Ngay tại vùng biển Nha Trang (Khánh Hòa), tuy đã có rất nhiều tài liệu công bố về rong biển nhưng chưa có công bố nào liên quan đến chi Vanvoorstia Harvey (= Implicaria Heydrich, 1902: 7[r]
Trang 1Chi Vanvoorstia Harvey và loài Vanvoorstia spectabilis Harvey
thuộc ngành rong Đỏ (Rhodophyta) mới cho khu hệ rong biển Việt Nam
tại vùng biển Nha Trang, Khánh hòa
Đàm Đức Tiến
Viện Tài nguyên và Môi trường Biển(IMER) Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam (VAST) Email: info@123doc.org Điện thoại: 84+ 912050860
Tóm tắt: Chi Vanvoorstia Harvey thuộc lớp Delesseriaceae, bộ Ceramiales, ngành
Rhdophytea Chi Vanvoorstia có hai loài là Vanvoorstia coccinea Harvey ex J Agardh
và Vanvoorstia spectabilis Harvey Trên thế giới, loài Vanvoorstia spectabilis Harvey
đang bố rất hẹp tại một số nước như Nhật Bản, Philippines, Indonesia, Micronesia, Makassar, Trung Quốc (tỉnh Quảng Đông), vùng Tây Thái Bình Dương và Sri Lanka
Ở Việt Nam, chi Vanvoorstia Harvey và loài Vanvoorstia spectabilis Harvey là
chi và loài đầu tiên được phát hiện tại vịnh Nha Trang (Khánh Hòa) Đây là chi và loài mới cho hệ rong biển Việt Nam
Từ khóa: biển, tảo, loài, hệ thực vật, Việt Nam.
I MỞ ĐẦU
Chi Vanvoorstia Harvey thuộc họ Delesseriaceae, bộ Ceramiales, ngành Rhdophyta Trên thế giới, chi Vanvoorstia gồm hai loài là Vanvoorstia coccinea Harvey ex J Agardh và Vanvoorstia spectabilis Harvey Loài Vanvoorstia spectabilis
Harvey phân bố trên diện tích nhỏ ở một số nước: Philippine, Indonesia, Micronesia, Makassar, Trung Quốc (tỉnh Quảng Đông) và vùng Tây Thái Bình Dương
Ở Việt nam, từ trước đến nay chi Vanvoorstia Harvey hoàn toàn chưa được biết
tới vì loài này phân bố chủ yếu trên rạn san hô (vùng dưới triều) nên nếu thiếu thiết bị lặn thì rất khó khăn cho việc lấy mẫu và chủ yếu teong các rạn san hô dạng cành đã chết nên rất khó phát hiện Ngay tại vùng biển Nha Trang (Khánh Hòa), tuy đã có rất nhiều
tài liệu công bố về rong biển nhưng chưa có công bố nào liên quan đến chi Vanvoorstia Harvey (= Implicaria Heydrich, 1902: 79) và loài Vanvoorstia spectabilis Harvey Đây
là công bố đầu tiên về chi Vanvoorstia Harvey và loài Vanvoorstia spectabilis Harvey
mới phát hiện được ở Việt Nam
II TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Tài liệu
Trang 2Việc nghiên cứu về chi Vanvoorstia Harvey và loài Vanvoorstia spectabilis
Harvey dựa theo mẫu thu được vào tháng 7 năm 2002, trong chuyến khảo sát của đề tài:
“Nghiên cứu đa dạng Sinh học vùng biển nước nông ven bờ Việt Nam” (Hợp tác với
Bảo _ang Quốc gia Tokyo – Nhật Bản) Mẫu mẫu vật của loài Vanvoorstia spectabilis
Harvey được thu tại vùng dưới triều, phía Tây đảo Hòn Tre, Nha Trang, Khánh Hòa.
(Hình 1)
Loài Vanvoorstia spectabilis Harvey chỉ thu đựoc một mẫu duy nhất, số hiệu:
2002-22 Hiện tại mẫu đang được lưu trữ tại trong tập mẫu tiêu bản rong biển của Phòng Sinh thái và Tài nguyên Thực vật Biển, Viện Tài nguyên và Môi trường Biển (IMER), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST)
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Mẫu của chi này được thu tại vùng dưới triều với thiết bị lặn SCUBA theo phương pháp của English et all [1] Việc định loại dựa vào tiêu chuẩn hình thái ngoài
và giải phẫu trong dưới kính hiển vi Tài liệu định loại dựa theo các tác giả trong và ngoài nước [2, 3, 4, 5, 6, 7]
Hình 1 Sơ đồ địa điểm thu mẫu
III KẾT QUẢ
Qua phân tích, chúng tôi đã xác đinh được mẫu vật là chi Vanvoorstia Harvey, loài Vanvoorstia spectabilis Harvey
3.1 Chi Vanvoorstia Harvey
Trang 3Tản dạng lá màu lục nhạt đến hồng nhạt hay màu mận chín, cao 1-3 cm, đường kính tản 4-7 cm, có cuống ngắn (0,3-0,5 cm), bám vào vật bám bằng bàn bám dạng đĩa nhỏ Từ gốc mọc lên các lá dang phiến tròn, co các gân chính sau đoc chia thành các gân phụ nối với nhau tạo thành các mắt lưới trên một mặt phẳng
Chi Vanvoorstia có 2 loài: là Vanvoorstia coccinea Harvey ex J Agardh và Vanvoorstia spectabilis Harvey Ở Việt Nam mới phát hiện được loài Vanvoorstia spectabilis Harvey.
