NHỮNG KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ SẢN PHẨM GẠCH ỐP LÁT GRANITE

Việc áp dụng này không chỉ bắt buộc đối với doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện cho việc xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được hợp lý, không bị sai lệch so với chế độ.. Đối với

NHỮNG KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ SẢN PHẨM GẠCH ỐP LÁT GRANITE

1 Ý kiến đề xuất đối với công ty Thạch Bàn

a Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại công ty

Công ty Thạch Bàn là một doanh nghiệp đi đầu và rất thành công trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng Sản phẩm của công ty luôn được tiêu dùng phổ biến cả trong nước và nước ngoài Đóng góp vào thành công đó có một vai trò quan trọng của phòng tài chính kế toán Đây là công cụ trợ giúp đắc lực cho công việc kinh doanh của công ty; nhờ đó các thông tin về tình hình tài chính của công ty luôn được đáp ứng kịp thời, chính xác và đầy đủ Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, công tác kế toán của công ty còn nảy sinh một vài khía cạnh cần xem xét Những điều tra thực tế ở công ty cho thấy, để hoàn thiện công tác hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ tại công ty Thạch Bàn, những tồn tại đó nên được giải quyết theo hướng sau:

Về việc áp dụng chế độ kế toán, hiện nay Bộ Tài chính đã đưa ra 4 chuẩn

mực kế toán theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính kèm theo thông tư 89/2002/TT-BTC hướng dẫn thực hiện và 6 chuẩn mực kế toán ban hành đợt 2 theo Quyết định 165/2002/QĐ-BTC Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn chưa áp dụng Vì vậy, trong năm 2003, doanh nghiệp nên bắt đầu áp dụng hệ thống tài khoản theo quy định của chuẩn mực kế toán mới Việc áp dụng này không chỉ bắt buộc đối với doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện cho việc xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được hợp lý, không bị sai lệch so với chế độ Bởi vì theo chế độ kế toán mới, thu nhập từ hoạt động tài chính được đưa vào nhóm tài khoản 51 (515): doanh thu và chi phí hoạt động tài chính

được đưa vào tài khoản loại 6 (635): tài khoản chi phí Cuối kỳ, doanh thu và chi phí này sẽ nằm trong khoản thu nhập và chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh

Về tài khoản sử dụng, công ty nên đưa vào sử dụng những tài khoản như

157: hàng gửi bán; 139: dự phòng phải thu khó đòi; 159: dự phòng giảm giá hàng tồn kho Đây là những tài khoản mà theo chế độ kế toán công ty đang áp dụng có quy định nhưng công ty không sử dụng Theo chế độ kế toán mới, các tài khoản này vẫn được quy định cụ thể nên đưa vào sử dụng là yêu cầu cần thiết cho công tác kế toán tại công ty Ngoài ra, một số tài khoản mới quy định trong thông tư 89/2002/TT-BTC như tài khoản 521: chiết khấu thương mại; 515: thu nhập từ hoạt động tài chính; 635: chi phí hoạt động tài chính; công ty nên xem xét và áp dụng

Về chứng từ hạch toán, nhìn chung các chứng từ đều đã đáp ứng được yêu

cầu quản lý và chấp hành đúng theo quy định của cơ quan có thẩm quyền Tuy nhiên, đối với trường hợp hàng bán bị trả lại, công ty cần lập hoá đơn GTGT cho phần hàng khách hàng chấp nhận mua của lô hàng bị trả lại Như vậy, các chứng từ của công ty sẽ đúng với quy định của chế độ kế toán hơn

Về hệ thống sổ sách của công ty để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đối

chiếu, kiểm tra mẫu sổ Nhật ký chung và sổ Cái cần có sự thay đổi sao cho các số liệu trên sổ được rõ ràng hơn

