Trên cơ sở các tri thức đó tác giả luận văn đã đề cập và làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn của khiếu nại , giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai ta ̣i các khu côn g nghiê ̣p, [r]
Trang 1Giải quyết khiếu nại về đất đai tại các khu công nghiệp của các cơ quan hành chính nhà
nước ở tỉnh Bắc Giang hiện nay
Nguyễn Thị Thu Hằng
Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 60 38 01 Người hướng dẫn: TS Vũ Trọng Hách
Năm bảo vệ: 2011
Abstract: Cơ sở lý luâ ̣n của giải quyết khiếu na ̣i về đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p của các cơ quan hành chính nhà nước Nghiên cứu thực tra ̣ng pháp luâ ̣t và thực tiễn giải quyết khiếu nại về đất đai tại các khu công nghiệp của các cơ quan hành chính nhà nước trên đa ̣i bàn tỉnh Bắc Giang Đưa ra phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại về đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p ở nước ta hiện
nay
Keywords: Pháp luật Việt Nam; Cơ quan hành chính; Bắc giang; Khiếu nại; Đất đai Content
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân đã được Hiến pháp quy định Giải quyết khiếu nại là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước Việc giải quyết khiếu nại tốt góp phần ổn định tình hình chính trị xã hội, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển Từ trước đến nay Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến công tác giải quyết khiếu nại của công dân và đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, văn bản quy phạm pháp luật quy định về vấn đề này, trong đó có Pháp lệnh về khiếu nại, tố cáo năm 1991; Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998 (sửa đổi, bổ sung năm 2004 và năm 2005); Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996 (sửa đổi, bổ sung năm 1998, 2006), Luật Tố tụng hành chính (năm 2010)… Việc ban hành các văn bản pháp luật nêu trên đã tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc và tạo điều kiện thuận
Trang 2lợi cho công dân thực hiện quyền khiếu nại, khiếu kiện hành chính; làm cơ sở cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc giải quyết khiếu nại và khiếu kiện hành chính
Trong thời gian qua, mặc dù các cấp, các ngành đã có những cố gắng trong công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại nhưng tình hình khiếu nại hành chính vẫn diễn ra hết sức phức tạp Số các vụ việc tăng nhanh, tính chất gay gắt, khiếu nại đông người, vượt cấp ngày càng gia tăng, trong đó có một số vụ việc trở thành điểm nóng xảy ở nhiều địa phương, gây mất ổn định an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Nhiều đoàn khiếu nại đông người có tổ chức đến trụ sở cơ quan và nhà riêng của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước để khiếu nại, nhất là trong thời gian diễn ra cuộc họp Trung ương, Quốc hội, bầu cử Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp Nhiều vụ việc đã được tập trung giải quyết nhưng không dứt điểm được Ở một số địa phương khiếu nại diễn ra trên bình diện rộng Nội dung khiếu nại chủ yếu liên quan đến đất đai, đất đai tại các khu công nghiệp như: khiếu nại về giá đất khi thu hồi, giải toả; đòi lại đất đai của tập đoàn sản xuất; đòi lại đất đã giao cho người khác; khiếu nại về việc bố trí tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
Hoạt động giải quyết khiếu nại ở nước ta nói chung và trong lĩnh vực đất đai tại các khu công nghiệp nói riêng đã có nhiều tiến bộ, tốc độ giải quyết khiếu nại nhanh hơn, tỷ lệ vụ việc khiếu nại được giải quyết nhiều hơn, hạn chế tình trạng khiếu nại nhiều cấp, khiếu nại lòng vòng, vượt cấp… Tuy nhiên, hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính trong thời gian qua cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế , bất cập, nhất là giải quyết về khiếu na ̣i đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p Có nguyên nhân chủ quan từ phía cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại như chưa làm tốt trách nhiệm giải quyết khiếu nại, chưa dành thời gian thỏa đáng, tập trung chỉ đạo giải quyết khiếu nại của dân nhất là với những khiếu nại phức tạp, kéo dài, còn tình trạng lảng tránh trách nhiệm trong giải quyết khiếu nại; một bộ nhận nhân dân còn chưa nhận thức và sử dụng đúng đắn quyền khiếu nại của mình, lợi dụng khiếu nại gây khó khăn cho các hoạt động quản lý nhà nước, cố tình khiếu nại kéo dài, khiếu nại vượt cấp… Có nguyên nhân khách quan là hệ thống pháp luật về khiếu nại, giải quyết khiếu nại, Luật đất đai và hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành vẫn chưa đầy đủ, hoàn chỉnh, đồng bộ… Mô hình giải quyết khiếu nại hiện nay còn nhiều hạn chế làm ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết khiếu nại