3.2 Loài Vanvoorstia spectabilis Harvey
Vanvoorstia spectabilis Harvey, 1854, p 144, pl 5 [type locality: Belligam
(Weligama), Sri Lanka; J Agardh, p 1270; Kuetzing 1869, p 21, pl 56, figs d-e; De Toni 1900, p 753; Weber-van Bosse 1923, pl 390, fig 141; 1926, p 134; Segawa
1936, p 196; Boergesen 1937b, p 343, fig 15; Papenfuss 1937, p 31, figs 28-61; Trono 1969, p 60, 1973d:20, pl 10: fig.5, 1974b: 94; Velasques, Trono and Doty, 1975: 169 Cordeno, 1977ê: 230, pl XXVIII:B Ortega, Alcala and Reyes, 1974: 185 Liao and Sotto, 1980: 99 Menez and Calumpong, 1981: 381
- Vanvoorstia coccinea Harvey ex J Agardh, 1983: 1271
Tản dạng lá, nằm trên một mặt phẳng màu lục nhạt đến hồng nhạt hay màu mận chín, cao đến 3 cm, có cuống ngắn (0,3-0,5 cm), bám vào vật bám bằng bàn bám đạn đĩa nhỏ, có xẻ thuỳ Trên mặt tản dạng lá có nhiều gân sơ cấp và thứ cấp tạo thành dạng lưới với các mắt lưới hình vuông hoặc chữ nhật, góc tròn, đường kính 0,2 -0, 7 mm Trong các mắt lưới có các mấu gai, dài 0,1-0,3 mm Bào tử bốn hình thành trên phiến
lá, chỗ gân phân nhánh Rong dính vào giấy lúc khô
Ảnh một phần tản Vanvoorstia spectabilis
Harvey
Ảnh toàn bộ tản Vanvoorstia spectabilis
Harvey (theo A B Cribb, 1983)
Trang 4Vanvoorstia spectabilis Harvey (X40)
Mẫu vật số: 2002-22
Phân bố:
+ Sâu: 4-5 m
+ Chất đáy: san hô chết, hang hốc các rạn san hô
+ Nơi tìm thấy: Tây Hòn Tre, Nha Trang, Khánh Hòa
+ Phân bố: Japan, Sri Lanka, Philippine, Indonesia, Micronesia, Makassar, China (Guangdong Prov.) and Indo-West Pacific region
IV KẾT LUẬN
Tại vùng nghiên cứu, chúng tôi đã thu được mẫu của loài Vanvoorstia spectabilis Harvey thuộc chi Vanvoorstia Harvey (= Implicaria Heydrich, 1902: 79).
Đây là loài và chi lần đầu tiên phát hiện được ở Việt Nam
Căn cứ vào hình dạng và cấu trúc, chúng tôi đặt tên Việt Nam cho loài này là rong Lưới đỏ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 English S., C Wilkinson, V Baker Survey manual for tropical marine resources 2nd Edition H P Australian Institute of Marine Science 1997
2 A B Cribb Marine Algae of the Southern Great Barrier Reef – Rhodophyta Australian Coral Reef Society The Great Barrier Reef Committee Handbook
No 2 Autralia, 1983
3 Okamura, K R Marine Algae of Japan Tokyo, Japan 1936
Trang 54 Paul C Silva, Ernani G Menez and Richard L Moe, 1987 Catalog of the Banthis Marine Algae of the Philippines Smithsonian Institution Press Washington , DC 11987
5 Pham Hoang Ho Contribution a l’étude du peuplement du littoral rocheux du Vietnam (Sud) Ann Fac Sci (ION Contribution No 61) Saigon (1962) 249
6 Tseng C K Common Seaweeds of China Scien Press, Beijing, China, 1983
7 Yoshida T Marine Algae of Japan Tokyo, Japan, 1998
Summary: The Vanvoorstia Harvey and Vanvoorstia spectabilis Harvey are news
Genus and Species macro algae for alagl flora of Vietj Nam
at Nha Trang, Khanh Hoa Peov.
Dam Duc Tien
Institute of Marine Environment and Resources, VAST
Email : info@123doc.org Mobole: 84+912050860 Vanvoorstia Harvey is Genus, it is belonging to Delesseriaceae Class, Ceramiales, Order Rhdophytes phylla There are two species as Vanvoorstia coccinea Harvey ex J Agardh and Vanvoorstia spectabilis Harvey They are distributing in the
narow areas as following: Japan, Philippine, Indonesia, Micronesia, Makassar, China (Guangdong Prov.), Indo-West Pacific region and Sri LanKa
In Vietnam, ever spend Vanvoorstia Harvey totally unknown for this species, because it is mainly distributed on coral reef, in the sub tidal zone and in the dead form
branches coral reefs at Nha Trang Bay (Khanh Hoa Prov.) Vanvoorstia Harvey and Vanvoorstia spectabilis Harvey are new genus and species for Vietnam’s algal flora.
Keywords: marine, algae, species, flora, Vietnam.