Nắm bắt nhu cầu đọc thực tế của người sử dụng là một trong những điều kiện cẩn thiết lập và thực hiện bước đầu, cung cấp thông tin xác thực nhất đế phân tích nhu cầu đọc hay xu[r]
Trang 1CÁC GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY VĂN HÓA ĐỌC
TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Lương Bé Tám
MỞ ĐẦU
"Nhu cầu đọc" là nhu cẩu lớn trong đời sống xã hội "Đọc" để mở mang tầm
hiểu biê't khái quát về các ngành, các lĩnh vực, về khoa học tự nhiên, công nghệ, thông tin, giải trí; để làm giàu vốn kiến thức bản thân; để nghiên cứu, xây dựng
và hình thành các đề tài khoa học hữu ích; Tuy nhiên, để đáp ứng được "đầy
và đủ" nhu cầu đọc trong xã hội cần nắm bắt được “thói quen đọc" của từng đô'i tượng đọc khác nhau và "xu hướng đọc" theo nhu cầu mới của xã hội Tất cả đều
có nhu cầu chung về tài liệu đọc nhưng "văn hóa đọc" phụ thuộc vào mỗi nhóm bạn đọc khác nhau
Nhu cầu đọc để giải trí - thường không có định hướng rõ rệt hoặc định hướng
mờ nhạt, đôi khi mang tính chất "giết thời gian", "đọc cũng được không đọc cũng được", có thế thây rõ nguyên nhân bắt nguồn tò sự tiến bộ của thời đại 4.0, sự xuất hiện của sách - báo điện tử thay thế dần cách thức đọc truyền thông
Nhu cầu đọc để nghiên cứu - nghiên cứu cho công tác, nghiên cứu cho học tập, nghiên cứu để thực hiện khóa luận hoặc luận án khoa học - Nhu cầu này không chiêm phần lớn về số lượng nhưng lại đòi hỏi và yêu cầu cao về châ't lượng phục vụ
Hai loại nhu cầu này được xác định tương đối thuận lợi Thông qua yêu cầu của bạn đọc đổi vói thủ thư, qua quan sát người đọc hay quá trình đáp ứng, cung câp tài liệu cán bộ thư viện có thể ghi nhận được khá dễ dàng
Qua quá trình công tác phục vụ bạn đọc và luân chuyển tài liệu đến các điểm đọc trong toàn tỉnh, nắm bắt được thực trạng nhu cầu đọc và cập nhật mới nhất
về xu hướng đọc hiện nay, từ đó mạnh dạn đề xuất một số giải pháp thúc đẩy và nhằm phát triển hơn nửa Văn hóa đọc của người Việt nói chung và bạn đọc của tỉnh nói riêng
Trang 270 BỘVÀN HÓA,THỂTHAO VÀ DU LỊCH
I THỰC TRẠNG NHU CẨU ĐỌC • • •
1 Đặc điểm của nhu cẩu đọc
1.1 Đặc điểm nhu cầu đọc
Việt Nam là một quổc gia được thiên nhiên ưu đãi với đường bờ biển dài, nhiều cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, với nhiều sông ngòi chằng chịt và núi rừng bạt ngàn phân hóa
hệ động, thực vật đa dạng và phong phú Dân cư phân bô' theo địa hình, tập trung đông đúc ở các vùng đồng bằng trù phú, màu mỡ; rải rác ở các cao nguyên và trung du, thưa thót hơn ở những noi có địa hình hiểm ữở, khó canh tác hoặc ở vùng ven biển;
