Vai trò của giáo viên và học sinh ngoại ngữ ở trường học phổ thông trong lớp học theo đường hướng lấy người học làm trung tâm

[r]

Tạp chi Khoa học DHQGHN, Ngoại n g ử 23 (2007) 116-124

Vai trò của giáo viên và học sinh ngoại ngữ ở trường học

phổ thông trong lóp học ữieo đường hướng

lây người học làm trung tâm

Hoàng Vàn Ván’

Khoa Sau Dại học Dại hợcQ uôcgia Hà Nội, 144 Xuân Thuỳ, Cãu Ciâỵ Hà Nội, Việt Nam

N hận ngày 1 thảng 6 năm 2007 Tóm ( Ìt Bòi vicl ỉrlnh bày nhCmg điem chính yếu cùa đưòng hướng lấy người học lâm tn jn g i ằ m

tron^ dạy‘ h(K ngoại n^ử 6 trung học phổ thông V iệt N a m theo dưới ánh sáng của những tư tuóng

đổi ĩr\ở\ chưcTTig Irin h và sách giáo khoa cũa Bộ Giáo dục và Đào tạo Lấy nguôi học làm trung tâm

là gl và nó dược khái luận hóa như th ế nào Irong giáo dực ngoại ngữ? V ai ÌTÒ của ngưòi dạy vả

người học ngoọí ngừ tn>ng lớp học theo đường hưỏng lấy ngưòi học làm trung íâm à trung h ọ c

phổ thông là gi? C h i tió*t cảu trà lời cho hỏi câu hỏi nảy dưọc dế cạp trong nhừng muc dưỏi dây cúa

bài vict.

1 P h ần giới th iệ u

K hoảng hai th ậ p n iên trò lại đây, tro n g

giáo d ụ c học q u ố c tô'xuâ'í hiện m ộ t khái niệm

m ỏi k há h ấ p d ản ; đ ó là khái n iệm le a m e r

c e n tre d n e ss 'Mây n gư ờ i h ọc làm tru n g ỉâm "

( i t g h l c t ^ Ch Vứ " ò ự l Ạ p l c u u ị ' V d o I i ^ ư ừ í U ọ c " )

|1 | C hủ trư ơ n g lây n g ư ò i h ọc làm ỉru n g tâm

nhằm íỉ n h ât h«ii m ụ c đích: (i) nó tạo cho

ngư òi học có nhiốu cơ hội Iham g ia v ào q uá

trin h dạy-học m ộ t cách chú đ ộ n g hơn, tích

cực h o n và h ữ u hiộu hơ n và, đ ế ỉh ự c hiện

đư ợ c m ụ c đích n ày nó y ẽu cẩu p h ải (ii) xác

đ ịn h lại vai trò cù a n g ư ò i d ạ y v à n g ư ờ i học

trong q u á trình dạy-học Đ ây ch ín h lâ hai nội

d u n g m à bài viỗ\ m u ô n trin h bày H ai câu hỏi

đư ợ c đ ặ t ra đ ê trâ lòi là: (i) "Đ ư ò n g h ư ớ n g

lấy nguòÌ học làm ỉru n g ìầĩTị Vù gì?" và (ii)

"T rong đ ư ò n g h ư ó n g lây n g ư ờ i học làm

íru n g ỉâm thi vai trò của n g ư ò i d ạ y và người

* Đ T : 84-4-7547716.

E-moil: vanhv@vnu.cdu.vn

học tro n g lớp học ng o ại n g ữ sẽ là gi?'' Đê' trả lời hai câu hòi này, c h ú n g tôi d ự đ ịn h tru ở c

h êt sẽ tim hiểu m ộ t s ố khía cạn h lién q u an

đ ế n khái n iệm lây n g ư ò i học làm tru n g tâm Sau đ ỏ c h ú n g tôi sẽ k h ảo sát v à đ ể xuâ't m ột

s ố vai tro v à n h iêm vu m à rhúní^ tôi rh o giáo vièn v ả học sin h ngoại n g ữ tro n g lớp học lấy n g ư ò i học làm tru n g tâm p h ải đám nhiệm đ ể n ân g cao h iệu q u ả g ián g d ạ y cúa

th ày v à học tộp cú a trò P hẫn ktít lu ậ n tó m lắt lại n h u n g v an d ẽ đ ã th á o lu ận và đ ư a ra m ột sô' gợi ý đ ể hiộn th ự c h ó a triết lí "lấy nguòi học làm tru n g tảm " tro n g m ỏi trư ờ n g văn hoá xâ hội ỏ V iệt N am nói c h u n g v à ò lớp học ng o ại n g ừ n ói riêng

2 M ộ t số k h ía c ạ n h liên q u a n đ ế n k h ả i

n iệ m ìẳ y n g ư ờ ỉ h ọ c lám tru n g tâm

T h eo N u n a n [2], T u d o r [3], H o à n g Văn

Vân [4-7Ị, H o àn g V ăn V ân et al [8] có ít n h ấ t

b ố n khíâ cạn h liên q u a n đê'n việc c h ú n g ta khái lu ậ n h o á ỉhê' n à o là d ư ò n g h ư ó n g lấy

116

Ỉ i o à ỉ i g V ă ĩì V â ìì / T ợ p c h i K h o a h ọ c D H Q C H N , N g o ạ i n g ữ 2 3 (2 0 0 7 ) I Ĩ 6 - I 2 4 117

người học làm tru n g tâm : (i) co só củ a việc

ch uyến đ ôi trọ n g ỉâm từ n g ư ò i d ạy sang

n guờ i học, (ii) ihÌQì k ế c h ư a n g Irinh (ò cả câp

đ ộ vĩ m ỏ và cấp đ ộ vi m ô) th eo đ ư ò n g h ư ớ n g

chCrc các h o ạ t đ ộ n g h ọ c tậ p tro n g lớ p họC; v à

(iv) vai trò củ a n gư ờ i giáo viên v à học sinh

trong lớp học ng o ại n g ữ theo đ ư ò n g h ư ó n g

từ n g khía cạn h sẽ đ ư ợ c trìn h b ày tro n g các

tiếu m ục 2-1, 2 2 , 2 3 , 2.4 và 2.5 dư ớ i đây.

