TIỂU LUẬN Phân tích vị trí, vai trò của thành phần kinh tế nhà nước ở Việt Nam hiện nay và giải pháp thúc đẩy thành phần kinh tế này phát triển dựa trên đường lối xây dựng nền kinh tế thị trường của Đảng

Nền kinh tế nước ta trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội là nền kinh tế nhiều thành phần. Đó là một tất yếu khách quan và cần thiết. Đại hội XII đã có bước phát triển mới rất rõ nét, xác định đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau: Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Đó là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.Trong khi khẳng định nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế thì cũng xác định: “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”. Kinh tế nhà nước gồm nguồn lực nhà nước và doanh nghiệp nhà nước. Doanh nghiệp nhà nước, cũng như doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác nhau đều phải hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng và cạnh tranh theo pháp luật.Và để tiếp tục phát triển nền kinh tế thị trường này, Nhà nước cần đưa ra các giải pháp thúc đẩy nền kinh tế thị trường là việc cần thiết

Mục Lục

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận 2

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận 3

6 Kết cấu của tiểu luận 3

CHƯƠNG 1 THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC HIỆN NAY 4

1.1 Khái niệm chung về thành phần kinh tế nhà nước: 4

1.1.1 Phân loại kinh tế nhà nước: 5

1.2 Sự hình thành và phát triển kinh tế nhà nước ở Việt Nam 6

1.2.1 Giai đoạn 1945-1960 7

1.2.2 Giai đoạn từ 1960-1975 8

1.2.3 Giai đoạn từ 1975 đến đầu những năm 80 9

1.2.4 Giai đoạn từ 1980-1985 9

1.2.5 Giai đoạn từ 1985-1990 10

1.2.6 Giai đoạn từ năm 1990 đến nay 10

CHƯƠNG 2 VỊ TRÍ THEN CHỐT, VAI TRÒ CHỦ ĐẠO CỦA THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC HIỆN NAY 12

2.1 Vị trí, vai trò 12

2.2 Tính tất yếu của vai trò, vị trí 13

2.3 Những biểu hiện vai trò chủ đạo của Nhà nước 14

2.3.1 Làm lực lượng vật chất để nhà nước thực hiện chức năng Nhà nước và quản lí vĩ mô 14

2.3.2 Làm đòn bẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết những vẫn đề xã hội 15

2.3.3 Mở đường hướng dẫn và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển 16

Chương 3 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC DỰA TRÊN ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CỦA

ĐẢNG 17

3.1 Nghị quyết số 11-NQ/TW, ngày 03/6/2017 “về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”: 17

3.1.1 Nhận thức về quan điểm: 17

3.1.2 Mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp 18

3.2 Giải pháp thúc đẩy phát triển thành phần kinh tế nhà nước 18

3.2.1 Kinh tế 18

3.2.2 Chính trị, pháp luật 20

3.2.3 Xã hội 21

KẾT LUẬN……….25

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 26

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Nền kinh tế nước ta trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội là nền kinh tếnhiều thành phần Đó là một tất yếu khách quan và cần thiết Đại hội XII đã cóbước phát triển mới rất rõ nét, xác định đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau: "Nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộtheo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng xã hộichủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước Đó là nền kinh tếthị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu "dângiàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".Trong khi khẳng định nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có nhiều hình thức sở hữu, nhiều

thành phần kinh tế thì cũng xác định: “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”.

