Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây dựng tại lâm đồng

Mục đích của nghiên cứu để hỗ trợ tất cả các bên liên quan trong ngành xây dựng lên kế hoạch trước khi thực hiện một dự án xây dựng công trình, nhận ra tầm quan trọng từ giai đoạn thiết

-

LÊ HÙNG PHƯƠNG

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC THIẾT KẾ XÂY DỰNG

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thúy Quỳnh Loan

2 Thư ký: TS Trương Minh Chương

3 Phản biện 1: TS Trần Thị Kim Loan

4 Phản biện 2: TS Nguyễn Thiên Phú

5 Ủy viên: TS Nguyễn Mạnh Tuân

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trưởng khoa quản lý chuyên ngành sau khi LV đã được sửa chữa (nếu có)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Ngày, tháng, năm sinh: 29/03/1978 Nơi sinh: Đà Lạt

Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh MS: 60340102

1- TÊN ĐỀ TÀI

Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây dựng tại Lâm Đồng

2- NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG

 Xác định và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế công trình xây dựng

 Đề xuất hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng công tác thiết kế xây dựng

3- NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 17/8/2015

4- NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 01/01/2016

5- CÁC BỘ HƯỚNG DẪN: TS Nguyễn Thúy Quỳnh Loan

Cuối cùng tôi xin cảm ơn bạn bè, gia đình và đồng nghiệp đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tp Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 01 năm 2016

Người thực hiện

Lê Hùng Phương

TÓM TẮT

Chất lượng công tác thiết kế ảnh hưởng lớn đến hiệu suất tổng thể và hiệu quả thực hiện của các dự án xây dựng Trong luận văn này nghiên cứu và thảo luận về các yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây dựng tại Lâm Đồng Mục đích của nghiên cứu để hỗ trợ tất cả các bên liên quan trong ngành xây dựng lên kế hoạch trước khi thực hiện một dự án xây dựng công trình, nhận ra tầm quan trọng từ giai đoạn thiết kế xây dựng nhằm giảm thiểu các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế Cũng dựa trên cơ sở này các nhà quản trị của công

ty thiết kế nhận ra các vấn đề tồn tại làm ảnh hưởng xấu đến chất lượng công tác thiết kế tại công ty mình, từ đó có giải pháp khắc phục, cải thiện để tăng chất lượng công tác thiết kế

Trong luận văn đề cập đến 25 biến quan sát khác nhau của 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế được tham khảo từ nghiên cứu trước và các cuộc phỏng vấn với các chuyên gia và sau đó được phân tích kiểm tra độ tin cậy, tương quan và hồi quy tuyến tính để kết luận và đưa ra 4 nhân tố độc lập ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế theo thứ tự cao đến thấp như sau: Quản lý thiết kế (Beta = 0,361); Chi phí thiết kế (Beta = 0,270); Thời gian thiết kế (Beta = 0,221); Phối hợp thiết kế (Beta = 0,117)

Đề tài đưa ra các hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng công tác thiết kế trong ngành xây dựng

Nghiên cứu cũng có những hạn chế do việc thu thập dữ liệu khảo sát chỉ giới hạn trong 6 nhân tố, có thể còn có những yếu tố khác có ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế mà đề tài chưa cập nhật Phương pháp khảo sát, lấy dữ liệu cũng cần được cải tiến để dữ liệu thu thập được có thể phản ánh đầy đủ nhằm đưa ra kết quả nghiên cứu được chính xác hơn

ABSTRACT

Quality of design greatly impact on the overall performance and effectiveness

in the implementation of the construction project This study research the key factors affecting the quality of the construction design in Lam Dong province The study aimed to assist stakeholders in the construction industry to realize the importance of making plan of building design stage before proceeding, to minimize the risk on the quality Besides the administrators can use results of this study as reference to recognize the problems affecting the quality of design and offer the solution, make a right decision to improve the design work quality in the construction industry

This research study 25 variations of 6 major factor affecting the quality of design, they were quoted from previous studies and modified from experts Testing scale are included: inspection reliability, correlation and linear regression The result shows that there are 4 key factors affecting the quality of the design work: Management of design (Beta = 0.361); Design costs (Beta = 0.270); Time Design (Beta = 0.221); Coordination design (Beta = 0.117)

The study also has limit due to research only 6 factors and other factors maybe exist but not revealed Collection of data is random sampling so the data is not high believable

LỜI CAM ĐOAN

Tôi khẳng định tất cả các nội dung trong Luận văn: “Các yếu tố ảnh hưởng đến

chất lượng công tác thiết kế xây dựng tại Lâm Đồng” là kết quả của quá trình tự

nghiên cứu của riêng tôi và luận văn chưa được nộp bất cứ cơ sở nào khác ngoài trường Đại Học Bách Khoa Thành Phố Hồ Chí Minh

Tôi cũng cam đoan rằng luận văn Thạc sĩ này do chính tôi viết, tất cả nguồn thôngtin sử dụng trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc

Trân trọng

Tác giả luận văn

Lê Hùng Phương

MỤC LỤC

Trang LỜI CẢM ƠN I  TÓM TẮT II  ABSTRACT III  LỜI CAM ĐOAN IV  DANH MỤC BẢNG VIII  DANH MỤC HÌNH IX  DANH MỤC PHỤ LỤC X 

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 1 

1.1 TỔNG QUAN 1 

1.2 LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI 1 

1.3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3 

1.4 Ý NGHĨA ĐỀ TÀI 3 

1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3 

1.6 BỐ CỤC ĐỀ TÀI 4 

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 5 

2.1 THIẾT KẾ XÂY DỰNG 5 

2.1.1. Khái niệm về thiết kế 5 

2.1.1 Khái niệm công tác thiết kế 7 

2.2 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC THIẾT KẾ 8 

2.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THIẾU CHẤT LƯỢNG TRONG CÔNG TÁC THIẾT KẾ 9 