2.1 C ơ s ở c ủ a v i ệ c c h u y ể n đ ố i t r ọ n g tâ m t ừ

ĩĩ^ười dạự san<Ị n^Ịirời học

C h ú n g ta đ a n g sôVtg tro n g th à i đ ại b ù n g

nỗ thông tin N g ư ò i ta ư óc tín h m ối ngày có

hàng triệu ỉh ô n g tin ra đ òi v à n h ữ n g thông

tin n ày đẽu có th ể tru y n h ậ p đ ư ợ c từ các

n g u o n khác n h au , đ ặc biệt là từ Internet

N goài ra, íri Ihúc các m ôn h ọc cũ n g có th ể

học đư ợ c từ tru y ể n hình, từ các lóp học theo

p h ư o n g th ứ c từ xa N h ữ n g th ự c tê' n à y có

ng h ĩa là q u a n niệm tru y ể n th ố n g v ể người

giáo vién là ' ‘n gư ờ i to àn trí’’, n g ư ò i b iết tấ t cà

(ri th ử c của m ộ t n g à n h khoâ học nào đ ó là

q u an niệm đ à trở nên lổi thời, k h ô n g còn cho

d ứ n g tro n g xă hội hiện đại C h ú n g cù n g ham

chi rằng n gư ờ i d ạ y k h ô n g ph ải là ng u ờ i cung

cấp tri th ú c d u y n h ấ t m à rằn g nội d u n g và

p h ư o n g p h á p g iàn g d ạ y ph ải th ay đ ổi cho

phù họp H ơ n nữ a các công trìn h n g h iên cứu

của các n h à tâm lí học n g ò n n g ữ Roger

(1951); V ygosky (1962) đ ă c h ứ n g m in h rằng;

học th ô n g q u a k h ám p há là cách học h ữ u

hiệu n h â t đôì với n gư ờ i học T h eo p h ư ơ n g

p h á p này, người h ọc khòng n h ữ n g th u nhận

đư ợ c kiến th ứ c đ â có m à còn tìm ra dư ợ c

n h ừ n g kiêh th ứ c m ới th ô n g q u a n h ữ n g h o ạt

đ ộ n g đ ộc lập C ách học n ày k h a n g đ ịn h rằng

học k h ô n g p h ái chi là v ấ n đ ẽ cam kết cá n h ân

m à nó còn là v ấn đ ể xâ hội nữ a, n g h ĩa là,

ngư òi học k h ô n g p h ải lủc n à o c ũ n g tự học

m ột m ộ t m à đ ẽ học rập m ộ t cách h ử u h iệu

h o n h ọ còn p h ài học Ihòng q u a tư o n g

tác-tư a n g tác v ói thày, v ói b ạ n bè, với sách vó, v.v Đ ây là n h ữ n g cơ sở v ữ n g chac đ ế khẳng

đ ịn h rằng chuyôn trọng ỉâin tù người d ạy sang người học tà việc làm p h ù hợ p trong th ế giới hiện đại

2.2 Thiêĩ k ế chương trình và biên soạn giáỡ trình

theo dường htrớrtịỊ lây người học lảm trung tãm

ở góc đ ộ th iết k ê 'c h ư ơ n g trin h , khái niệm lấy n gư ờ i học làm tru n g tâm đ ư ợ c th ê hiện ò hai cap độ: cấp đ ộ v ĩ m ô v à cap đ ộ vi mò

C ap đ ộ ih iè\ k ế c h ư ơ n g trìn h v ĩ m ô là cấp độ

th iết k ế c h ư a n g trìn h tố n g thế Câ'p độ này

th ư ờ n g thu h ú t n h ừ n g ch u y ên gia ''b ẽn ngoài lóp họ c'' th a m gia cho n ê n c h ú n g tôi không

th à o lu ận ở đây C ấ p đ ộ thiết k ế c h ư o n g trình

vi m ò là cấp đ ộ th iết k ế nội d u n g giản g d ạy

củ a m ộ t m ô n học C â p đ ộ này th ư ờ n g thu

h ú t s ự th a m gia cú a các ch u y ên gia và n h ừ n g

n gư ờ i có trìn h đ ộ v à kinh n g h iệm giản g dạy cao C â p đ ộ n ày th ư ờ n g ít nh iểu cỏ tác đ ộ n g

đ ên n h ữ n g h o ạ t đ ộ n g củ a n g ư ò i giáo viên trẽn lớp T ừ góc đ ộ này, khái niệm lây người học làm tru n g tâm có th ể đ ư ợ c thê hiện ó hai nội d u n g T h ứ n h â l là, các nội d u n g phải gắn với th ự c tế; n g hĩa là, ch ú n g p h ả i đ ư ợ c thiết

k ê 'đ ề ng ư ờ i học h ọc cái m à xă hội cẩn không

p h ài học cái m à n g ư ờ i d ạy có T h ứ hai là, nội

d u n g giản g d ạ y h ay d ạ y cái gi sẽ trỏ nên thực

t ế hơn, thu h ú t đ ư ợ c n gư ờ i học h o n n ếu nó

d ư ợ c th am k h ảo từ p h ía n g ư ờ i học đ ế n h ữ n g

gì người th iêi k ế n h ư là n h ữ n g n gư ờ i đ â học,

n h ữ n g n g ư ờ i d ạ y v à n h ữ n g c h u y ên gia đ ề

x u ằí có th ế g ặ p đ ư ợ c với n h ữ n g gì n g ư ò i học cho là đ a n g cẩn C ách làm này tu y m ất thòi

g ian n h ư n g chắc ch ắn sẽ có lọi k h ô n g n h ữ n g cho n h ữ n g ngưòd th iêi k ế ch ư ơ n g ỉrinK cho

n g ư ờ i học m à còn cho cả n g ư ò i d ạ y nữ a Họ

sẽ có đ ư ợ c n h ữ n g n ội d u n g g iản g d ạ y p h ù

h ọ p n h ìn từ n h iẽu góc đ ộ k h ác nhau: người

dạy, n gư ờ i học, ch u y ên gia v ể d ạ y v à học.

K hía c ạn h th ứ b a cũ a đ ư ờ n g h ư ớ n g lây

n g ư ờ i học làm tru n g tâm liên q u a n đ ế n cách

118 Hoàfĩ>ị V â n V â n Ị T ợ p c h í K h o a h ọ c D H Q C H N , N ịỊo ạ i N\*r>23 ( 2 0 0 7 ) I Ĩ 6 ' Ĩ 2 4

tỏ chức các h o ạt đ ộ n g h ọc tộp ó írOn lớp

Q u an đicm n ày đư ợ c d ự a trẽn già đ ịn h cho

rằng học sinh sè th am gia ỉích cực hơn, chủ

đ ộ n g ht7n, và đ ộ n g c a h ọ c ỉ ậ p c ử a các e m sẽ

trở nên m ạnh m ẽ h o n nôU các ho<it đ ộ n g trên

lóp đ ư ọ c tổ chức m ộ t cách p h ù hợp Vậy

n h ữ n g hoíìt đ ô n g lên lóp nào đ ư ợ c cho là

p h ú hợ p vói đ u ò n g h ư ó n g lấy n g ư ờ i học làm

tru n g tâm C h ú n g ỉa h ảy b ắt đ á u bằng m ộ t s ố

nét co bần đ ặc trư n g cho n h ữ n g p h ư ơ n g

p h áp ihco đ u ò n g h u ò n g lây ngư òi d ạ y làm

tru n g tâm Đ ư òng h ư ó n g n ày d ư ờ n g n h ư

xem d ạy ngoại ngử g iô n g n h u d ạ y các m ôn

nội d u n g k h á c n h ư toán, lí, hOií; v ă n , sử^ V

M ục đích CUỎ1 cùng cú a m ộ l ịịò\ học là học

sinh nắm đư ợ c n h ù n g nội d u n g gián g d ạ y d ả

đ ế ra Vi dụ, nêu Hết d ạ y n h ằm m ục đ ích d ạy

đỏ học sinh nằm đ u ọ c các hinh th ú c cúa

độ n g tử bc chiti ớ các ngòi cúa đại tử n h ân

xu n g ở thi hiộn tại đ o n và sau Ìièì học nêu

học sinh nắm đ u ọc các hình th ú c n h ư / am,

ỤOIỈ are, fi/he/it is, we are, they are, Ihi CÓ the

xem m ục đích của tiêt học đ ư ợ c hoàn thành

Vói m ục đ ích này, giáo viên Ih u ò n g lên lớp

theo quy í rình ba b ư ó c (i) trhĩh bày (ii) thực

lumlì có kiếm soiU và íhực hàìih tự íio T heo quy

trin h này, giáo viên trin h bày nội d u n g cẩn

dạy Vi dụ, giao viên có Ihê nòi "H òm nay

ch ú n g ìĩi học đ ộ n g từ be ò thi hiện tại đơn

Đ ộng tù be nghĩa là là tro n g tiỏhg V iột nó

đ ư ợ c ch ia vò i các n g ỏ i c ú a đ ạ i l ừ n h â n x ư n g ;

