hương đất nước nồng nàn thể hiện qua những cảm nhận bình dị của tác giả trong suốt những chặng đường hành quân"

"Cuốn nhật ký ghi lại tương đối rõ nét cuộc sống, con người trong một giai đoạn chiến tranh lịch sử, giúp hiểu thêm về cuộc chiến đấu từ góc nhìn của những thanh niên sinh viên thời ấy"

Đó là những gì mà hầu như độc giả sẽ cảm nhận được sau khi đọc cuốn Nhật

Ký Nhưng đối với tôi một cô gái đang đúng độ tuổi trưởng thành , cái tuổi đôi mươi đầy ước mơ ,hoài bão thì những gì cuốn sách đem lại nó vượt xa giá trị của một cuốn sách bình thường Nó tạo cho tôi khát khao được chinh phục, sức mạnh và động lực để viết tiếp những ước mơ còn dang dở của thời các anh- những anh hùng dân tộc

Nhật ký của anh là những câu chuyện về Chuyện đời, Chuyện người, Chuyện tình yêu đôi lứa của chàng thanh niên đang chớm tuổi 20 Anh ghi chép một cách chân thực ,sống động nhất những gì bản thân suy nghĩ, những câu chuyện giản dị, thường nhật xảy ra trên đường hành quân nhưng có những ý nghĩa sâu

Nguyễn Văn Thạc đã ghi chép rất kĩ những điều mắt thấy, tai nghe và cả những điều anh cảm nhận được Đó là chuyện về gia đình những người dân nơi anh đóng quân, chuyện về những anh lính cùng đơn vị, về những cán bộ chỉ huy tiểu đội, trung đoàn Có nhiều chuyện vui, nhưng có cả những chuyện buồn Dưới cái nhìn tinh tế, giàu cảm xúc của người lính trẻ, bạn đọc sẽ cảm nhận được sâu sắc tình quân dân nồng ấm, anh bộ đội cụ Hồ luôn được nhân dân tin yêu; cảm nhận được tình đồng chí keo sơn, gắn bó của các chiến sĩ trên đường chiến đấu, Bên cạnh những kỉ niệm ấm áp đó, người lính trẻ cũng thật đau đớn, chua

xót khi phải chứng kiến sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh: " Làng xóm chìm trong tang tóc và bóng đêm", nhân dân nghèo đói; chứng kiến sự hi sinh, mất

mát của đồng đội mình Tất cả, đã để lại trong lòng người chiến sĩ trẻ những dấu

ấn sâu đậm, để thôi thúc, để thổi bùng ý chí quyết tâm chiến đấu với kẻ thù xâm

lược Trong nhật kí, Nguyễn Văn Thạc viết: " Không, suốt đời ta không quên, ta không quên cảnh em bé miền Nam đập tay lên vũng máu Dưới tay em lẽ ra là chậu nước trong mát - cái biển mênh mông của tuổi thơ hồn nhiên, nhí nhảnh " Bây giờ cái khao khát nhất của ta - cái day dứt trong ta là khi nào được vào miền Nam, vào Huế, Sài Gòn - xọc lê vào thỏi tim đen đủi của quân thù."

Cũng như bao chiến sĩ khác, anh- Nguyễn Văn Thạc cũng đầy nhiệt huyết, cũng đầy ắp tình cảm yêu thương Những gì anh viết rất chân thật và nồng nàn tình cảm, giọng văn anh mềm mại, uyển chuyển đi sâu vào tâm can Nhiều lúc lật lại cuốn sách cũ, tôi có thể nhận ra khuôn mặt của người chiến sĩ cầm cây bút nhỏ, viết lên đồi dòng tình cảm dưới ánh đèn dầu hiu hắt Những ngọn gió thoang thoảng thoáng qua, mang theo hương thơm mùi lúa mới Như được sống lại, tôi thấy mình được hòa chung với những cảnh anh vẽ lên, những toa tàu xe lửa chở các anh bộ đội đang chợp mắt ngủ đôi chút, còn anh, người chiến sĩ với giọng văn mềm mại, với tri thức tuổi trẻ, anh viết lên những dòng chữ sâu thẳm nơi đáy lòng, anh viết lên viễn cảnh thời chiến, anh vẽ lên một bức tranh những năm 71-72

