Các quan điểm và hoạt động quyết liệt của GS.VS Nguyễn Văn Đạo đặc biệt là về quyền tự chủ đại học đã tạo được một bước đột phá nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đại học và ng[r]
Trang 1GS.VS NGUYỄN VĂN ĐẠO TƯỞNG NHỚ 10 NĂM NGÀY MẤT GS.VS NGUYỄN VĂN ĐẠO
Trang 2NGƯỜI TIÊN PHONG TRONG ĐỔI MỚI
QUẢN TRỊ ĐẠI HỌC TIÊN TIẾN
NGÀY 25/8/2016, NHÂN TƯỞNG NIỆM 10 NĂM MẤT CỦA GS.VS NGUYỄN VĂN ĐẠO - VỊ GIÁM ĐỐC ĐẦU TIÊN CỦA ĐHQGHN, ĐHQGHN TỔ CHỨC HỘI THẢO KHOA HỌC GS.VS NGUYỄN VĂN ĐẠO VỚI QUẢN TRỊ ĐẠI HỌC THU HÚT ĐƯỢC
SỰ QUAN TÂM CỦA ĐƠNG ĐẢO CÁC NHÀ QUẢN LÝ, NHÀ KHOA HỌC, NHÀ GIÁO, ĐỒNG NGHIỆP, SINH VIÊN CÁC THẾ HỆ CÙNG THÂN QUYẾN CỦA ƠNG
HỘI THẢO CŨNG CHÍNH LÀ DỊP ĐỂ CÁC ĐẠI BIỂU THAM DỰ CÙNG NHAU ƠN LẠI NHỮNG KỶ NIỆM SÂU SẮC VÀ ĐÁNG NHỚ VỀ MỘT NHÀ KHOA HỌC TÀI NĂNG, MỘT NHÀ QUẢN LÝ SÁNG TẠO, CĨ TẦM NHÌN XA TRƠNG RỘNG, MỘT NHÀ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI NHIỆT HUYẾT, MỘT CON NGƯỜI GIÀU LỊNG NHÂN ÁI, VỊ THA, MỘT NGƯỜI THẦY, NGƯỜI ANH, NGƯỜI ĐỒNG NGHIỆP ĐÁNG KÍNH NHÂN DỊP NÀY, BẢN TIN ĐHQGHN TRÂN TRỌNG GIỚI THIỆU NỘI DUNG BÀI PHÁT BIỂU CỦA PGS.TS NGUYỄN KIM SƠN - GIÁM ĐỐC ĐHQGHN TẠI HỘI THẢO
NHÀ KHOA HỌC DANH TIẾNG, NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG TÀI BA GS.VS Nguyễn Văn Đạo sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức yêu nước,
ở vùng quê Đất Tổ giàu truyền thống lịch sử, văn hĩa và cách mạng Từng là một học sinh tiêu biểu của Trường THPT Hùng Vương danh tiếng, GS Nguyễn
Văn Đạo bằng tinh thần học và tự học khơng ngừng đã từng bước trưởng thành, trở thành một nhà khoa học xuất sắc, một nhà quản lý tài năng, cĩ uy tín cao trong cộng đồng khoa học và giáo dục đại học Việt Nam, được ghi nhận như một trong những người tiên phong trong đổi mới quản trị đại học
Cuộc đời và sự nghiệp của nhà giáo, nhà khoa học, nhà quản lý danh tiếng Nguyễn Văn Đạo gắn bĩ chặt chẽ, đồng hành với những bước chuyển trọng đại của lịch sử dân tộc, lịch sử nền giáo dục, khoa học cách mạng của nước ta trong nửa cuối thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI Năm 1957, khi vừa trịn 20 tuổi, ơng tốt nghiệp xuất sắc Khoa Tốn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, trở thành cán bộ giảng dạy tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, rồi sau đĩ được phân cơng làm Chủ nhiệm Bộ mơn Cơ học lý thuyết của trường Năm 1965, ơng bảo vệ thành cơng luận án tiến sĩ Tốn - Lý tại Đại học Tổng hợp Matxcơva mang tên Lơmơnơxơp, tiếp đĩ năm
1976, ơng bảo vệ thành cơng luận án tiến sĩ khoa học tại Đại học Bách khoa Vacsava (Ba Lan) Luận án tiến sĩ khoa học của ơng là kết quả lao động, sáng tạo khoa học miệt mài với tinh thần tự lực, vượt khĩ phi thường trong hồn cảnh của cuộc kháng chiến chống Mỹ ác liệt Từ năm 1977 đến năm 1993, ơng giữ chức Phĩ Viện trưởng kiêm Tổng
GS Nguyễn Văn Đạo với Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Trang 3TƯỞNG NHỚ 10 NĂM NGÀY MẤT GS.VS NGUYỄN VĂN ĐẠO
Thư ký Viện Khoa học Việt Nam Từ năm
1979 đến năm 1990, ông là Viện trưởng
sáng lập của Viện Cơ học, kiêm Tổng
