Do vậy, tôi thấy cần nhắc lại ý kiến trong bài báo của mình đã đăng trên Thời báo kinh tế Sài Gòn, số 34 ra ngày 14/08/2008 là: Chính phủ cần xóa bỏ ngay sắc thuế xuất khẩu gạ[r]
Trang 1SAO VẪN CÒN ĐÁNH THUẾ XUẤT KHẨU GẠO?
PGS.TS VŨ TRỌNG KHẢI
ạo với giá FOB từ 800 USD/tấn trở lên thuộc loại cao cấp, chỉ
nông hộ, doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam không thể thực hiện ký kết hợp đồng
xuất được sang các thị trường khó tính như
Nhật Bản, EU Tiêu chuẩn đầu tiên của loại
gạo này là chất lượng vệ sinh an toàn thực
phẩm theo HACCP Muốn đạt tiêu chuẩn
HACCP, trước tiên trong khâu sản xuất
-sinh học trên đồng ruộng của nông dân phải
được áp dụng GAP Do đó, doanh nghiệp
xuất khẩu gạo loại này, một mặt phải liên kết
chặt chẽ với nông dân, tổ chức lại sản xuất
của họ, đầu tư giống, vật tư nông nghiệp, và
nhất là khuyến nông để áp dụng GAP trên
vùng chuyên canh, sản xuất tập trung qui mô
lớn, đáp ứng yêu cầu chế biến và xuất khẩu
về cả chất lượng và số lượng Đó chính là
thực hiện sản xuất theo hợp đồng (Contract
Farming) như QĐ 80TTg của Thủ tướng
Chính phủ (2002), thường được gọi là “liên
kết 4 nhà” Mặt khác, doanh nghiệp phải đầu
tư, đổi mới công nghệ chế biến để bảo đảm
chất lượng hạt gạo cao cấp một cách bền
vững theo tiêu chuẩn HACCP Nhờ đó,
doanh nghiệp mới xây dựng được thương
hiệu của mình Cũng cần lưu ý là hiện nay,
với hạt gạo chất lượng trung bình chiếm tỉ lệ
cao tuyệt đối trong tổng lượng gạo xuất
khẩu, được sản xuất phân tán trên những
mảnh ruộng nhỏ, manh mún của hàng triệu
bao tiêu sản phẩm theo QĐ 80TTg và do đó cũng chưa có thương hiệu Chỉ với hạt gạo cao cấp, nhất là gạo đặc sản, một vài doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam vào thị trường Nhật và EU mới bước đầu tạo dựng được hình ảnh thương hiệu của mình Điều này rất đáng trân trọng, khích lệ và hơn nữa
là cần tạo điều kiện xây dựng thương hiệu gạo cao cấp cho các doanh nghiệp này, đừng
vô tình hay cố ý gây khó cho doanh nghiệp
Gạo cao cấp xuất khẩu của Việt Nam
là gạo 5%tấm, được đóng gói trong các bao
bì đẹp, đắt tiền với trọng lượng nhỏ, 2-3kg hoặc 5kg gạo/1bao Do vậy, theo các nhà xuất khẩu gạo, để bán được 800 -900USD/tấn loại gạo này, chi phí bao bì đã chiếm khoảng 100USD/tấn Do đó, thuế xuất khẩu sẽ đánh cả trên giá trị bao bì của hạt gạo Điều đó đã khiến cho doanh nghiệp không dám xuất loại gạo này nếu chỉ bán được khoảng 800 - 900USD/tấn, vì sợ lỗ Thế là lại một lần nữa chính sách vĩ mô lại làm cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam buộc phải bỏ lỡ cơ hội, mất khách hàng, làm mất đi những dấu ấn thương hiệu của mình đang còn trong giai đoạn hình thành, chưa vững chắc; Mối liên kết giữa
27
Trang 2doanh nghiệp và nông dân cũng như vùng
chuyên canh nông sản theo GAP vừa mới
bước đầu hình thành, đã bị thui chột Sẽ rất
khó khăn trong việc khôi phục lại các mối
quan hệ kinh doanh này, những giá trị vô
hình quí giá của doanh nghiệp và nông dân
Do vậy, tôi thấy cần nhắc lại ý kiến
trong bài báo của mình đã đăng trên Thời
báo kinh tế Sài Gòn, số 34 ra ngày
14/08/2008 là: Chính phủ cần xóa bỏ ngay
sắc thuế xuất khẩu gạo nói riêng và nông,
lâm, thủy sản nói chung, lập quỹ bảo hiểm
nông nghiệp theo cơ chế buộc các doanh
nghiệp xuất khẩu nông sản nói chung và gạo
nói riêng phải nộp một khoản tiền theo đầu
tấn hay theo tỉ lệ trên giá xuất khẩu khi giá
xuất khẩu đã bảo đảm cho nông dân có lãi
trên 30% hoặc 40% và doanh nghiệp có lãi
suất so vốn chủ sở hữu bằng 1,5 lần lãi suất
vay vốn ngân hàng Hoặc để đơn giản, mỗi
loại nông sản khi đạt mức giá xuất khẩu
FOB nào đó thì doanh nghiệp xuất khẩu
phải trích nộp 2 - 3USD/tấn hay 0,5 - 0,7%
28
giá trị xuất khẩu cho quỹ bảo hiểm nông nghiệp Ngay bây giờ, các doanh nghiệp xuất khẩu cao su, hồ tiêu, cà phê phải trích nộp tiền để lập quỹ bảo hiểm nông nghiệp Quỹ này do Chính phủ quản lý Khi giá nông sản xuống quá thấp, Chính phủ qui định giá sàn để bảo vệ lợi ích của nông dân Các doanh nghiệp được bù lỗ bằng quỹ này khi phải mua nông sản với giá sàn hoặc Chính phủ thuê doanh nghiệp mua nông sản theo giá sàn để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp xuất khẩu Khi thiên tai, Chính phủ cũng sử dụng quỹ này để tài trợ trực tiếp cho nông dân, như khi xảy ra dịch H5-N1 trong gia cầm, heo tai xanh, lở mồm long móng trong chăn nuôi động vật có móng, vàng lùn, xoắn lá trên cây lúa…
Nhà nước cần có chính sách vĩ mô để bảo vệ nông dân, trong đó, chính sách thuế xuất nhập khẩu nông sản là một yếu tố quan trọng, khi Việt Nam đã gia nhập WTO và đang hội nhập sâu vào thị trường toàn cầu