Sau khi công bố trên Công báo, nếu không có phản đối, nhãn hiệu nộp đơn trên cơ sở đã sử dụng hoặc đã đăng ký tại một nước khác sẽ được cấp Giấy chứng nhận.. Đăng ký nhãn hiệu hàng hoá[r]
Trang 1ĐĂNG KÝ BẢO HỘ NHÃN HIỆU HÀNG HÓA TẠI HOA KỲ
ThS BÙI THỊ HẰNG NGA
Một trong những vấn đề được đề cập
nhiều nhất có lẽ là tình trạng các doanh
nghiệp Việt Nam bị mất nhãn hiệu ở thị
trường nước ngoài, đặc biệt ở thị trường
Hoa Kỳ Chúng ta có thể kể ra hàng loạt
các vụ tranh chấp nhãn hiệu gần đây như
cuộc chiến của Trung Nguyên đòi lại
nhãn hiệu từ chính đối tác là Rice Field
Corp do họ đã đăng ký nhãn hiệu này
trước tại Mỹ; các nhãn hiệu Vinataba,
Vinatea đều đã bị đăng ký sở hữu tại
nhiều nước, trong đó có Mỹ Làm ăn với
một đối tác đầy tiềm năng nhưng cũng
khó lường như Mỹ, các doanh nghiệp
Việt Nam sẽ phải đối mặt với không ít
khó khăn Bài học kinh nghiệm đắt giá
đầu tiên mà một số doanh nghiệp Việt
Nam gặp phải khi tiếp cận thị trường Mỹ
là bài học về đăng ký bảo hộ nhãn hiệu
hàng hoá theo quy định của pháp luật
Hoa Kỳ
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng
hoá tại Hoa Kỳ có thể được tiến hành
theo một trong hai cách sau:
1 Đăng ký trực tiếp (quy trình,
thủ tục được quy định từ Điều 1051 đến
Điều 1072 Đạo luật Lanham Act 1946)
bao gồm các bước:
Bước 1: Nộp đơn đăng ký và
thẩm tra đơn đăng ký
Các doanh nghiệp, chủ thể muốn
nhãn hiệu hàng hóa của mình được công
nhận, bảo hộ tại Hoa Kỳ thì phải tiến hành nộp đơn đăng ký bảo hộ Đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá chỉ được xem xét nếu thoả mãn một trong các điều kiện sau:
- Nhãn hiệu đã sử dụng tại Mỹ (use in commerce)
- Nhãn hiệu có ý định sử dụng tại
Mỹ (intend to use)
- Nhãn hiệu đã nộp đơn đăng ký tại một nước khác là thành viên của Công ước Paris hoặc của Hiệp ước nhãn hiệu hàng hoá mà Mỹ công nhận
Nội dung đơn đăng ký nhãn hiệu hàng hoá ít nhất phải chứa đựng các thông tin như: chỉ dẫn tên, địa chỉ cư trú, quốc tịch và chữ ký của người nộp đơn; loại hình công ty và nơi thành lập công ty; danh mục hàng hoá, dịch vụ mà người nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho hàng hoá, dịch
vụ đó (được phân loại theo Bảng phân loại quốc tế); mẫu hình vẽ nhãn hiệu1
Đối với nhãn hiệu đã được sử dụng, đơn đăng ký phải ghi rõ ngày và nơi sử dụng đầu tiên (ở bất kể nơi nào trên thế giới), ngày sử dụng đầu tiên tại Mỹ; cách thức sử dụng của nhãn hiệu (chẳng hạn như được gắn trên nhãn của hàng hoá hay trên các vật phẩm quảng cáo đối với dịch vụ)
Ngoài ra, người nộp đơn sẽ phải gửi kèm một bản xác minh, trong đó xác
Trang 2nhận rằng: người nộp đơn có đủ năng lực
và điều kiện trở thành chủ sở hữu của
nhãn hiệu hàng hoá được nộp đơn đăng
Bước 2: Chỉ định người
đại diện
Người chủ sở hữu nhãn hiệu hàng
hoá có thể tự mình nộp đơn tại Văn phòng
sáng chế và nhãn hiệu Mỹ Tuy nhiên, nếu
người chủ sở hữu nhãn hiệu hàng hoá
không cư trú tại Mỹ thì phải chỉ định một
người đại diện có cư trú tại Mỹ (domestic
representative) để tiến hành nộp đơn và
các thủ tục khác có liên quan2
Bước 3: Xét nghiệm đơn đăng ký
và công bố kết quả xét nghiệm 3
Khi nhận được đơn đăng ký nhãn
hiệu hàng hoá, Văn phòng sáng chế và
nhãn hiệu sẽ kiểm tra các tài liệu trong
danh mục đã ghi trong tờ khai, đánh dấu
xác nhận ngày đơn đến, ghi nhận những
sai khác giữa danh mục tài liệu ghi trong
tờ khai và số liệu thực có trong đơn
Văn phòng sẽ không tiếp nhận
