Bài giảng Quản trị nguồn nhân lực: Bài 8 - TS. Trần Việt Hùng

Bài giảng Quản trị nguồn nhân lực - Bài 8: Quan hệ lao động trong doanh nghiệp cung cấp đến các bạn sinh viên nắm được khái niệm, và ý nghĩa về quan hệ lao động, nhân sự trong doanh nghiệp; những nội dung cơ bản về giải quyết các vấn đề về quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp; vai trò của việc tạo lập môi trường giao tiếp tích cực trong doanh nghiệp.

v2.0014101210 1

BÀI 8 QUAN HỆ LAO ĐỘNG TRONG

DOANH NGHIỆP

Giảng viên hướng dẫn: Ts Trần Việt Hùng

TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP

Tom là giám đốc điều hành Công ty cung ứng các dịch vụ cho các chuyến bayvào khu vực nội địa Nhân viên được tuyển chọn khá kỹ vì mức độ tin cậy của

họ được coi là chìa khoá thành công của Công ty

Mức lương mà Công ty trả cho nhân viên được coi là cao so với mặt bằngchung của ngành dịch vụ ăn uống Tuy nhiên, cường độ làm việc lại cao hơnmặt bằng chung

Gần đây, Tom được một nhóm công nhân yêu cầu gặp gỡ, đối thoại với anh

về các vấn đề lao động trong Công ty, họ cho rằng với cường độ lao độngnhư vậy thì phải trả mức lương cao hơn Họ đưa ra yêu sách tăng 15% lương.Trước tình hình đó, Tom đã gặp đại diện công nhân Công nhân cho biết họ

sẽ đình công 7 ngày nếu thoả thuận của họ không được thoả mãn

1 Giám đốc Công ty đang gặp phải vấn đề trở ngại gì trong việc quản lý,điều hành Công ty?

v2.0014101210 3

• Học viên hiểu được khái niệm, và ý

nghĩa về quan hệ lao động, nhân sự

trong doanh nghiệp;

• Nắm được những nội dung cơ bản về

giải quyết các vấn đề về quan hệ

trong nội bộ doanh nghiệp;

• Hiểu được vai trò của việc tạo lập

môi trường giao tiếp tích cực trong

doanh nghiệp

MỤC TIÊU

• Học viên đọc tài liệu trong 2 giờ;

• Học viên nghiên cứu một trong những

vấn đề đặt ra đối với QTNNL trong

doanh nghiệp đó là quan hệ lao động

và giải quyết những vấn đề liên quan;

• Quan hệ lao động được xem là một nội

dung mà nhà quản trị luôn phải đối mặt

và quyết định như thế nào luôn là vấn

đề đối với các cấp quản trị doanh

nghiệp nhằm giải quyết thỏa đáng

những vấn đề liên quan tới quan hệ lao

động trong doanh nghiệp

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

v2.0014101210 5

• Khái niệm về mối quan hệ lao động

trong doanh nghiệp;

• Tổ chức công đoàn và sự tham gia

của người lao động tham gia tổ chức

công đoàn trong doanh nghiệp;

• Thỏa ước lao động tập thể; Tranh

chấp và giải quyết tranh chấp lao

động trong doanh nghiệp;

• Các hình thức xử lý và giải quyết liên

quan tới quan hệ lao động trong

doanh nghiệp;

• Giao tiếp ứng xử của nhà quản trị

trong doanh nghiệp

NỘI DUNG

Khái niệm:

• Quan hệ lao động trong tổ chức doanh

nghiệp: Bao gồm các hoạt động quản trị

nguồn nhân lực kết hợp thỏa ước lao động

tập thể, giải quyết tranh chấp, điều

chuyển lao động trong doanh nghiệp là

các khía cạnh quan trọng trong quan hệ

lao động của doanh nghiệp

• Quan hệ lao động được thể hiện thông

qua những quan hệ tích cực của chủ

doanh nghiệp với người lao động

1 KHÁI QUÁT VỀ QUAN HỆ LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

v2.0014101210 7

Công bằng bình đẳng trong doanh nghiệp:

• Công bằng hay bình đẳng là khi một người

lao động được nhận những thứ mà họ tin

rằng họ xứng đáng được nhận dựa trên

những đóng góp của họ;

• Là nhân tố chính trong quan hệ lao động

và gắn kết với việc tại sao người lao động

mong muốn gia nhập công đoàn

1 KHÁI QUÁT VỀ QUAN HỆ LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP (tiếp theo)

• Tại Việt Nam, công đoàn là tổ chức chính trị

- xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và

người lao động;

• Tự nguyện lập ra dưới sự lãnh đạo của

Đảng Cộng sản Việt Nam;

• Là thành viên trong hệ thống chính trị - xã

hội Việt Nam;

• Khi tìm hiểu về Công đoàn cần tìm hiểu:

 Chức năng, nhiệm vụ cơ bản của tổ

chức Công đoàn trong các doanh

nghiệp Việt Nam;

 Lý do tham gia tổ chức Công đoàn;

 Các hoạt động thực tế của Công đoàn

2 TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN

v2.0014101210 9

Khái niệm: Thỏa ước lao động tập thể là văn bản thỏa thuận giữa tập thể

người lao động và người sử dụng lao động về các điều kiện lao động, sử dụnglao động, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động

3 THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ

Nội dung chủ yếu của thỏa ước lao

động tập thể:

• Tiền lương, tiền thưởng và các phụ

cấp lương trả cho người lao động;

• Việc làm và bảo đảm việc làm cho

người lao động;

• Thời gian làm việc và nghỉ ngơi;

• Bảo hiểm xã hội;

• Điều kiện lao động, an toàn vệ sinh

lao động

3 THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ (tiếp theo)

• Tiến hành thương lượng;

• Mỗi bên tổ chức lấy ý kiến về dự thảo

thỏa ước và có thể tham khảo ý kiến

của tổ chức công đoàn;

• Các bên hoàn thiện dự thảo thỏa ước

lao động tập thể và tiến hành ký kết

sau khi đại diện của hai bên nhất trí

3 THẢO ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ (tiếp theo)

• Một số lưu ý đối với nhà quản

trị trong quá trình tranh chấp

lao động

4 TRANH CHẤP LAO ĐỘNG

v2.0014101210 13

• Tranh chấp lao động phát sinh từ

những mâu thuẫn trong phạm vi quan

hệ lao động phải giải quyết

• Tranh chấp lao động có thể xảy ra

giữa cá nhân người lao động, hoặc

giữa tập thể lao động với người sử

dụng lao động về quyền và lợi ích liên

quan đến việc làm

4.1 KHÁI NIỆM TRANH CHẤP LAO ĐỘNG

• Khi xảy ra tranh chấp, các bên phải

thương lượng và tự dàn xếp tại nơi

phát sinh tranh chấp;

• Thông qua hòa giải, trọng tài trên cơ sở

tôn trọng quyền và lợi ích của hai bên,

tôn trọng lợi ích chung của xã hội và

tuân theo pháp luật;

• Giải quyết công khai, khách quan, kịp

thời, nhanh chóng, đúng pháp luật;

• Có sự tham gia của đại diện hai bên

4.2 NGUYÊN TẮC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LAO ĐỘNG

v2.0014101210 15

Quyền của các bên:

• Trực tiếp hoặc thông qua đại diện của

mình để tham gia quá trình giải quyết

tranh chấp;

• Rút đơn hoặc thay đổi nội dung trong khi

giải quyết tranh chấp;

• Có quyền yêu cầu thay người trực tiếp tiến

hành việc giải quyết tranh chấp nếu có đủ

lý do chính đáng

Nghĩa vụ các bên:

• Cung cấp đầy đủ các tài liệu chứng từ

theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức giải

quyết tranh chấp lao động;