đ ó là, / am, ựOĩi are, s/he/it is, wc are, Ị/ou are,

và theỵ are Sau đ ỏ cho học sin h Ihực h àn h cỏ

h ư ớ n g dần Vi dụ, g iáo viên có Ihe nói: "Bây

g iò th<ìy/cỏ su nói các đ ại từ n h ản xưng, các

em sẽ nói hinh th ú c đ ỏ n g lừ tư ơ ng ứng

OK?" Sau đó, giáo viên n ói /, học sin h nói am;

giáo viên nói slh\ học sinh n ói is v à v v Sau

khi còng đ o ạn này hoàn th à n h giáo viên có

ỉhẽ’ đư a ra n h ữ n g câu đ ế n g ò m ộ t hình th ủ c

nào đ ó của đ ộ n g từ bc đ ể học sinh dien vào

chỏ trống, ví d ụ / _ a student H oạt đ ộ n g

nàv cỏ ỉhe đ ư ọ c ỉiến h àn h b ằn g k h ẩu ngữ, có

thè đ ư ọ c tiến hành b ằn g b ú t n g ừ Bài h ọc kỏ't

thúc khi học sinh điền đ ư ợ c n h ữ n g hình th ứ c

phù hợ p cùa đ ộ n g từ be vào chỏ' trống Cách

tổ ch ú c các hoột d ộ n g tro n g l(ýp học chù yô'u

là giáo viôn đưti v ảh đe, giàn^ giải v âh đế, kiếm soát m ọi h o ạt đ ộ n g trên lớp M ầu thức

tư ơ n g tác chủ yếu là m ẫu thúc giáo viẽn - học sinh Đi iheo đ ư ờ n g hư ớ n g này, học sinh có thè nắm \'ũ n g đu ọ c n h ữ n g nội d u n g ngôn n g ữ hny cấu trúc n g ũ p h áp còn khía cọnh giao íiêp Ihi các em đ u ọ c cho ià phài tự lo

liộu-N g ư ọ c lại với đ u à n g h u ó n g lấy nguôi

d ạ y làm tru n g tâm , đ ư ò n g hư ớng lây nguòí học làm tru n g tám chù trưcrng tổ ch ú c các

ho ạt đ ộ n g trẽn lớp cù a học sinh biíng cách tập tru n g v ào n g ư ò i học Chủ trư ơ n g này

đ ư ọ c th ể hiện ờ bốn khía cạnh: (i) to chức

ho ại đ ộ n g giao tiê'p cu a học sinh, (ii) m ẫu

th ứ c lu o n g t á c (iii) nội d u n g g ia n g dạy, và (iv) q u y trin h lên lớp T rong tổ chửc hoộỉ

đ ộ n g giao tiê'p, học sin h đ ư ọ c giao n h iệm vụ

và đ u ợ c tô c h ú c làm việc theo cá nhân, theo cặp; và th eo n h ó m M ầu thức tu a n g tác trong lóp học th eo d u ò n g h ư ó n g lây nịỊưòi học làm

tru n g tảm lin h h o ạ t v à đ a d ạ n g : h ọ c s in h -

v ăn b àn (nghe hoặc viết), học sinh - g iáo viẽn

và học sinh - học sinh N ội d u n g g iáng d ạy ngoại n g ữ th eo đ ư ò n g h ư ó n g lấy n g ư ò i học

Vam tru n g tâm tập tru n g vào b ì n h diộn gỉao

I ì l ' p (hÚci t i ị ị ù u u g l ù d \ ì i , v â c i p h ú l l i i i r i i các kl n ả n g n g h e , nói, đ ọ c và v i è t coi c h ủ n g

là đích của g iả n g d ạ y còn các th à n h p h ẩn của

n g ò n ngừ: n g ữ âm , n g ữ p h áp và từ v ự n g chi

Lì n h ù n g p h ư o n g tiện phải đư ợ c cung câ'p vh rèn luygn đ ế học sin h có th è xây d ự n g đư ợ c lâu đ ài giủO tiỏp v ể q u y írình Icn lớp, khác vói q u y irìn h Icn lóp tru yến Ihống trìn h bày (presentation), th ự c h àn h có kiêm soát {conỉrolled practice), và th ự c h ản h tự d o {free practice), q u y trin h lên lơp th eo đ u ò n g

h ư ó n g lấy n g ư ờ i học làm tru n g tâm đ ư ọ c

chia th à n h b a giai đ o ạn tnrớc khi (pre-), troìĩ^

khi (w hile-) v à 5íiw khi (post-) M ặc d ù c ũ n g đi

th eo b a giai đ o ạ n n h ư n g q u y trìn h lên lóp

th eo đ ư ờ n g h ư ớ n g lây n g ư ò i học làm tru n g tâm khác vói q u y Irình lèn ló p th eo đ ư ờ n g

h ư ớ n g lấy n g ư ò i d ạ y làm tru n g tảm ở m ộ t s ố khía cạnh T h ứ n h ất, n ỏ cho p h é p giáo viên

Hiynn^ V ả ĩi V â n / T ạ p c h i K h o a h ọ c Đ H Q C H N , Nị^Cỉại n g ừ 2 3 (2 0 0 7 ) Ĩ Ĩ 6 - Ì 2 4 119