Đối với sổ Nhật ký chung, cột chứng từ sẽ không phản ánh đầy đủ được ngày tháng ghi sổ Nhật ký chung, ngày tháng lập chứng từ và số chứng từ Vì vậy, cần phải sửa lại theo quy định là:

- Cột 1: "Ngày tháng": phản ánh ngày tháng vào sổ (ngày nhập dữ liệu vào máy)

Cột 2:"Chứng từ": gồm hai cột chỉ tiêu:

+ "Số" : là số chứng từ làm căn cứ ghi sổ tổng hợp

+ "Ngày tháng": là ngày tháng lập chứng từ

Ngoài ra, với sổ Nhật ký chung thì nên thêm chỉ tiêu "Đã ghi sổ cái" Với sổ cái thì thêm chỉ tiêu "Trang sổ nhật ký chung" cho đúng và phù hợp với quy định, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đối chiếu số liệu giữa sổ cái và sổ Nhật ký chung

Đối với hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh gạch

ốp lát granite tại công ty, kế toán cần phản ánh chính xác hơn nữa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh Cụ thể:

+ Cuối năm hạch toán, nếu giá trị thuần của hàng tồn kho nhỏ hơn giá gốc thì kế toán tiến hành lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho Số dự phòng giảm giá hàng tồn kho được lập là số chênh lệch giữa giá gốc của hàng tồn kho lớn hơn giá trị thuần có thể thực hiện được của chúng và được định khoản như sau:

Nợ TK 632

Có TK 159 Trong trường hợp DP giảm giá hàng tồn kho phải lập ở cuối kỳ kế toán năm nay nhỏ hơn khoản DP giảm giá hàng tồn kho ở cuối kỳ trước thì số chênh lệch được hoàn nhập:

Nợ TK 159

Có TK632 + Đối với khoản DP phải thu khó đòi, căn cứ vào tình hình công nợ của các khách hàng, cuối năm kế toán lập dự phòng cho các khoản nợ được xác định là khó đòi, việc xác định các khoản phải thu này phải tuân thủ chế độ về lập DP đã được quy định Kế toán định khoản đã được quy định như sau:

Nợ TK 642

Có TK 139 Cuối kỳ hạch toán sau, kế toán thực hiện điều chỉnh dự phòng:

Nếu mức dự phòng năm sau lớn hơn năm trước thì kế toán lập bổ sung dự phòng số chênh lệch và định khoản như trường hợp dự phòng

Nếu mức dự phòng năm sau nhỏ hơn năm trước thì kế toán hoà nhập

dự phòng số chênh lệch và định khoản như sau:

Nợ TK 139

Có TK 711 + Đối với trường hợp chiết khấu sau thanh toán, do có liên quan đến hoạt động tài chính nên cần phải đưa vào tài khoản chi phí tài chính: 635; nghiệp vụ trên được định khoản như sau:

Nợ TK 635

Có TK 131

b Một số giải pháp khác nhằm hoàn thiện công tác hạch toán tiêu thụ

Nằm trong một tổ chức thống nhất, công tác hạch toán tiêu thụ tại doanh nghiệp có mối quan hệ chặt chẽ với các hoạt động kinh doanh khác Để hoàn thiện hơn nữa công tác hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ, giữa công tác kế toán và các hoạt động kinh doanh trong công ty cần có sự kết hợp đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả công việc

Về các chính sách đối với khách hàng, doanh nghiệp cần có những hoạt

động tích cực hơn nữa để thúc đẩy quá trình tiêu thụ sản phẩm của công ty Những chính sách này có ảnh hưởng rất lớn đến việc hạch toán cũng như kết quả sản xuất của doanh nghiệp Công ty nên có những khoản chiết khấu thương mại, khuyến mại, chiết khấu thanh toán dành cho khách hàng Tuy những chính sách này làm tăng chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty nhưng xét trong dài hạn, đây lại là chiến lược kinh doanh lâu dài, mang tầm vĩ mô