Biên tập đầu tiên của Tạp chí Cơ học
và suốt từ năm 1982 đến khi mất, ông
luôn giữ cương vị Chủ tịch Hội Cơ học
Việt Nam Ông được Nhà nước phong
học hàm Giáo sư năm 1980 Năm 2000,
ông được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí
Minh trong lĩnh vực Khoa học - Công
nghệ Với uy tín và những thành tựu
khoa học xuất sắc, GS Nguyễn Văn Đạo
được cộng đồng khoa học suy tôn là
một chuyên gia Cơ học đầu ngành của
Việt Nam với nhiều giải thưởng và danh
hiệu cao quý Ông được bầu là Viện sĩ
của Viện Hàn lâm Khoa học Tiệp Khắc
năm 1988, Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới thứ ba năm 1999, Viện Hàn lâm Khoa học Ucraina năm 2000 và Viện Hàn lâm Khoa học Châu Âu năm 2002
Tất cả những điều đó đã khẳng định rằng: GS.VS Nguyễn Văn Đạo không chỉ tiêu biểu cho nền khoa học Việt Nam mà còn là đại diện chân chính cho đất nước mình trong nền khoa học thế giới như
nhận định của một Viện sĩ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ucraina
Cách đây 23 năm, ngày 10/12/1993, Chính phủ đã ban hành Nghị định 97/
CP về việc thành lập ĐHQGHN, một
mô hình đại học kiểu mới, chưa từng
có trong lịch sử giáo dục đại học Việt Nam khi ấy và GS.VS Nguyễn Văn Đạo chính là người được Thủ tướng Chính phủ tin tưởng giao trọng trách Giám đốc đầu tiên của ĐHQGHN (từ năm 1994) Được giao nhiệm vụ vào đúng thời điểm ĐHQGHN vừa thành lập, phải đối mặt với những thiếu thốn về cơ sở vật chất cũng như muôn vàn khó khăn, trở ngại về cơ chế, về nhận thức và tâm
lý hoài nghi đối với một mô hình tổ chức giáo dục hiện đại, GS.VS Nguyễn Văn Đạo đã cùng tập thể lãnh đạo tích cực, chủ động tìm mọi cách khắc phục, tháo gỡ khó khăn để nhanh chóng đưa ĐHQGHN đi vào hoạt động theo đúng định hướng đã được kỳ vọng Trong suốt 7 năm đảm nhiệm cương vị Giám đốc ĐHQGHN (1994 - 2001), “Người thuyền trưởng” Nguyễn Văn Đạo bằng trí tuệ mẫn tiệp cùng bàn tay chèo lái vững chắc, kiên định, kiên trì và quyết liệt nhưng cũng không kém phần khéo léo, tinh tế đã cùng tập thể cán bộ, giảng viên, nhà khoa học nỗ lực phấn đấu, khắc phục khó khăn để khẳng định cơ cấu đa ngành, đa lĩnh vực và
cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cao của ĐHQGHN Các quan điểm và hoạt động quyết liệt của GS.VS Nguyễn Văn Đạo đặc biệt là về quyền tự chủ đại học
đã tạo được một bước đột phá nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đại học và nghiên cứu khoa học đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nhà lãnh đạo cao cấp, được sự chia sẻ, đồng thuận, khuyến khích của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý đại học và đặc biệt là sự đồng tâm, nhất trí của tập thể cán bộ, giảng viên trong ĐHQGHN Có thể khẳng định rằng, GS.VS Nguyễn Văn Đạo trong vai trò là Giám đốc đầu tiên của ĐHQGHN
đã để lại dấu ấn sâu đậm cùng những đóng góp đặc biệt quan trọng đối với sự hình thành và phát triển một mô hình
Việc thành lập ĐHQGHN không đơn thuần chỉ là việc ghép một cách cơ học các trường đại học thành viên, mà thực chất là tạo ra một tổ chức đại học mới nhằm đảm bảo đào tạo chất lượng cao.
