LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122 TUYỂN TẬP CÁC BÀI TOÁN TÌM GIAO ĐIỂM ĐƯỜNG THẲNG - MẶT PHẲNG Phương pháp Muốn tìm giao điểm của một đường thẳng và một m
Trang 1LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
TUYỂN TẬP CÁC BÀI TOÁN
TÌM GIAO ĐIỂM
ĐƯỜNG THẲNG - MẶT PHẲNG
Phương pháp
Muốn tìm giao điểm của một đường thẳng và một mặt phẳng ta có thể tìm giao điểm của đường thẳng đó với một đường thẳng nằm trong mặt phẳng đã cho
Để tìm giao điểm của đường thẳng d và mặt phẳng P ta cần lưu ý một số trường hợp sau:
Trường hợp 1
Nếu trong P có sẵn một đường thẳng ' d cắt d tại M ,
khi đó '
M d P
Trường hợp 2
Nếu trong P chưa có sẵn ' d cắt d thì ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chọn một mặt phẳng Q chứa d
Bước 2: Tìm giao tuyến P Q
Bước 3: Trong Q gọi M d thì M chính là giao điểm của d P
d' d
Q
P
M
Trang 2BÀI MẪU
Bài 1 Cho hình chóp S ABCD M là một điểm trên cạnhSC
a) Tìm giao điểm của AM vàSBD
b) Gọi N là một điểm trên cạnhBC Tìm giao điểm của SD vàAMN
Hướng dẫn
Gọi ACBD O
( ); ( ) ( )
AM SAC SAC SBD SO
Gọi AMSO H A M SBD H
b) AN giao CD tại K
Bài 2 Cho tứ diệnABCD Gọi M N lần lượt là trung điểm của , AC và BC K là một điểm trên cạnh
BD và không trùng với trung điểm của BD Tìm giao điểm của CD và AD với mặt phẳng MNK
Hướng dẫn
CD ACD CDNK P CD MNK P
P
K
H
O C D B
A
S M
N
H
P
N M A
B
C
D K
Trang 3LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
MPAD H , suy ra ADMNK H
Bài 3 Cho tứ diện ABCD M N , là hai điểm lần lượt trên AC và AD O là một điểm bên trongBCD Tìm giao điểm của:
a) MN và ABO b) AO vàBMN
Hướng dẫn
a) MNACD ; ACD ABOAH
AHMN K MN ABO K
b) AOAOB ; AOB BNMBK
BKAO I AO BMN I
Bài 4 Cho hình chóp S ABCD có đáy là hình thang, cạnh đáy lớn AB Gọi , , I J K là ba điểm lần lượt
trên SA AB BC , ,
a) Tìm giao điểm của IK vớiSBD
b) Tìm các giao điểm của mặt phẳng IJK với SD và SC
Hướng dẫn
a) IKSAK ; SAK SBDSP
I K A
B
C
D H M
N
O
L
H
N
Q M P
M P
A
A
C D
B I
K
I
K J
Trang 4
SPIK M IK SBD M
b) JKDB Q ;
SD SDB JI SB N IJK SDB QN
QN SD H SD IJK H
+ SCSCB ; SCB IJKKN KN; SC L SCIJK L
Điểm thuộc cạnh Xác định giao điểm của:
a) Đường thẳng và mặt phẳng b) Đường thằng và mặt phẳng
Hướng dẫn
N MN
N SC SBC
b)
P PI
P AB SAB
P PISAB
Xác định giao điểm của
a) Đường thẳng và mặt phẳng b) Đường thằng và mặt phẳng
Hướng dẫn
I
S
A
B
C
M
N P
Trang 5
LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
O BD
O AC SAC
b)
M DM
M SA SAB
Gọi là điểm thuộc miền trong tam giác Tìm giao điểm của
a) Đường thẳng và mặt phẳng b) Đường thằng và mặt phẳng