Chiết khấu thương mại là giảm giá niêm yết cho khách hàng mua với khối lượng lớn Về phía doanh nghiệp, nhờ đó mà hàng hoá được tiêu thụ nhanh hơn, quá trình sản xuất được lưu thông, thể hiện chính sách khuyến khích của doanh nghiệp đối với khách hàng Trên thị trường các nhà đầu tư sẽ quan tâm đến chỉ tiêu

này vì nếu một doanh nghiệp mà có một khoản chiết khấu thương mại lớn tức là doanh nghiệp đó đã bán ra được nhiều hàng, chất lượng hàng hoá đảm bảo, hợp thị hiếu, có uy tín với khách hàng Đây là dấu hiệu tích cực của doanh nghiệp Điều này là rất cần thiết cho doanh nghiệp khi cổ phần hoá cũng như có ý định tham gia vào thị trường chứng khoán Vì vậy, doanh nghiệp cần đưa vào quy chế tiêu thụ khoản chiết khấu thương mại

Ngoài ra, để vòng quay của vốn lưu động được diễn ra nhanh hơn, doanh nghiệp nên bỏ ra một khoản chi phí để thu hồi vốn nhanh chóng hơn là chi trả cho việc đi vay vốn từ các ngân hàng Vậy, doanh nghiệp nên đưa ra những quy định

về chiết khấu thanh toán để khuyến khích khách hàng thanh toán tiền hàng sớm, điều này là có lợi cho doanh nghiệp

Về công tác tổ chức tiêu thụ, để có được những chiƠn lược kinh doanh mới

mẻ, hiệu quả công ty cần tổ chức riêng một phòng Marketing đảm nhiệm công việc này Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, các sản phẩm cạnh tranh nhau dữ dội

về cả mẫu mã, chất lượng cũng như chiến lược quảng bá sản phẩm của mình, vì vậy, có riêng một phòng marketing là rất hợp lý

Trên đây là một số ý kiến đóng góp cho công tác tiêu thụ nói chung và công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ nói riêng Để công tác kế toán trong công ty được tốt hơn nữa, xứng đáng là công cụ sắc bén của bộ máy quản lý sản xuất kinh doanh, một sự thay đổi cho phù hợp hơn là rất cần thiết Do thời gian thực tập trong công ty còn hạn chế, lại không có kinh nghiệm thực tế nên những đóng góp trên có thể còn chưa hoàn thiện Tuy vậy, em vẫn xin mạnh dạn đề xuất các ý kiến trên

2 Ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện chế độ kế toán, chế độ quản lý kinh tế về vấn đề tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ

Việc thay đổi cách phân loại, tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu trong hạch toán thu nhập theo Quyết định 149/2001/QĐ/ CĐKT và theo Thông tư 89/2002/TT-BTC đã tạo nhiều thuận lợi hơn cho việc hạch toán kế toán tại các doanh nghiệp Tuy nhiên, việc hạch toán doanh thu vẫn còn một số bất cập

Tài khoản 511: “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” còn rất chung Doanh nghiệp khi hạch toán sẽ phải chi tiết hàng hoá, sản phẩm ,dịch vụ hay trợ cấp trợ giá đồng thời lại phải chi tiết từng loại hàng hoá a, b, c nên rất rắc rối và mất công Vậy nên, TK 511 cần được quy định chi tiết hơn nữa và nên để chi tiết thành 3 tiểu khoản:

 TK 5111: Doanh thu bán hàng hoá

 TK 5112: Doanh thu bán các thành phẩm

 TK 5113: Doanh thu cung cấp các dịch vụ Việc chi tiết như vậy sẽ dễ dàng cho các doanh nghiệp trong vấn đề hạch toán cũng như dễ dàng cho người quan tâm đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp Chúng ta không nên đưa thêm vào tiểu khoản 5114: “Doanh thu trợ cấp, trợ giá” vì đây không phải là một khoản thu phát sinh từ giá trị hàng hoá dịch vụ của doanh nghiệp mà là một khoản thu từ chính phủ nhằm phục vụ một mục tiêu nào đó của chính phủ