2.4 CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 14 

2.5 CÁC GIẢ THUYẾT 15 

2.5.1 Thời gian thiết kế 15 

2.5.2 Chi phí thiết kế 16 

2.5.3 Phối hợp trong thiết kế 16 

2.5.4 Quản lý thiết kế 17 

2.5.5 Khách hàng 18 

2.5.6 Chuyên môn nhà thiết kế 19 

2.6 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 19 

2.7 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 20 

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22 

3.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22 

3.2 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 22 

3.3 NGHIÊN CỨU SƠ BỘ 23 

3.4 NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC 27 

3.4.1 Thiết kế bảng câu hỏi 27 

3.4.2 Phương thức lấy mẫu 28 

3.4.3 Cỡ mẫu 28 

3.4.4 Xử lý và phân tích dữ liệu 28 

3.4.5 Đánh giá thang đo 29 

3.4.6 Độ tin cậy 29 

3.4.7 Độ giá trị 29 

3.4.8 Phân tích nhân tố - EFA 30 

3.4.9 Kiểm định mô hình và các giả thuyết 32 

3.4.10 Phân tích tương quan 32 

3.4.11 Phân tích hồi quy đa biến 32 

3.4.12 Kiểm định sự vi phạm các giả định của hồi quy tuyến tính 33 

3.5 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 34 

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 35 

4.1 MÔ TẢ MẪU 35 

4.1.1 Phương thức thu thập dữ liệu 35 

4.1.2 Tỷ lệ hồi đáp 35 

4.1.3 Đặc điểm mẫu khảo sát 35 

4.2 KIỂM ĐỊNH THANG ĐO 38 

4.2.1 Độ tin cậy của các biến độc lập và phụ thuộc 38 

4.3 PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ (EFA) VÀ ĐỘ GIÁ TRỊ 38 

4.3.1 Phân tích nhân tố các biến độc lập 38 

4.3.2 Đặt tên và giải thích nhân tố độc lập 41 

4.3.3 Phân tích nhân tố biến phụ thuộc 42 

4.3.4 Thang đo sử dụng cho nghiên cứu 43 

4.4 Kiểm nghiệm phân phối chuẩn của các biến 44 

4.5 Phân tích tương quan 45 

4.6 PHÂN TÍCH HỒI QUY 46 

4.7 KIỂM NGHIỆM SỰ VI PHẠM CÁC GIẢ ĐỊNH TRONG HỒI QUY TUYẾN TÍNH 49 

4.8 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CÁC GIẢ THUYẾT 51 

4.9 THẢO LUẬN KẾT QUẢ 55 

4.10 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 58 

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 59 

5.1 KẾT QUẢ CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI 59 

5.2 HÀM Ý QUẢN TRỊ 60 

5.3 ĐÓNG GÓP 65 

5.4 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 66 

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây

dựng từ các nghiên cứu trước 11 

Bảng 2.2: Tổng hợp các biến quan sát trong nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế từ các nghiên cứu trước 12 

Bảng 3.1:Thang đosau nghiên cứu định tính 26 

Bảng 4.1: Bảng tổng hợp thống kê mô tả 37 

Bảng 4.2: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo các khái niệm 38 

Bảng 4.3: Kết quả phân tích nhân tố và độ tin cậy các biến độc lậplần 1 39 

Bảng 4.4: Kết quả phân tích nhân tố và độ tin cậy các biến độc lậplần cuối 40 

Bảng 4.5:Thang đo các khái niệm và mã hóa lại 43 

Bảng 4.6: Thông số Skewness và Kurtosis của các biến 45 

Bảng 4.7: Phân tích tương quan các biến độc lập và biến phụ thuộc 45 

Bảng 4.8: Tóm tắt mô hình hồi quy với biến phụ thuộc 47 

Bảng 4.9: Phân tích phương sai ANOVA với biến phụ thuộc 47 

Bảng 4.10: Hệ số hồi quy 47 

Bảng 4.11:Tóm tắt mô hình hồi quy với biến phụ thuộc 48 

Bảng 4.12: Phân tích phương sai ANOVA với biến phụ thuộc 48 

Bảng 4.13: Hệ số hồi quy 48 

Bảng 4.14: Tóm tắt kết quả kiểm định các giả thuyết 54 

Bảng 5.1: Giá trị trung bình (mean) các biến trong nhân tố Quản lý thiết kế 60 

Bảng 5.2: Giá trị trung bình (mean) của các biến trong nhân tố Chi phí thiết kế 62 

Bảng 5.3:Giá trị trung bình (mean) của các biến trong nhân tố Thời gian thiết kế 63 

Bảng 5.4: Giá trị trung bình (mean) các biến trong nhân tố Phối hợp thiết kế 64 

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1: Yếu tố ảnh hưởng đến Chất lượng công tác thiết kế 15 Hình 2.2: Mô hình nghiên cứu được đề xuất 20 Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu 23 

DANH MỤC PHỤ LỤC

Phụ Lục 1: BẢNG CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH 71 

Phụ Lục 2: DANH SÁCH CHUYÊN GIA THAM GIA PHỎNG VẤN SƠ BỘ 74 

Phụ Lục 3: BẢNG CÂU HỎI ĐỊNH LƯỢNG CHÍNH THỨC 75 

Phụ Lục 4: THỐNG KÊ MÔ TẢ DỮ LIỆU 79 

Phụ Lục 5: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ THANG ĐO 81 

Phụ Lục 6: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ CÁC BIẾN ĐỘC LẬP 85 

Phụ Lục 7: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ BIẾN PHỤ THUỘC 89 

Phụ Lục 8: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN VÀ HỒI QUY 90 

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

1.1 TỔNG QUAN

Cùng với sự phát triển của ngành xây dựng, các đồ án thiết kế đã đạt được những thành quả tốt đẹp, tiến một bước tiến dài trong quá trình tự chủ và cơ bản tạo được những diện mạo công trình xây dựng đẹp về thẩm mỹ, bền vững về kết cấu và

có quy mô ngày càng lớn Bên cạnh những thành quả đã đạt được, thời gian qua công tác thiết kế công trình xây dựng mà sản phẩm là các đồ án thiết kế công trình còn tồn tại một số nhược điểm làm ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của hoạt động đầu

tư xây dựng công trình, gây chậm trễ, gián đoạn và chi phí cho tất cả các bên liên quan trong quá trình xây dựng Có thể nói trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng, giai đoạn thiết kế tiêu hao lượng chi phí là rất nhỏ so với lượng vốn đầu tư xây dựng nhưng lại là giai đoạn tập trung hàm lượng chất xám lớn trong sản phẩm thiết kế Mức độ ảnh hưởng của giai đoạn thiết kế đến toàn bộ hoạt động xây dựng

là rất lớn và kéo dài đến suốt tuổi thọ công trình

Thiết kế là một khâu quan trọng quyết định đến chất lượng và chi phí xây dựng công trình Giải pháp thiết kế về cơ bản đã phác họa công trình xây dựng sẽ được hình thành và phương án, biện pháp thi công sẽ được sử dụng trong quá trình thi công xây lắp

Thiết kế cung cấp bản vẽ chi tiết cho phép các nhà thầu xây dựng và thương mại chuyển đổi các khái niệm và ý tưởng thành hiện thực vật lý Làm thế nào có hiệu quả và hiệu quả chuyển đổi này xảy ra phụ thuộc phần lớn vào chất lượng công tác thiết kế và tài liệu cung cấp Thiết kế tốt cần phải có "hiệu quả" và đảm bảo sự phù hợp cho mục đích, nó được truyền đạt thông qua các tài liệu hướng dẫn (tức là bản vẽ, thông số kỹ thuật, vv)

