- Vì sao khi đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở 2 đầu cuộn thứ cấp cùng xuất hiện 1 hiệu điện thế xoay chiều. - Hiệu điện thế ở 2 đầu các cuộn [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS LÝ NHƠN
GV LÊ NGỌC ĐIỂM
Hướng dẫn học sinh học tự học ở nhà
Bài 37: MÁY BIẾN THẾ
I Yêu cầu cần đạt được sau khi học bài máy biến thế
1 Kiến thức:
- Nêu được các bộ phận chính của máy biến thế gồm 2 cuộn dây dẫn có
số vòng dây khác nhau được quấn quanh 1 lõi sắt chung
- Nêu được công dụng chính của máy biến thế là làm tăng hay giảm hiệu
điện thế hiệu dụng theo CT :
U N
- Giải thích được vì sao máy biến thế lại hoạt động được với dòng điện
xoay chiều mà không hoạt động được với dòng điện 1 chiều không đổi
2 Kĩ năng:
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt máy biến thế ở 2 đầu đường dây tải điện
- Biết vận dụng kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ để giải thích các
ứng dụng trong kĩ thuật
3 Thái độ:
- Rèn luyện phương pháp tư duy, suy diễn một cách lôgic trong phong
cách học vật lý và áp dụng kiến thức vật lý trong kĩ thuật và đời sống
II Bài mới
Hoạt động 1: Đặt vấn đề Tìm hiểu cấu tạo của máy biến thế và hoạt động của máy
biến thế.
HS TÌM HIỂU
+ Các bộ phận chính của máy
biến thế?
+ Số vòng dây của 2 cuộn
có giống nhau không?
+ Lõi sắt có cấu tạo như
thế nào? Dòng điện từ
cuộn dây này có truyền
sang cuộn dây kia được
không? Vì sao?
- Nhận xét Kết luận
- HS: Đọc tài liệu và xem máy biến thế nhỏ, nêu lên cấu tạo của máy biến thế
- HS: Trả lời
I Cấu tạo của máy biến thế
1 Cấu tạo:
Có 2 cuộn dây: cuộn sơ cấp
và cuộn thứ cấp có số vòng
n1, n2 khác nhau
- 1 lõi sắt pha silíc chung
- Dây và lõi sắt đều bọc chất cách điện nên dòng điện của cuộn sơ cấp không truyền trực tiếp sang cuộn thứ cấp
Trang 2Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên tắc hoạt động của máy biến thế.
- HS trả lời câu C1
- HS tìm hiểu Nguyên tắc
hoạt động của máy biến
thế?
- HS tìm hiểu rút ra kết
luận
- HS: Trả lời
- HS: Trả lời C2
2.Nguyên tắc hoạt động
C1: Đèn sáng Vì khi có hiệu điện thế xoay chiều đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp thì sẽ tạo ra trong cuộn dây đó một dòng điện xoay chiều Lõi sắt bị nhiễm từ và trở thành một nam châm có từ trường biến thiên; số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây thứ cấp biến thiên Do đó trong cuộn dây thứ cấp xuất hiện một dòng điện cảm ứng làm cho đèn sáng
C2: Đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp 1 hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn dây đó
có dòng điện xoay chiều chạy qua, từ trường trong lõi sắt luôn phiên tăng giảm vì thế
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp luôn phiên tăng giảm, kết quả
là trong cuộn thứ cấp xuất hiện 1 dòng điện xoay chiều Một dòng điện xoay chiều phải do 1 hiệu điện thế xoay chiều gây ra Bởi vậy ở 2 đầu cuộn thứ cấp có hiệu điện thế xoay chiều
3 Kết luận: HS tìm hiểu
trong SGK
Hoạt động 3: Tìm hiểu tác dụng làm biến đổi hiêu điện thế của máy biến thế.
- Giữa U1; U2; n1; n2 có mối
quan hệ nào? - HS: Đưa ra dự đoán về
II Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến
thế
Trang 3- Thông báo
+ Nếu n1 > n2 -> U1 như
thế nào đối với U2 -> máy
đó gọi là tăng thế hay hạ
thế?
U1/U2 = n1/n2 >1 -> U1> U2
máy hạ thế
U1/U2 =n1/n2 < 1 -> U1 <
U2 máy tăng thế
mối quan hệ
- HS: Đọc nội dung kết luận : sgk
1 Quan sát:
Bảng 1 K Q đo lần TN
U1 (V)
U2 (V)
n1 (vòng)
n2 (vòng)
C3: Hiệu điện thế ở 2 đầu mỗi đoạn cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn dây
2 Kết luận: sgk/101
- Khi U1>U2 -> Máy tăng thế
- Khi U1< U2 -> Máy hạ thế.-+
Hoạt động 4: Tìm hiểu về cách lắp đặt máy biến thế ở 2 đầu đường dây tải điện
- Để có U cao hàng ngàn
vôn trên đường dây tải
điện để giảm hao phí điện
năng thì phải làm như thế
nào?
+ Khi sử dụng dùng hiệu
điện thế thấp thì phải làm
như thế nào?
- GV: Kết luận
- HS: Trả lời
III Lắp đặt máy biến thế ở
2 đầu đường dây tải điện
- Dùng máy biến thế lắp ở đầu đường dây tải điện tăng hiệu điện thế
- Trước khi đến nơi tiêu thụ thì dùng máy biến thế hạ hiệu điện thế
Hoạt động 5: Vận dụng
- GV: Yêu cầu HS hoạt
động cá nhân trả lời C4
- GV: Gọi 1 HS lên bảng - HS: lên bảng chữa C4
IV Vận dụng
C4: U1 = 220V; U2 = 6V; U'2
= 3V
1
n = 4000 vòng; n2=?
Trang 4chữa C4.
- GV: Tổ chức thảo luận lớp
nhận xét, kết luận
- Lớp thảo luận nhận xét, kết luận
=> n2 = (vòng)
=> n'2 = (vòng)
3 Củng cố:
- Vì sao khi đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở 2 đầu cuộn thứ cấp cùng xuất hiện 1 hiệu điện thế xoay chiều?
- Hiệu điện thế ở 2 đầu các cuộn dây của máy biến thế liên hệ với số vòng dây của mỗi cuộn như thế nào?
* HS phải tìm hiểu trả lời hai câu hỏi trên
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Làm bài tập trong SBT
- Ôn lại cấu tạo và hoạt động của máy phát điện và máy biến thế