Hướng dẫn
a) Chọn mặt phẳng BCD chứa BD.Trong mặt phẳng ACD gọi I MNCD
I MN OMN
I CD BCD
I OMN BCD OI BCD OMN
Gọi J là giao điểm của OI và BD trong mặt phẳng BCD
J BD
J OI OMN
b) Trong mặt phẳng BCD gọi K OICB Khi đó K BCOMN
M
O
D O
D
C B
S
J
K
I A
B
C
D O
M N
Trang 6Bài 8 Cho hình chóp có hai điểm lần lượt thuộc hai cạnh và là điểm nằm trong tam giác Xác định giao điểm của
a) Đường thẳng và mặt phẳng
b) Đường thằng và mặt phẳng
c) Đường thẳng và mặt phẳng
Hướng dẫn
a) Trong mặt phẳng ABC, gọi I ABOC Khi đó I ABSOC
b) SI SOC Trong mặt phẳng SAB gọi J MNSI Khi đó J MN SOC
c) Chọn mặt phẳng SCI chứa SO
J MN MNC
J SI SIC
J SIC MNC CJ SIC MNC
Gọi K là giao điểm của JC và SO trong mặt phẳng SCI
K SO
K CJ CMN
trung điểm của Tìm giao điểm của đường thẳng và mặt phẳng
Hướng dẫn
ABC
K J J
I I
S
A
B
C
C
B A
S
M
N
M
N
Trang 7
LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
Chọn mặt phẳng SBD chứa SD
N BD SBD
N AMN
N SBD AMN
Trong mặt phẳng SAC gọi I AMSO
I AM AMN
I SO SBD
I SBD AMN
Khi đó SBD AMNNI
Gọi K là giao điểm của NI và SD trong mặt phẳng SBD
K SD
K NI AMN
trọng tâm của tam giác Xác định giao điểm của
a) Đường thẳng và mặt phẳng
b) Đường thằng và mặt phẳng
c) Đường thẳng và mặt phẳng
Hướng dẫn
K
I
N
M
O
C
D S
SCD
P J
K
O
N
I
M
D K
O
N
I
M
D
C B
Trang 8a) Gọi I là trung điểm của CD Khi đó MN SBI
Trong mặt phẳng SIB gọi J MNBI
Khi đó
J MN
J BI ABCD
b) Trong mặt phẳng ABCD gọi O ACBI
Chọn mặt phẳng SBI chứa MN
O BI SBI
O AC SAC
O SAC SBI SOSAC SBI
Gọi K là giao điểm của MN và SO trong mặt phẳng SBI
K MN
K SO SAC
c) Trong mặt phẳng SAC gọi P AKSC Khi đó
P SC
P AK AMN
trên
a Tìm giao điểm của với mặt phẳng
b Tìm giao điểm của với mặt phẳng
Hướng dẫn
a Tìm giao điểm I của SO với mặt phẳng (MNP)
, ,
SA SB SC
Q I
O
Q I
O
S
A
B
C
C
B A
S
M
N
P
M
N
P
Trang 9LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
Trong (SBD), gọi ISONP mà NP(MNP) I SO(MNP)
b Tìm giao điểm Q của SO với (MNP)
Trong (SAC), gọi QSCMI, mà MI (MNP) Q SC(MNP)
và là một điểm trên cạnh
a) Tìm giao điểm của đường thẳng với mặt phẳng
b) Tìm giao điểm của đường thẳng và mặt phẳng
Hướng dẫn
a) Trong mặt phẳng ABCD , gọi E ABCD
Trong SAB gọi N SBEM
Ta có NEM MCD N MCD và NSB nên N SBMCD
b) Trong ABCD gọi I ACBD
Trong SAC gọi K MCSI
Ta có KSI SBD và KMC nên K MCSBD
Trên lấy điểm sao cho không song song với ( không trùng với các đầu mút) Tìm giao điểm của đường thẳng với mặt phẳng
S ABCD ABCD
K
I N
E I
S
A
B
C
D
D
C B
A
S
M
M
,
Trang 10Hướng dẫn
● Chọn mặt phẳng phụ ABC chứa BC
Ta có H là điểm chung thứ nhất của ABC và IHK