1.2 LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI

Ngày nay cùng với sự phát triển của đất nước, xây dựng cơ bản càng được chú trọng và đầu tư Trong sự hoàn thiện xây dựng các công trình có sự đóng góp không

nhỏ của công tác thiết kế xây dựng Công tác này góp phần nâng cao hiệu quả đầu

tư cho mỗi dự án, công trình

Theo (Minh, 2015)giai đoạnthực hiện thiết kế xây dựng chỉ chiếm khoảng 5 - 10% chi phí trong gói thầu xây dựng, nhưng lại ảnh hưởng tới hơn 70% chất lượng

và hiệu quả công trình Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng phải thay đổi, điều chỉnh thiết kế xảy ra khá thường xuyên tại các công trình xây dựng

Theo Báo cáo tổng kết công tác năm 2014 của Bộ Xây dựng, trong năm 2014, qua thực hiện thẩm tra 15.341 công trình, tỷ lệ hồ sơ thiết kế phải sửa đổi, bổ sung chiếm khoảng 43,8% tổng số hồ sơ được thẩm tra, tổng giá trị dự toán trước thẩm tra khoảng 108.240 tỷ đồng, giá trị cắt giảm sau khi thẩm tra là 5.833 tỷ đồng (tương đương 5,39%) Cho thấy thiết kế công tác thiết kế xây dựng chưa đảm bảo theo quy định làm tăng tổng mức đầu tư công trình xây dựng

Theo báo cáo Phòng quản lý đô thị TP.Đà Lạt trong năm 2014 có 57 công trình nghiên lún tăng 11% so với năm 2013 Trong 6 tháng đầu năm 2015 tại Lâm Đồng các sự cố công trình như: sập kè và tường chịu lực để chắn đất của khách sạn T18

và khu biệt thự đồi An sơn, sập sàn bê tông tầng 3 văn phòng điều hành dự án huyện Đam Rông Qua kiểm tra của Trung tâm kiểm định xây dựng – Sở Xây dựng đã kết luận các sự cố của các công trình trên địa bàn có nguyên nhân của công tác thiết kế thiếu chất lượng dẫn đến hồ sơ kém chất lượng nên chất lượng công trình xây dựng không đạt yêu cầu

Chính vì vậy việc phân tích, nhận dạng “Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây dựng tại Lâm Đồng” là rất cần thiết, để hỗ trợ các

bên liên quan, xây dựng kế hoạch một cách hiệu quả trước khi bắt đầu giai đoạn thiết kế công trình xây dựng,nhằm giảm thiểu các công trình thiếu chất lượng mà nó trực tiếp dẫn đến việc an toàn trong khai thác và sử dụng với chi phí thời gian hiệu quả

1.3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

 Xác định và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế công trình xây dựng

 Đề xuất hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng công tác thiết kế xây dựng

Nghiên cứu này hỗ trợ các bên liên quan để lên kế hoạch trước khi bắt đầu một

dự án xây dựng công trình từ giai đoạn thiết kế,nhằm giảm thiểu các vấn đề và loại

bỏ chi phí phụ phát sinh, thực hiện các điều chỉnh cần thiếtnhằm khắc phục, sửa đổi thiết kế bị lỗi

Kết quảnghiên cứu để các bên (chủ đầu tư, các nhà thiết kế, nhà thầu, cơ quan quản lý nhà nước) có thể dùng làm tài liệu tham khảo và phát huy năng lực Đặc biệt các công ty tư vấn thiết kế trên địa bàn tỉnh nhận định các vấn đề làm ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế và đưa ra các biện pháp khắc phục, cũng như nhà đầu tư lựa chọn công ty tư vấn thiết kế xây dựng phù hợp và tốt hơn

1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Phạm vi của nghiên cứu của đề tàitrong địa bàn tỉnh Lâm Đồng

Đối tượng nghiên cứu: Những người công tác tại công ty tư vấn thiết kế xây dựngtrên địa bàn tỉnh Lâm Đồng

1.6 BỐ CỤC ĐỀ TÀI

Chương 1: Mở đầu.Chương này giới thiệu các nội dung: Tổng quan, lý do hình

thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, bố cục đề tài

Chương 2: Cơ sở lý thuyết.Chương này trình bàycác khái niệm, cơ sở lý thuyết

về thiết kế, công tác thiết kế thiếu chất lượng, nguyên nhân công tác thiết kế thiếu

chất lượng Từ đó đề tài đề xuất các giả thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu.Chương này giới thiệuphương pháp nghiên

cứu, quy trình nghiên cứu, thiết kế thang đo, nghiên cứu sơ bộ, nghiên cứu chính thức,mẫu, xử lý và phân tích dữ liệu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương này trình bày kết quả phân tích thông

kê mô tả, phân tích độ tin cậy, phân tích nhân tố khám phá, kiểm định giả thuyết,

thảo luận kết quả phân tích hối quy

Chương 5: Kết luận, kiến nghị Chương này trình bày tóm tắt kết quả nghiên

cứu, hàm ý quản trị, đóng góp, hạn chế và nghiên cứu tiếp theo

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Nội dung chương này sẽ trình bày các khái niệm, lý thuyết về:Khái niệm Thiết kế; Công tác thiết kế; Công tác thiết kế thiếu chất lượng; Nguyên nhân công tác thiết kế thiếu chất lượng; Phương phápđo lường chất lượng công tác thiết kế.Qua đó

đề xuất mô hình nghiên cứucác yếu tố tác động đến chất lượng công tác thiết kế

2.1 THIẾT KẾ XÂY DỰNG

2.1.1 Khái niệm về thiết kế

Theo điều 3, chương 1 của Luật Xây dựng 2014 giải thích từ ngữ: Thiết kế sơ

bộ là thiết kế được lập trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, thể hiện những ý tưởng ban đầu về thiết kế xây dựng công trình, lựa chọn sơ bộ về dây chuyền công nghệ, thiết bị làm cơ sở xác định chủ trương đầu tư xây dựng công trình

Thiết kế cơ sở là thiết kế được lập trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng trên cơ sở phương án thiết kế được lựa chọn, thể hiện được các thông số kỹ thuật chủ yếu phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, là căn cứ

để triển khai các bước thiết kế tiếp theo

Thiết kế kỹ thuật là thiết kế cụ thể hóa thiết kế cơ sở sau khi dự án đầu tư xây dựng công trình được phê duyệt nhằm thể hiện đầy đủ các giải pháp, thông số kỹ thuật và vật liệu sử dụng phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng,

là cơ sở để triển khai thiết kế bản vẽ thi công

Thiết kế bản vẽ thi công là thiết kế thể hiện đầy đủ các thông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng và chi tiết cấu tạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, bảo đảm đủ điều kiện để triển khai thi công xây dựng công trình

