- 7 Chương cuối: Mèn, Trũi kết nghĩa phiêu lưu trên bè lá sen - đến sứ ếch, Nhái, Cua - đến vùng Cỏ may Chuồn Chuồn, Châu Chấu - thi võ thắng Bọ Ngựa, Bọ Muỗm - tôn làm Chánh phó thủ [r]
Trang 1Ôn tập nội dung các văn bản truyện : “Bài học đường đời đầu tiên;Sông nước Cà Mau”
I- Nội dung kiến thức:
A Bài học đường đời đầu tiên:
1 Tóm tắt tác phẩm "Dế Mèn phiêu lưu ký"
- Chương đầu:Lai lịch và bài học đường đời đầu của Mèn
- 2Chương tiếp: Mèn bị bọn trẻ con bắt đem đi chọi nhau - trốn thoát -
sa lưới bọn Nhện - đánh Nhện cứu Nhà Trò
- 7 Chương cuối: Mèn, Trũi kết nghĩa phiêu lưu trên bè lá sen - đến sứ ếch, Nhái, Cua - đến vùng Cỏ may Chuồn Chuồn, Châu Chấu - thi võ thắng Bọ Ngựa, Bọ Muỗm - tôn làm Chánh phó thủ lĩnh Tổng Châu Chấu - Tổng Châu Chấu tìm nơi trú đông, đánh nhau với Chấu Voi, Trũi
bị bắt làm tù binh - Dế Mèn bị lão chim Trả bắt giam trong hang tối - được Chấu Voi, Xiến tóc, Trũi cứu thoát - cả bọn đến vùng Kiến để nhờ Kiến truyền thông tin mong muốn hoà bình - do hiểu lầm bọn Mèn bị bọn Kiến bao vây, Trũi thoát ra tìm cứu viện Ngẫu nhiên vòng vây Kiến
bị phá Mèn tìm được Kiến chúa, giải toả mọi hiểu lầm Kiến truyền lời hịch muôn loài kết anh em
Mèn, Trũi về quê thăm mộ mẹ dự tính cuộc phiêu lưu mới
2 Tóm tắt đoạn trích "Bài học đường đời…"
- Mèn là chàng Dế thanh niên cường tráng, kiêu ngạo, xốc nổi
- Mèn coi thường chê bai anh hàng xóm Dế Choắt ốm
yếu xấu xí
- Một chiều Mèn trêu chị Cốc xong trốn vào hang khiến chị hiểu lầm đánh Choắt trọng thương
- Trước khi chết Choắt khuyên Mèn bỏ thói hung hăng bậy bạ
- Mèn xót thương Choắt và ân hận vô cùng về bài học đường đời đầu tiên
3 Nội dung và nghệ thuật:
a Nghệ thuật:
- Kể chuyện kết hợp với miêu tả.
- Xây dựng hình tượng nhân vật Dế Mèn gần gũi với trẻ thơ
- Sử dụng hiệu quả các phép tu từ
- Lựa chọn lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc
b Ý nghĩa:
- Đoạn trích nêu lên bài học: Tính kiêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại người khác, khiến ta phải ân hận suốt đời.
B Sông nước Cà Mau:
1 Tóm tắt văn bản:
Trang 2 Bài văn miêu tả cảnh quan thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau, mảnh đất tận cùng phía Nam của Tổ quốc Cảnh thiên nhiên ở đây thật hoang sơ và hùnh vĩ, đặc biệt là hình ảnh dòng sông và rừng đước Cảnh chợ Năm Căn là hình ảnh trù phú, độc đáo, tấp nập về sinh hoạt của con người ở vùng ấy
2 Nghệ thuật:
- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể
- Lựa chọn những từ ngữ chính xác; kết hợp các phép tu từ
- Sử dụng ngôn ngữ địa phương
- Kết hợp miêu tả và thuyết minh
3 Ý nghĩa:
- Sông nước Cà Mau là đoạn trích độc đáo và hấp dẫn, thể hiện sự
am hiểu,tấm lòng gắn bó của tác giả đối với thiên nhiên và con người vùng đất Cà Mau
II- Bài tập mẫu:
Bài 1:(trang 23)
* Cảm nhận về vùng đất Cà Mau
- Cảm nhận về thiên nhiên vẻ đẹp hùng vĩ đầy sức sống
+ Không gian mênh mông trời nước cây lá toàn màu xanh thơ mộng + Âm thanh rì rào bất tận của tiếng sóng, gió, rừng cây
+ Sông ngòi kênh rạch chi chít: Rạch Mái Giầm, kênh Ba Khía, kênh
B Mắt
+Dòng sông Năm Căn; rộng hơn ngàn thước, nước đổ ầm ầm ngày đêm, cá bơi hàng đàn đen trủi
+ Rừng đước cao ngất như bức trường thành vô tận
+ Chợ Năm Căn; trù phú, đông vui, tấp nập, thuyền bè san sát, những đóng gỗ cao như núi, bến vận hà nhộn nhịp, những ngôi nhà bè ánh đèn măng sông sáng rực
+ Độc đáo; họp trên sông như khu phố nổi, thuyền bán hàng len lỏi, tiếng nói, màu sắc quần áo người bán hàng
Bài 2: Câu 4b (trang 22 SGK)
* Các động từ trong câu: thoát qua, đổ ra, xuôi về
* Không thể thay đổi trình tự các động từ ấy vì như thế sẽ làm sai lạc nội dung đặc biệt là sự diễn tả trạng thái hoạt động của con thuyền trong mỗi khung cảnh
- Thoát qua; nói con thuyền vượt qua một nơi khó khăn nguy hiểm
- Đổ ra; diễn tả con thuyền từ con kênh nhỏ đổ ra dòng sông lớn
Trang 3- Xuôi về; diễn tả con thuyền nhẹ nhàng xuôi theo dòng nước nơi dòng sông êm ả
III- Bài tập vận dụng:
Bài tập 1:Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật Dế
Mèn
* Ngoại hình:
- Nét đẹp, khoẻ mạnh
* Tính cách:
- Nét chưa đẹp; kiêu căng tự phụ
- Nét đẹp; yêu đời, tự tin - ân hận, sám hối
Bài tập 2: Để có cơ thể khoẻ mạnh ta cần phải làm gì?
Bài tập 3: từ bài Sông nước Cà Mau hãy viết đoạn văn miêu tả dòng sông hay khu rừng mà em có dịp quan sát.