Trong mặt phẳng SAC , do IK không song song với AC nên gọi FIKAC Ta có
Suy ra F là điểm chung thứ hai của ABC và IHK
Do đó ABC IHKHF
Trong mặt phẳng ABC, gọi EHFBC, mà HFIHK
Vậy EBCIHK
a Tìm giao điểm của mặt phẳng với đường thẳng AB
b Gọi là các điểm tương ứng trên các cạnh và sao cho không song song với Tìm giao điểm của mặt phẳng với đường thẳng AD
Hướng dẫn
E F
I
H
S
A
B
C K
MCD
,
IJM
Trang 11LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
a) Chọn mặt phẳng phụ (ABC) chứa AB
Trong BCD gọi NDOBC,
trong ADN gọi PDMAN
P DM CDM
P AN ABC
Lại có CCDM ABCPC CDM ABC
Trong (ABC) gọi H PCABH (MCD)AB
b) Trong BCD gọi EBOCD F, IJ CD , K BEIJ;
Trong ABE gọi GKMAE
F IJ IJM
F IJM ACD
F CD ACD
G KM IJM
G AE ACD
(IJM) (ACD) FG
Trong (ACD) gọi LGFAD Vậy L AD(IJM)
( không là trung điểm , không song song với ) Tìm giao điểm của :
Hướng dẫn
L G
K
E
F
H
P
N
A
B
C
D
D
C B
A
I
J
, ,
Trang 12a) Tìm giao điểm của IK và (SBD)
Trong (ABCD), gọi P AKBD
Trong (SAK) gọi QIK SP, mà SP(SBD)
Vậy QIK(SBD)
b) Tìm giao điểm của SD và (JIK)
Chọn mp phụ (SBD)SD
Tìm giao tuyến của (SBD)và (JIK)
Ta có : Q là điểm chung của (SBD)và (JIK)
Trong (ABCD) gọi M JKBD mà JK (JIK)M(JIK)
Vậy M là điểm chung của (SBD)và (JIK)
(JIK) (SBD) QM
Trong (SBD), gọi N QM SD mà QM (JIK)
Vậy N SD(JIK)
c) Tìm giao điểm của SC và (JIK)
Chọn mp phụ (SAC)SC
Tìm giao tuyến của (SAC) và (JIK)
Ta có I là điểm chung của (SAC) và (JIK)
Trong (ABCD), gọi EACJK suy ra E là điểm chung của (SAC) và (JIK)
(SAC) (JIK) IE
Trong (SAC) gọi F IESC, mà IE(JIK)
Vậy F SC(JIK)
F
E
N
Q
P M Q
P
D
D
B
D
S
C
I
K
C
I
J
K
C
I
J
K
Trang 13LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
Hướng dẫn
Chọn mặt phẳng SAC chứa AM Gọi O là giao điểm của AC và BD trong ABCD
O AC SAC
O BD SBD
O SAC SBD SOSAC SBD
Gọi I là giao điểm của AM và SO trong mặt phẳng SAC
I AM
I SO SBD
Tìm giao điểm của MG và mặt phẳng
Hướng dẫn
S ABCD
SBD
I
O
M
B
S
C
ACD
Trang 14Chọn mặt phẳng MBG chứa MG
Gọi O là giao điểm của BG và CD trong BCD
O BG MBG
O CD ACD
O MBG ACD
mà AMBG ACD
Nên AOMBG ACD
Gọi I là giao điểm của MG và AO trong mặt phẳng MBG
I MG
I AO ACD
giao điểm của SA và mặt phẳng
Hướng dẫn
Chọn mặt phẳng SAC chứa SA
I
O
A
B
C
D G
M
DMN
I H
O
M
I H
O
M
D
C B
A
S S
A
D
N N
Trang 15LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
Gọi O là giao điểm của AC và BD trong ABCD
Gọi H là giao điểm của DM và SO trong SBD
H DM DMN
H SO SAC
H DMN SAC
mà NDMN SAC
Nên NH DMN SAC
Gọi I là giao điểm của SA và NH trong mặt phẳng SAC
I SA
I NH DMN
mặt phẳng
Hướng dẫn