Bên cạnh đó, Việt Nam có rất nhiều dân tộc anh em, tự do vê' tín ngưỡng và tôn
giáo, tâìt cả các dân tộc và tôn giáo đoàn kết vững chắc, keo sơn tạo thành "Đại gia đình Việt Nam" với nhiều nền văn hóa, lịch sử rất đa dạng, phong phú đến từ mỗi dân
tộc khác nhau, tâ't yếu ảnh hưởng đến nhu cầu đọc, văn hóa đọc, xu hướng đọc hay phương cách phục vụ bạn đọc cũng rất phong phú và đa dạng
Do đó, quan tâm và đầu tư xây dựng Văn hóa đọc là mục tiêu cần được thực hiện để đáp ứng nhu cầu cần thiết, tác động đáng kể đến đời sông văn hóa tinh thần của nhân dân trong thời kỳ hiện nay
1.2 Đặc điểm nhu cầu đọc của bạn đọc trong tỉnh
Nhóm sử dụng thư viện công cộng chiếm lưu lượt cao hiện nay tại thư viện ữong tình là nhóm bạn đọc thiêu nhi với nhu cầu đọc các tài liệu để giải trí Nhóm bạn đọc này có nhu cầu theo thời điểm, tập trung chủ yếu vào các kỳ nghỉ dài giữa các năm học Giảm nhu cầu trong mùa thi hoặc trong kỳ học
Tiếp đến thuộc nhóm đọc nghiên cứu tài liệu học tập của các đốỉ tượng là sinh viên, học sinh của các trường Đại học hoặc trung học, phổ thông trong địa bàn tỉnh Nhu cầu đọc không nhiều về sô' lượng nhưng thường xuyên và ổn định trong cả năm Ngoài mục đích sử dụng tài liệu để nghiên cứu mở rộng, nhóm bạn đọc này cần sử dụng về không gian và các dịch vụ điện tử tiện ích khác được cung cấp miễn phí tại thư viện
Ngoài ra, nhóm bạn đọc là cán bộ, công chức, viên chức tìm kiếm tài liệu phục
vụ cho công tác không chiếm sô' lượng nhiều về nhu cầu Mặc dù, đây là nhóm đối tượng ưu tiên phục vụ cao nhất theo quy định của thư viện
Nhóm bạn đọc đặc biệt khác phải kể đến là nhóm bạn đọc cao tuổi thuộc nhiều tầng lớp khác nhau, chủ yếu là cán bộ hưu trí
2 Thực trạng nhu cẩu đọc hiện nay
Nhu cầu đọc hiện nay chia thành hai loại hình đọc chủ yếu: "Đọc truyền thông
và Đọc điện tử".
Trang 3VÃN HỐA ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ-THựCTRẠN G VÀ GIẢI PHÁP 7 1
2.1 Đọc truyền thống
,ằĐọc truyền thông" là cách tiếp nhận thông tin thông qua việc đọc các tài liệu có
hình thức như : sách, báo, tạp chí, các ấn phẩm biên soạn sẵn
Bạn đọc tiếp cận với tài liệu trực tiếp tại kho mở hoặc thông qua trung gian là cán bộ thư viện để được phục vụ tài liệu theo yêu cầu đọc Hoặc, chủ động tra cứu, tìm kiêm tài liệu tại hệ thống ưa cứu tài liệu truyền thông mục lục phích, tra cứu theo chủ đề, tên tài liệu hoặc tên tác giả cần đọc