- GS.VS Nguyễn Văn Đạo
Trang 4Nam thời điểm những năm cuối của thế kỷ XX, tạo tiền đề, đặt nền móng vững chắc cho việc khẳng định và ngày càng hoàn thiện mô hình ĐHQGHN như ngày nay
NHÀ QUẢN LÝ MẪU MỰC, TIÊN PHONG TRONG ĐỔI MỚI QUẢN TRỊ ĐẠI HỌC
Cả cuộc đời, sự nghiệp của GS.VS Nguyễn Văn Đạo đã cống hiến hết sức mình cho sự phát triển của nền khoa học - công nghệ, giáo dục đại học của đất nước nói chung, ĐHQGHN nói riêng và luôn trong tư thế của một người tiên phong, sẵn sàng đảm nhận vai trò “sáng tạo và sáng lập” Trong suốt những năm tháng miệt mài gắn
bó với công tác quản lý ở môi trường giáo dục đại học, GS.VS Nguyễn Văn Đạo đã thực hiện được những việc rất
cơ bản, tạo lập được những cơ sở, nền
và ở ĐHQGHN Thông qua những bút tích, tài liệu, bài báo, bài phát biểu, tham luận khoa học của GS còn lại
và đặc biệt với minh chứng là mô hình ĐHQGHN với dấu Quốc huy và bản Quy chế đầu tiên (được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành năm 1994) mang đậm dấu ấn và công sức, nhiệt huyết của Ông, chúng ta nhận ra cái tâm, cái tầm của một nhà quản trị đại học cho tương lai Vốn được tiếp xúc, học hỏi nhiều từ những mô hình đại học tiên tiến của các quốc gia phát triển trên thế giới, GS.VS Nguyễn Văn Đạo đã hòa nhập nhanh chóng với các trào lưu quản trị đại học hiện đại mà cốt lõi của nó là “tự chủ đại học” Tôi muốn dẫn ra ở đây một minh chứng tiêu biểu, đó là ngay tại Hội thảo khoa học “Giáo dục Việt Nam - hiện trạng, thách thức và giải pháp” được tổ chức tại Hà Nội năm 1999 với bài tham luận
khoa học, đặc biệt là những nghiên cứu cơ bản Việc tăng cường các hoạt động nghiên cứu cơ bản ở ĐHQGHN là cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo và nâng cao khả năng cống hiến cho các nghiên cứu cơ bản Việc kết hợp giữa đào tạo và các hoạt động ứng dụng vào thực tiễn sản xuất và hoạt động kinh tế cũng là vấn đề cần thiết nhằm gắn nhà trường với xã hội, phát huy tiềm lực khoa học và công nghệ, cải thiện đời sống của đội ngũ cán bộ, sinh viên ĐHQGHN
sẽ phấn đấu để những công trình nghiên cứu cơ bản đạt được trình
độ cao, những ứng dụng thực tế có hiệu quả lớn, để những sản phẩm mang tên ĐHQGHN phải là những sản phẩm được tín nhiệm cao trong
xã hội.
