Nghiên cứu phương pháp trích ly các hoạt chất từ nấm linh chi

ABSTRACT In the recent years, enzyme-asistted and supercritical fluid extraction aplication described in many of research before to increase yield and content of bioactive compounds.. T

TR NGă I H CăBÁCHăKHOAăậ HQGăậ HCM

Cánăb h ng d n khoa h c: TS Tr năBíchăLam

Cánăb ch m nh năxétă1: GS.TS.ă ng Th Anhă Ơo

Cánăb ch m nh năxétă2: TS.ăLêăTrungăThiên

ngƠyă23 thángă07 n mă2015

ThƠnhăph n H i đ ngăđánhăgiáălu năv năth căs ăg m:

1 PGS TS.ă ng Th Thanh Thu

2 GS TS.ă ng Th Anhă Ơo

3 TS.ăLêăTrungăThiên

Xácănh n c a Ch t ch H iăđ ngăđánhăgiáălu năv n vƠătr ng Khoa qu nălýăchuyênăngƠnh sau khi lu năv năđƣăđ c s a ch a (n uăcó)

I TÊN TÀI: Nghiênăc uăph ngăphápătríchălyăcácăho t ch t t n m Linh Chi

II NHI M V VÀ N I DUNG

Linh Chi b ng CO2 siêuăt i h n

Linh Chi đ c h tr b ng ch ph m Viscozyme L

III NGÀY GIAO NHI M V : 19/01/2015

IV NGÀY HOÀN THÀNH NHI M V : 14/06/2015

L I C M N

uătiên,ăemăxinăg i l i c mă năchơnăthƠnhăđ năcôăTr năBíchăLamăđƣăt nătìnhă

h ng d năvƠăgiúpăđ em trong su tăquáătrìnhăth c hi n lu năv n

ConăxinăbƠyăt lòngăbi tă năsơuăs căđ n ba m đƣăt oăđi u ki n v t ch t,ăđ ng

th i ng h h tălòngăv m t tinh th n cho con trong su t th i gian th c hi n lu n

v n

Emăc ngăxinătrơnătr ng c mă năt p th quýăth y,ăquýăcôăthu c b mônăCôngă

ngh th c ph m,ă i h căBáchăKhoa Tp.HCM, nh ngăng iăđƣănhi tătìnhăh tr choăemăcácăhóaăch tăvƠăthi t b c n thi t, nh v y em m iăcóăth ti năhƠnhăt tăcácăthíănghi m trong lu năv n

Sauăcùng,ătôiăxinăcámă năcácăanh,ăch vƠăcácăb n h c, nh ngăng i b năđ ng hƠnhăcùngătôiătrongăth i gian th c hi n nhi m v lu năv n

Tp H ChíăMinh,ăngƠyă27ăthángă6ăn mă2015

TịM T T LU N V N

Trong nh ngăn măg năđ y, k thu tătríchălyăd i s h tr c aăenzymeăvƠătríchă

qu thu h i ch t chi tăđ ng th i b oătoƠnăch tăl ng cácăh p ch tăcóăho tătínhăsinhă

CO2siêuăt i h năđ tríchălyăcácăho t ch t t n m Linh Chi K t qu cho th y, đi u

ki n x lýăt iă uăv i n ngăđ ch ph m Viscozyme L 0.15%ă(v/w)ăvƠăth i gian x lýă51ăphútăthìăhi u su t triterpen, polysacharide, ch tăkhôăhòaătanăđ tăđ c l năl t 82.1%,ă95.4%ăvƠăă95.4%ă caoăh nănhi u so v i m uăđ i ch ngăkhôngăquaăx lýă

enzyme M tăkhác,ă đi u ki n x lýăt iă uăv i CO2 siêuăt i h n t i nhi tăđ 59o

C

vƠăápăsu t 153ăbarăthìăhi u su t triterpen đ t 88.9%, hi u su t thu h i ch tăkhôăhòaătană lƠă 39.2%,ă cònă hƠmă l ng polysacharide thuă đ c khôngă đángă k ă Nh ă v y,

ph ngăphápăx lýăv i enzyme cho hi u su t tríchăly polysacharide vƠăch tăkhôăhòaă

triterpen vƠăđ tinh s ch c a s n ph m c ngăkhôngăb ngăph ngăphápănƠy

ABSTRACT

In the recent years, enzyme-asistted and supercritical fluid extraction aplication described in many of research before to increase yield and content of bioactive compounds In this study, the Ganoderma lucidum spores were extracted

by using Viscozyme L and supercritical CO2 The results indicated that the optimum conditions of enzymatic pretreatment were identified as Viscozyme L concentration 0.15% (v/w), incubation time 51 minutes Under this conditions, the extraction yield achieved 95.4%, total polysacharide was also 95.4% and total triterpen was 82.1%

Otherwise, under supercritical CO2 optimum conditions, which were extraction temperature 59oC, extraction pressure 153 bar, the extraction yield reached 39.2%, total triterpen was 88.9%, but total polysacharide was insignificant Thus, the enzyme-asistted pretreatment method extracted significantly more yield and total polysacharide content than supercritical CO2 method However, total triterpen content and the purity product of the enzyme-asistted pretreatment method were less than supercritical CO2 method

L I CAM OAN

Tácăgi xinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u c a b năthơnătácăgi ăCácăk t

t b t k m t ngu nănƠoăvƠăd i b t k hìnhăth cănƠo.ăVi c tham kh oăcácăngu n tƠiăli uăđƣăđ c th c hi nătríchăd năvƠăghiăngu nătƠiăli u tham kh oăđúngătheoăyêuă

c u

Tácăgi lu n v n

Tr n c Duy

M C L C

L IăC Mă N iv

TịMăT TăLU NăV N v

L IăCAMă OAN vii

M CăL C viii

DANHăM CăB NG x

DANHăM CăHÌNH xiii

L IăM ă U xv

CH NG 1 T NG QUAN 1

1.1 N măLinhăChi 1

1.1.1 Ngu năg c,ăphơnălo i 1

1.1.2 ThƠnhăph năhóaăh căc aăn măLinhăChi 2

1.2 M tăs ăph ngăphápătríchălyăcácăho tăch tăt ăn măLinhăChi 7

1.2.1 Tríchălyăh ătr ăb ngăch ăph măhemicellulase 7

1.2.2 Tríchălyăb ngăCO2 siêuăt iăh n 8

1.3 Tìnhăhìnhăs năxu t,ăch ăbi năn măLinhăChiătrênăth ăgi i 14

CH NG 2 NGUYÊN LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 17

2.1 Nguyênăli u,ăhóaăch t,ăthi tăb .17

2.1.1 N măLinhăChi 17

2.1.2 Ch ăph măhemicellulase 17

2.1.3 Hóaăch t 17

2.1.4 Thi t b .18

2.2 N iădungănghiênăc u 20

2.3 Thuy tăminhăs ăđ ănghiênăc u 21

2.3.1 Kh oăsátănguyênăli u 21

2.3.2 Kh oăsátăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năquáătrìnhătríchălyăcácăho tăch tăt ă LinhăChiăcóăx ălýăViscozyme L 22