Đáp ứng nhu cầu đọc truyền thống/ thư viện cấp tình hiện nay đã xây dựng rất nhiều các điếm đọc sách tại các phòng đọc sách ở huyện-thị-xã, với sô' lượng sách luân chuyển thường xuyên, đa dạng và phong phú Kể cả việc xây dựng vôn tài liệu cho các phòng đọc sách nơi biên giới, phòng đọc sách tại các đồn biên phòng, các điểm đọc ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đổng bào dân tộc ít người
Đặc biệt trong cách đọc truyền thống, thư viện tổ chức các tài liệu sách, báo, tạp chí tại quán cà phê sách phục vụ bạn đọc có nhu cầu; hoặc quây sách lưu động phục
vụ các hội nghị, hội thảo với các tài liệu được trưng bày; lựa chọn và sắp xếp phù hợp với nội dung chính của hội nghị, hội thảo Định kỳ hàng năm, thư viện phát động các cuộc thi tìm hiểu trong toàn tình, vận động mọi tầng lớp nhân dân cùng tham gia, hưởng ứng thông qua các câu hỏi trắc nghiệm và bài viết về cảm nhận hoặc
ý kiên đóng góp, giải pháp xây dựng, phát triển địa phương Hoạt động được tổ chức nhằm khuyến khích nhu cầu đọc và tìm kiếm, tra cứu tài liệu tại thư viện, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi để bạn đọc tham gia vào các hoạt động do thư viện
tổ chức, hiểu vai trò, vị trí quan trọng của thư viện đối với cộng đồng
Ảnh 2 Phòng đọc sách xã biên giới Nhơn Hưng, Tịnh Biên, An Giang
Trang 472 Bộ VĂN HÓA, THỂ THAO VA DU LỊCH
Tuy vậy nhưng hình thức đọc truyền thống vẫn có những hạn chê' nhất định như sa u :
• Yêu cầu vôn tài liệu được thu thập, bổ sung và xử lý kịp thời, phù hợp nhâ't với xu hướng đọc mới theo từng giai đoạn;
• Người sử dụng tài liệu (bạn đọc) muốn có tài liệu đọc phải đến trực tiếp tại thư viện, thông qua cán bộ thủ thư tư vân các thông tin về tài liệu và lựa chọn tài liệu phù hợp nhâ't với nhu cầu;
• Thủ tục cấp thẻ mượn sách, nội quy mượn sách của thư viện (hạn mức về thòi gian mượn, sô'lượng sách mượn và một số tài liệu chỉ được đọc tại chỗ ) ảnh hưởng đến tâm lý của bạn đọc khi có nhu cầu mượn sách tại thư viện;
• Công tác phục vụ bạn đọc của cán bộ thủ thư cần có cơ câu nhân sự hợp lý đế việc phục vụ đạt hiệu quả tốt nhất Nhân lực phù hợp vói vị trí công việc, giúp quản
lý tốt về vôn tài liệu, tránh thất thoát tài liệu, công tác phục vụ bạn đọc khoa học và tiết kiệm thời gian
"Đọc điện tử" là hình thức sử dụng thiết bị, phương tiện để đọc các tài liệu, thông
tin Hình thức đọc này giúp người đọc tiết kiệm thòi gian để lựa chọn tài liệu phù hợp nhâ't với nhu cầu
"Đọc điện tử" không thể thay thế hoàn toàn hình thức "Đọc truyền thống" bởi vì
nó bị phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác để hình thành
“Đọc điện tử" là hình thức nâng cấp phục vụ nhu cầu đọc theo xu hướng mới của
"Đọc truyền thôhg".