Kinh tế nhà nước gồm nguồn lực nhà nước và doanh nghiệp nhà nước Doanhnghiệp nhà nước, cũng như doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khácnhau đều phải hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng và cạnh tranh theopháp luật.Và để tiếp tục phát triển nền kinh tế thị trường này, Nhà nước cần đưa

ra các giải pháp thúc đẩy nền kinh tế thị trường là việc cần thiết Vì vậy, chúng

tôi đã chọn đề tài: “Phân tích vị trí, vai trò của thành phần kinh tế nhà nước

ở Việt Nam hiện nay và giải pháp thúc đẩy thành phần kinh tế này phát triển dựa trên đường lối xây dựng nền kinh tế thị trường của Đảng.” để làm

tiểu luận kết thúc môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận

Mục đích:

- Tìm hiểu về thành phần kinh tế nhà nước hiện nay

- Tìm hiểu và phân tích vị trí, vai trò của các thành phần kinh tế nhà nướchiện nay

Từ việc tìm hiểu và phân tích đó, nghiên cứu và đưa ra giải pháp thúc đẩycác thành phần kinh tế này phát triển theo đường lối xây dựng nền kinh tế thịtrường

Nhiệm vụ:

Để đạt được những mục đích nêu trên, tiểu luận cần thực hiện một sốnhiệm vụ cụ thể như sau:

- Trình bày được thành phần kinh tế nhà nước

- Trình bày, làm rõ được vị trí, vai trò của các thành phần kinh tế nhà nướchiện nay

- Đưa ra giải pháp thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận

Đối tượng nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu về những nội dung cơ bản về thành phần kinh tế nhànước ở Việt Nam, tiểu luận đi sâu nghiên cứu và phân tích vị trí, vai trò của củacác thành phần kinh tế đó cùng với giải pháp thúc đẩy phát triển

Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả sử dụng hai phương pháp nghiêncứu chủ yếu là phương pháp lôgic Bên cạnh đó, chúng tôi còn sử dụng cácphương pháp khác như phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp.

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận

Tiểu luận góp phần làm rõ các nội dung cơ bản của thành phần kinh tế nhànước về vị trí, vai trò

Đánh giá các thành phần kinh tế nhà nước nay, đề ra các giải pháp thúc đẩy

sự phát triển của thành phần kinh tế

Ngoài ra, tiểu luận còn có thể là tài liệu tham khảo cho việc tìm hiểu vềthành phần kinh tế nhà nước hiên nay

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận đượcchia làm 3 chương

Chương 1: Thành phần kinh tế nhà nước hiện nay

Chương 2: Vị trí then chốt, vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nướchiện nay

Chương 3: Giải pháp thúc đẩy thành phần kinh tế nhà nước dựa trên đườnglối xây dựng nền kinh tế thị trường của Đảng

CHƯƠNG 1 THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC HIỆN NAY

1.1 Khái niệm chung về thành phần kinh tế nhà nước:

Để hiểu đầy đủ về thành phần kinh tế nhà nước, trước hết ta phải tìm hiểuthành phần kinh tế nhà nước là gì và thành phần kinh tế nhà nước xuất hiện ởnước ta khi nào Là một nước đi sau trong tiến trình xây dựng Chủ Nghĩa XãHội, chúng ta được học hỏi rất nhiều kinh nghiệm từ những nước đi trước màtiên phong là Nga (Liên Xô cũ) Từ luận điển Lenin về nền kinh tế trong thời kỳquá độ - đó phải là nền kinh tế nhiều thành phần Đảng và nhà nước ta đã ápdụng vào thực tiển ở nước ta và đưa ra chủ trương xây dựng một nền kinh tế đaphần mang tính đặc trưng của thời kỳ giao thời giữa kinh tế Tư Bản Chủ Nghĩa

đã xuất hiện như thế nào trong nền kinh tế Việt Nam? Ta sẽ trở lại từ nhữngngày đầu giai cấp vô sản giành được chính quyền và bắt tay vào xã hội mới vớimột nền kinh tế mới Đảng ta đã lãnh đạo nhân xây dựng đất nước theo con