vtì học sinh giao tiê*p Irong suô't h êt học C iáo

v iên cỏ the cho hục sinh giao Hê'p ngay từ giai

.loạn trìiớc khi Ví dụ, đ è có th ê n ó i dược v ê

m ộ t /iộ p h i m n à o đ ỏ họ c s in h đ ẵ xem b ằ n g

tiôhg A nh, ngay từ giai đ o ạn trước khi nói v ế

;h u đ c đ ó học sinh có th ế d ư ợ c g iao m ột

nhiộm vụ g iao tie'p; ví d ụ , các em có th e được

đ ua m ột b ân g tro n g đó cỏ năm loại phim

khác nhau (khoo học viỗn tư ò n g , h o ạt họa,

kinh dị, trin h Ih á m v à b ạ o lực), s a u đ ó các e m

w1uọc yôu Củu Ihm viộc th e o cặp , th ả o lu â n và

ilánh diVu v à o b â n g m ứ c đ ộ m ìn h thích

tihiêu, khòng thích lắm v à k h ô n g thích m ột

Irong n h ù n g loội ph im ây M ặc d ù m ụ c đích

jũ a giủi đ o ạn trư ỏ c khi nói là làm q u en cho

học sin h v ó i c h ú đ ô đ ã chO; n h ư n g đ ẽ học

sinh đ u ợ c làm c]ucn, g iáo viên k h ò n g phài là

n j;u ài tru y ển thụ kièh thức, giới thiệu cho

học sinh thê' n ào là loni ph im này hay loại

plìini kiii Viộc m ả jỊÌáo viên lâm là giao

tihi('m vụ đ ê lìọc sinh giao tic'p và th ô n g qua

^iiio tiôp học sinh th ự c hiện đ ư ợ c nhiệm vụ

mìnlì đ u ọ c giao T h ù n g q u a h o ạt đ ộ n g làm

.]uon này học sinh có th e học thêm đ u ọ c

n h ĩ i n g lù n g ừ m ớ i n h ư science fỉCtioĩĩ, cartoon,

h o r r o r , thriller, V-V

Tri)ng khi nói VC m ộ t bộ phitTì; học sinh

m inh v e bộ p h im đó Đ ế làm viộc này, giáo

viỏn có (hế giao cho học sinh n h iệm vụ thủ

'lai trong d ỏ học sinh dư ợ c đ ư a m ộ t bảng hai

:ột, cột bẽn phái jỉÕm các loại ph im khác

cội bên trái gốm các lính lử d iễ n đ ạt

hcii đ ộ hny tinh cám cúa m in h đòì với m ột

Oịii p h im n à o đỏ TÌL'P th e o đ ó , các e m đ ư ợ c

,'êu câu làm việc th eo nhóm ba n g ư ờ i rnột

‘m hỏi và hai cm trà lòi, d iễ n đọl ìhảì đ ộ cúa

n in h vỏ' m ội loại ph im n ào đỏ Ví dụ,

A: Wìmt do you think about horror film s?

Bọn c á m giác th ỏ 'n à o v ể p h i m kin h dị?)

B: / find them d isg u stin g (M'mh thấy

•húng th ật kinh tởm lắm )

C: / dou't quite a^Ịree loitlĩ you I fin d them

ĩerx/ interesting (M ình k hôn g h o àn toàn

lổ n g ý vói bạn M ình ih ấy ch ú n g rất Ihú vị.)

C ông việc hự c h àn h có th e đư ợ c n h ắc lại hai ba lẩn trư ó c khi học sinh đ ư ọ c y êu cẵu

th ự c h àn h ch ính Ihức d ự a v ào n h ữ n g thòng tin đ â cho tro n g bảng

N ói v ể m ộ t bộ ph im nào đ ó có thê củng

v ẽu cáu h ọc sin h phái d iễn đ ạ t đ ư ọ c sở thích cúa m ình Đ ể làm việc này, giáo vién có thê

somethin*Ị, và còng việc có th è đ ư ọ c tiến hành

n h ư sau H ọc sinh đ ư ọ c y êu cẫu làm việc

th eo cặp d ể tìm ra sò thích của nhau Giáo

v iên đ ư a ra m ộ t v í d ụ vói cấu trúc prefer

something to something, cho học sinh thực

h àn h đ ọc to m ộ t hai hoặc b a lẩn Sau đ ó giáo vidn đ ư a ra m ộ t d a n h m ụ c các cặp ph im đ ế

h ọc sinh th ự c h àn h hòi đáp, diỗn đ ạ t sở thích

của m in h n h u thrillers or science fu'tious (phim

b ạ o lực h a v p h im k h o a họ c v iể n tu ón g),

horrors or íìetcctives (ph im kinh dị hay phim

trin h thám ), ỉovc iitorica or Ciìrtoons (phim tình vêu hay ph im h o ạt hoạ), và cartooHỉỳ or science

fictions (p him hoạt h oạ hay ph im khoa học

v iễn tưóng)

TiVt cà các h o ạỉ đ ộ n g giao tiép từ Nhiựm

vụ 1 đôn N hiệm vụ 3 d ư ờ n g n h ư m ói chi giới

các cm sẽ đ u ọ c ycu cẩu nói, cu n g cả'p n h ữ n g

từ n g ử (hoặc h ữ u th ứ c hoặc vô thức) liên

đ ẩ u cho học sin h Ihực h àn h g iao tiếp ỉhoo hình th ứ c h ò i-đ á p (dư ói hình th ứ c củo m ộl

sự trao đ ổi b ao gõm hai sự di chuyên m ột hỏi

và m ột đáp) C h ú n g là n h ữ n g h o ạ t tru ó c khi nói đ ế h ư ớ n g tói ho ạt đ ộ n g tro n g đ ó học sinh

đ ư ợ c y êu cẩu nói v ể m ộ t b ộ ph im các em đ ã xcm T ro n g h o ạ t đ ộ n g này, học sin h Irư óc hc't

đ ư ợ c y èu cẩu làm viộc th eo nhóm nhó (ba

đ ế n n ăm em ), đ ư ợ c cho m ộ t sô 'c â u hói gọi ý

đ ê d ự a v ào đ ó các em hỏi và đ á p , tạo d ự n g nên n h ữ n g ý c h in h củ a chú để Sau khi hoạt

đ ộ n g này đ ư ợ c th ự c hiện hoàn tất, từ n g học sin h có th ế đ ư ợ c y êu cầu nói v ể bộ ph im mà

m ìn h đ â xem

120 H o à n g V ă n V ấ n ỉ ĩ ạ p c h i K h o a h ọ c Đ H Q G H N , N g o ạ i n g ừ 2 3 ( 2 0 0 7 ) 126-724

H oạt đ ộ n g sau khi nói có th ế đ ư ợ c xiẽh

h àn h bẳng nh iểu cách H ọc sin h có th ể hoặc

đư ợ c y êu cẩu viê't lại n h ữ n g th ô n g tin củ a bộ

ph im các em đ ã tậ p nói ho ặc nói v ể nội d u n g

của m ộ t bộ ph im khác

Q u y trình lẽn lớp th eo đ ư ò n g h ư ớ n g lây

người học làm tru n g tâm còn cho p h é p giáo

viên có th ế d ạ y các th à n h p h ẵ n n g ữ liệu (n g ữ

âm , n g ữ p h áp v à từ v ự n g ) th à n h m ộ t p h ẩn

riêng, có th ể tích h ọ p c h ú n g v ào các tìết d ạy

kĩ năng (Chi tiê't xin xem H o à n g V ăn V ằn et

a i 2005).