Ngày nay vói sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, phương tiện thông tin có phần đa dạng hơn, vôh tài liệu truyền thôhg sách in nay đã được sô'hóa, các bản in sách được thiết k ế đẹp hơn, nội dung sách được tóm tắt, đăng ký và lưu trữ trên máy
vi tính và hệ thôhg mạng thông tin thư viện nội bộ Thậm chí, có thê’ liên kê't tài liệu giữa thư viện tỉnh với các thư viện trong và ngoài nước khác để tìm kiếm tài liệu Phương pháp đọc này mở rộng tra cứu đế tìm kiêm được nhiều tài liệu, thỏa mãn nhu cầu đọc để nghiên cứu, học tập, công tác và giải trí Không mâ't quá nhiều thời gian để truy xuâ't và cập nhật tình trạng của tài liệu Cán bộ thủ thư bót vất vả hơn trong công tác phục vụ bạn đọc
Tuy nhiên hạn chế của hình thức đọc điện tử cũng không í t :
- Phải có phòng đọc và trang thiết bị chuyên dùng kèm theo như : hệ thống máy
vi tính, mạng internet Mất điện thì không thể đọc được
- Sách điện tử;
Trang 5VÂN HỐA ĐỌC TRONG KỶ NGUYẼN SỐ-THựC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 73
- Các trang thông tin chuẩn hóa để cung cấp đường link cho bạn đọc sử dụng
để đọc thông tin;
- Các phần mềm chuyên dụng để chặn, kiểm soát, bảo trì và quản lý hệ thống đọc điện tử
2.3 Đọc điện tử và đọc truyền thống
Mô hình này hiện nay đã có tại các thư viện viện công cộng trên toàn quốc "Đọc truyền thống và đọc điện tử" được tích hợp thực hiện ữên các xe sách lưu động phục
vụ tại chỗ cho nhân dân ừên địa bàn tinh tại các điếm đọc sách
Xe ô tô thư viện lưu động phục vụ tài liệu sách in và các thiết bị, máy móc truy cập được internet ở các vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc để phục vụ cho các em học sinh và người dân ữải nghiệm các phương tiện thông tin hiện đại này
Xe ô tô thư viện lưu động chi là mô hình thu gọn thử nghiệm tích hợp "Đọc tmyêh thông và đọc điện tử" không thể trải nghiệm hê't các tiện ích khi kê't hợp giữa hai hình
thức đọc nêu trên Xe ô tô thư viện lưu động có tác dụng kích thích nhu cầu đọc, tìm kiếm tài liệu tiện ích và quảng bá, giới thiệu vốn tài liệu và các hoạt động của thư viện Ngoài ra, có thể đọc truyền thông và đọc điện tử tại các thư viện trường đại học, thư viện các tính
Hiện nay, đôi tượng bạn đọc là sinh viên, học sinh phổ thông sử dụng phổ biến hình thức tích hợp này để phục vụ cho nhu cầu nghiên cứu các tài liệu, giáo trình, sách chuyên ngành, tài liệu học tập cơ bản và nâng cao cho các bộ môn Nhu cầu về tài liệu mới, cập nhật theo chương trình cải cách giáo dục mới Tất thường xuyên và liên tục Đôì tượng này sử dụng có hiệu quả các dịch vụ điện tử của thư viện, đồng thời vẫn có
nhu cầu cao đôi với "đọc truyền thông" Một sô'đối tượng khác vẫn còn nhiều bâ't cập.
Ảnh 3 Xe Thư viện lưu động phục vụ tại Trường tiểu học xã miền núi Ô Lâm - huyện
Tri Tôn - tỉnh An Giang.
Trang 674 Bộ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
Tóm lại, nhu cầu đọc ữong nhân dân là rất lớn nhưng thực ữạrtg lại cho thây người đọc không có thói quen sử dụng thư viện công cộng đế tìm kiêm và tra cứu tài liệu theo nhu cầu Nguyên nhân kể đến bao gồm một sô' vân đề sau :