Thiết kế hay gọi đầy đủ là đồ án thiết kế là một hệ thống các bản vẽ và các chỉ tiêu tính toán để thuyết minh cho sự hợp lý về mặt dây chuyền công nghệ, mặt kỹ thuật cũng như về mặt kinh tế xã hội của công trình được xây dựng, nhằm thực hiện

chủ trương đầu tư đề ra với hiệu quả và chất lượng tốt nhất, thoả mãn nhu cầu của con người về vật chất cũng như tinh thần

Đồ án thiết kế xây dựng theo nghĩa hẹp là một hệ thống các bản vẽ được lập trên cơ sở tính toán có căn cứ khoa học cho việc xây dựng công trình như: các sơ đồ tính toán, công năng, các quy trình, quy phạm, tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật

Thiết kế xây dựng thuộc về giai đoạn thực hiện dự án đầu tư của công trình cần xây dựng, bao gồm một số công việc chủ yếu như: Lập, trình và duyệt các phương

án thiết kế công trình; Tổ chức quản lý công tác thiết kế; Giám sát tác giả …

Quá trình thiết kế bao gồm giai đoạn tiền thiết kế (lập dự án đầu tư, thiết kế tiền khả thi và thiết kế khả thi), giai đoạn thiết kế chính thức và giai đoạn sau thiết kế (giám sát tác giả, theo dõi thực hiện xây dựng trên công trường xây dựng để điều chỉnh và bổ sung thiết kế khi cần thiết) Luật pháp quy định mọi công trình trước khi xây dựng phải:

+ Tài liệu khảo sát phục vụ thiết kế phải do pháp nhân hành nghề khảo sát xây dựng cung cấp Pháp nhân hành nghề khảo sát xây dựng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số liệu, tài liệu do mình cung cấp

Theo điều 80, mục 2 của Luật Xây dựng 2014: Thiết kế xây dựngcông trình bao gồm: Phương án công nghệ; Công năng sử dụng; Phương án kiến trúc; Tuổi thọ công trình; Phương án kết cấu, kỹ thuật; Phương án phòng chống cháy nổ; Phương

án sử dụng năng lượng đạt hiệu suất cao; Giải pháp bảo vệ môi trường; Tổng dự toán, dự toán chi phí xây dựng phù hợp với từng bước thiết kế xây dựng

2.1.1 Khái niệm công tác thiết kế

Công tác thiết kế thuộc về giai đoạn thực hiện dự án ban đầu của công trình cần xây dựng, bao gồm một số công việc chủ yếu như: Lập và duyệt các phương án thiết kế công trình Tổ chức quản lý công tác thiết kế.v.v Quá trình thiết kế bao gồm: Giai đoạn tiền thiết kế (lập dự án đầu tư, thiết kế tiền khả thi và thiết kế khả thi); Giai đoạn thiết kế chính thức; Giai đoạn sau thiết kế (giám sát tác giả, theo dõi thực hiện xây dựng trên thực địa để điều chỉnh và bổ sung thiết kế)

Ý nghĩa công tác thiết kế:

Chất lượng công tác thiết kế có vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả của vốn đầu tư Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chất lượng thiết kế quyết định việc sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm, hợp lý, kinh tế Nếu chất lượng của công tác thiết kế trong giai đoạn này không tốt dễ dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, ảnh hưởng đến các giai đoạn thiết kế sau bởi các giai đoạn thiết kế sau đểu được phát triển trên cơ sở các thiết kế trước đó

Trong giai đoạn thực hiện đầu tư, chất lượng công tác thiết kế có ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trình tốt hay không tốt, an toàn hay không an toàn, tiết kiệm hay lãng phí, điều kiện thi công thuận lợi hay khó khăn, tiến độ thi công nhanh hay chậm… Giai đoạn này công tác thiết kế được coi có vai trò quan trọng nhất trong các giai đoạn của quá trình đầu tư

Trong giai đoạn khai thác dự án, chất lượng thiết kế có vai trò chủ yếu quyết định việc khai thác, sử dụng công trình an toàn, thuận lợi hay nguy hiểm khó khăn; chất lượng công trình tốt hay xấu; giá thành công trình cao hay thấp; tuổi thọ công trình có đảm bảo yêu cầu đề ra trone dự án không

Tóm lại, thiết kế xây dựng là khâu quan trọng hàng đầu trong hoạt động đầu tư xây dựng Nó có vai trò chú yếu quyết định hiệu quả kinh tế – xã hội của dự án đầu

tư Đồng thời thiết kế xây dựng góp phần tạo ra môi trường mới, một không gian thiên nhiên mới thoả mãn yêu cầu sán xuất, sinh hoạt và đời sống của con người cả

về mặt vật chất lẫn tinh thần

2.2 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC THIẾT KẾ

Theo(Tilley, Wyatt, & Mohamed, 1997), chất lượng công tác thiết kế là khả năng cung cấp cho các nhà thầu với tất cả các thông tin cần thiết để cho phép xây dựng được thực hiện theo yêu cầu, hiệu quả và không có trở ngại

Chất lượng công tác thiết kế được định nghĩa bởi (Abolnour, 1994)là "sự phù hợp với các yêu cầu đề ra"

(Queensland, 2005)trình bày các đặc điểm chất lượng công tác thiết kế như sau:

- Đáp ứng các yêu cầu của chủ đầu tư như: hoàn thành đúng thời hạn và trong ngân sách; Chi phí cho chu kỳ sống và bảo trì

- Đáp ứng các yêu cầu của thiết kế chuyên nghiệp như: phạm vi quy định, lịch trình hợp lý, công việc thú vị dành cho các nhân viên, chia sẻ rủi ro, lợi nhuận hợp

lý, khách hàng hài lòng và hoàn thành dự án mà kết quả công nhận tích cực

- Đáp ứng các yêu cầu của các nhà thầu như: xác định rõ các kế hoạch, thông

số kỹ thuật, một lịch trình hợp lý, quyết định kịp thời của các khách hàng và thiết

kế, chia sẻ rủi ro thực tế, lợi nhuận hợp lý, chủ sở hữu hài lòng

- Đáp ứng các yêu cầu của cơ quan quản lý như: sức khỏe và an toàn công cộng, đảm bảo môi trường chung, bảo vệ tài sản công cộng, và phù hợp với pháp luật, quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn, và các chính sách quy định