2.3.3 Kh oăsátăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năquáătrìnhătríchălyăho tăch tăt ăLinhă

Chiăb ngăCO2siêuăt iăh n 23

2.4 Ph ngăphápăphơnătíchăvƠăx ălýăs ăli u 25

2.4.1 Cácăph ngăphápăphơnătích 25

2.4.2 Ph ngăphápăx ălýăs ăli u 29

CH NG 3 K T QU VÀ BÀN LU N 32

3.1 Kh oăsátănguyênăli u 32

3.2 Kh oăsátăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năquáătrìnhătríchălyăh ătr ăb ngăch ăph mă Viscozyme L 32

3.2.1 nhăh ngăc aăn ngăđ ăenzymeăđ năhi uăqu ătríchăly 32

3.2.2 nhăh ngăc aăth iăgianăx ălýăenzymeăđ năhi uăqu ătríchăly 35

3.2.3 nhăh ngăc aăth iăgianătríchălyăđ năhi uăqu ătríchăly 38

3.2.4 T iă uăhóaăb ngăph ngăphápăquyăho chăth cănghi m 40

3.3 Kh oăsátăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năquáătrìnhătríchălyăb ngăCO2siêuăt iăh n45 3.3.1 nhăh ngăc aăt ăl ăđ ngădungămôiăđ năhi uăqu ătríchăly 45

3.3.2 nhăh ngăc aăl uăl ngădòngăt ngăđ năhi uăqu ătríchăly 47

3.3.3 nhăh ngăc aănhi tăđ ăx ălýăđ năhi uăqu ătríchăly 49

3.3.4 nhăh ngăc aăápăsu tăx ălýăđ năhi uăqu ătríchăly 50

3.3.5 nhăh ngăc aăth iăgianăx ălýăđ năhi uăqu ătríchăly 52

3.3.6 T iă uăhóaăb ngăph ngăphápăquyăho chăth cănghi m .54

CH NG 4 K T LU N VÀ KI N NGH .61

4.1 K tălu n 61

4.2 Ki năngh .61

TÀI LI U THAM KH O 63

PH L C 69

DANH M C B NG

B ng 1.1 căđi m c aăcácălo i n m Linh Chi 2

B ng 1.2 HƠmăl ng triterpen vƠăpolysacharide c a 11 lo i n măLinhăChiăth ngă m i H ngăKôngă 3

B ng 1.3 Nhi tăđ t i h năvƠăápăsu t t i h n c a m t s l uăch tăthôngăd ng .9

B ng 1.4 B ngăsoăsánhăđ cătínhăv tălýăc a ch t l ng, ch tăkhíăvƠăch t l ngăsiêuăt i h n .11

B ng 2.1 cătínhăk thu t c a ch ph m Viscozyme L 17

B ng 2.2 Thi t k ma tr n Plackett-Burman 30

B ng 2.3 Thi t k ma tr n quy ho ch th c nghi m 31

B ng 3.1 T l m t s thƠnhăph n trong n m Linh Chi 32

B ng 3.2 M c nhăh ng c aăcácăthôngăs x lýăenzymeăđ n hi u qu tríchălyăcácă ch t 40

B ng 3.3 K t qu quy ho ch th c nghi m x lýăv i enzyme 41

B ng 3.4 K t qu thíănghi m đi u ki n t iă uăenzyme 44

B ng 3.5 M c nhăh ng c aăcácăthôngăs k thu t SC-CO2 đ n hi u qu tríchălyă cácăch t 54

B ng 3.6 K t qu quy ho ch th c nghi mătríchălyăv i SC-CO2 55

B ng 3.7 K t qu thíănghi m đi u ki n t iă uăSC-CO2 57

B ng 3.8 K t qu x lýăv iăcácăđi u ki năkhácănhau 58

B ng 3.9 K t qu phơnătíchăHPLCăt l cácătriterpen đi u ki n t iă u 59

B ng 4.1 K t qu phơnătíchăHPLCăm u CO2siêuăt i h n 69

B ng 4.2 K t qu phơnătíchăHPLCăm u x lýăv i enzyme 69

B ng 4.3 nhăh ng c a n ngăđ ch ph m Viscozyme L đ n hi u qu tríchăly 70

B ng 4.4 nhăh ng c a th i gian x lýăenxymeăđ n hi u qu tríchăly 70

B ng 4.5 nhăh ng c a th iăgianătríchălyăđ n hi u qu tríchăly 71

B ng 4.6 M cănghiênăc uăcácăbi nătrongăthíănghi m Plackett Burman enzyme 71

B ng 4.7 Ma tr n thi t k thíănghi m Plackett Burman c a enzyme 72

B ng 4.8 Ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăPlackettăBurmanăenzymeătheoăhƠmă

l ng triterpen 72

B ng 4.9 Ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăPlackettăBurmanăenzymeătheoăhƠmă l ng polysacharide 73

B ng 4.10 Ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăPlackettăBurmanăenzymeătheoăhƠmă l ng ch tăkhô 73

B ng 4.11 Cácăh s c aăph ngătrìnhăh iăquyătheoăhƠmăl ng triterpen x lýăb ng enzyme 74

B ng 4.12 K t qu ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăt iă uăhóaătheoăhƠmăl ng triterpen x lýăb ng enzyme 74

B ng 4.13 Cácăh s c aăph ngătrìnhăh iăquyătheoăhƠmăl ng polysacharide x lýă b ng enzyme 75

B ng 4.14 K t qu ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăt iă uăhóaătheoăhƠmăl ng polysacharide x lýăb ng enzyme 75

B ng 4.15 Cácăh s c aăph ngătrìnhăh iăquyătheoăhƠmăl ng ch tăkhôăhòaătanăx lýăb ng enzyme 76

B ng 4.16 K t qu ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăt iă uăhóaătheoăhƠmăl ng ch tăkhôăhòaătanăx lýăb ng enzyme 76

B ng 4.17 nhăh ng c a t l ethanolăđ n hi u qu tríchăly 77

B ng 4.18 nhăh ng c aăl uăl ngădòngăđ n hi u qu tríchăly 77

B ng 4.19 nhăh ng c a nhi tăđ x lýăđ n hi u qu tríchăly 78

B ng 4.20 nhăh ng c aăápăsu t x lýăđ n hi u qu tríchăly 78

B ng 4.21 nhăh ng c a th i gian x lýăđ n hi u qu tríchăly 78

B ng 4.22 M cănghiênăc uăcácăbi nătrongăthíănghi m Plackett Burman c a CO2 siêuăt i h n 79

B ng 4.23 Ma tr n thi t k thíănghi m Plackett Burman c a CO2siêuăt i h n 79

B ng 4.24 Ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăPlackettăBurmanăSC-CO2 theoăhƠmă l ng triterpen 80

B ng 4.25 Ki măđ nh s t ngăthíchămôăhìnhăPlackettăBurmanăSC-CO2 theoăhƠmă l ng ch tăkhô 80