Thứ nhất, sách mới hoặc tài liệu mới xuất bản được quảng bá và giói thiệu, cập
nhật nội dung ưên các trang web về sách có uy tín, bạn đọc có thể đọc tài liệu trực tuyến hoặc đặt mua các tài liệu trực tuyến phù hợp với nhu cầu đọc
Thứ hai, sự tiến bộ của khoa học công nghệ cho ra đời thiết bị điện thoại di dộng •
thông minh tích hợp với các phẩn mềm của công nghệ 4.0, mở ra thời đại của sách điện tử Bên cạnh đó, đời sông kinh tế của xã hội cũng phát triển và nâng cao hơn, các công ty điện tử cạnh tranh nhau về giá cả và các thông số kỹ thuật nên hầu hết người dân đều có thể sở hữu thiết bị đọc điện tử dễ dàng với giá cả phù hợp
Thứ ba, bổ sung vôh tài liệu sách in tại thư viện có hạn mức, phụ thuộc chủ yếu
vào nguồn kinh phí từ nhà nước câp, đôi khi làm cho tài liệu mất đi tính thời sự
Thứ tư, công tác tuyên truyền, giới thiệu về thư viện, vốn tài liệu của thư viện và
các hoạt động của thư viện chưa thực sự hiệu quả, chưa kích thích được nhu cầu và
sự quan tâm từ phía người dùng
Thứ năm, thiết bị, máy móc trang bị để phục vụ cộng đồng cần được đầu tư có
hiệu quả, đảm bảo về độ bền, tính đồng bộ hóa, tiết kiệm năng lượng và khả năng nâng cấp và mở rộng khi cần thiết Tránh chú trọng về sô' lượng nên tập trung vào chất lượng, đảm bảo phục vụ tôì đa nhu cầu sử dụng của bạn đọc
II XU HƯỚNG ĐỌC H lf N NAY
Nghiên cứu về xu hướng đọc của bạn đọc là công tác chuyên môn cần được chú trọng và tăng cường thực hiện Nghiên cứu xu hướng đọc thực chất là một nghiên cứu khoa học về nhu cầu của con người về dịch vụ tiện ích Nắm bắt được nhu cầu, điều chỉnh thực ữạng phù hợp vói xu hướng là tiền đề cho các giải pháp thúc đẩy văn hóa đọc trong kỷ nguyên mới Có rất nhiều tài liệu hỗ trợ nghiên cứu về nhu cầu
của con người và một trong rất nhiều bước thực hiện nghiên cứu là "phân nhóm đôĩ tượng theo nhu cầu".
1 Nhóm đối tượng đọc thiếu nhỉ
Nhóm đọc thiếu nhi từ 06 đến 14 tuổi đa phần có nhu cầu về sách in, thể loại truyện tranh dành cho từng độ tuổi
Từ 06 đêh 10 tuổi thích truyện tranh in màu, nội dung đơn giản, dễ hiểu, hỗ trợ trong việc rèn luyện đọc và phát âm tiêng Việt cho trẻ
Trang 7VẲN HỐA ĐỌC TRONG KỶ NGUYẼN SỐ-THựC TRẠNG VÀ 6IẢI PHÁP 75
Xây dựng vốn tài liệu cho nhóm đọc này cần chú trọng về nội dung sách, ngôn ngữ, cách lập câu và nội dung chính của các bản sách cần kiểm duyệt trước khi bổ sung tài liệu phục vụ
Có thể lựa chọn mở rộng các bộ sách truyện tranh có nội dung về lịch sử Việt Nam, danh nhân thế giới, khoa học thường thức, thế giới động thực vật và học tiêng Anh bằng tranh ảnh Những nội dung trên đa số phụ huynh học sinh đều muốn lựa chọn và hướng dẫn con em tìm đọc
Từ 11 đêh 14 tuổi, nhóm tuổi này sử dụng các bộ truyện tranh để giải trí, khả năng đọc đã thông thạo, có thể tự tìm kiếm các loại sách chữ về các lĩnh vực yêu thích: văn thơ, khoa học, kỹ năng sông, truyện ngắn, tài liệu nâng cao
Xây dựng vốn tài liệu cho nhóm đọc này chú trọng nội dung cần đa dạng, thiết kếbìa sách bắt mắt và sắp xếp sách theo mỗi chủ đề cho từng khu vực ấn định, thủ thư chỉ cần hướng dẫn vị trí sách theo chủ đề và để bạn đọc tự lựa chọn sách theo nhu cầu