Mỗi lần lật lại những trang sách đã ngả màu, hình ảnh của anh – người chiến sĩ

Hà Thành với khuôn mặt tuấn tú, nụ cười tươi sáng với bộ quân phục xanh màu rừng đặc trưng, với mũ tai bèo mềm mại hiện lên, tươi đẹp gần gũi Có phải bộ đội là vậy, luôn tươi cười chào đón mọi người, chào đón nhân dân Anh ngồi bên các chiến sĩ trẻ Là ai nhỉ? Không phải là anh Cầm nhà thơ sao, song cả anh chàng Chương gì đó mà anh Thạc nhắc tới nữa, Họ cùng nhau ngồi ca hát khúc Trường sơn đông, cùng nhau làm những vần thơ bất hủ, cùng nhau hòa chung những tình cảm ấm áp mặn nồng Họ- những chàng trai tuổi hai mươi mãi mãi, những tâm hồn trong trẻo với trái tim yêu nước nồng nàn

( Từ trái qua phải Ngôn, Hải , Thạc bạn thời sinh viên)

“ Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ Quốc

Cỏ sắc mà ấm quá phải không em”

( Thanh Thảo)

Có lẽ vì đây là cuốn nhật kí viết cho mình, viết lên những nỗi lòng không thể nói hết, anh đã nói hết lên tâm tư tình cảm của một người lính trẻ, của một chàng trai đang tuổi yêu đương Anh vẽ lên một cách chân thực nhất về khung cảnh đất nước ta lúc bấy giờ, những suy nghĩ của anh về con người, về cảnh vật,

và hơn cả là những tâm tư của đồng bào dành cho bộ đội Tôi còn nhớ một đoạn anh viết trong một lần dừng chân nghỉ Ở nơi đấy, con người dửng dưng đến lạnh lùng, họ khắt khe với những chiến sĩ, không nồng nhiệt như mọi người thời nay vẫn tưởng Vì sao ư? Vì đơn vị trước đây đóng quân nơi này làm mất uy tín của người nông dân như thế nào, cuối cùng cũng đổ hết lên đầu người chiến sĩ đến sau, nghĩ mà tội Giờ ngẫm lại mình cũng nhận ra một điều, phải sống sao cho người ta yêu thương, người ta tin tưởng mới thật hạnh phúc, hạnh phúc đó cho mình, cho cả người tiếp theo

Anh nói lên những suy nghĩ của riêng mình, nói lên định nghĩa của “Tổ chủ nghĩa xã hội” Anh chứng minh bằng ngôn luận của mình, bằng những lí lẽ sắc bén mà nhiều lúc tôi không nhận ra đây là câu văn của một học chàng thanh niên trẻ tuổi Anh khái quát một vấn đề lớn lao trong thời điểm gay go nhất của cuộc chiến, khái quát cái phức tạp này để nó trở thành một vấn đề dễ hiểu Anh- một nhà tri thức trẻ của thời đại, là một con người đầy nhiệt huyết trong văn học

quốc-và thực tại

Đan xen những dòng chữ về người và việc là những dòng tự sự Có những đoạn văn anh tự nhận xét, tự đánh giá bản thân Những lúc đọc dòng tâm sự đó tôi cũng nghĩ về mình, nghĩ về chuyện xảy ra mà mình đang chịu đựng Nhưng tôi nghĩ mình may mắn hơn anh, sống trong hòa bình còn anh, lại là người tìm kiếm hòa bình cho tôi Có những lúc anh rơi vào tình trạng chán nản, thất vọng cùng cực Anh cứ viết xong rồi xóa cho đến khi nhàu nát trang giấy trắng Thật thảm bại cho người chiến sĩ Xong anh cũng tự phê bình gay gắt ” Không nên yếu đuối, không được chùn bước, hãy cố lên nhất định sẽ vượt qua” Tôi bật khóc, vì sao? Tôi không biết Nhưng lúc đọc những dòng chữ anh viết tôi khựng lại, tự thấy mình nhỏ bé, tự thấy mình yếu đuối Anh là một học sinh giỏi văn với những dòng chữ đầy mơ mộng, nếu đặt vào cương vị của anh mới thấy sức

ép khủng khiếp tới mức nào, nếu là tôi, là bạn liệu có thể chịu nổi?

