- Nói dung giàng day mói món ebuyèn ngành bao góm mot so phàn chinh nbU: vj tri, y nghìa, dói tUdng, phUdng phàp ngbièn cùu cùa món hpc; sd lupe Ijch su ngành hpc; he khài niém va mot[r]
Trang 1CON DirÒNG HÌNH THÀNH TI/ DUY KHOA HOC CÙA SINH VIÉN XÀ HÒI HOC HIÉN NAY
HOÀNG THU HUONG
.^ Sinh vién K42A Khoa Xà hói hoc
TrUàng Dai hoc khoa hoc Xà hói va Nhàn vàn Dai hoc Quóc già Ha Nói
t i ' • ; ' , • • • ,
Kinh t é tri thùc, xà hói tri thùc là nhùng xu the mói trong phàt trièn cùa thè giòi bién nay C Màc dà kbàng djnh "Khoa hpc sé trd tbànb lUc lUdng san xuàt triic tièp", va luàn dièm này cùa Màc dà dUde khoa hpc bién dai ebùng minh khi nò thiie sU tra tbànb liic lUdng san xuàt co tàm quan trpng bang dàu Vi thè, mot trong nhùng vàn de dàt ra dói vói nén giào due bién nay là pbài tao cho ngùòi hpc khà nàng tu duy khoa hpc bay khà nàng tu duy dóc làp, sàng tao Tu duy khoa hpc ehinh là chìa khoà md cành cùa bude vào the giói khoa hpc
Vói xà bòi hpc, vàn de giào due cho sinh vién càch tu duy
khoa hpc càn thiét hdn bao giò bèt Bòi vi, de ed thè trd thành mot nhà xà bòi hpc thiic sii, sinh vién càn pbài eò tu duy dóc làp va sàng tao Vói mot so càc ngành khoa hpc kbàc, nhùng ngUdi ngbièn cùu boàn toàn eò thè ké thùa càc còng trình cùa nhùng ngUÒi di trude, con vói xà bòi hpc cài eò thè ké thùa quan trpng chi là pbUdng phàp ngbièn cùu Nhà xà bòi hpc luòn luòn làm viéc vói thiic tai xà bòi trong khi dd, thiic tai luòn bién dói khóng ngùng, dói hdi nhùng ngUdi ngbièn cùu
Trang 2pbài khóng ngùng sàng tao, tìm tòi cài mói Vi the, nhà xà hói hpc rat càn eò tU duy khoa hpc de ngbièn cùu, tìm hièu, giài
thich nhùng vàn de phàt sinh trong thiic tièn xà bòi Chinh vi
thè', ngay t u bàc eù nhàn, sinh vién xà bòi hpc càn pbài eó tu duy khoa hpc ve ngành cùa minh
Tu duy khoa hpc xà bòi hpc cùa sinh vién là kè't qua cùa qua trình tUdng tàc giùa " day va hpc xà bòi hpc" Vày con dUdng hình t h à n h tu duy khoa hpc cùa sinh vién nhu thè' nào? De tra Idi càu hòi này, ta càn tìm hièu thiic trang day va hpc xà bòi hpc bién nay, cùng nhU mó'i quan he giùa hai qua
t r ì n h này
1 Ve q u a t r ì n h day:
a Nói dung:
Nói dung chUdng trình dào tao:
ChUdng trình dào tao eù nhàn xà bòi hpc bao góm 3 khdi kiè'n thùc ed bàn: 1 Cd so ly luàn, phUdng phàp luàn, phudng phàp nghién cùu xà boi hpc 2 Kién thùc xà bòi hpc ebuyèn ngành 3 Kiè'n thùc thiic té': qua thiic tàp va nghién cùu khoa hpc , »»
Trong phàn kiè'n thùc nén tàng, sinh vién càn tièp thu phUdng phàp luàn triet hpc Maexit, càc khài niém pham trù,
ly thuyé't eó bàn trong xà bòi hpc va phUdng phàp nghién cùu
xà bòi hpc
P h à n kiè'n thùc ebuyèn ngành, bién nay eó 17 ebuyèn ngành eó tinh chat bàt bupe, con khoàng 5 chuyén ngành tu
chpn, va mot so'ebuyèn de kbàc
