Dùng hình ảnh làm phương tiện dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ

Giao vian phai ton nhieu thdi gian dau tU cho bai hpc va khi tri^n khai ircn Idp thi chung ta phai biet djnb hudng cho ngudi hpc d^ trinh cho khdng khi Idp te nhat, hoac tranh cho ndi [r]

DUNG HINH A N H LAM PHl/ONG TIEN

DAY TIENG VIET NHl/ MOT NGOAI N G Q

• • • •

Nguyen Thi Hi Khoa Viet Nam hpc Trudng DH KHXH&NV, DHQG Tp, HCM

1. M 6 DAU

Pbuong phap true quan la mdt trong nbihig phuong phap tuong

ddi cd di^n trong qua trinh day hpc Viae %\x dung giao cu true quan

trong qua trinh day hpc ndi chung day tia'ng ndi riang la mot edng viec kha quan trpng Nd gdp phdn dang k^ vao su thanh edng ciia giao vian trong mdt gid giang Trong cac giao cu true quan, hinh anh la mot phin khdng th^ thia'u, dac biet la cac Idp ngoai ngiJ Hinh anh minh hpa true quan se giup ngudi hpc linh hoi nhihig kien tbiic mdt each ro rang va khae sau vao trf nhd ciia hp

Trong qua trinh day tieng Viet, viec dung hinh anh nhu mdt edng

cu giang day rat can thiet va him fch Day tieng Viet, ngudi giao vian

cd th^ diing hinh anh d^ luyen tap nhimg kl nang nhu: day phat am, day via't, day ndi

2 NHUNG TI$N LOI VA BAT TI$N KHI DUNG HINH ANH TRONG QUA TRINH DAY T i f NG

2.1 Nhiimg tien Ipi

• Hinh anh la mdt edng cu tnrc quan sinh ddng Bang thi giae, ngudi hpc cd tha' nam bat dupe khai niem hoac ddi tupng trong hinh anh ma giao vian cung ca'p Su dung hinh anh ludn tao cho ngudi hpc mdt cam giae thfch thu vi nd cd mau sac va bd cue rd rang

• Den mdt trinh dp cao hon khi tiep can hinh anh ngudi hpc pUi

dimg trf tudng tupng cua minh di tu duy tCr mau sac bd cue cung nhu bdi canb ma burc anh mang lai Cd nghia la hp phai van dung Xii tuong

tudng de nam bat dupe ndi dung ma hinh anh the hien

• Khi cung csfp hinh anh, giao vian phai ebon Ipc nhihig hinh anh

da dang ve ndi dung da' kfcb thfch de sang tao cua ngudi hpc

• Hien nay, viec tim hinh anh ngay cang dl dang hon nhd c6 su

bd trp ciia internet

2.2 Nhiirng bat Ipi

• Cd nhimg khai niem triru tupng khdng tha' dung hinh anh it

h\iu hien

• Viec tim kiem hinh anh phii hop ddi bdi giao vian phai mSl nhiau ihdi gian

• Viae diing hinh anh khi day tieng Viet ddi bdi vai trd ciia giao vian Giao vian phai ton nhieu thdi gian dau tU cho bai hpc va khi tri^n khai ircn Idp thi chung ta phai biet djnb hudng cho ngudi hpc d^ trinh cho khdng khi Idp te nhat, hoac tranh cho ndi dung di Ian man ra khoi trpng tarn cua van de ngiJ phap hoac ti^ vung ma muc dich ciia ngir&i day dat ra

3 DUNG HINH ANH TRONG QUA TRINH DAY TI^NG

Trong qua trinh day tieng Viet, giao vian thudng tap trung vao bdn kl nang co ban la nghe - ndi - dpe - viet Trong do, d cac trinh d6