B ng 4.26 Cácăh s c aăph ngătrìnhăh iăquyătheoăhƠmăl ng triterpen x lýăb ng CO2siêuăt i h n 81

B ng 4.27 Ki măđ nh s t ngăthíchămô hìnhăt iă uăhóaătheoăhƠmăl ng triterpen

DANH M C HỊNH

Hình 1.1 N m Linh Chi 1

Hình 1.2 Côngăth c c u t o c a m t s triterpen trong n m Linh Chi 5

Hình 1.3 Gi năđ pha c aăl uăch tăsiêuăt i h n .10

Hình 1.4 M tăphơnăchiaăphaăth l ngăvƠăth khíăbi n m tăkhiăđ năđi m t i h n 10

Hình 1.5 S ăđ môăhìnhăh th ng thi t b tríchălyăb ng CO2siêuăt i h n 12

Hình 1.6 Hìnhă nh ch păkínhăhi năviăđi n t quétă(SEM)ăbƠoăt n m Linh Chi 13

Hình 2.1 Thi t b tríchălyăsiêuăt i h n c aăhƣngăTharăTechnologies 19

Hình 2.2 Thi t b phơnătíchăHPLCăc aăhƣngăAligentăTechnologies 19

Hình 2.3 S ăđ nghiênăc u 20

Hình 2.4 Ph n ng Molisch 26

Hình 2.5 ng chu n polysacharide 27

Hình 2.6 ng chu n triterpen 28

Hình 3.1 nhăh ng c a n ngăđ Viscozyme L đ năhƠmăl ng triterpen 33

Hình 3.2 nhăh ng c a n ngăđ Viscozyme L đ năhƠmăl ng polysacharide 34

Hình 3.3 nhăh ng c a n ngăđ Viscozyme L đ năhƠmăl ng ch tăkhôăhòaătan 34

Hình 3.4 nhăh ng c a th i gian x lýăenzyme đ năhƠmăl ng triterpen 36

Hình 3.5 nhăh ng c a th i gian x lýăenzyme đ năhƠmăl ng polysacharide 36

Hình 3.6 nhăh ng c a th i gian x lýăenzyme đ năhƠmăl ng ch tăkhôăhòaătan 37 Hình 3.7 nhăh ng c a th iăgianătríchăly đ năhƠmăl ng triterpen 38

Hình 3.8 nhăh ng c a th iăgianătríchăly đ năhƠmăl ng polysacharide 39

Hình 3.9 nhăh ng c a th iăgianătríchăly đ năhƠmăl ng ch tăkhôăhòaătan 39

Hình 3.10 B m tăđápă ngătheoăhƠmăl ng triterpen (enzyme) 42

Hình 3.11 B m tăđápă ngătheoăhƠmăl ng polysacharide (enzyme) 43

Hình 3.12 B m tăđápă ngătheoăhƠmăl ng ch tăkhôă(enzyme) 43

Hình 3.13 nhăh ng c a t l đ ngădungămôiăđ năhƠmăl ng triterpen 46

Hình 3.14 nhăh ng c a t l đ ngădungămôiăđ năhƠmăl ng ch tăkhô 47

Hình 3.15 nhăh ng c aăl uăl ngădòngăSC-CO2đ năhƠmăl ng triterpen 48

Hình 3.16 nhăh ng c aăl uăl ngădòngăSC-CO2đ năhƠmăl ng ch tăkhô 48

Hình 3.17 nhăh ng c a nhi tăđ x lýăSC-CO2 đ năhƠmăl ng triterpen 50

Hình 3.18 nhăh ng c a nhi tăđ x lýăSC-CO2 đ năhƠmăl ng ch tăkhô 50

Hình 3.19 nhăh ng c aăápăsu t x lýăSC-CO2đ năhƠmăl ng triterpen 51

Hình 3.20 nhăh ng c aăápăsu t x lýăSC-CO2đ năhƠmăl ng ch tăkhô 52

Hình 3.21 nhăh ng c a th i gian x lýăSC-CO2 đ năhƠmăl ng triterpen 53

Hình 3.22 nh h ng c a th i gian x lýăSC-CO2 đ năhƠmăl ng ch tăkhô 53

Hình 3.23 B m tăđápă ngătheoăhƠmăl ng triterpen (SC-CO2) 56

Hình 3.24 B m tăđápă ngătheoăhƠmăl ng ch tăkhôă(SC-CO2) 57

Hình 3.25 S căkýăđ hai triterpen x lýăt iăđi u ki n t iă u 60

L I M U

N m Linh Chi (Ganoderma lucidum)ălƠăm tăloƠiăn măth ngăđ cătìmăth y cácăn căÁă ông.ăHi n nay, Linh Chi đ cădùngăkh păn iătrênăth gi iănh ăm t

lo i thu c b , th c ph m ch căn ng.ăHƠngătri uăng iădùngăLinh Chi hƠngăngƠyăđ

t ngăsinhăl c, c i thi nătiêuăhóaăvƠăng t tăh n.ăLinh Chi đ c x păvƠoălo iăth ng

Vi t Nam, hi n nay n m Linh Chi đ c cung c p trên th tr ng ch y uăd i cácă

Chi c aăcácăc ăs ch bi n th c ph m M t d ng s n ph măkhácălƠăcao Linh Chi

c ngăb tăđ uăđ c nhi uăng i bi tăđ n,ănh ngăd ng s n ph mănƠyăch y u nh p t cácăn că nh ăHƠnăQu c, Nh t B n, Trung Qu c,ầăM tăvƠiă doanhănghi p trong

n căc ngăđƣăti năhƠnhăs n xu t th nghi măthƠnhăcôngăcaoăLinh Chi,ătuyănhiênăs

ho t ch tă phơnă c că kémă ho că khôngă phơnă c că khác.ă Vìă v y, k thu tă khaiă thácă

nh ng h p ch tănƠyălƠăr t quan tr ngăđ thuăđ căhƠmăl ng nhi u nh tăvƠăho tătínhă

sinh h c v n đ c b oăđ m G năđơy,ănhi uănghiênăc uăđƣăs d ngăph ngăphápătríchălyăd i s h tr b iăenzymeăđ chi t su tăcácăh p ch tăcóăho tătínhăsinh h c NgoƠiăra,ăk thu tătríchălyăv iă l uăch tăsiêuăt i h n c ng đangătr thƠnhă m t k

thu t ph bi nătrênăth gi iăđ thu h iăcácăh p ch tăthiênănhiênănh ătinhăd uăvƠăcácă

h p ch tăt ngăt ă ơyălƠăph ngăphápăh a h năđ thay th cácăph ngăphápătríchă

l ng s n ph măcaoăh năph ngăphápătruy n th ng

Trênăc ăs đó,ăchúngătôiăđ xu tăđ tƠiă“Nghiên c u ph ng pháp trích ly các

ho t ch t t n m Linh Chi” Trong nghiênăc uănƠy,ăchúngătôiăt p trung vƠoăkh o

sátăcácăy u t nhăh ngăđ n kh n ngătríchălyăcácăho t ch t t n m Linh Chi đ c

h tr b ng ch ph m enzyme Viscozyme L vƠăb ng CO2 siêuăt i h năcóăs d ng ethanolălƠăđ ngădungămôi