Tình yêu trong sáng, mãnh liệt dẫu muôn trùng xa cách

Trong nhật kí của mình, Nguyễn Văn Thạc đã nhiều lần nhắc tới Như Anh- cô bạn gái thân thiết nhất của anh Đó là những lời văn câu ca của một gã đang yêu đi chiến trường Một gã mang đậm tình cảm với cô bạn gái Một gã tuổi hai mươi xanh màu rừng.Có một tình yêu của một lứa đôi Hà Nội nơi cuốn nhật ký của người lính ấy Một tình yêu lý tưởng tiêu biểu của một thanh thời chiến tranh Chàng trai ra trận, cô gái đi học xa, tình yêu vượt thời gian và không gian chín lên trong tình cảm nhớ thương mong ngóng đợi chờ hi vọng của hai người đang yêu Chị đã hỏi anh câu hỏi bao lứa đôi thời chiến đã hỏi và tìm cách định nghĩa cho mình, cho người mình yêu “hạnh phúc là gì?” khi hai người còn là học sinh Và khi vào lính anh đã viết thư cho chị hẹn ngày 30 - 4 - 1975 anh về gặp chị và sẽ trả lời Bạn có ngạc nhiên không khi thấy một sự trùng hợp kì diệu đến thế!

Lời hẹn hò như tiên tri ấy của Nguyễn Văn Thạc đã ngân một nốt trầm lắng trong lòng người con gái anh yêu, trong lòng những người cùng thế hệ, và đọng lại đến hôm nay Ngày 30 - 4 – 1975 đã qua nhưng Nguyễn Văn Thạc không về, bao nhiêu người nữa như anh không về Câu hỏi hạnh phúc vẫn đi tìm câu trả lời ở phía trước…

Có đọc được những trang sách ấy chúng ta mới thấy được rằng thế hệ chúng ta may mắn biết bao nhiêu khi được sống trong hòa bình, được học tập, giao lưu,

đã đang và sẽ được yêu, ở bên cạnh và cùng nhau trải qua mọi thứ với người mình yêu Nhưng thế hệ các anh thì khác trong chiến tranh gian khổ, khốc liệt phải hi sinh tuổi trẻ, phải đánh đổi thời gian bên người mình yêu, phải để lại mọi thứ sau lưng , anh phải đi phải đi giữ bốn bề non sông, giữ con đường gập ghềnh rừng núi Anh đi để tìm hòa bình, tìm độc lập cho Tổ Quốc

( Chân dung bạn gái Như Anh của liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc)

Nhật ký của anh Thạc đã mang đến hôm nay cái dư âm của cuộc chiến tranh chống Mỹ của những năm đầu thập niên 70 ,thế kỉ trước.Làm xúc động lòng người và dâng trào niềm tự hào dân tộc trong mỗi chúng ta.Những tình cảm tưởng như đã lắng đọng trong những ngày tháng cam go nhất của cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc bảo vệ lương tri của mỗi người dân Việt Nam lại có dịp trở lại làm lay động trái tim của triệu con người