N h ư vậy, có th ể th â y rằn g tổ ch ủ c các

h o ạt đ ộ n g trên lớp th e o đ ư ờ n g h ư ớ n g lấy

ngư òi học làm tru n g tâm kh ác h a n v ớ i tố

chức các h o ạt đ ộ n g trên ló p th eo d ư ờ n g

h ư ớ n g lây n gư ờ i d ạ y làm tru n g tâm N ó tập

tru n g v ào người học, y êu cẩu n g ư ờ i học p h ải

làm việc vói n h au đ ể th ự c h iệ n m ộ t n h iệ m vụ

giao tiếp cụ ihể T heo cách này, n g ư ò i học sẽ

tró nân tích cực h a n , chú đ ộ n g h ơ n và, q u an

trọng hơn, có trách n h iệm h ơ n tro n g q uá

trìn h th ự c hành/ k h ám p h á v à tạo d ự n g kiêh

thức Do n h ữ n g đ iếm tích cực củ a nó, đ ư ờ n g

h ư ớ n g lấy n g ư ờ i học làm tru n g tâm ngày

càng đ u ọ c cKâ"p n h ận Iro n g giáo d ụ c học Kiện

đại, đặc biệt lâ g iáo d ụ c ng o ại n g ữ Việc cha'p

n h ận đưcmg h ư ó n g lây n g ư ờ i học làm tru n g

tâm đòi hòi p h ải xác đ ịn h lại v ai trò của

n gư ờ i d ạ y và n g ư ờ i học H ai nội d u n g n ày sẽ

đư ợ c trin h bày tro n g hai tiếu m ụ c 2.4 v à 2.5

dư ớ i dây

2.4 Vai trò cùa người dạy

tru n g lâm , ngư òi g iáo v iên cỏ hai vai trò

chính Vai trò th ứ n h ấ t là vai trò của n g u ò i

tạo đ iểu kiện cho q u á trìn h g iao tiếp giữa

n h ữ n g học sin h tro n g lớp v à giữ a h ọc sinh

vởi các h o ạt đ ộ n g kh ác n h a u v à với n g ô n

bản Vai trò th ứ h ai là v ai trò củ a n g ư ờ i tham

gia p h ụ th u ộ c lẫn n h a u tro n g n h ó m dạy-học

Vai trò th ứ hai có q u a n h ệ c h ặ t chẽ v ói m ụ c

đích của vai trò th ứ nhâ*ỉ v à có n g u ổ n gôc từ vai trò th ứ nhâV H ai vai trò n ày h àm chi m ột tập h ọ p các vai trò th ử yếu cho n g ư ò i dạy

T h ứ n h ấ t là vai trò cú a n g ư ờ i tổ ch ứ c n g u ổ n lực v à ch ín h m ìn h là n g u ô n lực T h ứ hai là vai trò củ a n g ư ờ i h ư ớ n g d ẫ n các q u y trìn h và các h o ạ t đ ộ n g tro n g lớp học T ro n g vai trò này, g iáo v iên c ô 'g ắn g làm rõ cho h ọc sinh vể

n h ữ n g gì các em cẩn p h ả i làm đ ế th ự c hiện

đ ư ọ c m ộ t nh iệm v ụ h a y m ộ t h o ạ t đ ộ n g nào

đó Vai trò là n g ư ờ i h ư ớ n g d ẫ n n ày là vai trò

th ư ờ n g x u y ên v à h ẩ u n h ư râ't khó d ự đoán Liên q u a n đ ê h nó, g iáo viên v à học sinh có

th ể đ ư a ra hay tìm kiêm n h ử n g ý k iến phản

h ổi ở n h ữ n g th ờ i đ iể m p h ù h ọ p tro n g các

h o ạ t đ ộ n g dạy-học T ro n g k hi h ư ó n g d ầ n và giảm sát, giáo v iên p h ả i là "người tiên tri tiềm tàng" v ói m ụ c đ ích tạo đ iề u kiện v à hình

th à n h kiêh th ứ c cho cá n h â n học sin h v à cho

cả n h ó m , k h ai th ác n h ử n g khả n ăn g củ a học sinh tro n g q u á trìn h học tập T heo cách này, giáo v iên sẽ tập tru n g v ào n h ữ n g n ă n g lực

q u á trìn h cúa học sinh Vai trò th ứ b a cùa

n g ư ờ i giáo viên tro n g đ ư ờ n g h ư ớ n g lấy

n g ư ờ i học làm tru n g tâm là n gư ờ i nghiên

c ú u v à n g u ò i h ọ c T r o n g v a i I r ò n à y g íÁ o v i c n

sẽ đ ó n g g ó p râ't n h iể u v ào kiêh th ứ c, khả năng^ n h ữ n g k in h n g h iệ m q u a n sát đ ư ợ c và

n h ữ n g k in h n g h iệm th ự c sự v ể b ả n ch ất cú a

h ọc v à n h ữ n g k h ả n ă n g tổ ch ứ c lớp học N h ư

là n g ư ò i quan s á t người d ạy có co hội "lùi lại"

v à giám sát q uá trinh giao tìêp của dạy và học

N h ư là người th a m g ia p h ụ th u ộ c ỉẫn

n h au Iro n g q u á trin h , g iáo v iên cẵn p h ả i chia

sẻ m ộ t cách tích cực trách n h iệ m d ạ y v à học vód học sin h Sự chia sẻ n ày có th ể tạ o cơ só cho việc c ù n g th ư ơ n g lư ợ n g m à điểu n à y sẽ

d ẫ n đ ê h v ai trò cù a n g ư ò i d ạ y n h ư là ngư òi

cù n g th a m gia X em h ọc sin h n h u là n h ữ n g

n g u ổ n đ ó n g g ó p q u a n trọ n g tín h th e o năng lực b a n đ ẩ u v à m ộ t p h ạ m v i n h ử n g s ự chờ

đ ợ i k h ác n h a u v à th ư ờ n g x u y ên th a y đ ổi có

th ế g iú p g iáo v iên tìm kiếm đ ư ọ c n h ữ n g khả

V ã u V â n / T ạ p c h i K h o a h ọ c D H Q C H K N g o ạ i n g ữ 2 3 (2 0 0 7 ) Ĩ Ì 6 ‘ Í 2 4 121