Sách truyện tranh cho độ tuổi này có rất nhiều trên các trang mạng điện tử chuyên cập nhật các bản sách mới có trên thị trường Tuy nhiên, nội dung của các bộ truyện rất khó để kiểm soát trên các trang mạng, vì vậy rất đáng quan ngại nếu nội dung không phù hợp hoặc quá nhạy cảm để nhóm tuổi này tiếp cận và có thêm nhu cầu đọc Chính vì vậy, tầm soát về nội dung của các bộ truyện trước khi bổ sung tài liệu phục vụ là công tác không thế thiếu để từng bước xây dựng văn hóa đọc trong
kỷ nguyên số hiện nay
2 Nhóm đối tượng đọc nghiên cứu
Nhóm đổi tượng này phải kể đến các cán bộ công chức, viên chức, sinh viên, học sinh và nhóm nghiên cứu khác
Đôì với nhóm đọc là cán bộ công chức, viên chức hoặc nhóm nghiên cứu khác, tài liệu phục vụ thuộc mọi ngành, đa lĩnh vực Tài liệu bổ sung cần đây đủ cho mọi ngành, lĩnh vực và cập nhật các bản sách tái bản có điều chỉnh, thay đổi về các điều luật, quy định mới kịp thời cho các lượt tìm đọc Bên cạnh đó, tiếp nhận các bản sách biếu tặng của các ban ngành trong tình để sưu tầm, biên soạn thành bộ sưu tập
ấn phẩm qua các thời kỳ, có giá trị về thời gian, phục vụ trưng bày, triển lãm và sử dụng cho các lượt tìm kiêm
Tài liệu cho học sinh, sinh viên phần lớn là các loại sách nâng cao, mở rộng cho các bộ mốn học ờ trường, về nội dung các bản sách thường không thay đổi, cẩn chú trọng về số lượng bản sách phục vụ, đảm bảo đủ số lượng bản phục vụ nhu cầu cho
Trang 87 6 Bộ VẨN HÓA, THỂTHAO VÀ DU LỊCH
bạn đọc Đây là nhóm đối tượng ưu tiên trong phục vụ tài liệu Các nghiên cứu của
nhóm đối tượng này phục vụ cho xây dựng và phát triển kinh tê' - xã hội của địa
phương Do đó, thư viện chú trọng trong việc lấy ý kiến khảo sát vê' nhu cầu đọc để
thực hiện công tác bổ sung tài liệu sao cho phù hợp với nhu cầu thực tế
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu râ't quan tâm đến các tài liệu ngoại văn, tài liệu
điện tử Với phần mềm OPAC của thư viện và việc thử nghiệm cài đặt, thao tác ứng
dụng các phần mềm chuyên dụng cơ bản ữên máy tính giúp thư viện xác định rõ xu
hướng đọc mới của bạn đọc trong thời điểm hiện nay để từ đó bố sung vôn tài liệu
sao cho phù hợp nhâ't và đạt hiệu quả cao nhất
3 Nhóm đối tượng đọc giải trí
Nhóm đối tượng đọc này không chiêm sô' lượng đông nhưng lại có lưu lượt sử
dụng thư viện thường xuyên vì nhu cầu chính của họ là giải trí
Đôi tượng trong nhóm này bao gồm phụ nữ nội trợ, người cao tuổi, cán bộ hun
trí và dân thường Nhu cầu đọc của nhóm đôi tượng này phong phú và đa dạng về
nội dung và loại hình tài liệu; có thể là sách in hoặc báo, tạp chí hay sử dụng mạng
xã hội thông thường Không khó để xác định xu hướng đọc của nhóm bạn đọc này
Phần lớn nhu cầu đọc phụ thuộc vào vào sự tư vẩn và giúp đỡ của cán bộ thủ thư,
giới thiệu về các tài liệu phù hợp
Tài liệu phục vụ cho nhu cầu giải trí không yêu cầu sô' lượng bản sách nhiều hay
giá trị sách quá cao, yêu cẩu chính về nội dung phải đa dạng và phong phú, nhiều
đầu sách đê’ lựa chọn thay thê' kể cả báo và tạp chí
III GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY VẨN HÓA ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Dựa vào nội dung của Quyết định sô' 329/QĐ-TTg ban hành ngày 15/03/2017