Luật xây dựng 2014đã quy định việc thẩm tra thiết kế của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng đối với các công trình được quy định Mục đích việc thẩm tra

thiết kế là nhằm bảo đảm an toàn cho cộng đồng đối với các công trình được đầu tư bằng mọi nguồn vốn và phát hiện những sai sót, lãng phí và thất thoát lớn đối với các công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước Sự phù hợp của thiết kế kỹ thuật với thiết kế cơ sở; sự hợp lý của các giải pháp kết cấu công trình; sự tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng; đánh giá mức độ an toàn công trình;

sự hợp lý của việc lựa chọn dây chuyền và thiết bị công nghệ đối với công trình có yêu cầu công nghệ; sự tuân thủ các quy định về môi trường, phòng cháy, chữa cháy

và các yêu cầu khác

Có nhiều quy chuẩn và phương pháp để đo lường chất lượng công tác thiết kế Tuy nhiên qua thực tiễn và các ý kiến chuyên gia cho rằng việc sử dụng phương pháp của(ASCE, 2000)đáp ứng hay đáp ứng chưa đầy đủ (yêu cầu chủ đầu tư, yêu cầu thiết kế, yêu cầu của nhà thầu và yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước) để xây dựng thang đo cho chất lượng công tác thiết kế là hiệu quả và có độ chính xác tốt trong ngành xây dựng

2.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THIẾU CHẤT LƯỢNG TRONG CÔNG TÁC THIẾT KẾ

Theo nghiên cứu của (Queensland, 2005)đã tổng kết các tếu tố dẫn đếncông tác thiết kế thiếu chất lượng là:

- Tóm tắt dự án kém dựa trên những kỳ vọng không thực tế

- Thiếu phối hợp với nhà cung cấp dịch vụ và giữacác giai đoạn của dự án

- Giảm sút giá trị của đạo đức nghề nghiệp và tiêu chuẩn trong thiết kế

- Cung cấp dịch vụ lựa chọn trên cơ sở dự thầu thấp nhất, chứ không phải là

"Value for Money"

- Đánh giá và quản lý rủi ro kém và thiếu kiến thức kỹ năng về quản lý rủi ro

- Sự vắng mặt thường xuyên của chủ trì thiết kế

- Hiểu biết kém các yêu cầu tối ưu hóa thiết kế và cung cấp chất lượng tài liệu hướng dẫn

- Chưa đầy đủ của những người có tay nghề cao và giàu kinh nghiệm

- Thiếu hay sử dụng không hiệu quả các công nghệ (ví dụ như ứng dụng kém các phần mềm thiết kế kỹ thuật; thông số kỹ thuật được rút ra từ cơ sở dữ liệu không phù hợp với dự án)

- Giao tiếp kém của các bên liên quan

Theo (Ballard, 2000), nghiên cứu đã xác định "chờ đợi trong công việc",

"không đủ thời gian" và "công việc xung đột" như là nguyên nhân phổ biến của các nhà thiết kế không hoàn thành nhiệm vụ thiết kế theo kế hoạch

Theo (Tilley P , 2005b)và (Tzortzopoulos & Formoso, 1999), việc quản lý thiết

kế kém góp phần vào việc thực hiện công tác thiết kế kém chất lượng, do các vấn đề sau đây: tài liệukhông đầy đủ, thông tin đầu vào thiếu hoặc không có cơ sở,giao tiếp kém,phân bổ nguồn lực không cân bằng,thiếu sự phối hợp giữa các môn thiết kế, thiếu thông tin đầu vào,ra quyết định không nhất quán

Theo (Tilley, Mcfallan, & Sinclair, 2002), kết quả từ các cuộc nghiên cứu điều tra cũng cho thấy rằng nếu thời gian đáp ứng đủ và phân bổ phù hợp thì chất lượng công tác thiết kế sẽ cải thiện tốt hơn và một số yếu tố liên quan đến thiết kế như: Mức thu lệ phí thiết kế; Phụ cấp thời gian thiết kế; Tóm tắt của khách hàng;Năng lực xây dựng;Kiểm soát chất lượng;Chất lượng của đội ngũ nhân viên

Theo (Tilley, Mcfallan, & Sinclair, 2002), giảm mức phí thiết kế và giảm thời gian thiết kế kết hợp với gia tăng sự phức tạp của các dự án xây dựng là những yếu

tố góp phần tác độngđến chất lượng công tác thiết kế kém

Theo (Gallo, Lucas, Mcleanan, Parminter, & Tilley, 2002), trong quy trình thiết

kế các vấn đề về chất lượng công tác thiết kế là do sự quản lý thiết kế không đầy đủ, việc kiểm soát chất lượng kém, không có người đủ kinh nghiệm điều hành quản lý chung

Theo (Khalil, 2009), khách hàng ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế qua các nguyên nhân: yêu cầu không ổn định, chờ đợi quyết định của khách hàng, thay đổi vào giai đoạn cuối

Theo (Love, Smith, & Edwards, 2006), sự không sẵn lòng của khách hàng phải trả phí tương xứng với thiết kế chất lượng cao, thiếu khách hàng có mối quan hệ với các thành viên trong nhóm thiết kế

Theo (Mostafa, 2005)có năm yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế là:

- Thay đổi vào phút cuối của khách hàng

- Không đủ thời gian thiết kế tổng thể

- Các yêu cầu không ổn định của khách hàng

- Quyết định chậm từ khách hàng

- Xu hướng tư vấn sao chép và chỉnh sửa từ các thiết kế trước đó để giảm thiểu thời gian và chi phí

Bảng 2.1:Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây

dựng từ các nghiên cứu trước

6 Chuyên môn nhà thiết kế X X X Bảng 2.1 cho ta thấy có 6 nhân tố làm lại ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết

kế xây dựng được nghiên cứu từ nhiều tác giả khác nhau

Bảng 2.2:Tổng hợp các biến quan sát trong nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng

công tác thiết kế từ các nghiên cứu trước

Yếu tố liên quan đến thiết kế

1 Thiếu hoặc sử dụng không hiệu quả

6 Thiếu thời gian dành cho việc kiểm

tra độ chính xác các thông tintài

9 Trong quá trình xây dựng không sát

10 Thiết kế đánh giá chưa đầy đủ với

11 Thiếu thời gian để kiểm tra lại hồ X

14 Thay đổi yêu cầu dự án ở giai đoạn

15 Thiếu kinh nghiệm thực hiện các dự

16 Số lượng cán bộ trong từng chuyên

ngành(Kiến trúc sư, kết cấu vv) X

17 Hệ thống thanh toán cho thiết kế

19 Lịch trình thiết kế quá sát, ước tính

thời gian không chính xác X

20 Phí thiết kế thấp so với mức độ

21 Thiếu trao đổi thông tin dữ liệu

trong lĩnh vực thiết kế giữa các

nhóm

X

22 Phối hợp không tốt hay xung đột

23 Lựa chọn các nhà thiết kế trên cơ

sởchiến lược lựa chọn mức giá thấp

nhất

X

24 Lựa chọn nhà thiết kế trên cơ

sởdanh tiếng thay vì hiệu quả X

25 Thiếu người quản lý thiết kế có

26 Sự vắng mặt của một người quản lý

27 Tăng nhân viên thiết kế, chứ không

phải là tăng số giờ làm việc để khắc

phục những vấn đề của thời gian

hạn chế

X

28 Thiếu sự đào tạo chuyên môn năng

29 Thiếu thời gian để thông tin liên tục

30 Phân bổ nhân viên đảm nhiệm

nhiều hơn một dự án trong cùng

một lúc

X

31 Lập kế hoạch thực hiện quá trình

Yếu tố liên quan đến khách hàng

32 Yêu cầu không ổn định của khách

2.4 CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC

(Khalil, 2009)đã đề xuất các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế tại Gaza Strip với mô hình được thể hiện ở Hình 2.1: Yếu tố ảnh hưởng đến Chất