n ăn g liẽm tàn g cùa học sin h v à khai thác nó

m ộ t cách có hiộu q u à G iáo vidn p h ải phân

biệt đ ư ợ c sự kh ác n h au giữ a h ọc vói việc

ih ự c hiộn n h ữ n g gì d a n g đ ư ợ c học G iáo viên

ph ài g iả đ ịn h rằn g th ự c hiện tro n g b ấ t kì m ột

vô'n n g ô n n g ữ n ào tro n g n g ữ đ ích phải tách

biệt với n h ữ n g p h ư ơ n g tiện đ ế đ ạ ỉ đ ư ợ c vô'n

ng ỏ n n g ử đó, Đ ổ n g th ò i họ cũ n g p h ài giâ

d in h rằn g học sinh có th ế đi đôh m ộ t cái đích

nào đ ó th ò n g q u a nh ieu con đ ư ờ n g khác

n h au G iảo v iên cẵn phải n h ậ n ra rằn g học

n h ư là m ộ t n h iệm v ụ ỉiên n h ã n q u a đ ó không

m ộ t cá nhăn nào có ỉh ể có đ ẩ y d ú sự kiếm

soát, và rằn g sẽ cỏ n h ữ n g s ự khác biệt tro n g

cảc q u á trìn h học tậ p đ a n g d iễn ra G iáo viên

phái c h ấ p n h ận rằng học sinh kh ác n h au học

ỉheo các cách k h ác n h au ò n h ữ n g thời điếm

hay tro n g n h ũ n g giíìi đ o ạn khác nhaU; v à họ

cấn phòi kión trì ý th ứ c rằng m ộ t s ố học sinh

di vào nhìrng giai đ o ạn tro n g đ ó d ư ò n g n h ư

các em đ ạt đ ư ợ c hoặc râ't ít hoặc k h ô n g cỏ

tiến bộ^ và răn g học đ òi khi đư ợ c đ iến hình

h ằn g s ự suy tư im lặng

2-5 Vai trò cùa fĩ<ịười học

p h u a n g p h áp giting d ạ y n ào đ ư ợ c đ ư a vào

th ự c ihi, m ọi học sinh ngoại n g ừ đ ề u phải

d ư ơ n g đẴu vói nhiộm vụ k h ám phá ra việc

học một ỉí^ịoại ttịỊỮ như ilìế ttào H ọc sinh

th u ò n g băt đ ẩ u b ằn g n h ử n g c h ờ đ ợ i khác

n h au v e công việc học m ộ t ngoại ngữ, n h ư n g

th eo ỉhòi g ian m oi em sẽ phôi điểu ch in h và

ih ư à n g xuyên p h ải d icu ch inh lại m ỏì q u an

hệ giừ a chính m in h với n h ừ n g gì đ a n g d ư ọ c

học K ièh th ú c th ư ớ n g đ ư ợ c xác đ ịn h lại khi

học sin h khám p há ra nó nhiẽu hơn, sâu hơn,

và tro n g khi tạo d ự n g v à tạo d ự n g lại c h ư o n g

trìn h riêng cún m ình, các em cỏ th ể p h á t hiện

ra rằn g n h ừ n g chiến lư ọ c trư ó c kia m ìn h sử

d ụ n g cẫn phải đ ư ọ c th ay thô' b ản g n h ữ n g

chiéh lưọc khác p h ù họp D o đó, tấ t cả học

sinh, theo cách riêng của m ình, p h ải chấp

n h ậ n vai Irò của n g ư ò i thirơng lượng trong đó

các em ph ải th ư a n g lư ợ n g vói chính mình, vói q uá trìn h học, v à với m ụ c đích học tập

d ần d ẩn đ ư ợ c b ộc lộ th eo thời gian

Đ ư ò n g h ư ớ n g lấy ngư òi học làm trung tằm tro n g d ạy -h ọ c ngoại n g ử đ ư ợ c đ ặc trư ng

h oả bằng vai trò thương lượng • học cách học

n h ư thê' n à o • n h iệm vụ công cù n g như

n h iệm vụ riêng T ro n g m ôi tru ờ n g lớp học, vai trò này đ ư ợ c chia sè, và d o dó, đ ư ọ c biến

th à n h vai trò liên n h ằn N èli c h ú n g ta n h ân ra

rằ n g b ất kỉ kiểu k iến th ứ c n à o m à chính

c h ú n g ta đ ã n ắm v ữ n g đ ư ọ c cũ n g th ư ờ n g là kiến th ứ c đ ư ợ c chia sé v à rảng c h ủ n g ta " b iế f

m ộ t cải gì đ ó th ô n g q u a việc giao tiep vói

n h ừ n g n g ư ờ i k h á c th ì c h ú n g ta ph ải khẳng

đ ịn h rằn g k hám p h á kiến th ứ c vê' b ất kì lĩnh

vự c nào v à việc học b ất ki lĩnh vự c n ào cũng

đ ểu là m ộ t v ấ n đ ế có tính liên ỉĩhân Đ ổng

thời, nêu c h ú n g ta công nhận răng kiêh Ihửc

th ự c thụ th ư ờ n g đư ợ c đ ặ t tro n g ngôn cảnh

v à ngôn cảnh này v ừ a m an g tính tâm lí vừa

m a n g tín h xă h ộ i-n h ữ n g cái sẽ đư ợ c biêt

th ư ò n g đ ư ọ c n g ô n cản h hoá với n h ừ n g kiến

th ứ c khác tro n g đ ă u ch ú n g ta v à ỉhưÒTìg

tro n g đ ó nó đ ư ọ c trải nghiộm -thì ch ú n g ta

c ũ n g ph ải k h ẳ n g đ ịn h rằ n g m ột p h ẩn cơ b ản Irong việc h ọc cúa c h ú n g ta tro n g th ự c tê'

đ ư ợ c tạo d ự n g v ể m ặt xă hội NêU n h ữ n g lập

lu ận này đ ư ợ c châ'p n h ận thi c h ú n g SC ủ n g hộ

m ộ t h ệ p h ư ơ n g p h á p giản g d ạ y Ihực sự liẽn

n h ản h o àn to àn đ ộ c lập vói b àn chất cúa

n h ữ n g gì p h ải đ ư ợ c học, N cu n h ư đỏì tu ợ n g

củ a học lâ g iao tiếp, thì đ ộ n g cơ đ è giúp

n gư ờ i học chầíp n h ận n h ữ n g p h ư ơ n g tiộn liên

n h ân đ ể dí đ ê h sự học tập ấy sẽ đ ư ọ c biện giải hai lẩn Đ ỉeu d ễ h iểu là, đ ế học giao tiếp tro n g m ộ t v ố n n g ô n n g ữ đ ích đ ư ợ c lựa chọn, thì n g ư ò í học p h ải đ ư ợ c k h u y ế n khích giao tiep-giao tiếp v ể q u á trìn h h ọc tập, và giao tiếp v ể m ụ c đ ích học tập đ an g thay đổi trẽn

cơ sỏ c h â p n h ậ n răn g “học cách học n h ư th ế

122 /to m s j V ã ĩĩ V ả ĩĩ / T ạ p c h í K h o a h ọ c D H Q G H N , N ịịo ợ ì n g ữ 2 3 (2 0 ()7 ) Ĩ Ĩ 6 ' 1 2 4