Chúngă tôiă hyă v ng r ngă nghiênă c uă nƠyă s lƠmă c ă s cho vi că đánhă giáă cácă

ph ngă phápă tríchă lyă ho t ch t t n m Linh Chi T đóă ng d ngă ph ngă phápăthíchăh p nh tăvƠoătrongăs n xu t cao Linh Chi trênăquyămôăcôngănghi p

th n M tătrênăm ăcóăvơnăđ ngătơmăvƠătr năbóng.ăM tăd i ph ng,ăcóănhi u l nh

li ti Cu ng n măđ căvƠăc ng,ăc ngătr năbóngăvƠăs mămƠuă(Sissi vƠ c ng s , 2011)

Linh Chi t x aăđ căxemănh ăth năd c,ăcóăkh n ngălƠmătr hóa,ăkéoădƠiătu i

th , tr báăb nhănênăcònăcóăcácătênăg i Linh Chi th o, b tălƣoăth o,ătiênăth o, th n

th o, v năniênănhung,ầ (Wasser vƠ c ng s , 2005)

NgƠyănay,ătheoăphơnălo i n m Linh Chi c a Trung Qu c,ăcácănhƠănghiênăc u đƣă

chia n m Linh Chi raălƠmă6ălo i theoămƠuăs c: Xanh,ăđ ,ăvƠng,ătr ng,ăđenăvƠătímă

Hình 1.1 N m Linh Chi đ

B ng 1.1 c đi m c a các lo i n m Linh Chi (Th n nông b n th o, đ i nhƠ Chơu 25 ậ 22 TCN)

B ch chi hay ng c chi Tr ng V cay,ătínhăbình,ăkhôngăđ c.ăÍchăph i,ăthôngă

m i,ăc ngăýăchí,ăanăth n, ch a ho ngh chăh i

H c chi hay Huy n chi en V míchăth năkhí n,ătínhăbình,ăkhôngăđ c Tr ch ngăbíăti u,

T chi hay M c chi Tím V ngx ng,ăgơnăc t t,ătínhăôn,ăkhôngăđ c Tr đauănh c kh p

1.1.2 ThƠnh ph n hóa h c c a n m Linh Chi

Theo Borchers vƠ c ng s (1999) trong n m Linh Chi t i,ăn călƠăthƠnhăph n

ch y u chi m 90% kh iăl ng Trongă10%ăcònăl iăthìăproteinăchi m 10 - 40%, ch t béoăchi m t 2 - 8%, carbonhydrate chi m 3 - 28%, ch tăx ăchi m 3 - 32%,ăhƠmă

l ng tro chi m 8 - 10%ăcùngăm t s lo iăvitaminăvƠăkhoángăch tăkhácănh ăkali,ă

can-xi, ph t pho, ma-giê,ă selen,ă s t, k m,ă trongă đóă đ ng chi m t l nhi u nh t

Trong m tănghiênăc u khácăv nh ngăthƠnhăph n cácăh p ch tăkhôngăbayăh iăc a

n m Linh Chi, Mau vƠ c ng s (2001) đƣăxácăđ nhăđ c t l c aăcácăthƠnhăph n

ch y u trong n m Linh Chi g m: tro (1,8%), carbonhydrate (26 - 28%), ch tăbéoăthôă(3 - 5%), ch tăx ă(59%)ăvƠăproteină(7 - 8%)

y u nh tălƠălysineăvƠăleucine.ăHƠmăl ng ch tăbéoăth pănh ngăch a nhi uăacidăbéoăkhôngăbƣoăhòaănhi u n iăđôi,ăđơyălƠăcácăh p ch t r tăcóăl i cho s c kh e c a con

sinh h cănh ăcácăterpenoid,ăcácăsteroid,ăcácăphenol,ăcácănucleotideăvƠănh ng d n

xu t c aăchúng.ăHo tătínhăsinhăh c c a n m Linh Chi cóăđ c ch y uălƠădoăcác

polysaccharides,ăpeptidoglycanăvƠăcácătriterpenes mang l i (Boh vƠ c ng s , 2007;

loƠi c a n m Linh Chi đ căxemălƠăy u t nhăh ngăđ năhƠmăl ng c aăcácăho t

ch t sinh h căcóătrongăn m Linh Chi

B ng 1.2 HƠm l ng triterpen vƠ polysacharide c a 11 lo i n m Linh Chi

th ng m i H ng Kông ( Chang vƠ Buswell, 2008)

1.1.2.1. Các polysaccharides và các peptidoglycan

HƠmăl ngăcarbonhydrateăvƠăhƠmăl ng ch tăx ăcóătrongăn m Linh Chi đ c

ch a r t nhi uăpolysaccharideăcóăkh iăl ngăphơnăt l n,ăcácăh p ch tănƠyămangă

nhómăpolysaccharides cóăth đ c chi t xu t t thơnăn m,ăbƠoăt vƠăkhu năty.ăCácă

polysaccharides c a n m Linh Chi cóătácăd ng sinh h cănh ăch ngăviêm,ăh đ ng

huy t, ch ngăloét,ăch ng l i s hìnhăthƠnhăkh iăuăvƠăt ngăc ng kh n ngămi n d ch

Theo k t qu phơnătích,ăthƠnhăph n đ ng ch y u trong polysaccharides c a

n m Linh Chi (Ganoderma lucidum-polysaccharides: GL-PSs)ă lƠă đ ng glucose

( Bao vƠ c ng s , 2001 ) NgoƠiăra,ăGL-PSsăc ngăcóăc uătrúcăpolymerăm ch th ng,

bao g m:ăxylose,ămannose,ăgalactoseăvƠăfucoseăv i nhi u v tríăliênăk tă ăho că ă

2002 ) Kh n ngăch ng l i s hìnhăthƠnhăkh i u c a GL-PSs ph thu căvƠoăc uăhìnhă

m chă nhánhă c ngă nh ă tínhă tană c aă polysaccharideă nƠyă ( Bao vƠ c ng s , 2001 )

NgoƠiăra,ăn m Linh Chi c ngăcóăch a m t m ngăl iăchitin,ăđơyălƠăthƠnhăph nămƠă

c ăth ng iăkhôngătiêuăhóaăđ căvƠăđóngăvaiătròăt oănênăđ c ng cho n m Linh

Chi (Upton vƠ c ng s , 2000 )

Cóăr t nhi uăpeptidoglycanăcóăho tătínhăsinhăh c trong n m Linh Chi đƣăđ c phơnăl p, bao g măproteoglycană(GLPG)ăcóătácăd ngăkhángăvirus,ăt ngăc ng mi n

d ch (Ji vƠ c ng s , 2007 ) vƠăF3ălƠăm t glycoprotein trong c uătrúcăcóăch a fucose