CO ban, kl nang ndi thudng dugc uu tian bang dau cho ca ddi tupng la

sinh vien chuyen nganh tieng Viet lan ddi tupng la hpc vian hpc ti^ng Viet ngan ban Ddi tupng hpc tieng Viet ngan ban la nbihig ngudi hoc lieng Viet de giao tiep Hp la nhimg ngudi that su chi cin tia'ng Viat d^ giao tiep thong thudng khi song hoac lam viec d Viet Nam nan dd'i vcfi

hp viei - dpc khdng phai la kl nang ma hp edn luyen tap trong Idp C6n ddi vdi sinh vien chinh quy tir cac nude khae den Viat Nam hp diroc hpc ca bdn kT nang Muc dich du hpc la da' nang cao cac kha nang khae nhu nghe - ndi va tham nhap vao mdi trudng ngdn ngir ma ho dang hpc Cdn vice hpc viet - dpc hp cd th^ hpc chfnh tai nude cua

140

• minh V i ^ i h i g If do tran nan viae luyan vieft trong qua trinh day tilfng

° Viat hinh nhu chua dupe phat buy mdt each triet di Theo chung tdi

nghi, kl nang vift phai dupe ren luyan trong sudt qua trinh hpc ngoai

ngi^ Vau ciu ciia mdt bai vi€ft la phai: dung chfnh ta, dung ngi^ phap,

dung ndi dung sau eiing la Idi van phai trau chudt, dian dat trdi chay

Chfnh vi yau edu viet dung chfnh ta ma giao vien eSn phai luyan tap tiir khi ngudi hpc bude vao hpc cac kien thu"c can ban, ndi edch khae nghia la ki nang vi^t phai dupe ren luyen tir khi ngudi hpc bat d^u hpc phat am Na'u tach phat am ra khdi via't thi viae phat am khdng hoan chinh ma sau nay viae vift eiing khdng hoan tbien dupe

Khi hpc phat am giao vian cd thi ren luyan cho hpc vian phat am dung

chfnh ta Phat am dung thi via't dung, ndi dung va nghe dung

3.1 Dung hinh anh khi day phat km

Trong gid hpc pbdt am ngoai nhihig don vi cd trong giao trinh,

ngudi day cd ihi chudn bi tham nhihig hinh anh d^ xay dung mdt

chudi boat ddng trong gid hpc: nhin nghe lap lai nhin lap lai -nghe

Khi day phat am viae dua hinh anh vao gid hpc nhu mdt giao cu

tnrc quan giiip ngudi hpc nhd iix rat nhanh va rat lau So vdi viec dich

sang tia'ng Anh thi viec diing hinh anh cd hieu qua hon Mac khae viec dich sang tia'ng Anh ddi khi gay khd khan cho nhihig ngudi khdng bie't tia^ng Anh hoac khdng sii dung tieng Anh nhu mdt ngdn ngiJ tbii bai thi

hp phai vA va chuya'n dich tCr tieng Viet sang tieng Anh roi tir tieng Anh sang tia'ng ban ngxi Dd la mdt thach do ddi vdi hp, lam cho hp

cam thSty tia'ng Viet xa hon khd tia'p can hon Hon niJa viec chuyen dich nhu vay khdng the tao dupe a'n tupng cho ngudi hpc ve mot tir nao

dd ma ngudi day mudn ngudi hpc nhd Trong khi day phat am thi dieu

mi ngudi day tieng Viet thudng gap phai dd la viae mot vai nguyen am hoac pbu am trong tieng Viet cd nhimg tieng ban ngvt ciia ngudi hpc

thi khdng cd Liic dd viae Idng nghe va nhan ra su khae nhau de via't dung chfnh ta cdn nbi^u thdi gian cho ngudi hpc Chang ban tr / eh,