nào" là m ộ t vân đổ đ ư ợ c chia sé và đ u ợ c giải

qu y et bói n h ữ n g n g ư ò i khác

T rong đ ư ờ n g h ư ớ n g lây n g u ò i học làm

tru n g tâm , vai trò cùa n gư ờ i học n h ư là

ngư òi th ư o n g lượng-thưcTng lư ợ n g với chính

m inh, vói q u á trìn h học, và với đ ỏì tư ợ n g cúa

ngư òi đổug thươtìsỊ iượìỉg tro n g n h ó m và

trong các q u y trìn h lóp học v à các h o ạt đ ộ n g

m à nhóm đ ảm nhiộm Đ iểu n ày có ng h ĩa là

học sinh phài đ ó n g g ó p n h iểu n h ư các em

thu đ ư ợ c lừ học, và q u a đ ó các cm phải học

theo cách phụ th u ộ c lẫn n h au H ọc sin h có

th ế đ ạt đ u ọ c s ự p h ụ th u ộ c lẫn n h au bằng

việc công n h ịn trách n h iệm h ọc tậ p cú a riêng

m ình v à b ản g viộc chia sê trách nhiệm vói

giáo viỗn và n h ữ n g ngư òi h ọc khác M ột hàm

ý tiếp nửa là học sin h p h ải cam kê't đ àm

nhiệm các h àn h đ ộ n g giao ticp v à siêu giao

liếp trong klii làm việc với n h ữ n g n g ư ờ i khác

trong nhỏm , và tro n g khi th ự c hiện các hoạt

độ n g và đọc v ăn bàn, Sự cam k ếl n à y có th ế

đư ợ c khởi xư ỏng và ho trợ b ằn g m ôi trư ờ n g

írong dó n h ữ n g đ ó n g g ó p riên g của các em •

n h ữ n g sự giải ỉhích, n h ữ n g cách d iễ n đạt, và

n h ữ n g c ô ' g Ẳ n g đ c i K ư o n g l ư ọ r v g đ ư ọ c c ô n g

nhận là có giá ỉrị v à h ợ p lệ Bôl cản h này

Ihưòng đ ư ợ c điòn h ìn h hoá b an g sự ch ấp

nhận th àn h công v à tlìâì bại th u ờ n g xuyên

n h ư là n h ữ n g tiổn đố đ e đ i đc'n sự th à n h còng

cuỏì cùng, ò đ ó học sin h h ìn h n h ư m a n g theo

m ình "n h ữ n g k hả n àn g h oà nhậpV s ự hoà

n h ập này nhìn c h u n g có tác d ụ n g tích cực

cho nhỏm học ỉập C am kẽ't g iao liếp v ể ph ía

học sinh cỏ n g hĩa là học k h ỏ n g n ên đ ư ợ c xem

n h ư là m ộ t cái gì đ ó có tín h đo d o ạ v à k h ô n g

th ế đ ạt đư ợc-ngay cả vói n h ử n g học sin h m ói

học ngoại ngũ-bòi vì các em đư ợ c c h ò đ ợ i là

p h át tricn d ự a trẽn n h ữ n g gì q u en thuộc:

năng lực q u á trin h v à kinh nghiộm giao tiếp

rièng của họ

Là ngư òi tham gia p h ụ th u ộ c lẫn nhau

írong m ôi trư ò n g cộng tác noi m à n h ữ n g

đ ó n g g ó p của học sin h đ ư ợ c d án h giá và sử dụng^ cá n h ản hợc sinh đ ư ợ c khuyến khích

b ẳn g việc cho p h é p n h ừ n g th õ n g tin và

n h ữ n g q u y ế t đ ịn h chú q u a n cúa m inh dược

th ô n g báo v à h ư ớ n g d a n bởi n h ư n g người khác T ro n g bỏì cản h đỏ, n h ữ n g đ ó n g góp khác n h au v à n h ữ n g p h o n g cách học khác

n h au đ ư ợ c k h u y éh khich, học sinh đư ọc

p h ép d ự a v ào n h ữ n g học sin h khác và phụ

th u ộ c v ào g iáo viẽn khi cẵn ỉh iê t đổng thòi các em cù n g đ ư ợ c tạo điẻu kiện đ ẽ trò thành

n h ũ n g n g ư ợ i h ọc độc lập ở n h ữ n g thời điếm học tập p h ù hợ p Các cm cỏ th ể cảm thấv tụ

d o khai th ảc các ch iên lư ợc h ọc đ ộc lập, duy trì v à p h á i triển n h ữ n g đ ộ n g co tìn h cảm cá nhân^ q u y ế t đ ịn h các h ư ớ n g đ i riêng cho bản

th â n m ình, s ừ d ụ n g các p h u o n g tiện khác

n h au tro n g q u á trin h học đ ê đ ạ t đư ợ c hiệu

q u ả học tập tó't n h âí Phụ th u ộ c lần nhau tro n g h ọc nói ch u n g và h ọc ngoại ngử nói riên g là m ộ t khái niệm cẩn phải đư ợ c hiểu

th âu đ áo và p h ải đ ư ợ c p h á i triến Xem học hoàn toàn n h ư là m ộ l vấn đ ế cúa cá nhân thi

k h ô n g khác n à o xem nó tro n g chân khỏng; tro n g th ự c t ế c h ú n g ta cỏ th ế p h ân v ân xem

Viịu Kọc n h ư vậy có phài là cách K^c khd dT

hay không

H ọc sinh h ọc ngoại n g ử tro n g d ư ò n g

h ư ớ n g lây n g ư ò i học làm tru n g tâm còn có

m ộ t vai trò giám sát q u a n trọ n g bo su n g vào

m ứ c đ ộ giám sát các cm cỏ th ê áp d ụ n g m ột cách chủ q u a n v à o việc h ọc tậ p rieng cúa

m ình C ác om có th e là n g ư ò i cung cấp hổi

âm cho n h ữ n g n gư ờ i khác liên q u an đ êh việc giải thích n h ữ n g m ụ c đích cụ th ế cùa chương trìn h v à s ự p h ù h ọ p cua p h ư o n g p h áp đôì

v ói n h ữ n g kinh ng h iệm học tập và Ihành công riên g cù a m ình T rong khi diễn đ ạl và

th ư ơ n g lượng, học sin h c h ấp n h ận hai vai trò

cùng m ộ t lúc, th ứ n h ấ t là người giáo viên tiẽm

tàng cho n h ử n g n g u ò i khác và ihứ hai là ngĩeời truyền đạt thôn<Ị tin ch o giáo viên liên

q u an đ ế n tien bộ học tập củ a riông m inh Vc

H o a n g V ả n V â n ỉ T ạ p c h i Kỉuya h ọ c D H Q G H N , N g o ạ i n ^ ừ 2 3 ( 2 0 0 7 ) Ì Ĩ 6 - Ĩ 2 4 123

co bán, tlư ờ n g h ư ớ n g lây người học làm

tru n g uìm cho p h é p cả giáo viẽn và học sinh

tro ỉh àn h n h ũ n g n g ư ò i th am giâ p h ụ thuộc

lẫn nhcìu trong q u á trìn h g iao tic'p giử â dạy

và h ọ c

3 Kết !uận

T rong bài viết n à y c h ú n g tôi đ â trìn h bày

m ột sò nội d u n g liên q u an đẽh đ u ờ n g hư ớng

lâV nịịuôi học làm tru n g tâm v à vai trò cùa

nguôi dciy và n gư ờ i học tro n g lóp hợc ngoại

lìgữ thoo ctướng h ư ớ n g lây người học làm

tru n g tâm ờ tru n g h ọc p h õ thòng N h ừ n g nội

d u n g đ u ự c Irình bày đ â ch ử n g m in h rằng

đ u ò n g h ư ó n g lảV n g ư ờ i học làm tru n g tám là

đ u ò n g hu ú n g p h ù h ợ p vói giáo viên và học

sinh ngoọi n g ử tro n g xã hội hiện đại, n ó đ ẽ

Ciio vni trò cúa học sin h tro n g q u á trin h dạy-

học Vtì, do đỏ, nó p h á t h u y đ u ợ c tín h chù

líộng, sãn ^ tạo tro n g việc tạo d ự n g và khiím

phtí kiỏh (hức cu a họ thòng q u a các ho^it

donj; liên nhãn T uy nhiên, d ê biến triỏt li

'lây nguôi học làm tru n g tâm " th à n h hiện

ihực lrt)ng giáo d ụ c nói Iru n g và g iảo d ụ c

lióhg Anh nói riê n g ch ú n g ta ph ái lòm cho

I I ^ U U I 1| U«ÌIÌ l i , M ị ị u o ỉ c l i i y , n g ư ư i h ọ c , v a ìo ã \^

{hờ các llìành viên Irong cộng d o n j; hiểu

đ iiọ c n lì ù n g luận đ ie m cùa nó đô họ có thô’