P h à n kién thùc thiic tè, ngoài ddt thiic tàp thiic té dupe tó chùc vào cuòi nàm thù 3 cùa mói khoà hpc, bang nàm sinh
Trang 3vién con eó dip tham già "Hói thào nghién cùu khoa hpc cùa sinh vién"
Vài mot ed càu va nói dung chUdng trình nhU vày, ed the thày, sinh vién dUde tièp thu mot kbòi lUdng kién thùc khà róng
Nói dung giàng day:
- Càc món ed sd nhU xà bòi hpc dai eUdng, lieh su xà bòi hpc, ly thuyét xà bòi hpc bién dai, phUdng phàp nghién cùu
xà bòi hpc dà eung càp cho sinh vién nhùng khài niém, pham trù, ly thuyé't xà bòi hpc chung nhàt va nhùng pbUdng phàp nghién cùu ed bàn trdng xà bòi hpc Day là phàn khò nhàt trong cbUdng trình, vi nhùng kién thùc này mang tinh trùu tUdng cao Nói dung càc món hpc này, ebù yéu thién ve phàn
ly thuyét, nhe ve phàn thiic bànb bay càch thùc vàn dung ly thuyét vào thiic té nhU thè nào
- Nói dung giàng day mói món ebuyèn ngành bao góm mot so phàn chinh nbU: vj tri, y nghìa, dói tUdng, phUdng phàp ngbièn cùu cùa món hpc; sd lupe Ijch su ngành hpc; he khài niém va mot so' ly thuyé't ed bàn, mot so' vàn de nghién cùu ed bàn; kién thùc thiic tièn Vài tbòi lUdng mói món chi eó
2 - 3 DVHT nhung lai tài mot nói dung qua Idn nen nhùng kién thùc eung càp cho sinh vién róng nhUng khóng sàu Vi the, sinh vién khò eó thè hình tbànb tu duy khoa hpc
- Kién thùc thiic tè:
Sinh vién tièp thu kién thùc thiic té qua hai con dUdng: bj dòng va ebù dóng Con duòng bj dòng chinh là dpt thiic tàp thiic té dupe tó chùc vào cuòi nàm thù 3 cùa mói khoà hpc Con dudng ebù dòng thè bién qua viéc sinh vién tu xàm nhàp vào thiic té, con dUdng này dUde dành già qua cupe "Hói thào
Trang 4nghién cùu khoa hpc cua sinh vién" dupe tó chùc hàng nàm Ddt thiic tàp thiic té', co tinh chat bàt bupe, giùp sinh vién hình dung dUdc còng viéc cùa nhà xà hói hpc nhU xày diing de cUòng nghién cùu, làp bang hòi, diéu tra, xù ly so' lièu, vié't bào cào Toàn bó nhùng còng viéc này (khóng tinh tbòi gian
vié't bào cào) dUde thiic bién trong khoàng 1 tbàng, trong dò
co 5-7 ngày thiic tàp trèn dja bàn, dudi sii chi dàn cùa giào
vién Cd thè nói, dpt thiic tàp này dièn ra trong mot khoàng tbòi gian qua ngàn, sinh vién mói chi bièt dé'n còng viéc cùa mot cupe nghién cùu góm nhùng buòc gì, chUa kip làm quen
vói nhùng buóe dò
Nghién cùu khoa hpc dUpe tó chùc déu dàn hàng nàm, thu
h ù t sii tham già tu nguyén cùa sinh vién Qua dpt nghién cùu
khoa hpc này, ed the dành già dxlOc khà nàng tu duy khoa hpc
cùa nhùng sinh vién tham già Day là ddt sinh boat hpc tàp bèt sue bó ich, giùp sinh vién làm quen vói còng viéc nghién cùu, làm giàm sii bd ngd khi tham già vào thiic tàp thiic té' hoàc vié't khoà luàn tòt nghiep NhUng nghién cùu khoa hpc mói chi thu h ù t dUdc sii tham già cùa mot lUdng rat nhò sinh vién
6 Phùcfng phàp gidng day:
PhUdng phàp pbó bién nhàt bién nay là phUdng phàp truyén dat kiè'n thùc mot chiéu: thày dpc - trò ghi Day là phUdng phàp giàng day eó dièn, là'y ngUÒi thày làm trung tàm, bién ngUÒi trò trd nén thu dóng, tao ra tbòi quen y lai trong tu duy cùa sinh vién Day cùng là mot nhàn tó' càn trd qua trình hình t h à n h tU duy khoa hpc cùa sinh vién
Hién nay, trong mot so món hpc, giàng vién dà àp dung
phUdng phàp giàng day mài: thày giào dàt vàn de, sinh vién
cùng t h a m già thào luàn Tuy nhièn phUdng phàp mài này lai
Trang 5chUa thu hùt dUde sii tham già dóng dào cùa sinh vién Bòi vi, vài càch dào tao tu trUde dé'n nay, tu bàc tièu hpc dén bèt pho
tbòng, tham chi dai hpc, ngiiài hoc chù yéu hoc kiè'n thùc ehù rat it khi dùde hoc càch tiC duy, qua trinh truyén dgt thóng tin
là mot chiéu tu phia thày dé'n trò, tao nén thói quen thu dóng cùa ngùòi hoc Do dd, viéc phà bò mot tbòi quen eù de tièp càn
mot phUdng phàp hpc mói, dói hòi tinh ehù dòng sàng tao, khà nàng tu duy dóc làp là mot diéu khóng ddn giàn dó'i vói
cà ngUÒi truyén dat kién thùc va ngUÒi tièp nhàn kién thùc
2 Ve qua trình hoc:
Vàn de dàt ra là sinh vién dà tiép thu kbòi lUdng kiè'n thùc dupe truyén tài nhU thè nào?
- Ve khdi kién thùc ed bàn:
Vói da so sinh vién, viéc tièp thu nhùng kiè'n thùc ed bàn này khóng de dàng, bài vi day là nhùng kién thùc ed tinh ly luàn va tinh trùu tupng cao Hdn nùa, phUdng phàp giàng day cùa nhùng món này ehù yéu theo phUdng phàp " thày dpc
- trò ghi", thinb thoàng co xen ké thào luàn Day là pbUdng phàp thich hdp nhàt bién nay trong tinh trang thiéu tram trpng giào trình va tài liéu tham khào xà bòi hpc ^ b ù n g tài lièu ve kién thùc ed bàn cùa xà bòi hpc dà khò lai chù yéu bang tièng Anb Nhùng sàeb dà djcb sang tièng Viét nhU cuò'n "Nhàp món xà bòi hpc" cùa Tony Bilton va nhùng ngUÒi kbàc, "Xà bòi hpc" cùa Fichter, "Nhàp món Ijch su xà bòi hpc cùa Hermann Korte", "Càc ly thuyét xà bòi hpc bién dai" cùa
Gunter Endruweit lai rat khò hièu Vi thè, de ed thè bièt
dén càc kién thùc eó bàn, sinh vién chi eó càch duy nhàt là ghi chép lai tàt cà nhùng gì thày giào dpc Vi thè, sinh vién dupe trang bj mot càch rat day dù va ed he thóng càc kién
thùc cri bàn dò nhUng trèn thiic té bp khóng hièu nhùng ly
Trang 6thuyé't, nhùng khài niém dUdc ghi chép, ma né'u ed hiéu thì cùng hièu mot càch rat md bó Do dd, viéc àp dung ly thuyé't vào nghién cùu chàng khàc nào mot diéu khóng tuòng
- Nhùng kiè'n thùc chuyén ngành:
Sinh vién dUde eung càp mot khò'i lUdng kiè'n thùc chuyén ngành khà lón (khoàng hdn 20 chuyén ngành), nbung mói chuyén ngành ehi eó tbòi lUdng t u 2 - 3 DVHT Diéu này cùng chàng khàc gì viéc "phi ngiia xem boa"
Khoa hpc phàt trièn nhò qua trình phàn làp va tich hdp càc khoa hoc Thè' giòi hién nay eó hàng tram bó món khoa hpc khàc nhau Ngay xà bòi hpc là mot ngành khoa hpc mói