khi ren bai am a'y thi giao vian cd tha' diing hinh anh ciia cay /re va chcr

di ddi chia'u va giiip cho hp nhd Na'u hp khdng nhd thi giao vian cd

tha' gpi y nhu "trudng" /tr/ la tre "Chim" /ch/ la chp Nan cd mdt hinh

anh va tao an tupng gdc cho cai am ma hp dupe hpc sau dd liy cai fan

dd de giup hp phan biet

Cach thuc hian: a i m *

• Giao vien chpn nhihig t&i hinh cd ndi dung ma minh mu6D

truyen dat cho ngudi hpc

• Tran Idp giao vien cho ngudi hpc xem qua mdt lupt hinh anh

khdng cd giai thfch gi tham

• Sau dd giao vian vira chi vao hinh vira phat am tir ma hinh do

bieu hien Ngudi hpc dpc theo Viec nay cd th^ thuc hien hai

hay ba Ian

• Lan thur tu giao vien chi vao hinh ma khdng phat am tir tnnSt

Luc dd bat budc ngudi hpc phai nhd tir vung dd tbdng qua mau

sac hoac chi tiet ciia tam hinh di tu minh phat am tir ma hinh

; • anh biau hien

• Sau khi chinh sua tuong ddi hoan chinh each phat am cua sinh

vien, giao vien gpi timg hpc vian nhin hinh va phat am lai

nhimg tir da hpc

• Cudi ciing cho sinh vian viet lai nhimg tir dd

Day la mpi bai hpc phat am bang hinh anh Sau khi hpc cac im

i/e/e giao vian cho sinh vien mot bai hpc phan biet cac am tran bang

hinh anh

cai li xe dap - , 1 •

• ' • o r cai gha

142

chi tdi em be ve nha

Hoc vian cd th^ nhin anh tnrc tiep ma phat am dung ti^ giao vian hudng dSn Hinh inh giup hpc vian nhd lau nhihig tir do hinh anh gpi

ra va cd th^ giup ngudi hpc nhd each viet cung nhu each phat am

Giiip ngudi hpc phat am nhihig tir gSn gidng nhau va nhan ra su

khae biat vi y nghia na'u viae phat am khdng cbfnh xae se gay ra su h'liu 1dm Ngudi hpc se phai ehu y hon khi phat am mdt tir tieng Viet

naodd

3.2 Dung hinh anh khi day viet

Vig^t la mot trong nhihig kl nang quan trpng khi hpc ba't cur ngoai

ngxi nao Khi hpc tia'ng Viet thudng hpc vian rdt bdi rdi va td ve khdng

thfch lam neu bi giao vian yau edu vie't chfnh ta hoac lam bai tap viet Hpc tia'ng Viet d Viet Nam cd nhieu mat thuan Ipi nhimg cung cd nhihig mat ban cha' nha't dinh Trong cac mat ban cbe, cbiing ta da nhan tha'y nha't dd la viec hpc via't Do cac hpc vien cd dieu kien tiep xuc vdi ngudi ban ngi? bang ngay, tieng Viet la ngdn ngir ma hp sijr dung tme tia'p trong qua trinh giao tiep khi song trong moi tnrdng ban ngiJ Viae nghe ndi hia'u vdi bp cd the dupe thuc tap hang ngay qua thuc ta' giao tiep Dieu dd vira la mat thuan Ipi cijng vua la mot bat Ipi ddi vdi ngudi hpc Hp thudng cam thay rat tu tin vi bp ndi ngudi Viet

hi^u va ngudi Viet ndi hp hiiu tbdng qua bdi canb ngdn ngG Hp cam

tha'y tia'ng Viet ciia minh "6n" nhung khi via't thi hp that su thieu tu tin

vi giira ndi va viet cd mdt khoang each nh^t dinh Do dd viec day viet bang hinh anh ft nhi^u giiip hpc vian cam thdy bung thii hon vdi gid hpc via't Day viet qua hinh anh cd nhieu mat tfch cue vi cd the luyen via't cau, via't mau bdi thoai hoac viet mdt doan van, viet mot cau :huyan, tat ca bat ngudn tir mdt biJe tranh

3,2.1, Viei cau

Cach thuc hien:

• Giao vien chpn hinh anh cd th^ la dd vat, nghi nghiap, c6 dy

boa la cho sinh vian xem

• Giao vien gidi ban nhimg nhdm tit va ka't ca'u ngi? phap mi hoc

vian vira hpc de giup hp thuc hanh va on tap lai

• Hpc vien sir dung vd'n tir ciia minh tu viet vao dudi mdi hinh mdt cau

• Giao vian ki^m tra s6a chi?a nbihig Idi ma hpc vian pham ^

ve each dung tir vung cung nhu ve ngiJ phap

• Cudi cung giao vien gpi y nhihig cau viet dung va hay d^ bgc vian tham khao

Tir nhimg hinh anh sau cho hpc vian viet nbihig cau don gian hoac phuc tap tuy theo yeu cau ma giao vien dat ra

Trdi dang mua , Bay gid la 12:35 sang Tran quyin sach

cd mdt qua tao

3,2,2 Viet mot mau hoi thogi ngdn

Cach thuc hien:

• Giao vian chpn nhihig hmh anh cd ket ca'u hoi phurc tap hon d^ hpc vien cd the tudng tupng ra mot miu ddi thoai

• Cho sinh vien thdi gian chuin bi tir 10 den 15 pbiit (cho khoang lOmSu ddi thoai)

• Giao vien cdn xae djnh nbihig vSin d^ ma sinh vian cin luu ^ khi lam bdi thoai

144

• San dd gi^o vian kiim tra lai sura chi^a nhihig Idi chfnh ta hay

ngi^ phap ma phdn Idn hpc vian thudng mac phai

• Gido vian dua ra nhihig cau bdi thoai mlu cd th^ sijr dung trong trudng hop dd Giup hpc vian dn tap lai nhihig phSn da hpc tbdng qua hinh anh se lam cho hp nhd lau hon

Vdi nhihig hinh anh ban dudi yau c^u hpc vien viet mdt mSu bdi iboai

1

A: Cd thflfy bp tha' nao? A: Anh di dau dafy? A: Anh ay lam gi da'y? B: Hp khiau vu dep B: Tdi din ebd di B: Anh ^y vira lai xe

'3,2.3 Viei mot dogn van

Cdch thuc hien:

• Giao vian ebon hinh cd ka't ca'u pbiJc tap vdi nhieu chi tiet Tot nha't la mdt biic tranh sinh boat hoac phong canb

• Yau cSu hpc vian miau ta hoac via't nhihig dieu ma hp tudng tupng ra tfir biic tranh dd vdi mdt so lupng tir gidi ban, thdi gian gidi

ban va nhihig diem ngvt phap gidi ban

• Giao vian kia'm tra bang each cho mdi sinh vien tu dpc lan bai via't ciia minh va ciing ca Idp tim ra nhimg di^m chua hop If hoac nham lin cua ngudi viet

• Giio vian khai quat lai nhihig Idi ma sinh vian thudng gap phai /a cho hp via't lai d nha da' hoan chinh doan van

Cho cac hinh sau yau eSu hpc vian nhin ki va miau ta dudi mdi linh b ^ g ba cau

Day la canh mat trdi lan U^an h6

Tran mat bd cd mdt chi& ghe

Hinh nhu tran dd cd mdt ngudi dang cau ci

Day la canb mot con dudng v^a rdng vira dai

Dpc hai ben dudng co bai hang cay va nhieu

nha cira

d day trong cd ve tmh lang ^^M

4

3.3 Dung hinh anh khi day noi

Trong gid hpc, boat ddng diln giang ddng vai trd quan trpng ii

truyen dat kien thijrc cho hpc vian Nhung neu chi dung phuong phap a'y thi da gay ra su nham chan, nha't la ddi vdi hoc vian hpc ngoai ngQ

Cho nan tbdng qua hinh anh da' cung ca'p tir vung cho hpc vian \l m6l

each lam cho gid hpc sinh ddng hon '" ' ' '