1.1.2.2. Triterpen

TerpenoidălƠănhómăch t t nhiên,ăcóăđ dƠiăm chăcarbonălƠăm t b i s c a 5,ăvíă

cóăc uătrúcăm chăvòng.ăNh ng h p ch tănƠyăđ cătìmăth yătrênăr t nhi uăloƠiăth c

v t.ăTerpenoidăcóătácăd ng ch ngăviêm,ăch ng l i s hìnhăthƠnhăcácăkh iăuăvƠăgiúpă

nhómă b ch qu ,ă víă d nh ă h ngă th o (Rosemarinus officinalis)ă vƠă nhơnă sơmă

(Panax ginseng)ă cóă tácă d ngă t ngă c ng s c kh e (Haralampidis vƠ c ng s ,

Triterpen lƠăm tăphơnăl p c aăterpenoidăvƠăcóăđ dƠiăm chăcarbonălƠă30.ăKh i

l ngăphơnăt kho ng t 400ăđ n 600 kDa, triterpen cóăc uătrúcăhóaăh c ph c t p

vƠă cóă kh n ngă b oxyă hóaă caoă ( Mahato vƠ c ng s , 1997; Zhou vƠ c ng s ,

2007 ) Trong n m Linh Chi, c uătrúc hóaăh c c a triterpenes cóăd ngălanostane,ăđơyălƠăch tăthamăgiaăvƠoăquáătrìnhăt ng h pănênălanosterol,ăquáătrìnhăsinhăt ng h păgiúpă

50 triterpenes đ cătìmăth y trong n m Linh Chi.ă aăs cácătriterpenes lƠăcácăacid ganoderică vƠă lucidenic,ă nh ngă c ngă cóă m t s lo iă khácă nh ă lƠă acid ganoderal,

ganoderiolăvƠăganodermică( Chen vƠ c ng s , 2010 )

Hình 1.2 Công th c c u t o c a m t s triterpen trong n m Linh Chi (Kubota vƠ c ng s , 1982; Nishitoba vƠ c ng s , 1984;Sato vƠ c ng s , 1986;

Budavari vƠ c ng s , 1989)

N m Linh Chi r tăgiƠuăhƠmăl ngăcácătriterpen, nh ng ch tănƠyăc ngăgópăph n

s c kh e,ănh ăkh n ngăch ngăoxyăhóaăvƠăgi măhƠmăl ng ch tăbéoătrongăc ăth

Tuyănhiên,ăhƠmăl ng triterpen trong n m Linh Chi l iăkhôngă năđ nh.ăChúngăph

thu c r t nhi uăvƠoăgi ng,ăloƠi,ăn iătr ng,ăđi u ki năcanhătácăc ngănh ăph ngăphápă

ch bi n (Chen vƠ c ng s , 1999 )

1.1.2.3. Nh ng thành ph n khác

khoángănh ăphospho,ăsilic, l uăhu nh, kali, canxi vƠămagie chi m m t t l kháăcao.ăBênă c nhă đóă cònă cóă s t,ă nhôm,ă k m,ă đ ng,ă mangană vƠă strontiumă v iă hƠmă l ng

n m Linh Chi hoang thu căloƠiăGanoderma spp,ăôngăđƣăxácăđ nhăđ cătrongăhƠmă

l ng ch tăkhoángăc a lo i n mănƠyăcóăch aă10,2%ălƠăkali,ăcanxiăvƠămagie

TrongăthƠnhăph n c a n m Linh Chi (Ganoderma spp)ăcóăm t ch tăc ngănh n

đ c r t nhi u s quanătơm,ăđóălƠăgermanium.ă ơyălƠăch tăcóăhƠmăl ng nhi u th 5ătrongăcácăch tăkhoángă(489ăµg/g)ăcóătrongăn m Linh Chi Ch tănƠyăt n t i r tăítă cácălo i th c v t trong t nhiên,ăch m t ph n r t nh đ cătìmăth y trongănhơnăsơm,ălôă h iă vƠă t i (Mino vƠ c ng s , 1980) M că dùă germaniumă khôngă ph iă lƠă thƠnhă

ph n thi t y u,ănh ngăch c n m t li uăl ng th păc ngăđƣăcóătácăd ngăt ngăc ng

vƠ c ng s , 1997).

Nh ng h p ch tăkhácăc ngăđ cătìmăth y trong n m Linh Chi đóălƠăcácălo i enzymeă nh ă metalloproteaseă (đơyă lƠă lo iă enzymeă cóă tácă d ngă trìă hoƣnă quáă trìnhă

trong n m Linh Chi,ă đơyă lƠă nh ng h p ch tă cóă tácă d ng c ch thu n ngh chă glucosidaseăvƠăSKG-3

-1.2 M t s ph ng pháp trích ly các ho t ch t t n m Linh Chi

1.2.1 Trích ly h tr b ng ch ph m hemicellulase

1.2.1.1. T ng quan v hemicellulase

Hemicellulase lƠă nhómă enzymeă th yă phơnă hemicelluloseă thƠnhă t bƠoă th c

v t Chúngăxúcătácăph n ng c t m chăcácăphơnăt hemicelluloseăthƠnhănh ng m ch

ogliosaccharide ng năh n,ăs n ph m cu iăcùngăc aăquáătrình th yăphơnălƠăglucose HemicelluloseălƠăpolimerăc aăxylose,ăgalactose,ămannose,ăarabinose,ăcácăđ ng khácăvƠăcácăacidăch a nitrogen c aăchúng.ăHemicelluloseăth ngă đ căphơnălo i

theo g căđ ngănh ăD-xylan, D-galactan, D-mannan, L-arabinan,ầăSauăcellulose, hemicelluloseălƠălo i carbohydrate polymer t nhiênăph bi n th haiătrênătráiăđ t Chúngăcóătrongăt t c cácăl p c aăthƠnhăt bƠoăth c v t, t p trung ch y u l p th

nh tă vƠă l p th hai,ă n iă cóă nhi uă cellluloseă vƠă lignin.ă Hemicelluloseă t oă liênă k t

ngang gi aă cácă thƠnhă ph n c a t bƠoă lƠmă choă thƠnhă t bƠoă c ng ch c HemicelluloseălƠătácănhơnăt oăliênăk tăngangăvƠăn i li năcácăviăs iăcelllulose.ăChúngă

s 1985)

Ch ph m Hemicellulase s d ngătrongănghiênăc uănƠyălƠăViscozyme L Ch

ph mă nƠyă baoă g m h n h pă cácă enzyme: arabanase, cellulase, hemicellulase vƠă

xylanase (Product sheet of viscozyme L, 2010)

 Arabanase: EnzymeănƠyăth yăphơnăliênăk tă -1,5- glucoside trongăphơnăt arabinogalactanăvƠăarabinan (Pastor vƠ c ng s , 2007).

trongăphơnăt cellulose,ăligninăvƠă -D-glucan (Xu vƠ c ng s , 2007)

t galactomannan, glucomannan (Pastor vƠ c ng s , 2007).

 Xylanase: EnzymeănƠyăth yăphơnăliênăk t -1,4-xylopyranosyl trongăphơnă

t xylan (Pastor vƠ c ng s , 2007).