lượng công tác thiết kế

Hình 2.1: Yếu tố ảnh hưởng đến Chất lượng công tác thiết kế

2.5 CÁC GIẢ THUYẾT

2.5.1 Thời gian thiết kế

Theo (Ballard, 2000), kết quả nghiên cứu đã xác định trong trường hợp thiếu thời gian thực hiện thiết kế là nguyên nhân làm cho những nhà thiết kếkhông hoàn thành các công tác thiết kế dự án theo các yêu cầu

Theo (Tilley, Mcfallan, & Sinclair, 2002), kết quả từ các cuộc điều tra cũng cho thấy rằng nếu thời gian đáp ứng đủ cho thiết kế và phân bổ phù hợptrongcác giai đoạn thiết kế thì chất lượng công tác thiết kế sẽ cải thiện

Như vậy yếu tố thời gian cho thấy có ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết

kế, thời gian phân bổ không phù hợp với tình hình thực tiễn và trong quá trình thực hiện thiết kế,sẽ không đáp ứng được hết các yêu cầucủachất lượng công tác thiết kế xây dựng

Từ đó, giả thuyết của đề tài là:

H1: Thời gian phân bổcho thiết kếkhông phù hợp và đầy đủ thìchất lượng công tác thiết kế giảm

Yếu tố liên quan khách hàng

Chất lượng công tác thiết

kế

Các yếu tố liên quan đến thiết kế:

- Quá trình thiết kế

- Thời gian và chi phí

- Phối hợp giữa các nhà thiết kế

- Tiêu chí lựa chọn đấu thầu

- Quản lý thiết kế

Yếu tố liên quan thủ tục đấu thầu

2.5.2 Chi phí thiết kế

Trong quá trình thiết kế các công ty tư vấn chủ động trong việc sử dụng lại các thiết kế cũ có hình thức kiến trúc, tầng cao và cấu trúc kết cấu tương tự nhằm giảm chi phí thiết kế điều này dẫn đến chất lượng công tác thiết kế không đảm bảo về nội dung thiết kế theo yêu cầu đã được ký kết giữa các bên liên quan

Một nghiên cứu tại Úc cho thấy rằng có mối liên hệ giữa giảm chi phí thiết kế làm giảm chất lượng công tác thiết kế (Tilley, Mcfallan, & Sinclair, 2002)

Theo (Abolnour, 1994)cho thấy rằng thiết kế đạt được mức tối ưu có sự ảnh hưởng từ phí thiết kế có đáp ứng đúng mức độ chi trả của nó

Theo (Tilley P , 2005b)cho biết dự án công trình xây dựng chạy theo thời gian

và chi phí ngân sách trong thực tế thường được bị lỗi, không đúng quy định hoặc

mô tả giải pháp thiết kế xây dựng không đầy đủ

Theo (Mostafa, 2005), yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế là: xu hướng tư vấn sao chép và chỉnh sửa từ các thiết kế trước đó của

họ để giảm thiểu thời gian và chi phí

Từ đó, giả thuyết của đề tài là:

H2:Chi phí thiết kế chi trả không đủ mức độ thiết kế thìchất lượng công tác thiết kế sẽ giảm

2.5.3 Phối hợp trong thiết kế

Hồ sơ thiết kế bao gồm nhiều bộ môn kết hợp (kiến trúc, kết cấu, M&E ) mỗi

bộ môn thiết kế có quy trình thiết kế tương tự như nhau và tương tác hỗ trợ nhau nên sự thay đổi các yếu tố về kỹ thuật tại bộ môn này dẫn đến thay đổi bộ môn khác, nên quá trình phối hợp giữa các bộ môn trong suốt giai đoạn thiết kế là rất quan trọng nhằm kiểm soát các thay đổi có thể xảy ra trong quá trình đang thực hiện thiết kế, đó là sự gắn kết giữa các chủ trì thiết kế,giữa các kiến trúc sư, kỹ sư …Nếu không có sự phối hợp hoặc phối hợp không tốt thì kết quả đầu ra của thiết kế là không đồng nhất cũng như không đáp ứng các yêu cầu chung

Theo (Baldwin, Braconier., & Forslid, 1999) trong quá trình thiết kế có những khó khăn gặp phải trong sự phối hợp của các nhà thiết kế và trong kế hoạch phối hợp trao đổi thông tin thiết kế ảnh hưởng đến việc thực hiện thiết kế đảm bảo chất lượng

Theo nghiên cứu của (Queensland, 2005) đã nêu ra các lý do như thiếu giao tiếp, phối hợp giữa các nhóm, các bộ môn thiết kế cũng như thiếu kết hợp giữa các đối tác để hỗ trợ nhau là nguyên nhân của công tác thiết kế thiếu chất lượng

Theo (Ye, Jin, Xia, & Skitmore, 2014)trong nhiệm vụ thiết kế được giao trách nhiệm thực hiện cho các nhóm khác nhau, nên sự phối hợp thiếu hiệu quảgiữa các nhóm gây thiết kế thiếu sót và thiếu sự sáng tạo trong các giải pháp thiết kế Đây là những vấn đề trong chất lượng công tác thiết kế

Từ đó, giả thuyết của đề tài là:

H3: Phối hợp thiết kế giữa các nhómkém thìchất lượng công tác thiết kế sẽgiảm

2.5.4 Quản lý thiết kế

Trong xây dựng, thiết kế là một quá trình phức tạp, do đó rất khó để quản lý một cách tốt nhất Từ việc xác định nhu cầu khách hàng và người sử dụng để lên kế hoạch xây dựng nhằm đáp ứng những yêu cầu thiết kế, đòi hỏi phải có sự hợp tác từ các cá nhân và các tổ chức