đơn nếu đơn nhãn hiệu có một trong các
thiếu sót sau:
- Đơn thiếu một trong các tài liệu
bắt buộc phải có Tài liệu bắt buộc gồm
đơn và bản xác minh cùng các chứng từ
pháp lý chứng minh cho các sự kiện nêu
trong bản xác minh
- Loại Giấy chứng nhận yêu cầu
được cấp không phù hợp với nhãn hiệu
hàng hoá được nêu trong đơn
- Đơn không có chữ ký và (hoặc)
bị tẩy xoá, sửa chữa nghiêm trọng
Nếu đơn đăng ký nhãn hiệu hàng
hoá đã được coi là hợp lệ, Văn phòng
sáng chế và nhãn hiệu sẽ tiến hành xét
nghiệm đơn Việc xét nghiệm đơn của
Mỹ được tiến hành theo một trong hai loại quy trình thủ tục, đó là quy trình thủ tục chính thức và quy trình thủ tục bổ sung.Trong mỗi loại quy trình thủ tục của Mỹ, đơn đều được xét nghiệm căn
cứ vào hai tiêu chí là hình thức và nội
dung Hai tiêu chí này sẽ được xét đồng
thời với nhau
Ngay khi người nộp đơn nộp phí đăng ký thì Giám đốc USPTO (Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ) sẽ phân công xét nghiệm viên chịu trách nhiệm về quy trình xem xét, cấp văn bản bảo hộ cho nhãn hiệu hàng hoá đó Xét nghiệm viên sẽ tiến hành kiểm tra nội dung, hình thức của đơn và ra quy định xem người nộp đơn có đáp ứng đủ các yêu cầu không
Bước 4: Công bố trên công báo
sở hữu trí tuệ để người có quyền lợi liên quan có thể phản đối việc đăng
ký hoặc yêu cầu huỷ bỏ đăng ký
Đơn đăng ký nhãn hiệu hàng hoá
sẽ được xét nghiệm trong vòng sáu tháng kể từ ngày nộp đơn Nếu không
có bất kỳ sửa đổi, bổ sung hay phản đối nào đưa ra trong thời hạn xét nghiệm, đơn sẽ được chuyển sang công bố trên
Công báo sở hữu công nghiệp để bất kỳ
bên thứ ba nào có quyền và lợi ích liên quan có thể phản đối việc đăng ký nhãn hiệu hàng hoá Thông thường, sau 3-4 tháng kể từ khi được duyệt, đơn sẽ được công bố trên Công báo Trong trường hợp đơn không được tiếp nhận, xét nghiệm viên có nhiệm vụ thông báo bằng văn bản cho người nộp đơn đồng
Trang 3thời nêu rõ lý do Đối với những vấn đề
nhỏ, chủ đơn đăng ký có thể trực tiếp
liên lạc qua điện thoại để sửa đổi Khi
thông báo từ chối đơn được gửi đến chủ
đơn, chủ đơn có sáu tháng để sửa đổi bổ
sung theo đúng yêu cầu Nếu sau sáu
tháng, chủ đơn không trả lời, đơn đăng
ký sẽ tự động bị huỷ bỏ
Nếu chủ đăng ký sửa đổi lại đơn
theo đúng yêu cầu của xét nghiệm viên
đúng thời hạn, xét nghiệm viên sẽ cho
phép đơn đăng ký được công bố trên
Công báo chính thức của USPTO
Bước 5: Cấp Giấy chứng
nhận (trong trường hợp không có
người phản đối hoặc yêu cầu huỷ bỏ)
Sau khi công bố trên Công báo,
nếu không có phản đối, nhãn hiệu nộp
đơn trên cơ sở đã sử dụng hoặc đã đăng
ký tại một nước khác sẽ được cấp Giấy
chứng nhận Sau khi được đăng ký,
nhãn hiệu được công bố công khai, mọi
doanh nghiệp khác được coi như phải
biết đã tồn tại nhãn hiệu này, vì thế
không thể viện dẫn lý do không biết để
biện bạch cho những vi phạm của mình
2 Đăng ký nhãn hiệu hàng hoá qua
Internet tại Hoa Kỳ
Ngoài cách đăng ký nhãn hiệu
hàng hóa trực tiếp, chúng ta có thể đăng
ký nhãn hiệu sản phẩm qua Intetnet tại
địa chỉ www.uspto.gov Địa chỉ
www.uspto.gov là trang web của Văn
phòng sáng chế và nhãn hiệu Hoa Kỳ
(UPSTO), cho phép các doanh nghiệp
trên thế giới đăng ký nhãn hiệu sản phẩm
tại thị trường Hoa Kỳ Trong trang web
này có Hệ thống đăng ký nhãn hiệu
điện tử e-TEAS (Trademark Electronic
Application System) chuyên cho quá