Chọn mặt phẳng SAC chứa SC
Gọi O là giao điểm của AC và BD trong ABCD
Gọi H là giao điểm của MN và SO trong SBD
H MN AMN
H SO SAC
HAMN SAC AH AMN SAC
Gọi I là giao điểm của SC và AH trong mặt phẳng SAC
S ABCD
AMN
I H
M
N
O
S
A
B
C D
Trang 16
I SC
I AH AMN
SB, SD Tìm giao điểm I của SC và mặt phẳng và tính tỉ số
Hướng dẫn
Chọn mặt phẳng SAC chứa SC
Gọi O là giao điểm của AC và BD trong ABCD
Gọi H là giao điểm của MN và SO trong SBD
H MN AMN
H SO SAC
HAMN SAC AH AMN SAC
Gọi I là giao điểm của SC và AH trong mặt phẳng SAC
I SC
I AH AMN
Ta có: MN là đường trung bình của tam giác SBDMN/ /BDH là trung điểm SO
Vẽ OK song song với AI (K thuộc SC)
Vì H là trung điểm của SO nên I là trung điểm của SK
Vì O là trung điểm của AC nên K là trung điểm của IC
2
IS
IC
vói CD Gọi O là một điểm bên trong BCD
S ABCD ABCD
AMN IS
IC
K
I H
O
M
N
D K
I H
O
M
N
D
C B
Trang 17LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
a) Tìm giao tuyến của (OMN) và (BCD)
b) Tìm giao điểm của BC và BD với mặt phẳng (OMN)
Hướng dẫn
a) MN cắt CD tại K, suy ra (OMN)(BCD)OK
b) OK giao BC và BD tại H và Q Suy ra BC giao (OMN) tại H và BD giao (OMN) tại Q
BÀI TẬP TỰ GIẢI
Câu 1: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là tứ giác lồi Trên đoạn AB lấy điểm P Trên đoạn ,
SA SB lần lượt lấy các điểm M N sao cho , MN không song song với AB
Câu 2: Cho tứ diện ABCD Gọi M N lần lượt là trung điểm của , AC BC Lấy K là điểm trên đoạn ,
BD sao cho BK KD
Câu 3: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là tứ giác lồi Gọi M N là các điểm lần lượt thuộc , cạnh SA SB Tìm giao điểm của đường thường , MN với (SCD )
Câu 4: Cho hình chóp S ABC điểm , MSA N, SB O, SC, điểm I thuộc miền trong ABC Tìm giao điểm của SI và (MNO )
Câu 5: Cho hình chóp S ABC có , MAB N, SC O, BC Tìm giao điểm MN và (SAO )
Câu 6: Cho hình chóp S ABC điểm , ISC M, SA N, BC Tìm giao điểm MN và (IAB )
Câu 7: Cho hình chóp S ABCD AB, / /CD điểm M thuộc miền trong , SCD Tìm giao điểm của SD
và (MAB )
Câu 8: Cho hình chóp S ABCD điểm , MSA N, CD Tìm giao điểm của MN và (SBD )
Câu 9: Cho tứ diện ABCD Trên các cạnh AB AC lần lượt lấy các điểm , M N Gọi , O là điểm thuộc miền trong BCD Tìm giao điểm của:
Câu 10: Cho hình chóp S ABCD . Gọi M là điểm trên đoạn SC Tìm giao điểm của:
Câu 11: Cho tứ diện ABCD Trên các cạnh AC AD lần lượt lấy các điểm , M N Gọi , O là điểm thuộc miền trong BCD
a) Tìm giao điểm của (OMN và () ABM ) b) Tìm giao điểm của SD và (OMN )
Câu 12: Cho hình chóp ABCD Trên đoạn AB AC lần lượt lấy các điểm , M N Gọi H là điểm thuộc , miền trong BCD Tìm giao điểm của:
a) BC và (AHD ) b) MN và (BCD )
c) MN và (AHD ) d) AH và ( DMN )
Trang 18Câu 13: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình thang (đáy lớn AB Gọi ) I J K là các điểm , , lần lượt nằm trên đoạn SA AB BC Tìm giao điểm của: , ,
a) IK và ( SBD ) b) SD và (IJK ) c) SC và (IJK )
Câu 14: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là tứ giác lồi Trên đoạn AB SC lần lượt lấy các , điểm M N Tìm giao điểm của: ,
a) AN và (SBD ) b) MN và (SBD )
Câu 15: Cho hình chóp S ABC Trên đoạn SA SB lần lượt lấy các điểm , D E DE không song song , (
)
AB Trên đoạn AC lấy điểm F Tìm giao điểm của:
a) BC và (DEF ) b) SC và (DEF )
Câu 16: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là tứ giác lồi Gọi M N lần lượt là các điểm thuộc , miền trong SBC và SCD Tìm giao điểm của:
a) MN và (SAC ) b) SC và (AMN )
Câu 17: Cho hình chóp S ABC có ,I J lần lượt là trung điểm của SA BC Gọi , M N lần lượt là các , điểm trên đoạn IJ và SC Tìm giao điểm của:
a) SM và (ABC ) b) CM và (SAB ) c) MN và (ABC )
Câu 18: Cho hình chóp S ABC Gọi D F lần lượt là các điểm trên cạnh , SA AC Gọi E là trung điểm , của SB Tìm giao điểm của:
a) BC và (DEF ) b) SC và (DEF )
Câu 19: Cho hình chóp S ABCD . Gọi P là điểm thuộc miền tron SAB. Lấy M là điểm trên cạnh SD
sao cho MD2MS
Câu 20: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình bình hành Gọi M N lần lượt là trung điểm , của SC AB ,
a) Tìm giao điểm I của AM với ( SBD ) b) Tìm giao điểm của MN với (SBD )
c) Tính tỉ số IA
IM
Câu 21: Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình bình hành tâm O. Gọi M là trung điểm của
,
SC và N là điểm trên cạnh SD
a) Tìm giao điểm của SO và (BMN ) b) Tìm giao tuyến của (SAD và () BMN )
Câu 22: Cho hình chóp S ABCD có đáy là hình bình hành Gọi M N lần lượt là các điểm trên cạnh ,
SC và BC Tìm giao điểm của SD với (AMN )
Trang 19LỚP TOÁN THẦY THÀNH – NGÕ 58 NGUYỄN KHÁNH TOÀN – 0975.705.122
Câu 23: Cho tứ diện ABCD Gọi M N lần lượt là các điểm trên cạnh , AC và AD Gọi O là điểm thuộc miền trong BCD
a) MN và (ABO ) b) AO và (BMN )
Câu 24: Cho hình chóp S ABCD . Lấy điểm I trên cạnh SA sao cho SIIA Gọi J là một điểm trên cạnh SC và M là trung điểm của SB
a) Tìm giao tuyến của (SAD và () SBC ) c) Tìm giao điểm F của BC và (IJM )
b) Tìm giao điểm E của AB và ( IJM ) d) Tìm giao điểm N của SD và (IJM )
Câu 25: Cho hình chóp S ABC Gọi M N lần lượt là trung điểm cạnh , SA và BC. Gọi P là điểm trên
cạnh AB sao cho: 1
3
AP
AB
a) Tìm giao điểm Q của SC với (MNP ) b) Tính SQ
SC