ma hién nay dà ed hdn 40 ebuyèn ngành Diéu này dàt ra vàn
de là khòng thè eó mot nhà khoa hpc lai eó thè cùng lue nghién cùu nhièu khoa hpc nhU Màc, vùa là nhà triét hpc, vùa là nhà kinh té' hpc, H Spencer vùa là nhà triét hpc, vùa
là n h à xà bòi hpc Mói nhà khoa hpc hién nay chi eó thè di sàu vào mot bó mòn khoa hpc, tuy nhièn, hp vàn càn eó kién thùc tóng hdp lién ngành
Vói càch day nhU hién nay, sinh vién chi bièt khóng hoàn toàn róng nhUng boàn toàn khóng sàu, kiè'n thùc cùa sinh vién ve t à t cà càc ebuyèn ngành rat md nhat De eó thè hình
t h à n h t u duy khoa hoc trong sinh vién, mói sinh vién càn am hiéu sàu sàc ve mot chuyén ngành va co hiéu bièt nhàt djnh
ve càc ebuyèn ngành eó lién quan dé'n nò
- Nhùng kiè'n thùc thùc tè: , , : ,
Khi xàm nhàp thiic te, sinh vién phài dó'i dièn vài nhùng khò khan nhU sau:
- Tié'n hành làp mot ehUdng trình ngbièn cùu, lèn ké' hoach thu t h à p thóng tin trèn mot dja bàn khóng dUdc tìm
Trang 7hiéu trUde Diéu này làm xuàt hién sii bàt càp giùa bang boi
va thiic té, do dd, khòng thè thu thàp dUdc thóng tin dii kién
- Ddt thiic tàp dói hòi kiè'n tbUe tóng hdp cùa sinh vién, t u nhùng ly thuyé't ed bàn, phUdng phàp nghién cùu dén nhùng
kiè'n thùc chuyén ngành Mot trong nhùng vàn de tón tai hién nay là sinh vién khóng eó khà nàng xàu chuói tàt cà nhìCng cài dà hoc Nguyén nhàn cùa vàn de này là do: 1 Thiéu ùng
dung giùa bài giàng va thiic té 2 Cd qua nhiéu mòn, dàn dén tinh trang hpc dó'i phó nén khóng hièu bài 3 Sinh vién thiéu khà nàng tu duy khoa hpc
- Khi xuóng dja bàn diéu tra, sinh vién dUde luyén tàp ve phUdng phàp quan sàt va pbòng vàn, hai phUdng phàp này trUóc day chi dUde hpc trèn ly thuyét, chUa bao giò dUpe thiic hành, sinh vién hoàn toàn thiéu ky nàng quan sàt va pbòng
vàn Vi thè, dò chinh xàe, chàn tbUe cùa nhùng thóng tin hp
thu dupe sé giàm di
- Mot trong nhùng vàn de kbàc ma sinh vién phài dói dién vào cuòi ddt thiic tàp, dò là viéc viét bào cào Da so sinh vién déu lùng tùng khi làn dàu tièn viét, màc dù ed sii buòng dàn nhièt tinh cùa giào vién Chi dén lue này, phàn Idn sinh vién mài hiéu dupe tàm quan trpng va y nghia cùa càc món hpc ed bàn Chinh vi thè, càc sinh vién khoà trUóc tbuòng nbàc nhò càc sinh vién khoà sau: "bay hpc cbàc mòn xà bòi hpc dai cUdng va phUdng phàp ngbièn cùu xà bòi hpc" Màt khàc, tbòi gian viét bào cào ngàn, trùng vói tbòi gian hpc chinh khoà, nén sinh vién khòng dù diéu kién de ed thè tu ngbièn cùu lai nhùng phàn kién thùc ma minh thiéu hut Vi thè, khóng thè pbù nhàn dUpe thiic té là chat lupng càc bào cào thiic tàp khóng cao
Mot phàn kién thùc thiic tè kbàc, sinh vién eó thè tu thu
Trang 8nhàn qua viéc tham già nghién cùu khoa hpc Kinh nghiém cho
thày, nhùng sinh vién nào eó tham già nghién cùu khoa hpc thì