ung hộ, ú n ^ <.lụng hav sir d ụ n g nỏ m ột cách

K'ỏ hiỹu quà T hự c tê 'c h o thây rằng nôli nhà

quán lí ít tiưp xúc Vữi n h ũ n g th ay đ ổi ò bén

ngOiìi thi ho k h ò n g d ễ d ò n g chô'p nhận

n h ũ n g thay đoi đ ỏ và, d o đó, họ ch ư a hẳn đà

u n g hộ cho n h ù n g đ e x u ãt thciy đối v ể phía

giiío vién, nỏ‘u k h ò n g ý th ú c cho họ biê't rằng

Irong đ u ò n g h ư ớ n g lấv n g u ô i học làm Irung

Itim họ phai đ á m đ u ơ n g nh ieu vai trò và

nlìiộm vụ hon thì h ọ sè k h ô n g dỗ gì từ b ỏ vai

Irò cùa họ n h u là n g ư ờ i toàn q u v o n quye't

d jn h dợy cái gì và d ạy n h ư thé n à o tro n g lớp

học và họ sè k h ô n g b ao g iờ sử d ụ n g n h ừ n g

p h át trien m ói tro n g n g àn h v ào lóp học Ve

phíiì học sinh, n êu k h ô n g ý th ứ c đ ư ọ c cho họ

b iêí răng tro n g đ ư ờ n g h ư ớ n g lây ngưòi học làm tru n g tâm các em ỉà tru n g ỉâm của quá trìn h d ạy -h ọ c và rằn g học tiếp Ihu và thực

h àn h kiến th ứ c k h ô n g phải chi là s ự cam kẽ't

cá n h ản m à chủ y êu th ô n g q u á các h o ạt động liên n h àn thi các em cỏ th è v ẫ n là n h ữ n g

n g ư ờ i "th u n h ậ n kiến th ứ c thụ động" trong lớp và học d ư ờ n g n h ư v l n chi là hoạt động

cù a cá n h ân -h ọ c n h ủ ĩig g'ỉ đ ư ọ c dạy Hộ hinh lấy người học làm ỉru n g tâm là triếỉ lí phù

h ợ p và nó p h ải đ ư ợ c á p d ụ n g v ào lớp học hiện đại, đ ặc biệt là lớ p học ngoại ngữ Tuy nhiêri; đ ế n h ữ n g tư tư ò n g cù a n ỏ cỏ th ể đi vào m ọi khía cạn h củ a đ ò i sô n g giáo dục,

n h ử n g nội d u n g ò ỉrén p h ải đ ư ọ c chi tìiĩi hoá

ỏ m ọi cấp độ: từ cơ sỏ p h ư ơ n g p h á p luân đ ến

n h ừ n g h o ạt đ ộ n g cụ th ê trên lớp Nc'u chi giới thiệu khái niệm iây người h ọc làm tru n g tâm và m o m ộ t vài hội th ào đ ể n h ữ n g ngưòi

th ư ờ n g k liòng trự c tiêp giản g d ạ y tham d ự

Vcì th ả o lu ậ n th \ c h ú n g ta m ớ i chi d ừ n g lại ò

m ứ c độ tu y ên tru y ể n cổ đ ộ n g và, kẽỉ quá sẽ

là, người dộv vẩn là ngưòi dạy, ngưcĩi học vấn là ngưcri học và quan hệ dạy-học vẫn là quan hệ

dạy-học theo nét nghĩa truyển Ihòhg của

nó-T àỉ liệu th am k h iỡ

|1| I Tud(ír, U w iic r'C e titm h k 'ss as LìVĩ<ạtíỉ^ Eíiĩícntioìi,

Cambridge UrúvcTsit)’ Press, CimhridgC/1996.

|2| D Nuníin, V u ỉ L eariì^-C enlrcd C u rrỉru h m i

Cambndị^o University Press, Cambridge 1988.

|3| 1 Tudor, Teachcr Rolcs in the Learrcr-Ccnlrod CIassriH)m, (in ) E L T Ị o u r n n l 47 (1993) 271.

|4| Hoiìng V ầ n Vãn, N iịh iê tĩ c i m ^ ià n g d ạ y cảc k ỉ

n ả n ^ iời n ó i tiẻ h g A n }ĩ ò g ia i đoạ n n ổ n ^ cao theo

d tfơ n ^ h rớ tì^ ị tâ y n ^ ỉrờ i học là m t n m ^ tânt, Dẽ tải khoa h « cấp truòng (co sò), Đại học Ngoọi ngừ, Dại h ọ c Quốc gia H à Nội, 1999.

(5) Hoàng V ăn Vân, Đường hinVng lây ngưòí học làm trung tám trong dạy-học ngoại ngừ, T ọp ch í

K hoa h ọ c D ại h ọ c Qííôc g ia H à N ộ i 16 (2000) 37 [6| Hoàng V àn Vân, N<^hiâi cini giắn<^ dm f câc k ỉ ttãng iời nói tiếng A tứ ỉ ờ giai doợn nâììg cao tỉuxf đ irở tiị htớtig líĩý rỉgt/ờt học //77» trĩiĩĩ^ tóm, Đõ tài khoa học

câ’p Dại học Quốc gia, 2001

[7] Hoâng Văn Vân, Đối m ói phương pháp giảng (8) Hoàng Văn V ân ot al, N g h iê n á m đ ỏỉ m ờ i

dạy c ả c k ĩn ả n g g ia o tiíp tiò h g A n h ở tr u n g h ọ c p h t ỉ m g ị M p g iả n g (ìạ y tiề h g A n h ờ cá c tr ư ớ n g

phỏ Ihóng: Tử dường hướng lây nguòi học làm tr u n g họ c phỗ'thôìì< ị ih u ộ c m ộ t sô' tin h âõriỊỊ bẳn^ị

H à N ộ i 20 { 2 ( X » ) U

The roles of the secondary school foreign language teacher

and learner in a leamer-centred classroom

H o a n g V an V an

School o f Graduate Studies, Vietnam National University, Hanoi

144 Xuan Thuy, Cau Ciaỵ, Hanoi, Vietnam

ỉn the past ten years, th ere h as a p p e a re d in foreign lan g u ag e p ed ag o g y a n ew a n d attractive concept: "learner cen tred n css" W hat is learner-centered ness? H ow is it co n cep tu alised in foreign lan g u ag e education? W hat are th e roles of the foreign lan g u ag e teacher a n d learn er in a seco n d ary school classroom ? T hese q u estio n s are ad d ressed in so m e detail in this paper

1 2 4 H o à ììỊỊ V ă n V â n / T ạ p c h í iO io a h ọ c D H Q G H K N ỵ o ạ i t ĩg ử 2 3 ( 2 0 0 7 ) 116-124