- GS.VS Nguyễn Văn Đạo
Trang 5nhan đề “Quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của trường đại học - “khoán 10”
trong giáo dục đại học nước ta hiện nay”, GS.VS Nguyễn Văn Đạo khi ấy đã đặt ra các giải pháp có giá trị “đi trước thời đại” đối với giáo dục đại học nước
ta, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến các cơ chế, chính sách, tổ chức, quản
lý giáo dục; quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học và cơ chế xây dựng các trung tâm đại học đa lĩnh vực lớn của quốc gia Thực tiễn đã chứng minh, từ khi nhận trọng trách là Giám đốc ĐHQGHN, GS.VS Nguyễn Văn Đạo
đã phấn đấu không mệt mỏi cho một nền giáo dục đại học tiên tiến trên nền tảng của quyền tự chủ đại học
Với vị trí đặc biệt của mình, sau 23 năm xây dựng và phát triển, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, ĐHQGHN
đã thể hiện một sức sống mãnh liệt của một mô hình đại học mới, trí tuệ, từng
bước phát huy hiệu quả mô hình quản trị đại học tiên tiến, cùng những thành tựu quan trọng và rất đáng tự hào Nổi bật là: Mô hình đại học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực từng bước được hoàn thiện; Sự liên thông, liên kết, hợp tác giữa các đơn vị được tăng cường, góp phần xây dựng ĐHQGHN thành một thực thể hữu cơ, thống nhất, gia tăng các giá trị, tạo nên các sản phẩm độc đáo, có sức cạnh tranh cao; Các lĩnh vực ĐHQGHN có thế mạnh, đặc biệt là khoa học cơ bản tiếp tục được phát huy, bên cạnh đó, nhiều sản phẩm, công trình khoa học và công nghệ có tính ứng dụng cao, chuyển giao tri thức, góp phần xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước; Một số lĩnh vực mới, liên ngành được phát triển; Nhiều chương trình đào tạo chất lượng cao đã được kiểm định đạt chuẩn chất lượng của mạng lưới các trường đại học ở Đông Nam Á (AUN) Tỷ
Chúng tôi tin tưởng rằng dưới
sự lãnh đạo của Trung ương
Đảng và các cấp ủy, sự chỉ đạo
của Chính phủ và Bộ Giáo dục
và Đào tạo, sự ủng hộ của Uỷ
ban Nhân dân Thành phố Hà
Nội, sự nỗ lực của tất cả cán bộ
và sinh viên, với sự hợp tác, giúp
đỡ của các trường đại học, các
viện, trung tâm nghiên cứu trong
cả nước và sự hợp tác quốc tế,
ĐHQGHN sẽ hoàn thành được sứ
mệnh của mình, trở thành Trung
tâm đào tạo chất lượng cao,
Trung tâm nghiên cứu khoa học
lớn của cả nước.