Đọc nhật ký của anh Thạc ta như được truyền thêm sức sống xua tan đi những

gì còn là trắc ẩn trong lòng.Có những lúc ta không tưởng anh Thạc buồn chán

đến nhường nào “…Phải hết sức trấn tĩnh tôi mới không đốt hoặc xé hoặc đốt đi cuốn đi cuốn nhật ký này.Trời ơi chưa bao giờ tôi chán nản và thất vọng như buổi sáng nay,như ngày hôm nay cả!tôi không giải thích ra sao nữa.Người ta phải giải thích được cần phải trấn tĩnh mới hiểu lí do và lung tung.Còn tôi rời rã tôi chán nản hết thảy mọi điều mọi thứ trên trái đất này Phải,tôi hiểu rằng với một người con trai đang khỏe mạnh đang sung sức,đang ở giữa mùa xuân của đời mình thì buồn nản,thì chán đời là một điều xấu xa và không thể nào tưởng tượng được.Người ta chửi rủa biết bao lần vào những người Thanh niên như thế

”… “Trời ơi,giá lúc này tôi có thể chết ngay đi được có thể quên hết nỗi phiền muộn và sầu não ngập tràn cả hồn tôi thì sung sướng biết bao”.Đây là suy nghĩ rất thực của anh Thạc –Chàng trai sống thiên về nội tâm,luôn nhạy cảm chứ đâu phải anh hèn nhát xấu xa.Những lúc như thế anh đã biết vượt lên “Không ai muốn trong cuộc đời mình phải buồn bã cả,nhưng rất ít người trên cuộc đời này đạt được những điều mà mình mong mu

ốn Mất mát nhiều nhưng cố gắng làm sao cho mình khỏi thất vọng,khỏi mất nghị lực luôn hun cháy lòng mình đó mới là điều quan trọng …” Và vì thế anh

đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và hy sinh tại mặt trận

Cảm phục biết bao tấm lòng của anh Thạc Đọc nhật ký của anh đã bao thanh niên từ chỗ lầm lỡ chỗ tiêu cực tưởng chừng không lối thoát , đã thức tỉnh và hòa nhập với cuộc sống cộng đồng Anh như vị cứu tinh của một bộ phận thanh niên sa ngã ngày nay Nhật ký của anh để lại hôm nay có ảnh hưởng sâu rộng đã dấy lên phong trào rộng lớn trong nhận thức và trách nhiệm nghĩa vụ công dân,đặc biệt là lớp trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.Anh Thạc từng quan niệm “…Cái đẹp của cuộc đời cái tươi mới của cuộc đời sẽ không đến khi anh bo bo gìn giữ cái tôi của mình” Một câu nói chống chủ nghĩa cá nhân càng làm ta thấy rõ phẩm chất của người lính bộ đội cụ Hồ.Những người như anh Thạc luôn có ý thức để cống hiến vì nền độc lập dân tộc ,tự do cho ngày mai-cái ngày mà chúng đã và đang được hưởng

Tôi một cô sinh viên cũng đang tuổi đôi mươi như anh đứng giữa bao khát khao , hoài bão cũng nhiều lần chán nản , thất bại , tuyệt vọng nhưng có là gì so với các anh chứ? Từ ngày được thầy tặng cuốn nhật ký cho đến bây giờ tôi vẫn

luôn mang theo cuốn nhật ký bên mình chỉ có điều giữa dòng người tấp nập ,giữa cuộc sống hối hả , bộn bề và còn nhiều điều khám phá của đời sinh viên

bỗng dưng tôi quên mất những trang sách ấy, quên mất cái lửa nó đã truyền cho tôi như thế nào những năm cuối cấp Cho đến một ngày trong tâm trạng tồi tệ với rất nhiều chuyện buồn về học tập, thi cử ,áp lực cuộc sống những suy nghĩ chông chênh của tuổi trẻ mà hầu như ai trong đời cũng phải trải qua quãng thời gian khắc nghiệt ấy Tôi lên thư viện tìm cho mình một góc riêng ngắm nhìn không gian bên ngoài ,nhìn ra con đường tình yêu mộng mơ và bất chợt lấy cuốn nhật ký ra đọc Lần đọc này thật khác lạ có lẽ tôi đã ở đúng lứa tuổi để cảm được những gì anh viết, cảm được cái tuổi trẻ đồng trang lứa với anh