Vì những lý do trên tôi đã chọn đề tài: "Giải quyết khiếu nại về đất đai tại khu công
nghiệp của các cơ quan hành chính nhà nước ở tỉnh Bắc Giang" làm luận văn cao học luật
Trang 3Đề tài vừa có tính khách quan, cấp thiết vừa có tính lý luận và thực tiễn trong điều kiện hiện nay
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Mục đích của luận văn: Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích làm rõ những vấn đề lý
luận, thực tiễn về khiếu nại, giải quyết khiếu nại về đất đai ở nước ta hiện nay, luận văn đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả giải quyết khiếu nại về đất đai tại các khu công nghiệp
Nhiệm vụ của luận văn : Nghiên cứu , làm sáng tỏ những vấn đề về : Khiếu nại , thực trạng giải quyết khiếu nại về đất đai ta ̣i cá c khu công nghiê ̣p của cơ quan hành chính nhà nước
ở tỉnh Bắc Giang hiện nay ; phương hướng , giải pháp nâng cao hiệu lực , hiệu quả giải quyết
khiếu nại hành chính về đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p ở nước ta hiện nay
3 Tình hình nghiên cứu đề tài
Những vấn đề liên quan đến khiếu nại hành chính đã được nhiều công trình khoa học
ở nhiều cấp độ đề cập và nghiên cứu như: Thanh tra nhà nước (1996), Việc giải quyết khiếu
nại của công dân trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước sau khi Toà án hành chính được thiết lập, đề tài nghiên cứu khoa học; Thanh tra nhà nước (2004), Hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính, đề tài nghiên cứu khoa học; Thanh tra nhà nước (2004), Xây dựng quy trình nghiệp vụ giải quyết khiếu nại hành chính, đề tài nghiên cứu khoa học;
Nguyễn Thế Thuấn, Tăng cường hiệu lực của pháp luật trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sỹ luật học; Trần Văn Sơn, Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan hành chính nhà nước hiện nay, Luận án tiến sỹ luật học ; Nguyễn Thi ̣ Minh Hà (2002), Thẩm quyền giải
quyết khiếu nại , tố cáo của cơ quan hành chính nhà nước , Luâ ̣n văn cao ho ̣c luâ ̣t ; Đinh Văn
Minh (2005), Hoàn thiện pháp luật nhằm đổi mới cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở
Việt Nam, Luận văn cao học luật; Nguyễn Hoài Thoa (2005), Giải quyết khiếu nại về đất đai của các cơ quan hành chính nhà nước ở tỉnh Hải Dương hiện nay , Luận văn cao học luật;
Trương Tiến Dũng (2007), Giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước
về đất đai ở nước ta hiê ̣n nay , Luâ ̣n văn cao ho ̣c quản lý hành chính công Tuy nhiên, cho
Trang 4đến nay vấn đề giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai tại các khu công nghiệp ở nước ta trong điều kiện hiện nay vẫn còn ít được quan tâm nghiên cứu một cách có hệ thống dưới góc
độ lý luận cũng như thực tiễn
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn
Luận văn tập trung vào nghiên cứu hai vấn đề lớn: Tình hình khiếu nại hành chính
và giải quyết khiếu nại hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước, cá nhân có thẩm quyền ở nước ta hiện nay
Phạm vi nghiên cứu của luận văn chủ yếu đề cập đến vấn đề khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p ở tỉnh Bắc Giang
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam; chính sách, pháp luật của Nhà nước về khiếu nại, giải quyết khiếu nại, quyền sử dụng đất… tôn trọng bảo vệ các quyền của công dân
Các phương pháp được sử dụng trong luận văn bao gồm: phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, tổng kết thực tiễn, khảo sát, điều tra…
6 Đóng góp mới của luận văn
Với giới hạn là một luận văn cao học nội dung luận văn là kết qủa tổng hợp nhận thức của tác giả về nhà nước, pháp luật, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội trong thời gian học tập và nghiên cứu khoa học tại Khoa Luâ ̣t - Đa ̣i ho ̣c Quốc gia