- GS.VS Nguyễn Văn Đạo
TƯỞNG NHỚ 10 NĂM NGÀY MẤT GS.VS NGUYỄN VĂN ĐẠO
GS Nguyễn Văn Đạo trong một buổi làm việc với Nguyên Thủ tướng Phạm Văn Đồng
Trang 6GS, PGS đạt 17,5% và TS đạt 43,5%
Trong nhiều năm liền, ĐHQGHN luôn ở
vị trí dẫn đầu Việt Nam trong các bảng xếp hạng uy tín ĐHQGHN là một trong
ba đơn vị dẫn đầu cả nước về các công trình nghiên cứu khoa học được công
bố quốc tế Vị thế quốc tế của ĐHQGHN không ngừng tăng lên: Lọt vào top 150 các đại học hàng đầu châu Á (xếp thứ 139), trong đó một số lĩnh vực lọt vào top 100 và top 200 theo bảng xếp hạng
QS năm 2016 ĐHQGHN cũng là điểm đến thăm và làm việc của nhiều chính khách và các nhà khoa học danh tiếng trên thế giới Đặc biệt, thời gian vừa qua, ĐHQGHN đã tiên phong đổi mới công tác Tuyển sinh theo đánh giá năng lực
Kết quả và thành công bước đầu của các
kỳ thi được xã hội và ngành ghi nhận, đánh giá cao, khẳng định hướng đi đúng của ĐHQGHN, góp phần hiện thực hóa chủ trương của Đảng ta về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo
và khoa học công nghệ
Những năm tháng sau khi rời cương
vị quản lý, mặc dù tuổi đã cao, GS.VS Nguyễn Văn Đạo vẫn tràn đầy nhiệt huyết, tiếp tục đóng góp trí tuệ và công sức trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo của ĐHQGHN, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Khoa học Tự nhiên thuộc Bộ Khoa học - Công nghệ, đồng Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Trường ĐH RMIT Việt Nam, Trường ĐH FPT và tham gia nhiều hoạt động phát triển khoa học - công nghệ, giáo dục
- đào tạo cả ở trong và ngoài nước Là một Đảng viên mẫu mực (được trao tặng Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng năm 2003), ngoài các hoạt động quản lý và chuyên môn, GS.VS Nguyễn Văn Đạo còn tham gia nhiệt huyết, tận tâm với các hoạt động xã hội Từ năm 2004, ông tham gia Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ông còn là Phó Chủ tịch Ủy ban Hòa bình
Việt Nam từ năm 1998 đồng thời là Chủ tịch sáng lập Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài từ năm 2002 Ở bất
kỳ cương vị công tác hay trọng trách nào, GS.VS Nguyễn Văn Đạo cũng làm việc với toàn bộ nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm và bằng phương pháp tư duy rành mạch của một nhà khoa học lớn Ông là hình mẫu tiêu biểu của một thế hệ các nhà khoa học yêu nước, sẵn sàng phụng sự Tổ quốc cho đến hơi thở cuối cùng, là biểu tượng cao đẹp cho cốt cách của một trí thức cách mạng Lối sống giản dị, thanh bạch, liêm khiết, chí công vô tư, nhân ái, độ lượng của ông chính là tấm gương sáng cho các thế hệ học trò, đồng nghiệp hậu bối noi theo
Năm 2016 này, gần tròn 10 năm kể từ khi GS.VS Nguyễn Văn Đạo về theo các bậc tiền nhân nhưng dường như vẫn còn
ẩn hiện hình ảnh của ông trên các Hội nghị, Hội thảo khoa học quốc gia, quốc
tế và trong Hội trường lớn được mang tên Ông tại ĐHQGHN Thời gian và thực tiễn đã minh chứng rằng, tài năng và
nhân cách của một nhà quản lý tài ba, một nhà khoa học lớn ở GS.VS Nguyễn Văn Đạo đã, đang và sẽ trở thành tài sản tinh thần bồi đắp, nhân lên truyền thống của một trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học lớn nhất đất nước - ĐHQGHN Hội thảo khoa học chủ đề “GS.VS Nguyễn Văn Đạo với Quản trị đại học”
là một dịp ý nghĩa để đánh giá, tri ân
và suy tôn những đóng góp, cống hiến của GS.VS Nguyễn Văn Đạo đối với nền giáo dục đại học Việt Nam, đặc biệt
là trong lĩnh vực quản trị đại học, một trong những niềm tâm huyết của Ông lúc sinh thời Đây cũng là dịp để bạn bè, đồng nghiệp, người thân, học trò cùng
ôn lại những kỷ niệm về một nhà khoa học lớn, nhà quản lý tài năng - GS.VS Nguyễn Văn Đạo và hơn tất cả là tưởng nhớ tới một con người có trái tim nhân
ái, luôn nặng lòng với cuộc đời, với cộng đồng, với sự nghiệp giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ của đất nước
Ảnh: BÙI TUẤN
Nguyên Phó chủ tịch Nước Nguyễn Thị Bình trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về
Khoa học công nghệ cho GS Nguyễn Văn Đạo