Có lẽ do tính phức tạp trong quá trình thiết kế nên việc lập kế hoạch không đầy

đủ không thích hợp hay thất bại trong kiểm soát quá trình một cách hiệu quả, cuối cùng dẫn đến sự hỗn loạn và thiếu một định hướng chung cho đội ngũ thiết kế, thiếu thông tin hiệu quả giữa các bên để có các giải pháp thiết kế phát triển đúng cách Các vấn đề liên quan đến quản lý thiết kế bao gồm sự kết hợp của các yêu cầu khác nhau, yêu cầu thông tin của lịch trình thời gian, đào tạo với kiến thức tổng thể phù hợp để phối hợp các ngành khác nhau của đội ngũ thiết kế và đánh giá về hiệu suất thiết kế thực tiễn xây dựng

Quản lý thiết kế là để đảm bảo rằng tất cả các thông tin được quản lý và phân phối một cách hợp lý và có trách nhiệm vào đúng thời điểm (Dulamimi, G.K., T., & Baxendale, 1995)

Theo (Gallo, Lucas, Mcleanan, Parminter, & Tilley, 2002), trong quá trình thiết

kế, các vấn đề về chất lượng công tác thiết kế là do sự quản lý thiết kế không đầy đủ

và việc kiểm soát chất lượng thiết kế kém, không có người đủ kinh nghiệm điều hành quản lý chung

Cũng như trong quản lý quá trình thiết kế, đòi hỏi phải có sự tương tác và trao đổi thông tin giữa nhà quản lý và nhân viên để cùng giải quyết các vấn đề khó hay phát sinh trongtoàn bộ quy trình thiết kế(Tilley P , 2005b)

Theo (Tzortzopoulos & Formoso, 1999), quản lý thiết kế kém góp phần thực hiện quá trình thiết kế kém, từ các vấn đề chính như: Giao tiếp kém; Phân bổ nguồn lực không cân bằng; Thiếu các tài liệu hướng dẫn đầy đủ; Thiếu sự phối hợp giữa các môn học

Từ đó, giả thuyết của đề tài là:

H4: Quản lýthiết kế kém thìchất lượng công tác thiết kế sẽ giảm

2.5.5 Khách hàng

Theo (Khalil, 2009), yếu tố khách hàng ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết

kế qua các nguyên nhân:yêu cầu không ổn định, chờ đợi quyết định của khách hàng, thay đổi các yêu cầu vào giai đoạn cuối

Theo (Love, Smith, & Edwards, 2006) sự không sẵn lòng của khách hàng phải trả phítương xứng với thiết kế chất lượng cao, thiếu khách hàng có mối quan hệ với các thành viên trong nhóm thiết kế

Theo (Mostafa, 2005) yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế là: Thay đổi vào phút cuối của khách hàng; Các yêu cầu không ổn định của khách hàng; Sự quyết định chậm trễ của khách hàng

Thay đổi kế hoạch xuất phát từ sự thay đổi chủ quan của lý trí trong khi không đánh giá đúng những tác động tiêu cực, hay yêu cầu không ổn định của khách hàngảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế

Từ đó, giả thuyết của đề tài là:

H5: Khách hàng thay đổi yêu cầuthường xuyên thìchất lượng công tác thiết kế giảm

2.5.6 Chuyên môn nhà thiết kế

Theo nghiên cứu(Queensland, 2005) nguyên nhân của công tác thiết kế thiếu chất lượng là sự giảm sút giá trị của đạo đức nghề nghiệp và tiêu chuẩn trong thiết

kế của nhà thiết kế

Theo (McLennan & Parminter, 2004)chỉ ra các nhà thiết kế dựa vào chuyên môn thiết kế của họ để sản phẩm tạo ra đáp ứng tiêu chuẩn quy định thích hợp Tuy nhiên do ảnh hưởng của chi phí và thời gian dẫn đến các kết quả không tốt sau: chuyên môn thiết kế giảm do trả phí không tương xứng, tăng mức độ căng thẳng cho nhân viên thiết kế vì sửa chữa các công việc cũ, không đủ thời gian để phân tích các lựa chọn các giải pháp thiết kế tối ưu, hạn chế quá trình phối hợp đánh giá với tất cả các bên liên quan

Điều đó cho thấy các vấn đề không tốt tác động đến chuyên môn nhà thiết kế sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng công tác thiết kế có liên quan

Từ đó, giả thuyết của đề tài là:

H6: Chuyên môn của nhà thiết kế kém thìchất lượng công tác thiết kế giảm

2.6 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

Tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu dựa trên cơ sở mô hình của (Khalil, 2009)

Do mục tiêu đề ra và bối cảnh tình hình xây dựng thực tế tại tỉnh Lâm Đồng,đồng thời nghiên cứu chú trọng về các nguyên nhân chính trong giai đoạn thực hiện thiết

kế nên tác giả đã lược giảm yếu tố liên quan đến thủ tục đấu thầu trong mô hình của

(Khalil, 2009), và thêm vào mô hình nghiên cứu yếu tố chuyên môn nhà thiết kế dựa trên nghiên cứu (McLennan & Parminter, 2004) thông qua ý kiến của chuyên gia trong ngành xây dựng Từ những suy luận trên, để tiến hành kiểm định mô hình

về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế, mô hình nghiên cứu của

đề tài được thể hiện trong Hình 2.2: Mô hình nghiên cứu được đề xuất

Hình 2.2: Mô hình nghiên cứu được đề xuất

2.7 TÓM TẮT CHƯƠNG 2

Chương này đã tìm hiểu và nêu ra các lý thuyết cơ bản liên quan đến chất lượng công tác thiết kế, công tác thiết kế thiếu chất lượng các nguyên nhân của công tác thiết kế thiếu chất lượng và phương pháp đo lường công tác thiết kế thiếu chất lượngchủ yếu bắt nguồn từ nghiên cứu tài liệu Từ đó xây dựng các giả thuyết về mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế xây dựng

THỜI GIAN THIẾT KẾ

Dựa trên giả thuyết mối quan hệ xây dựng mô hình nghiên cứu được đề xuất, trong

mô hình bao gồm 6 nhân tố độc lập bao gồm: Thời gian thiết kế;Chi phí thiết kế; Phối hợp thiết kế;Quản lý thiết kế;Khách hàng;Chuyên môn nhà thiết kế và 1 nhân

tố phụ thuộc là Chất lượng công tác thiết kế

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương này mô tả các thiết kế được thông qua trong nghiên cứu này để trả lời các câu hỏi nghiên cứu,phương pháp nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn: nghiên cứu sơ bộtheo phương pháp định tính và nghiên cứu chính thức phương pháp định lượng

3.2 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU

Từ vấn đề nghiên cứu, cơ sở lý thuyết và thang đo được tham khảo điều chỉnh

từ nghiên cứu trước, thông qua kỹ thuật phỏng vấn sâu các chuyên gia trong ngành xây dựng để chọn lựa, điều chỉnh, xây dựng thang đo sơ bộ cho đề tài Sau đó, tiếp tục thông qua nghiên cứu chính thức định lượng để kiểm định lại thang đo, mô hình nghiên cứu về mức độ tác động

Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu

3.3 NGHIÊN CỨU SƠ BỘ

Nghiên cứu định tính là một dạng nghiên cứu khám phá, trong đó thông tin được thu thập ở dạng định tính thông qua kỹ thuật thảo luận và diễn dịch Thông tin trong quá trình thảo luận với đối tượng nghiên cứu sẽ được tổng hợp và là cơ sở cho việc hiệu chỉnh, bổ sung các biến trong thang đo Các thang đo được kế thừa từ các nghiên cứu trước nhưng sẽ được hiệu chỉnh và bổ sung cho phù hợp với bối cảnh nghiên cứu và thuật ngữ của ngành khảo sát

Mục tiêu

đề tài

Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu chính thức

Cronbach’s Alpha &EFA

Hoàn chỉnh thang đo

Hồi quy

đa biến Nhận xét

& Kiến nghị

Mục đích của nghiên cứu định tính là nhằm làm rõ ý nghĩa, hiệu chỉnh và bổ sung các biến quan sát đo lường các khái niệm trong mô hình nghiên cứu Ngoài việc kiểm tra câu từ có phù hợp và được hiểu đúng, rõ ràng, nghiên cứu này cũng khám phá thêm các yếu tố khác ngoài các yếu tố trong mô hình nghiên cứu có ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kếxây dựng tại Lâm Đồng

Nghiên cứu định tính: Từ mục tiêu ban đầu, dựa trên cơ sở lý thuyết, tác giả xây dựng bảng câu hỏi thảo luận nhóm Tiếp đến sẽ phỏng vấn với những chuyên gia trong ngành xây dựng nhằm bổ sung và điều chỉnh các biến quan sát dùng để đo lường các khái niệm trong mô hình cho phù hợp với tình hình thực tế

Phương pháp thu thập dữ liệu định tính: Trong giai đoạn này, tác giả sử dụng kỹ thuật thảo luận nhóm theo một dàn bài được chuẩn bị sẵn (Phụ Lục 1)

Đối tượng phỏng vấn: Đối tượng được mời để tham gia buổi phỏng vấn là 10 chuyên gia, đây là những người rất có kinh nghiệm và giữ vị trí quản lý trong công

ty tư vấn thiết kế và cơ quan quản lý nhà nước (Phụ Lục 2)

Trình tự tiến hành:

- Tác giả giới thiệu đề tài và mục đích của cuộc phỏng vấn

- Tiến hành thảo luận với chuyên gia được chọn tham gia nghiên cứu định tính

để thu thập dữ liệu liên quan với những nội dung chính sau:

Nội dung thảo luận gồm trao đổi khái quát về các yếu tố ảnh hưởng đến chất luộng công tác thiết kế xây dựng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng

Tiến hành phỏng vấn sâu 10 chuyên gia trong ngành xây dựng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng vể những vấn đề liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng mà tác giả đã trao đổi khái quát nêu trên bao gồm các vấn đề sau:

- Những vấn đề thường xuyên gặp phải về Thời gian thiết kế trong lĩnh vực tư vấn thiết kế

- Những vấn đề về Chi phí thiết kế mà công ty gặp phải ở giai đoạn thiết kế hồ

sơ bản vẽ công trình hay dự án

- Những vấn đề về Phối hợp thiết kế không tốt có thể ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế

- Cách Quản lý thiết kế của công ty làm ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế

- Các yêu cầu, quyết định của Khách hàng ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế

- Chuyên môn, kinh nghiệm Nhà thiết kế ảnh hưởng đến chất lượng công tác thiết kế

- Chất lượng công tác thiết kế chưa tốt thể hiện qua nhận định hồ sơ thiết kế chưa đáp ứng yêu cầu của các bên liên quan trong lĩnh vực xây dựng

Kết quả nghiên cứu định tính thu được:Đa số các phát biều của biến quan sát trong thang đo của biến độc lập được các chuyên gia ủng hộ và đánh giá cao do đúng với thực tế chuyên ngành Tuy nhiên về biến quan sát của thang đo biến phụ thuộc được điều chỉnh câu hỏi để các phát biểu rõ ràng và dễ hiểu hơn và phù hợp với việc sử dụng phương pháp của (ASCE, 2000) đáp ứng hay đáp ứng chưa đầy đủ (yêu cầu chủ đầu tư, yêu cầu thiết kế, yêu cầu của nhà thầu và yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước) cụ thể như sau:

- Hồ sơ thiết kế chưa đáp ứng được yêu cầu của chủ đầu tư được điều chỉnh thành:Các yêu cầu của chủ đầu tư được đáp ứng chưa đầy đủ

- Hồ sơ thiết kế chưa đáp ứng theo yêu cầu của thiết kế chuyên nghiệp điều chỉnh thành: Các yêu cầu của thiết kế chuyên nghiệp được đáp ứng chưa đầy đủ

- Hồ sơ thiết kế chưa đáp ứng các yêu cầu của các nhà thầu điều chỉnh thành: Các yêu cầu của nhà thầu được đáp ứng chưa đầy đủ

- Hồ sơ thiết kế chưa đáp ứng các yêu cầu của cơ quan quản lýđiều chỉnh thành:Các yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước được đáp ứng chưa đầy đủ

Từ kết quả nghiên cứu định tính sau khi thực hiện phỏng vấn sâu các chuyên gia trong ngành về các nội dung kế thừa từ thang đo gốc của nghiên cứu (Khalil,

2009), và biến đo lường chất lượng công tác thiết kế của (ASCE, 2000) Tác giả

hoàn chỉnh thang đo như sau:

Bảng 3.1:Thang đosau nghiên cứu định tính

thuật mà sẽ được sử dụng trong dự án

Khách hàng thiếu hợp tác với thành viên thiết kế KH20 Khách hàng không trả phí tương xứng với thiết kế KH21

Nghiên cứu chính thức được thực hiện bằng phương pháp nghiên cứu định

lượng nhằm kiểm định lại các thang đo và các giả thuyết trong mô hình nghiên cứu

thông qua bảng câu hỏi khảo sát

3.4.1 Thiết kế bảng câu hỏi

Bảng câu hỏi khảo sát gồm ba phần:

Phần thông tin tổng quát: thu thập thông tin nguồn vốn sử dụng trong xây dựng,

cấp công trình

Phần thông tin về thiết kế: là những câu hỏi liên quan đến các yếu tố Thời gian

thiết kế; Chi phí thiết kế; Phối hợp trong thiết kế; Quản lý thiết kế; Nhà thiết kế;

Chất lượng công tác thiết kế

Phần thông tin khác: thu thập các thông tin liên quan đến: giới tính, tuổi, chức

vụ, thời gian công tác, số lượng hồ sơ thực hiện