viéc thàm nhàp vào thiic te, vié't bào cào thiic tàp cùng nhU
chuàn bj khoà luàn tot hòn nhùng sinh vién chUa tùng tham già
nghién cùu khoa hpc Màc dù da phàn sinh vién hièu dUde Idi
ich cùa nghién cùu khoa hpc, nhUng phong trào này lai khóng
phàt trièn trong sinh vién Co thè chi ra mot so' nguyén nhàn
dàn dé'n tinh trang, dd là: 1 Sinh vièn khóng hùng thù vài
nghién cùu khoa hoc, vói ngành oca hai hoc 2 Sinh vièn khóng
biet càch tièn hành mot còng trình nghién cùu khoa hoc nhù the
nào 3 Tièn hành mot cuóc nghién cùu khoa hoc dòi hòi nhiéu
thcfi gian, còng sue va kinh phi 4 Chùa eó càc bién phàp
khuyén khich sinh vièn tham già NCKH
3 Ket luàn va k h u y é n nghi:
TrUde tinh trang day va hpc nhU hién nay, cà thè thày khà
nàng tu duy khoa hpc bay khà nàng tu duy dpc làp, sàng tao
cùa sinh vièn xà bòi hpc chUa phàt trièn ^
De ngành xà bòi hpc eó thè phàt trièn manh hdn nùa, ebùng
ta càn eó mot dpi ngù càc nhà xà hòi hpc eó trinh do tu duy khoa
hpc cao De tao ra mot mói trUÒng thuàn lòi cho tU duy khoa hpc
va phàt trièn thuàn Idi trong sinh vièn xà boi hpc, ebùng ta càn
eoi viéc phàt trièn tu duy khoa hpc trong sinh vién là trpng tàm
va càn tié'n hành mot so' viéc nhU sau:
- DÓi mài nói dung va phUdng phàp giàng day mot càch he
thóng va dóng bò:
+ Ve ed càu cbUòng trình: Dòn trpng tàm vào mot so' mòn
hpc chinh, thu bep chuyén ngành, hay ghép càc chuyén ngành
co nói dung gàn giò'ng nhau vào mot chuyén ngành lón
+ Ve nói dung bài giàng: Khòng ehi kiè'n thùc ma cài quan
Trang 9trpng là phUdng phàp nghién cùu va càch thùc vàn dung vào thiic té
+ Ve phUdng phàp giàng day: Tich ciic trao dói hai chiéu
" thày - trò"
+ Ve ed càu tó chùc: Giàm quy mó lóp hpc Cho phép sinh vién liia chpn chuyén ngành Uà thich va hoc sàu chuyén ngành
dò
- Khuyén khich phong trào nghién cùu khoa hpc trong sinh vién: / Phàt dóng róng rài phong trào nghién cùu khoa hoc trong sinh vién; 2 Ngoài ho tró ve kinh phi nghién cùu khoa hoc cho sinh vién, co thè eó nhùng dóng vién ve tinh thàn nhU: làp danh sàch khen thi/òng nhùng sinh vién tham già nghién cùu khoa hoc va cóng bó trèn bang tin cùa khoa; 3 Làp ky yéu khoa hoc cùa khoa, lèn danh sàch nhùng còng trinh nghién cùu khoa hoc cùa sinh vién càc nàm va dia chi cùa càc sinh vién dò de tao mói tritòng thuàn lai cho sinh vièn trao dói kinh nghiém vài nhau,
- TÓ chùc mot ddt kién tàp trUde khi thiic tàp
- Tbòi gian viét bào cào thiic tàp tàch riéng ra kbòi tbòi gian hpc
*
- TbUdng xuyén tó chùc càc buoi thào luàn, trao dói ve phUdng phàp, ky nàng ngbièn cùu xà bòi hpc
- Tó chùc djcb càc tài lièu tham khào ve xà bòi hpc cho sinh vièn tham khào
- Som bién soan càc giào trình ed bàn ve càc chuyén ngành
xà bòi hpc
- Tbànb làp càu lae bó xà bòi hpc cho sinh vién, tao mói trUÒng de sinh vièn trao dói, hpc tàp kinh nghiém