trình đăng ký nhãn hiệu qua mạng các doanh nghiệp muốn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa thông qua trang web trên cần tiến hành các giai đoạn sau:
Giai đoạn 1: Giai đoạn chuẩn bị
Để đăng ký nhãn hiệu hàng hoá qua mạng, điều đầu tiên doanh nghiệp cần là trình độ ngoại ngữ Mọi thủ tục
và phương thức đăng ký đều khá phức tạp Nếu không thạo ngoại ngữ, doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó khăn Thứ hai, doanh nghiệp cần phải có một tài khoản tín dụng quốc tế để thanh toán chi phí thực hiện thủ tục đăng ký Số tiền cần thiết trong tài khoản có thể lên tới 2 đến 3 ngàn USD
Giai đoạn 2: Giai đoạn bắt đầu
Bước một, cần phải xác định nhãn hiệu muốn đăng ký, có chữ và biểu tượng của nhãn hiệu sản phẩm Màu sắc của nhãn hiệu rất quan trọng vì đây là một trong những đặc điểm chính của nhãn hiệu Bước thứ hai, cần kiểm tra xem nhãn hiệu mình muốn đăng ký đã có chưa và có nhãn hiệu nào tương tự
không e-TEAS sẽ cung cấp một Hệ
thống tìm kiếm TESS (Trademark Electronic Search System), cho phép tra
cứu tất cả các nhãn hiệu từng đăng ký tại
Mỹ, cũng như tình trạng hiệu lực của mỗi nhãn hiệu Tại hệ thống này, bất cứ
ai cũng có thể tìm hiểu về từng nhãn hiệu hàng hoá đã và đang đăng ký, chủ sở hữu
và các thông tin liên quan khác Các doanh nghiệp có tiếng tại Việt Nam rất nên kiểm tra qua hệ thống này xem nhãn
Trang 4hiệu của mình đã bị trở thành của kẻ
khác hay chưa Chẳng hạn, khi thử tra
nhãn hiệu Phở Hoà, có tới 4-5 nhãn hiệu
đã đăng ký, trong đó có cả một hàng phở
của người Việt tại Mỹ Nhưng khi gặp
trực tiếp chủ Phở Hoà chính hiệu tại TP
HCM, chủ quán cho biết chưa từng nghĩ
đến việc đăng ký tại Mỹ vì ngay tại
thành phố cũng không ít Phở Hoà rồi
Gia đoạn 3: Giai đoạn nước rút
USPTO chấp nhận các loại thẻ tín
dụng VISA, MasterCard, Discover,
và American Express Do đó, để có thể
trả tiền, doanh nghiệp cần phải có một
trong các tài khoản tín dụng này Một
nhãn hiệu có thể có nhiều sản phẩm hoặc
dịch vụ, và mỗi sản phẩm, dịch vụ này
có mức phí thụ lý hồ sơ là 335 USD
Đây là chi phí xử lý hồ sơ đăng ký và
không được hoàn lại nếu việc đăng ký
không được chấp thuận
Để chuẩn bị nội dung đăng ký,
doanh nghiệp cần xác định tên nhãn
hiệu, loại hàng hoá (dịch vụ) và biểu
tượng nhãn hiệu Các biểu tượng phải
để ở định dạng ảnh JPG và được gửi
kèm trong mẫu đăng ký Sau khi nhập
các thông tin vào mẫu đăng ký, bao gồm
cả tên và biểu tượng của nhãn hiệu,
người đăng ký sẽ phải trả khoản chi phí
335 USD trên
Một mẫu đăng ký nhãn hiệu hợp
lệ phải có ít nhất các thành phần sau:
- Tên của người xin đăng ký
- Tên và địa chỉ liên hệ (gồm cả
email, số điện thoại)
- Một bức ảnh mẫu của nhãn hiệu
cần đăng ký
- Cước phí thụ lý hồ sơ đăng ký của ít nhất một sản phẩm, dịch vụ
Thời gian điền vào mẫu đăng ký tối đa là 60 phút Thời gian bắt đầu tính khi người đăng ký nhãn hiệu hàng hoá điền bất kỳ một ký tự đầu tiên nào vào mẫu đăng ký Nếu quá 60 phút, đăng ký
đó sẽ không được coi là hợp lệ và người đăng ký sẽ phải điền lại từ đầu Chính vì thế, các doanh nghiệp cần tham khảo mẫu đăng ký để có những thông tin cần thiết trước khi tiến hành điền vào mẫu đăng ký
Sau khi gửi hồ sơ đăng ký và thanh toán phí thụ lý, trong vòng 24 giờ, USPTO sẽ gửi mail xác nhận, thông báo
hồ sơ đăng ký và tên nhãn hiệu có hợp
lệ không Nếu hợp lệ, người đăng ký sẽ nhận được một số đăng ký và ngày nhận
hồ sơ
Giai đoạn 4: Giai đoạn tự kiểm tra
Khi hồ sơ được nhận, thời gian chờ
đăng ký (pending) bắt đầu được tính.