phê duyệt Đề án phát triển Văn hóa đọc cho cộng đồng đến năm 2020, định hướng
đến năm 2030 với mục tiêu:
- Xây dựng và phát triển thói quen, nhu cầu, kỹ năng và phong trào đọc (xuất bấn phẩm in và điện tử) trong mọi tầng lớp nhân dân, nhất là trong thanh niên, thiếu
niên, học sinh, sinh viên và chú trọng tới người dân ở vùng nông thôn, vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội khó khăn;
- Cải thiện môi trường đọc;
- Góp phẩn nâng cao dân trí, phát triển tư duy, khả năng sáng tạo, bồi dưỡng
nhân cách, tâm hồn, tăng cường ý thức châp hành pháp luật, hình thành lối sống
lành mạnh trong con người, xã hội Việt Nam, đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập
Trang 9VĂN HÓA ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ -TH ựC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 7 7
Mục tiêu trên là "kim chỉ nam " tạo động lực cho ngành Văn hóa xây dựng các đề
án phát triển văn hóa đọc cho tình nhà
đã có các phương tiện thông tin hiện đại và tiến hành khảo sát về nhu cầu đọc thực
tế tại các điểm đọc đã hình thành, thay đổi các điểm đọc sách nếu khảo sát không thu được nhu cầu đọc;
- Tuyên truyền, quảng bá, phổ biến và giới thiệu về thư viện, vôn tài liệu của thư viện và các hoạt động chính thường xuyên được tổ chức tại thư viện bằng nhiều hình thức như: thiê't kê'và xây dựng trang web riêng của thư viện; Quảng cáo về các cuộc thi tìm hiếu hoặc chương trình, sự kiện sắp tổ chức tại thư viện qua phương tiện thông tin đại chúng (báo đài phát thanh và đài truyền hình ), hợp tác với các cộng tác viên của báo, đài thực hiện các bài viết, bình phẩm, clip giới thiệu về những tác phẩm, sách, tài liệu mới, có giá trị nghiên cứu, học tập, xây dựng nhân cách con người rộng rãi trong nhân dân toàn tình;
- Tìm kiếm các chuyên gia về lĩnh vực quảng bá và xây dựng hình ảnh để có được sự tư vân, hỗ trợ về chuyên môn, nghiệp vụ trong công tác tuyên truyền và quảng bá các hoạt động của thư viện; thoát khỏi các hoạt động "truyền thống" và mạnh dạn phát triển theo xu hướng mới, quảng cáo trên pa-nô, áp-phích, hộp đèn, màn hình led và tranh cổ động;
- Xây dựng hệ thống mạng nội bộ khoa học và chặt chẽ giữa cán bộ thư viện
có chuyên môn, nghiệp vụ và các chuyên gia lập trình; Xây dựng hệ thông liên kết mạng nội bộ vói hệ thông thông tin liên thư viện với các tỉnh; Xây dựng mục tiêu
đạt được là "một thẻ bạn đọc có thể đọc chung cho các thư viện công cộng trên toàn quốc";
- Mua chung các bản quyền phần mềm cơ sở dữ liệu tiện ích, đa dụng và được
nhiều người tiêu dùng lựa chọn để quảng bá, giới thiệu và phục vụ theo nhu cầu bạn
đọc Mục tiêu hướng đêh "khách hàng ưu đãi của các công ty điện tử hàng đầu, hưởng các dịch vụ hậu mãi và đặc Cịuyền sở hữu các bản quyền phần mềm mới nhất" Giá trị của các
bản quyền về sở hữu trí tuệ chính là tài sản vô hình to lớn đứng sau khối tài sản vốn tài liệu tại thư viện;
- Xây dựng và duy trì hoạt động các điểm đọc sách cơ sở qua khảo sát hoạt động
có hiệu quả, xây dựng quy chế hoạt động cho thư viện cơ sở, hỗ trợ về chuyên môn,