Doanh thu trợ cấp, trợ giá nên được hạch toán vào một tài khoản riêng biệt trong nhóm tài khoản 51: nhóm TK doanh thu Ta có thể đưa thêm vào hệ thống tài khoản TK 513: “Doanh thu trợ cấp, trợ giá” Việc hạch toán như vậy sẽ phù hợp hơn, nhìn vào số dư trên tài khoản 513 những người quan tâm đến thông tin kế toán và tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có thể biết được chính sách khuyến khích của chính phủ đối với hàng hoá, sản phẩm hay dịch vụ của doanh nghiệp Tuy rằng không phải lúc nào tài khoản này cũng được dùng đến, song do sự khác biệt của khoản thu này chúng ta mà chúng ta không thể gộp trên

tài khoản “doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” được Mặt khác, để “Doanh thu trợ cấp, trợ giá” riêng trên một tài khoản không còn là điều mới mẻ, trong hệ thống tài khoản kế toán Pháp cũng có tài khoản 74: “Trợ cấp kinh doanh” nằm trong loại tài khoản thu nhập Chúng ta đang trên con đường hoàn thiện chế độ kế toán cho phù hợp với hoàn cảnh đất nước, đồng thời phải gần sát với chuẩn mực kế toán quốc tế, cho nên học tập và kế thừa những thành tựu của những nước đã đi trước là một bước đi tắt cần được phát huy hơn nữa

Ngoài ra, hiện nay giữa Chuẩn mực kế toán và văn bản pháp quy của nhà nước là độc lập và không phụ thuộc vào nhau nên các cơ chế tài chính hay chính sách thuế của nhà nước xảy ra tình trạng không thống nhất với nhau Vấn đề hạch toán doanh thu hợp lý phù hợp với nguyên tắc ghi nhận doanh thu và vấn đề hạch toán doanh thu hợp lý để tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Luật thuế còn gây nhiều khó khăn cho việc hạch toán kế toán tại các doanh nghiệp Thông thường kế toán xử lý sự khác biệt này bằng cách điều chỉnh doanh thu của doanh nghiệp theo doanh thu mà cơ quan thuế đă quyết toán Việc điều chỉnh đó được thực hiện bằng cách sửa lại sổ sách và báo cáo tài chính theo số liệu này Cách làm này khá phổ biến, đặc biệt là trong các doanh nghiệp nhà nước Tuy nhiên nó đã vi phạm nguyên tắc và các quy định về hạch toán kế toán Kế toán ở đây đã có sự nhầm lẫn giữa việc sử dụng doanh thu hợp lý hợp lệ theo quy định của luật thuế với doanh thu trong kế toán tài chính Chính vì vậy các điều chỉnh này không tuân thủ các quy định trong ghi chép kế toán Điều này dẫn đến sổ kế toán ghi chép không đúng: không theo trình tự thời gian và các nghiệp vụ kinh tế phát sinh Do vậy, các thông tin của báo cáo tài chính bị sai lệch Số thuế được tính trên báo cáo kết quả kinh doanh không phải là số thuế mà doanh nghiệp thực nộp, con số thực nộp có thể lớn hơn Đã có những quy định chỉ rõ việc hạch toán doanh thu và chi phí như Thông tư 10TC-CĐKT của Bộ Tài chính ngày 20-3-1997 hướng dẫn sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán doanh nghiệp, tuy nhiên, một số doanh nghiệp