Người đăng ký có thể vào mục Check
trademark status (TARR) để theo dõi xem
hồ sơ của mình đã được xử lý đến đâu Tuy nhiên, USPTO yêu cầu những người mới đăng ký nên chờ sau 25 ngày mới kiểm tra
hồ sơ của mình Đây là thời gian để các thông tin về hồ sơ được cập nhật vào cơ sở
dữ liệu của USPTO Khi nhãn hiệu đã có trong cơ sở dữ liệu, (bất kể đang chờ đăng
ký hay đã được đăng ký), người chủ nhãn hiệu đã có quyền in ký hiệu TM
(Trademark) hoặc SM (Servicemark) vào tên sản phẩm, dịch vụ của mình Tuy nhiên chỉ những nhãn hiệu (nhãn hiệu đã được
Trang 5đăng ký) mới được sử dụng ký hiệu
cùng với sản phẩm
Sau khi hồ sơ được chuyển đến
luật sư thẩm tra, quá trình thẩm tra sẽ
kéo dài trong nhiều tháng, trung bình
khoảng một năm Trong thời gian này,
nếu luật sư thẩm tra quyết định rằng
nhãn hiệu không thể đăng ký, người này
sẽ phải trả lời các lý do vì sao hồ sơ
đăng ký bị từ chối Nếu có sửa đổi nhỏ
nào cần thực hiện trong hồ sơ, luật sư
thẩm tra sẽ liên hệ với người đăng ký
qua điện thoại hoặc email Trong vòng 6
tháng, nếu người đăng ký không trả lời
luật sư, hồ sơ và nhãn hiệu sẽ bị huỷ bỏ
Trong thời gian thẩm tra hồ sơ,
USPTO sẽ gửi một Thông báo công bố
nhãn hiệu (Notice of publication) đến
người đăng ký và bắt đầu thời hạn công
bố Nếu không có phản đối nào hoặc
phản đối thất bại, hồ sơ đăng ký sẽ được
chuyển sang quá trình đăng ký tiếp theo
Nếu sản phẩm của nhãn hiệu đã có trên
thị trường, một Chứng nhận đăng ký
nhãn hiệu (Certificate of Registration) sẽ
được cấp cho người đăng ký sau 12 tuần
kể từ ngày có Thông báo công bố nhãn
hiệu Nếu chưa có sản phẩm để sử dụng
nhãn hiệu này, người đăng ký sẽ nhận
được Thông báo công nhận nhãn hiệu
cũng sau 12 tuần Trong vòng 3 năm, nếu không có sản phẩm để sử dụng nhãn hiệu, USPTO sẽ huỷ bỏ nhãn hiệu này
Trên đây chỉ là sơ bộ quá trình đăng
ký nhãn hiệu qua Internet Trong quá trình khai hồ sơ và đăng ký còn rất nhiều thủ tục cần tiến hành, vì vậy nên thuê luật sư
Mỹ để đăng ký, như trường hợp nhãn hiệu
cà phê Trung Nguyên của Việt Nam Tuy nhiên, các doanh nghiệp hoàn toàn có thể đăng ký qua Internet mà không cần đến luật sư Vấn đề là ở chỗ hiểu biết về luật pháp Mỹ của doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa nhiều Hơn nữa, việc thanh toán qua mạng dường như không được đảm bảo lắm, khi mà hình thức này còn khá mới
mẻ ở Việt Nam
Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu, cần áp dụng quán triệt
nguyên tắc “nhãn hiệu đi trước hàng
hóa” nhằm đảm bảo quyền và lợi ích
hợp pháp của mình và dần dần xây dựng được uy tín cho nhãn hiệu của mình
Trong thời gian tới, các doanh nghiệp cần chủ động đăng ký nhãn hiệu tại các thị trường xuất khẩu nói chung
và thị trường Hoa Kỳ nói riêng cùng với
sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan chức năng
Trang 61 Theo: “ What must the application include”, Basic facts about trademarks, USPTO
2 Theo: “ Must I hire an attorney?”, Basic facts about trademarks, USPTO
3 Theo: “What does the USPTO do?”, Basic facts about trademarks, USPTO