nghiệp vụ, chế độ hoặc ưu đãi cho người quản lý hoàn thành nhiệm vụ, giảm thiểu
tình trạng thất thoát tài liệu; Mạnh dạn chuyển đổi các điểm đọc sách thành các thư viện tư nhân nếu hội tụ đủ điều kiện về nhân lực và cơ sở vật chất cơ bản;
- Xây dựng vô'n tài liệu cho thư viện thêm phần đa dạng, phong phú, nâng cao
vị thế và tiềm năng của một thư viện cấp tỉnh không thế không nhắc đến sự hỗ trợ
Trang 1078 Bộ VẦN HÓA, THỂTH AO VÀ DU LỊCH
và phối hợp của các ban ngành trong tỉnh vói thư viện Nhờ có sự quan tâm, giúp
đỡ của các ban ngành, các kế hoạch, phương hướng và hiệu quả hoạt động của thư viện diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn, thúc đẩy và tạo động lực cho công tác xây dựng và hình thành văn hóa đọc cho cộng đổng rộng khắp và toàn diện hơn;
- Đầu tư về cơ sở vật châ't, nâng câp máy móc, thiết bị phục vụ cho các hoạt động của thư viện điện tử Đầu tư về cơ sở vật châ't để bắt kịp xu hướng nhu cầu mới,, kích thích, thu hút nhu cầu sử dụng của bạn đọc, cơ sở để tổ chức các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, khai thác sử dụng cho hoạt động trong nội bộ đơn vị và phục vụ bạn đọc;
- Yếu tô' con người không thê’ thiếu trong vận hành bộ máy hoạt động của thư viện Bên cạnh công tác tuyển dụng viên chức đúng chuyên môn, nghiệp vụ theo cơ câu vị trí việc làm, cần tuyển dụng nhân sự ở các lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp khác, đảm bảo nhân lực phục vụ nhu cầu đọc trong thời kỳ mới đa dạng, phong phú
và phát triển theo sự tiến bộ không ngừng của công nghệ hiện đại, song song đó, cần
tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo ngắn hạn về chuyên môn, nghiệp vụ thư viện để công tác hỗ trợ, hoạch định kếhoạch hoạt động tương thích và phù hợp
IV KẾT LUẬN CHUNG
Phát ừiển nhu cầu đọc thành văn hóa đọc là sự tiên bộ Tất lớn của ngành văn hóa
nói chung và thư viện nói riêng Không quá khó đê’ thực hiện và cũng không lãng phí khi thực hiện sự chuyên đổi vì những giá trị cơ hội mang lại cho cộng đồng khi chính cộng đồng cùng quan tâm, hiểu biết và chung sức thực hiện, thúc đẩy quá trình diễn
ra nhanh và thuận lợi hơn
Văn hóa đọc tạo điều kiện thuận lợi cho con người nâng cao trình độ trong học tập, trong nghiên cứu ứng dụng, trong công tác, hoạt động nghề nghiệp, xây dựng mặt bằng chung về kiên thức cho các tầng lớp dân cư trong xã hội, đào tạo nhân lực, bổi dưỡng nhân tài, phát triển về khoa học, công nghệ trong thời kỳ xây dựng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Chính vì vậy, đầu tư để phát triển văn hóa đọc cần có quy trình và kếhoạch hoạt động cho từng giai đoạn Nắm bắt nhu cầu đọc thực tế của người sử dụng là một trong những điều kiện cẩn thiết lập và thực hiện bước đầu, cung cấp thông tin xác thực nhất đế phân tích nhu cầu đọc hay xu hướng đọc của người đọc nhằm phân tích chính xác nhu cầu đọc để mang lại hiệu quả tối ưu nhâ't cho công tác phục vụ bạn đọc, tạo sự thu hút và thỏa mãn tối đa nhu cầu cho bạn đọc đối với các loại hình tài liệu tại thư viện, đồng thời sử dụng tối ưu về ngân sách cho hoạt động bổ sung vôn tài liệu của thư viện