vẫn thực hiện chữa lại sổ sách Họ hiểu rất đơn giản rằng doanh thu mà cơ quan thuế quyết toán là doanh thu cần ghi sổ, như vậy sẽ logic hơn Doanh nghiệp làm theo sẽ tiện trong việc theo dõi thuế Vì vậy, một vấn đề đặt ra với chế độ kế toán hiện nay là cần phải có những sự thống nhất giữa chế độ kế toán tài chính với những quy định của cơ quan thuế Các doanh nghiệp sẽ không còn tình trạng sửa đổi, điều chỉnh sổ sách kế toán để đối phó với nhà đầu tư và cơ quan thuế Có như vậy các thông tin trên báo cáo tài chính mới thực sự đảm bảo độ trung thực và hợp

lý với thông lệ quốc tế

Bên cạnh đó, theo 6 chuẩn mực kế toán mới ban hành theo quyết định 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 quy định số tiền chiết khấu cho khách hàng mua hàng nhiều lần với khối lượng lớn được thực hiện một lần vào hoá đơn bán hàng lần cuối cùng Điều này rất dễ dẫn đến tình trạng công ty vẫn có hoá đơn chiết khấu cho khách hàng còn đối với bên mua lại không có hoá đơn lần cuối cùng của doanh nghiệp cho hưởng chiết khấu Như vậy, bên mua sẽ có điều kiện

để khai khống thuế GTGT đầu vào Số hàng mà bên mua khai báo sẽ có thể không bao gồm phần chiết khấu được huởng do hoá đơn lần cuối cùng là của một đơn vị khác Vì vậy, đối với trường hợp này, không nên để khoản chiết khấu đó vào hoá đơn cuối cùng mà nên thực hiện việc chiết khấu làm nhiều lần trên hoá đơn, còn việc thanh toán chiết khấu có thể tính toán khi kết thúc hợp đồng mua hàng

Trên đây là một vài đề xuất trong vấn đề hạch toán kế toán tiêu thụ sản phẩm

và việc hạch toán các chi phí hợp lý hợp lệ để xác định kết quả kinh doanh Để ngôn ngữ kế toán trở nên dễ hiểu, dễ đọc nhằm tạo thuận lợi cho người quan tâm tới thông tin kế toán chế độ kế toán cần được hoàn thiện hơn nữa Bên cạnh đó, đứng về phía doanh nghiệp để khuyến khích các doanh nghiệp phát triển, Bộ Tài chính cần có những quy định hợp lý để các doanh nghiệp có được hành lang pháp

lý đồng bộ để cạnh tranh, không nên để tồn tại sự khác biệt giữa chế độ tài chính

kế toán và quy định của Luật thuế trong vấn đề xác định các chi phí và thu nhập

chịu thuế Chế độ kế toán mới đưa ra còn đang trong thời gian áp dụng, sự thay đổi

để phù hợp hơn là điều hoàn toàn có thể

KẾT LUẬN

Hạch toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ là công việc quan trọng hàng đầu đối với doanh nghiệp Đó là khâu xử lý thông tin nhạy cảm nhất Những thông tin chính xác về tình hình tiêu thụ và kết quả hoạt động sản xuất

có vai trò quan trọng đối với việc ra quyết định của nhà quản lý như: sản xuất sản phẩm nào, số lượng bao nhiêu, mẫu mã như thế nào, thị trường tiêu thụ ra sao Đồng thời, đó cũng là thông tin mà các nhà đầu tư, cơ quan có thầm quyền đều quan tâm Trong thời gian qua công ty Thạch Bàn đã đề ra và thực hiện tốt các chiến lược về tiêu thụ, giúp cho quá trình sản xuất được lưu thông Bộ phận kế toán của công ty đã cung cấp cho Ban lãnh đạo những thông tin chính xác, kịp thời

và đầy đủ, đóng góp một phần lớn vào thành công của công ty

Do hạn chế về mặt thời gian nên trong bài luận văn này sẽ không tránh khói những sai sót, em rất mong nhận được sự chỉ bảo của thầy để bài luận văn của em được tốt hơn Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo TS Nghiêm Văn Lợi cùng các thầy cô giáo và cán bộ nhân viên phòng tài chính kế toán đã giúp em hoàn thành bài luận văn này

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, năm 2003