• Nghiêm chỉnh chấp hành các thỏa thuận

hoặc các quyết định đã có hiệu lực

4.3 QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÁC BÊN

4.4 TRÌNH TỰ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LAO ĐỘNG

v2.0014101210 17

Những điều nên thực hiện:

• Trao đổi trực tiếp giải quyết đầy đủ và hợp lý

các vấn đề;

• Xem xét thực tế nơi xảy ra tranh chấp;

• Tiếp xúc và đối xử bình đẳng với công đoàn;

• Thông báo đầy đủ cho lãnh đạo cấp trên

Một số điều nên tránh:

• Đưa ra sự dàn xếp, thỏa thuận không đúng

với thỏa ước tập thể;

• Thiếu tôn trọng cán bộ công đoàn;

• Tìm cách từ chối giải quyết các tranh chấp,

khiếu nại

4.5 MỘT SỐ LƯU Ý ĐỐI VỚI NHÀ QUẢN TRỊ

v2.0014101210 19

• Mục đích giao tiếp của nhà

quản trị;

• Những yếu tố liên quan tới giải

quyết mối quan hệ lao động

trong doanh nghiệp;

• Giúp nhà quản trị chuyển tải được

những dự định, thông điệp của mình

tới đồng nghiệp, nhân viên;

• Thông qua giao tiếp nhà quản trị nhận

được những thông tin phản hồi từ phía

nhân viên;

• Giao tiếp giúp nhà quản trị duy trì

được mối quan hệ tốt đẹp với mọi

người trong doanh nghiệp

6.1 MỤC ĐÍCH GIAO TIẾP CỦA NHÀ QUẢN TRỊ

v2.0014101210 21

• Các yếu tố ảnh hưởng:

 Khả năng thích ứng với công việc;

 Đặc điểm riêng của cá nhân;

 Nhân cách, nhận thức thái độ;

 Giá trị riêng của mỗi cá nhân

• Các nhà quản trị nên:

 Học cách lắng nghe sao cho tốt hơn;

 Dành thời gian và nên có những cuộc

gặp từng người;

 Nên nói về con đường nghề nghiệp

của nhân viên và nhà quản trị đang

đồng hành với họ trong việc triển

khai, phát triển công việc

6.2 YẾU TỐ LIÊN QUAN TỚI MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI

• Lý thuyết X và Y của Mc Gregor;

• Lý thuyết 2 nhân tố của nhà tâm lý

học Frederic Herzberg

6.3 NGHIÊN CỨU ĐỘNG LỰC KÍCH THÍCH NGƯỜI LAO ĐỘNG

v2.0014101210 23

• Khiêm tốn, tự tin, ý chí và nghị lực;

• Quan tâm đến người khác;

• Cương quyết nhưng không cứng nhắc;

• Có triết lý sống phù hợp;

• Có những hành vi ứng xử tích cực đối

với cả cấp trên và cấp dưới.

6.4 NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT ĐỐI VỚI NHÀ QUẢN TRỊ

TÓM LƯỢC BÀI

• Vấn đề quan hệ lao động trong các doanh nghiệp hiện vẫn còn tiềm ẩnnhiều bất cập Nhiều doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn, chưa xâydựng và duy trì thường xuyên các kênh đối thoại giữa người sử dụng laođộng và người lao động Thậm chí còn rất nhiều doanh nghiệp chưa tổchức thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể

• Người lao động là một tài sản quý giá đối với sự phát triển bền vững củamột doanh nghiệp, nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng quyết địnhđến sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp trên thị trường Vìthế, doanh nghiệp nào xác định được rằng lợi ích của người lao động gắnliền với lợi ích của doanh nghiệp và ngược lại thì doanh nghiệp đó đã cơbản nắm chắc thành công

• Việc tạo dựng mối quan hệ hài hoà, tốt đẹp, ổn định, bền vững giữangười sử dụng lao động với người lao động là việc cần thiết đối với mỗi