Quãng đời sinh viên của tôi ngoài trường học , xóm trọ thì thư viện là nơi tôi thường xuyên tới lui vì thư viện là nơi có không gian yên tĩnh và cả một bầu trời tri thức khép trong từng trang sách Đặc biệt dưới mái trường Đại học Quốc Gia Hà Nội nơi tôi đang theo học có Trung tâm thông tin thư viện với không gian rất thoáng đãng, yên bình, thầy cô gần gũi,thân thiện Chúng tôi đến thư viện để ôn bài, để cảm nhận cuộc sống, để lĩnh hội tri thức và rất nhiều cảm xúc khác nữa Tôi cầm trên tay cuốn nhật ký , đọc lại để tìm lại cảm hứng,tìm lại động lực tiếp tục viết tiếp ước mơ Có điều lần này đọc lại cảm xúc vẫn vậy xúc động đến tận cùng nhưng khác lạ là nó thật sự thấm thía ,thật sự cảm nhận được cái lửa, cái tinh thần của một người chiến sĩ và hơn hết là sự đồng cảm trong tâm hồn khi tôi cũng đang trong lứa tuổi ấy lứa tuổi đôi mươi bừng bừng sức trẻ, có điều thế hệ tôi khác với thế hệ anh ,chúng tôi sống trong thời bình, cái sự bình yên được đánh đổi bởi mồ hôi, công sức ,xương máu thậm chí cả tính mạng tuổi trẻ của anh, của cả thế hệ các anh nên chúng tôi càng phải trân quý nâng niu từng phút từng giây được sống ,được cống hiến để không phụ công lao các anh đã gây dựng Vậy mà có đôi khi tại sao tôi ở cái tuổi 20 lại thiếu đi động lực, thiếu chí hướng, thiếu niềm tin sự nỗ lực về con đường tương

lai phía trước như vậy chứ? Mỗi lần đọc những dòng nhật ký của anh tôi lại xúc động và tự trách bản thân mình như vậy Nhưng sau những trách móc ấy lại tiếp thêm nguồn động lực cho tôi cố gắng tiến về phía trước Tôi tự nhủ với bản thân rằng tôi, thế hệ chúng tôi phải cố gắng xây dựng và phát huy được những tinh thần của thế hệ các anh, những chuyện tưởng chừng khó khăn như thế trong thời chiến tranh khốc liệt, trải qua bao sự đau khổ về thể xác và tinh thần nhưng các anh những người chiến sỹ tuổi đôi mươi vẫn vượt qua vẫn chinh phục và luôn sẵn sàng hi sinh vì độc lập tự do của Tổ Quốc thì những chuyện nhỏ nhặt trong cuộc sống của tôi hiện tại bây giờ có là gì so với các anh chứ, kì này điểm kém một chút không được nản kì sau sẽ khắc phục học hành chăm chỉ hơn, công việc áp lực ta sẽ tìm cách giải quyết, chẳng có thứ gì trên đời này ta không thể đối mặt không thể tháo gỡ được cả chỉ cần ta bình tĩnh, quyết tâm, có niềm tin vững chắc, tinh thần thép thì mọi việc sẽ đâu vào đấy Đó chính là những động lực , những tri thức mà cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi 20” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc đã truyền cho tôi, tiếp thêm sức mạnh để tôi có được mục tiêu

và lý tưởng sống Các anh sẽ trẻ mãi ở cái tuổi 20 ấy, các anh cứ cười thật tươi

- những người chiến sĩ dũng cảm Thế hệ chúng tôi sẽ thay các anh viết tiếp những trang giấy còn dở dang để nó tràn ngập những hy vọng về một tương lai của đất nước sau này như những lời cuối cùng anh đã gửi gắm lại trên cuốn nhật ký trước khi bước vào chiến trường và hy sinh anh dũng: “Tôi sẽ gửi về cuốn Nhật ký này, khi nào trở lại, khi nào trở lại tôi sẽ viết nốt những gì lớn lao

mà tôi đã trải qua từ khi xa nó, xa cuốn Nhật ký thân yêu của đời lính

Ừ, nếu như tôi không trở lại – Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng, ngày mai, những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những