1.2.1.2. ng d ng ch ph m hemicellulase trong quá trình trích ly

Trênă th gi iă đƣă cóă r t nhi uă nghiênă c u ng d ng ch ph m hemicellulase trongăquáătrìnhătríchălyăch t chi t t th c v t

Guan vƠ Yao (2007) đƣ s d ng ch ph m Viscozyme L đ x lýăcámăy n m ch

4.6, th i gian x lýă2.8ăgi vƠănhi tăđ lƠă44o

C K t qu thuăđ călƠăhƠmăl ng proteină đ tă 56.2%,ă caoă h nă r t nhi u so v iă ph ngă phápă x lýă b ng ki m

(14.76%)

Puri vƠ c ng s (2011) s d ng enzyme hemicellulase h tr tríchălyăsteviosideă

3% w/w, nhi tăđ x lý:ă60o

C, th iăgian:ă1h)ăthìăhƠmăl ng stevioside đ tăđ călƠă

cao nh tă(369.23ă±ă0.11ă g).ăM u ti n x lýăv i enzyme cho hi u qu g p 35 l n so

v i m uăkhôngăx lýăenzyme

Bih- King Chen vƠ c ng s (2003) đƣă s d ng ch ph m Gamanase (thƠnhă

ph nă chínhă lƠă endo-hemicellulase)ă đ th yă phơnă liênă k t -1,4-glucoside trong

mannan, galactomannanăvƠăglucomannanătrongăc măd a K t qu lƠăhi u su t thu

h i ch tăbéoăăđ tă84%.ăT ngăt , Beatriz vƠ c ng s (2003)đƣăx lýăc măd a v i

ch ph m Viscozyme L t i n ngăđ 0.6% (w/w), th i gian x lýălƠă30ăphútăthìăhi u

su t thu h i ch t chi tăđ t 83%

1.2.2 Trích ly b ng CO2siêu t i h n

1.2.2.1. C s khoa h c

M i m t ch t, trong m tăđi u ki n nh tăđ nh,ăđ u t n t i m t tr ngătháiănƠoăđóă

trong ba tr ngătháiăr n, l ng,ăkhí.ăKhiănénăm t ch tăkhíăb ng m tăápăsu tăđ l n,

ch tăkhíăđóăs hoáăl ng Tuy nhiênăt i m tăgiáătr ápăsu tămƠă đóăn uăt ngănhi tăđ ,

ch t l ng không chuy n v tr ngătháiăkhíămƠăr iăvƠoăm t tr ngătháiăđ c bi t g iălƠă

t ngăđ năgiáătr t i h n tr ng tháiănƠy,ăkhôngăcóăs phơnăbi t gi a tr ngătháiăl ng vƠăkhí.ăCh tăđóăkhôngăb chuy n sang tr ngătháiăl ngăkhiăt ngăápăsu tăvƠăkhôngăb

chuy n sang tr ngătháiăkhíăkhiăt ngănhi tăđ ( Sihvonen vƠ c ng s , 1999) i v i

khíăCO2, tr ngătháiăsiêuăt i h năđ t đ c nhi tăđ 31.1oCăvƠăápăsu t 73,7 bar

B ng 1.3 Nhi t đ t i h n vƠ áp su t t i h n c a m t s l u ch t thông d ng

(Dunford vƠ List, 2003)

Hình 1.3 Gi n đ pha c a l u ch t siêu t i h n (Sihvonen vƠ c ng s , 1999)

Hình 1.4 M t phơn chia pha th l ng vƠ th khí bi n m t khi đ n đi m t i h n

(Rizvi, 1994)

1.2.2.2. Tính ch t c a l u ch t siêu t i h n

gi ng ch tăkhíădoăđ ngăn ngăc a cácăphơn t l năh năl căhútăgi aăcác phơnăt v i

nhau M tăkhác,ăch tănƠyăc ngăs cóăkh n ngăhoƠătanăcácăch t g nănh ăm t dung môiăl ng do m tăđ phơnăt l n (Rozzi vƠ c ng s , 2002).

tr ngătháiăsiêuăt i h n c a CO2,ăcácătínhăch tăhoáălýăc aădungămôiăthayăđ i

(Rizvi, 1994):

 H s khu chătánăcao h năch t l ng

 T tr ng x p x ch t l ng

 Cóăth đi u ch nh kh n ngăhòaătanăb ngăcáchăthayăđ i nhi tăđ vƠăápăsu t

Nhi tăđ Phaăkhí

Pha l ng Pha r n

thiênă nhiênă vìă theo Sihvonen vƠ c ng s (1999), Modey vƠ c ng s (1996), Henning vƠ c ng s (1994), Stashenko vƠ c ng s (1996) CO2 cácă uăđi m sau:

 Kh n ngătruy n kh i r t nhanh

 Tínhăch n l căcaoăđ i v iăcácăc u t tríchăly

 Khôngăđ căđ i v iăc ăth ,ăkhôngă nămònăthi t b

 i m t i h n c a CO2 (Pc = 73 atm; Tc = 30,9oC)ălƠăm tăđi măcóăgiáătr

siêuăt i h n

 tinh s ch cao doăđóăc ngăti t ki măchiăphíăchoăquáătrìnhătinhăs ch

Bênăc nhăđó,ăđ t ngăhi u qu c aăquáătrìnhătríchălyăm tănhómăc u t cóătínhă

dungămôiătrongăquáătrìnhătríchălyăb ngăl uăch tăsiêuăt i h n.ăTrongăđóămethanol,

Hình 1.5 S đ mô hình h th ng thi t b trích ly b ng CO 2 siêu t i h n

1.2.2.3. nh h ng c a các thông s công ngh đ n quá trình trích ly

b ng l u ch t siêu t i h n

s k thu t nhăh ng r t nhi uăđ năquáătrìnhătríchălyăb ngăl uăch tăsiêuăt i h n, c

th :

phóngăcácăch t (hình 1.6)

đóătácăđ ngăđ n kh n ngătríchăly

 Th iăgianătríchălyăcƠngădƠiăthìătácăđ ng c aăl uăch tăđ nănguyênăli uăcƠngăsơuăs c

Hình 1.6 Hình nh ch p kính hi n vi đi n t quét (SEM) bƠo t n m Linh Chi (a) Không x lỦ; (b) 35 MPa, 2 gi ; (c) 35 MPa, 3 gi ; (d) 30 MPa, 4 gi ;