Hà Nội Trên cơ sở các tri thức đó tác giả luận văn đã đề cập và làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn của khiếu nại , giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai ta ̣i các khu côn g nghiê ̣p, từ
đó làm cơ sở cho việc đề xuất những phương hướng, giải pháp có tính khả thi nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính trên lĩnh vực này trong tình hình hiện nay Với những kết quả đạt được, luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những người làm công tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập trong lĩnh vực chuyên ngành
7 Kết cấu của luận văn
Trang 5Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luâ ̣n của giải quyết khiếu na ̣i về đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p
của các cơ quan hành chính nhà nước
Chương 2: Thực tra ̣ng pháp luâ ̣t và thực tiễn giải quyết khiếu na ̣i về đất đai ta ̣i các
khu công nghiê ̣p của các cơ quan hành chính nhà nước trên đại bàn tỉnh Bắc Giang
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu
nại về đất đai ta ̣i các khu công nghiê ̣p ở nước ta hiện nay
References
1 Bộ Tài chính (2004), Thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 07/12 hướng dẫn thi hành
Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất,
Hà Nội
2 Chính phủ (1999), Nghị định số 67/1999/NĐ-CP ngày 7/8 quy định chi tiết và hướng dẫn
thi hành Luật Khiếu nại, tố cáo, Hà Nội
3 Chính phủ (2001), Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn
2001-2010, Hà Nội
4 Chính phủ (2002), Nghị định 62/2002/NĐ-CP ngày 14/6 sửa đổi, bổ sung một số điều
của Nghị định 67/1999/NĐ-CP ngày 7/8/1999 của Chính phủ, Hà Nội
5 Chính phủ (2004), Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10 hướng dẫn thi hành Luật
Đất đai 2003, Hà Nội
6 Chính phủ (2004), Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10 về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực đất đai, Hà Nội
7 Chính phủ (2004), Nghị định số 184/2004/NĐ-CP ngày 29/10 về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực đất đai, Hà Nội
8 Chính phủ (2004), Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11 về phương pháp xác định
giá đất và khung giá các loại đất, Hà Nội
9 Chính phủ (2004), Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12 về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi nhà nước thu hồi đất, Hà Nội
Trang 610 Chính phủ (2004), Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 3/12 về thu tiền sử dụng đất, Hà
Nội
11 Chính phủ (2004), Mấy vấn đề lớn về phát triển kinh tế-xã hội năm 2005, Hà Nội
12 Chính phủ (2005), Nghị định số 101/2005/NĐ-CP ngày 03/8 về thầm định giá, Hà Nội
13 Chính phủ (2005), Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11 về thu tiền thuê đất, thuê
mặt nước, Hà Nội
14 Chính phủ (2006), Nghị định 136/2006/NĐ-CP ngày 14/11 quy định chi tiết và hướng
dẫn thi hành một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo và các Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo, Hà Nội
15 Chính phủ (2007), Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5 quy định bổ sung về việc cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai, Hà Nội
16 Chính phủ (2008), Nghị định số 44/2008/NĐ-CP ngày 09/4 sửa đổi, bổ sung một số điều
Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ, Hà Nội
17 Chính phủ (2009), Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8 quy định bổ sung về quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Hà Nội
18 Chính phủ (2010), Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12 về sửa đổi, bổ sung một số
điều của Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất, Hà Nội
19 Chính phủ (2010), Nghị định số 121/2010/NĐ-CP ngày 30/12 về sửa đổi, bổ sung một số
điều của Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước, Hà Nội
20 Đảng Cộng sản Việt Nam (1995), Văn kiện Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ
tám (khóa VII), Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
21 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