Cach thuc hien: *

• Giao vien chpn hinh anh phii hpp vdi vdn tir ma hpc vifin da dupe trang bi ' i , i L \ I \ i

• Cho hpc vien xem trude trong vai phut (cd tha' cho hpc viSn chuan bi trudc d nha)

• Giao vien dat cau bdi ve npi dung buc tranh Sau dd giai thich nhimg ihdc mac ve tir vung, ngir phap Dong thdi cung ca'p nhihig tir vung cung nhu nhihig cau true ngu phap co ban ma muc dfch ciia gio hpc dat ra

• Hpc vien dung vdn tir san cd cua hp ket hpp vdi nhihig diiu mdi hpc ve npi dung buc tranh da trinh bay lai nhimg gi ma ho nhin tha'y

• Giao vien gpi y each dian dat tdt nha't ve npi dung Mc tranh

Qua dd, hudng d5n mdt so each di3n dat y khae nhau khi trinh bay eiing mpi npi dung nao dd Sua chira each van dung tir ngiJ diing va

146

U'u Slim cm cich thuc hanh nay, trudc hit phai ki den la viae tia'p thu tir vung ciia hpc vian dupe di dang vi tbdng qua hinh anh cu ihi sinh ddng Ngoai viae cung cip kiefn tbiic tir vung, ngir phap, ren

luyan each diln dat cho hpc vian, phuong phap nay cdn phat buy dupe vai trd tfch cue ciia hpc vian trong gid hpc Day la each hieu qua nha't

cho nhihig hpc vian thu ddng ft ndi cd diiu kian tham gia vao boat

ddng tran Idp mdt each tu nhian hon

Ban canb nhihig di^m thuan Ipi tran, phuong phap nay eiing bdc

Id vai ban cha" Do trinh dd chanh lech giiJa cac hpc vian nan cd ngudi

mSft ft thdi gian di trinh bay y kia'n, trong khi dd mdt sd khae lai ton

rat nbi^u thdi gian Cho nan khi hpc vian luan phian ndi se cd mot sd thdi gian chat lam cho khdng khf Idp thia'u sinh ddng Vi tha' vai trd ciia giao vian trong gid hpc nay rat quan trpng Giao vian phai can thiap diing lue, gpi y cd hiau qua ddi vdi timg ddi tupng

4 K^T LUi^N

Viae day tia'ng Viet nhu mdt ngoai ngiJ ddi bdi giao vien phai cbua'n bi nbilu trudc khi len Idp Viec ehu^n bi cac hinh ve, hinh anh thfch hpp da' dung khi giang day giiip cho sinh vian cd mot gid hpc thii

vi nhd dd viae tiep nhan tieng Viet ddi vdi hp trd nan da dang hon hap din hem va thii vi hon

Day tia'ng Viat nhu mdt ngoai ngir la mdt nganb dang phat trien manh d nude ta Tuy nhian he tbdng giao trinh eiing nhu nhimg phuong tian kl thuat hian dai de bd trp cho nd chua that su da dang, phong phii Chfnh viae day tieng Viet bang hinh anh ft nhieu gdp mot chut sac mau cho gid day tham sinh ddng

T A I LIEU THAM K H A O

1 Stephen D Krashen, Tracy D Terrell, The nutural approach,

Alemany Press

2 Nguyan Van Hua ehu bian (2(X)2), Giao trinh tieng Viet cho ngudi nuac ngoai, NXB Giao due

3 Viet Nam hpc vd tieng Viet (2006), (Ki yeu bdi thao khoa hoc)

NXB DHQGHN

4 Mdt sd van da ve ndi dung va phuong phap giang day tia^ng Vift nhu mdt ngoai ngir (2005) (Ki yeu bdi thao khoa hpc) NXB DHQGHN

5 Ngudn hinh anh Hy tir internet

irt'> ot

V-''

i J •>

• \

r \

H

! ' i :

i ' "•*'

•.[>. I ' T

# :

fU i; v -

M •• '^

.V-148