(e) 33 MPa, 4 gi ; (f) 35 MPa, 4 gi

1.2.2.4. ng d ng k thu t trích ly b ng l u ch t siêu t i h n

K thu tătríchălyăb ngăl uăch tăsiêuăt i h năđ c ng d ng nhi u trongăcôngă

nghi p th c ph m, m ph m đ tríchălyătinhăd u, ch tămƠu, ch tăth m, cácăch tăcóă

vƠăcácăch t ph c v choăngƠnhăd c li u

Salgin vƠ c ng s (2004) đƣăs d ng k thu tătríchălyăb ngăl uăch tăsiêuăt i

h năđ tríchălyătinhăd u t h t Jojoba K t qu lƠăhi u su tăt ngăt 45.8%ălênă47.3%ăkhiănơngănhi tăđ x lýăt 70oCălênă80oC.ăKhiăt ngăápăsu t x lýăt 200ăbarălênă600ă

xu ng m t n aăthìăhi u su tăc ngăgiaăt ngăđángăk

Sauăđó,ăJulio vƠ Sandi (2006) đƣătríchălyăditerpensăvƠătinhăd u t h tăcƠăphê.ă

K t qu hƠmăl ng tinh d uăthuăđ c t i 70oC,ă253ăbarăđ tăđ c 453.3 mg/100g

th pă h nă 48%ă n uă tríchă b ngă ph ngă phápă truy n th ngă dùngă dungă môiă hexan TrongăkhiăđóăhƠmăl ng diterpens th păh nă71.2%.ăTuyănhiên,ăch tăl ng tinh d u tríchălyăb ngăsiêuăt i h n t tăh nătríchălyăb ngădungămôiăhexanălƠădoăchúngăkhôngă

Trong m tănghiênăc uăkhác, Bitencourt vƠ c ng s (2014)đƣătríchălyăsaponins

t r c a Pfaffia glomerata vƠăHebanthe eriantha (nhơnăsơmăBrazil)ăb ng CO2 siêuă

t i h n qua b năphơnăđo n:ăPhơnăđo năđ uătiênătríchăb ng CO2 siêuăt i h năkhôngăs

lƠăđ ngădungămôiăv i t l 70:30 (w/w),ăphơnăđo n th baătríchălyăb ngăethanolăvƠăsauăcùngălƠătríchălyăv i h n h pădungămôiăethanol/n c (70:30,v/v) Hi u su t thu

đ c c a b năgiaiăđo n l năl tălƠă0.16,ă0.55,ă1.00ăvƠ 6.90% đ i v iăcơyăPfaffia

glomerata;ă vƠă 0.17,ă 0.58, 0.89ă vƠ 28% đ i v iă cơyă Hebanthe eriantha.ă i uă nƠyă

ch ng t r ngăcácăh p ch tăsaponinăcóăđ phơnăc c cao chi m t l caoăh năsoăv i cácăh p ch tăsaponinăphơnăc c th p Thêmăn a,ăphơnăđo n th haiălƠăphơnăđo n t t

nh tăđ tríchălyăcácăh p ch tăsaponinăphơnăc c y u

su t 14 MPa, nhi tăđ 34oC,ăl uăl ngădòngă25ălít/gi trong th iăgiană270ăphútăthìă

hi u su t thu h i tinh d uăđ t 34.41%

1.3 Tình hình s n xu t, ch bi n n m Linh Chi trên th gi i

M t th p k tr c,ăh nă90ălo i s n ph m t n măLinhăChiăđƣăđ căđ ngăkýă

tiêuăth trênătoƠnăth gi i hi nănayăvƠoăkho ngăvƠiăngƠnăt n/n măvƠăngƠyăcƠngăt ngănhanh.ă Trongă n mă 1995,ă t ngă giáă tr th ngă m i c aă cácă s n ph m t Linh Chi

mang l iăvƠoăkho ng 1628 tri uăđôălaăM (Chang vƠ Buswell, 1999).ăCácăs n ph m LinhăChiătrênăth tr ng r tăđaăd ngăvƠăđ c ch bi n t nhi u b ph năkhácănhauă

c a n măLinhăchiănh ătai,ăcu ng,ăbƠoăt n m,ầ.ăCácăs n ph măđ năgi năcóăth lƠă

tai n măcònănguyên,ăx tălát,ătháiăs i; ho c nghi n m năđ t oăthƠnhăcácăviênănén,ăviênă nang M t s s n ph m d ng cao đ c s n xu t b ngă cáchă ngơmă Linhă Chiătrongăn cănóngăho căr uăsauăđóăb căh iăđ thu ch t r n,ăsauăcùngălƠăđóngăgóiă

b ng CO2 siêuăt i h năđƣăgiúpăgiaăt ngăs l ngăcácăthƠnhăph n chi tăđ c t Linh

Chi do nhi tăđ x lýăth p Nhi u s n ph m cao LinhăChiăth ngăm iălƠăh n h p

c a nhi u lo i ho t ch t t LinhăChiăvƠăcácălo i n măkhácănh ăn măh ng,ăn mătháiă

d ng,ăn măkimăchơm,ầ

Vi t Nam, t hƠngăngƠnăn mănayănhơnădơnătaăđƣăbi tăthuăháiăn m t nhiênă

nh ăn măh ng,ăm cănh ăđ lƠmăth că n.ăN m Linh chi t th iăLêăH uăTrácăvƠăLêăQuýă ônăc ngăđƣănóiăđ nănh ălƠăắNgu n s n v tăquýăhi m c aăđ t r ngă iăNam”,ă

đ c s d ngă lƠmă m t v thu că quý.ă Khuă h n m c a Vi tă Namă đƣă xácă đ nhă cóă

đ u kh , ph călinh,ăđôngătrùngăh th o, phơnăb h u h tăcácăkhuăv c B c, Trung,

Nam Vi tăNam.ăCácălo i n mă năcaoăc păvƠăn măd c li uăđangăđ cănuôiătr ng

hi n nay: n m m (Agaricus bisporus), n măr mă(Volvariella volvaceae), n măsòă

(Pleurotus florida), n m h ngă (Lentinula edodes), m c nh (Auricularia

polytrycha), n m linh chi (Ganoderma lucidum)ầă ph n l nă đ uă đƣă đ că nghiênă

Nam hi nănayăđ t kho ng 250.000 t n/n m.ăKimăng ch xu t kh u kho ng 60 tri u USD/n m.ă ôngăNamăb vƠăTơy nguyên,ăănhi uăđ aăph ngăđangăth c hi n d ánă

v cănƠyălƠăr t kh quan, c v ch tiêuăk thu tăvƠăch tiêuăkinhăt (Mai Liên, 2014).

Sauăkhiătìmăhi u t ngăquanătƠiăli u liênăquanăđ năcácăv năđ trong lu năv n,ăchúngătôiănh n th y r ng:

t ngăhi u qu tríchălyăch t chi t vƠăk t qu đ tăđ căkhá tri n v ng.ăTrongăđóăm t vƠi nghiênăc uăđƣăs d ng ch ph m Viscozyme L trongăquáătrìnhăx lý nguyênăli u Tuyănhiên,ăchúngătôiăv năch aătìmăth yăcôngăb khoa h cănƠoăc trongăvƠăngoƠiă

n c s d ng ch ph m Viscozyme L đ h tr tríchălyătrênănguyênăli u n m Linh

Chi

lyăđ căcôngăb kháănhi u.ăChúngătôiăc ngăđƣătìmăhi u m tăvƠiănghiênăc u ng

d ng k thu tănƠyătrênăn m Linh Chi cho hi u qu tríchălyăt tăh năph ngăphápă

truy n th ng Trong nh ngănghiênăc uănƠy, m t s tácăgi đƣăs d ng ethanol lƠă

đ ngădungămôiăđ t ngăhi u qu tríchăly.ăTuyănhiên,ăchúngătôiăv năch aătìmăth y nghiênăc uănƠoăkh oăsátăc th nhăh ng c aăcácăy u t k thu t c aăquáătrìnhătríchălyăb ng CO2 siêuăt i h năđ n hi u su tătríchălyăcácăch t