Trang 723 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Chỉ thị số 09/CT-TW ngày 6/3 của Ban Bí thư về một
số vấn đề cấp bách cần thực hiện trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, Hà Nội
24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
25 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành trung ương khóa
X, Nghị quyết số 04-NQ/TW "về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí", Hà Nội
26 Nguyễn Huy Hòa (2006), "Trao đổi một số quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số
điều của Luật Khiếu nại, tố cáo", Thanh tra, (5), tr 24-26
27 Nguyễn Văn Kim (2004), Vai trò của các cơ quan Thanh tra Nhà nước trong giải quyết
khiếu nại hành chính ở Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện Chính trị Quốc gia
Hồ Chí Minh, Hà Nội
28 Quốc hội (1946), Hiến pháp, Hà Nội
29 Quốc hội (1959), Hiến pháp, Hà Nội
30 Quốc hội (1980), Hiến pháp, Hà Nội
31 Quốc hội (1992), Hiến pháp, Hà Nội
32 Quốc hội (1993), Luật Đất đai, Hà Nội
33 Quốc hội (1998), Luật Khiếu nại, tố cáo, Hà Nội
34 Quốc hội (1998), Luật Đất đai (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
35 Quốc hội (2001), Hiến pháp (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
36 Quốc hội (2001), Luật Đất đai (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
37 Quốc hội (2003), Luật Đất đai, Hà Nội
38 Quốc hội (2004), Luật Khiếu nại, tố cáo (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
39 Quốc hội (2004), Nghị quyết số 30/2004/QH11 ngày 15/6 về công tác giải quyết khiếu
nại, tố cáo trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước, Hà Nội
40 Quốc hội (2005), Luật Khiếu nại, tố cáo (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
41 Quốc hội (2010), Luật Tố tụng hành chính, Hà Nội
Trang 842 Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Giang (2005-2010), Báo cáo tình hình và công tác giải
quyết tranh chấp khiếu nại, tố cáo về đất đai từ năm 2005-2010, Bắc Giang
43 Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Giang (2005-2010), Báo cáo tình hình công tác quản
lý đất đai từ năm 2005 - 2010, Bắc Giang
44 Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Giang (2005-2010), Báo cáo kết quả công tác thanh tra và
giải quyết khiếu nại tố cáo từ năm 2005 - 2010, Bắc Giang
45 Trần Văn Sơn (2005), "Hoàn thiện quy định của Luật khiếu nại, tố cáo về giải quyết
khiếu nại, tố cáo đông người", Thanh tra, (7) tr 6-7
46 Thanh tra Chính phủ (2005), Báo cáo công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo năm
2005 và phương hướng nhiệm vụ năm 2006, Hà Nội
47 Thanh tra Nhà nước (1996), Hệ thống hóa các quy định pháp luật về khiếu nại hành
chính, Hà Nội
48 Thanh tra Nhà nước - Viện Khoa học Thanh tra (2004), Hiệp định thương mại song
phương Việt Nam - Hoa Kỳ và cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính ở Việt Nam, Nxb
Tư pháp, Hà Nội
49 Thanh tra tỉnh Bắc Giang (2009), Báo cáo công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo
năm 2009 và phương hướng nhiệm vụ năm 2010, Bắc Giang
50 Nguyễn Văn Thanh, Đinh Văn Minh (2002), Đổi mới cơ chế giải quyết khiếu kiện hành
chính ở Việt Nam hiện nay, Nxb Tư pháp, Hà Nội
51 Nguyễn Công Tình (2005), "Vấn đề gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với người khiếu nại và
người bị khiếu nại - thực tiễn việc áp dụng", Thanh tra, (6), tr 31-32
52 Nguyễn Công Tình (2005), "Vấn đề gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với người khiếu nại và
người bị khiếu nại - thực tiễn việc áp dụng", Thanh tra, (9), tr 37-38
53 Trường Cán bộ Thanh tra (2003), Văn bản pháp luật về Thanh tra và khiếu nại, tố cáo,
Nxb Thống kê, Hà Nội
54 Trường Đại học Luật Hà Nội (1998), Từ điển Giải thích thuật ngữ Luật học, Nxb Công
an nhân dân, Hà Nội
55 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1981), Pháp lệnh quy định việc xét, giải quyết khiếu nại, tố
cáo của công dân, Hà Nội
Trang 956 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1991), Pháp lệnh Khiếu nại, tố cáo của công dân, Hà Nội
57 Nguyễn Như Ý (Chủ biên) (1998), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb Văn hóa thông tin, Hà
Nội