Trênăc ăs đó,ăchúngătôiăđ ra nh ng n iădungănghiênăc uănh ăsau:

Linh Chi h tr b ng ch ph m Viscozyme L

Linh Chi b ng CO2 siêuăt i h n có s d ngăethanolălƠăđ ngădungămôi

2 CH NG 2 NGUYÊN LI U VÀ PH NG PHÁP

NGHIÊN C U

2.1 Nguyên li u, hóa ch t, thi t b

2.1.1 N m Linh Chi

Trongă nghiênă c ngƠy,ă chúngă tôiă s d ng n m Linh Chi đ (Ganoderma

lucidum) cóăxu t x t Ơ L t Tai n măđ c s yăkhôăvƠănghi n m n (kíchăth c h t

2.1.2 Ch ph m hemicellulase

Ch ph m enzyme s d ngălƠăViscozyme L Viscozyme L lƠătênăth ngăm i c a

m t t h pă cácă carbohydrase bao g m: arabanase, cellulase, hemicellulase vƠă

xylanase đ c cung c p b i Novozyme Corp Ch ph măcóăxu t x t anăM ch

2.1.3 Hóa ch t

 Hóa ch t dùng cho quá trình trích ly

 Ethanol, d ng l ng 96%, xu t x Trung Qu c

 Ethanol, d ng l ng 99.9%, xu t x TơyăBanăNha

 N c th y c căđƣăquaăx lýătraoăđ iăionăvƠăviăl c

 Hóa ch t dùng cho phơn tích

 Acid Ursolic, d ng tinh th 99%, xu t x Sigma

 Acid Garnoderic A, d ng tinh th 98%, xu t x vi n ki m nghi m thu c

Vi t Nam

 Acid sunfuric, d ng l ng 98%, xu t x Trung Qu c

 Acid percloric, d ng l ng 99%, xu t x Trung Qu c

 Acid chlohidric, d ng l ng 95% Xu t x Trung Qu c

 Acid acetică(đ tinh khi t 99%), d ng l ng, xu t x t Trung Qu c

 Phenol, d ng tinh th 98%, xu t x Trung Qu c

 Glucose, d ng tinh th 99%, xu t x Trung Qu c

2.1.4 Thi t b

Thi t b tríchă lyă siêuă t i h n c aă hƣngă Thar Technologies, thu că phòngă thíă

nghi m tr ngăđi m, b mônăQuáăTrìnhăThi t B vƠăD uăKhí, khoa K Thu tăHóaă

Hình 2.1 Thi t b trích ly siêu t i h n c a hƣng Thar Technologies

Thi t b phơnă tíchă HPLC c aă hƣngă Aligent Technologies, thu că phòngă thíă

Hình 2.2 Thi t b phơn tích HPLC c a hƣng Aligent Technologies

2.2 N i dung nghiên c u

Hình 2.3 S đ nghiên c u

Trongănghiênăc uănƠy,ăchúngătôiăkh oăsátăcácăy u t nhăh ngăđ n kh n ngă

tríchălyăcácăho t ch t t n m Linh Chi h tr b ng ch ph m Viscozyme L ng

n m Linh Chi b ng CO2 siêuă t i h n N iă dungă nghiêmă c uă đ că trìnhă bƠyă trênă

HƠmăm cătiêu: HƠmăl ng

polysaccharides triterpen, ch t

khôăhòaătan

2.3 Thuy t minh s đ nghiên c u

2.3.1 Kh o sát nguyên li u

c aăcácăy u t đ n hi u su tătríchălyătriterpen vƠăhi u su t thu h i ch tăkhôăhòaătan

t n m Linh Chi.ă i u ki n t iă uăđ thuăđ c hi u su t thu h i cao nh tălƠăn ngăđ

ethanol 60%, nhi tăđ tríchălyă70oC, t l dungămôi/nguyênăli u 35/1 M tăvƠi thôngă

polysacharide, t ng ch tăkhôăhòaătanăcóătrongăn m Linh Chi.ăThíănghi măđ c ti n hƠnhănh ăsau:

 m: Xácăđ nh theo TCVN 4326 ậ 2001

 HƠmă l ng triterpen t ng:ă Cơnă 5gă n m Linh Chi vƠă b sung c n 96%

(Chen vƠ c ng s , 2007) theo t l 1:35 (w/w).ăTríchălyă nhi tăđ 70o

C trong 30

phút,ăsauăđóăl c l y dung d ch Ti p t c b sung c n 96% theo t l nh ătrênăvƠoăbƣă

r i ti năhƠnhătríchălyăti p, c sau 30ăphútăđemăl căvƠăb sung c nătríchăđ n ki t L y

theo t l 1:35 (w/w).ăTríchălyă nhi tăđ 90oC (Huang vƠ Ning, 2010) trong 30

phút,ăsauăđóăl c l y dung d ch Ti p t c b sungăn c theo t l nh ătrênăvƠoăbƣăr i

5g n m Linh Chi vƠătríchăb ng ethanol 96% t l 1:35 (w/w)ăvƠăl p l i nhi u l n

t ngăt nh ătríchăki t triterpen Sauăđóăti p t c b sungăn c c t theo t l 1:35

(w/w) vƠoătrongăph năbƣ.ăTi năhƠnhătríchălyă nhi tăđ 90oCătrongă30ăphút vƠăl p l i

nhi u l n gi ngănh ătríchăki t polysacharide Cu iăcùngăl y d chăthuăđ căđemăb c

h iăđ năkhanăđ thuăhƠmăl ng t ng ch tăkhôăhòaătan

2.3.2 Kh o sát các y u t nh h ng đ n quá trình trích ly các ho t

ch t t Linh Chi có x lỦ Viscozyme L

 Mô t thí nghi m

M u x lýăv iăenzymeăđ cătríchălyăhaiăgiaiăđo n.ăGiaiăđo năđ u, Cơnă5găn m

Linh Chi, b sungăn c c t theo t l 1:35 Ch nh pH v 5.0 b ng HCl 0.1N vƠăb

đ ng.ăSauăđó b sungăthêmăethanol 96% vƠoăđ đ t n ngăđ ethanolă60%ăvƠăđemătríchălyă 70o

sau, ph năbƣăb sungăthêmă35mlăn c c tăvƠătríchălyă 90oCătrongă30ăphútăđ tríchă

ly polysacharide Cácăthôngăs c aăgiaiăđo năsauăvƠăthôngăs tríchălyăb ng c năđ c

2.3.3.1. Thí nghi m 4: nh h ng c a t l đ ng dung môi đ n hi u

qu trích ly

 Thông s c đ nh:

 Kh i l ng m u: 5g

 Nhi tăđ x lý:ă50oC

 Th i gian x lý:ă30ăphút