đường xã hội chủ nghĩa, thực hiện mục tiêu “Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” Để xây dựng nền chính trị xã hội chủ nghĩa thì đòi

hỏi phải có nền kinh tế đặc trưng cho hình thái chính trị ấy - một nền kinh tế cóthành phần chính hình thành trên chế độ công hữu Trong lúc bấy giờ, nền kinh

tế Việt Nam dựa trên chế độ tư hữu, đó là sở hữu tư nhân của những người sảnxuất nhỏ và sở hữu tư nhân của chủ nghĩa tư bản Đối với hình thức này, Nhànước đã tiến hành cải tổ, sắp xếp để phát triển thành phần kinh tế cá thể tiểu thủcông nghiệp và thành phần kinh tế tư bản tư nhân - là đại diện của quan hệ sản

xuất cũ chủ nghĩa tư bản Vậy để xây dựng một nền kinh tế mới xã hội chủnghĩa, nhà nước đã đầu tư xây dựng các doanh nghiệp của mình trong cácnghành kinh tế, kết quả là hình thành nên một thành phần kinh tế mới – kinh tếnhà nước Từ đó ta khái niệm được thành phần kinh tế nhà nước là gì? Đó làthành phần kinh tế dựa trên sở hữu toàn dân (hay sở hữu nhà nước) Việc tổchức kinh doanh tiến hành theo nguyên tắc hoạch toán kinh tế và thực hiện phânphối theo lao động Như vậy, đặc điểm cơ bản của thành phần kinh tế nhà nướcvới các thành phần kinh tế khác đó là hình thức sở hữu và nguồn vốn hình thành.

Có thể toàn bộ vốn đều thuộc sở hữu nhà nước hoặc có thể phần vốn đóng gópcủa nhà nước chiếm tỷ lệ khống chế (>50% vốn)

1.1.1 Phân loại kinh tế nhà nước:

Kinh tế nhà nước bao gồm ba thành phần cơ bản đó là: các doanh nghiệpnhà nước, các tổ chức nhà nước, những tài sản thuộc sở hữu toàn dân

*Về Doanh nghiệp nhà nước:

Doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp 100% vốn của nhà nước hoặcDoanh nghiệp cổ phần trong đó vốn của nhà nước chiếm tỷ trọng chiphối Trong ba nhân tố cấu thành kinh tế nhà nước ở trên thì doanh nghiệp nhànước là nhân tố (hay thành phần) giữ tỷ lệ cao nhất và vai trò quan trọng nhất trong việc đảm bảo cho kinh tế nhà nước giữ được vai trò chủ đạo trong nềnkinh tế quốc dân Bởi vậy khi đề cập đến vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nướcthì người ta thường đề cập đến doanh nghiệp nhà nước là chủ yếu Ngay trongnghị quyết hội nghị lần thứ ba ban chấp hành trung ương Đảng khóa IX về tiếptục sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước

Hội nghị đã khẳng định rõ quan điểm “kinh tế nhà nước có vai trò quan trọng trong việc giữ vững định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa doanh nghiệp nhà nước giữ

vị trí then chốt trong nền kinh tế, làm công cụ vật chất quan trọng để nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô, làm lực lượng nòng cốt, góp phần quan trọng để kinh tế nhà nước thực hiện vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa” Doanh nghiệp nhà nước cũng được chia ra làm hai

loại: Doanh nghiệp hoạt động kinh doanh và hoạt động công ích Cả hai loạidoanh nghiệp này đều mang các đặc điểm của các thành phần của kinh tế nhànước và thông thường chúng được chia làm hai loại nhỏ: các doanh nghiệp donhà nước giữ 100% và một loại doanh nghiệp do nhà nước giữ cổ phần chiphối.

Đối với các doanh nghiệp nhà nước hoạt động kinh doanh: Mục tiêu lànhằm thu lợi nhuận.Nhà nước sẽ giữ 100% vốn đối với doanh nghiệp hoạt độngkinh doanh trong các lĩnh vực quan trọng đặc biệt và sẽ cổ phần chi phối hoặc100% vốn đối với các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh mànhà nước cần nắm nhằm bảo đảm ổn định nền kinh tế Các doanh nghiệp hoạtđộng kinh doanh thông thường là những doanh nghiệp có quy mô lớn có đónggóp lớn cho ngân sách nhà nước, phải luôn luôn đi đầu trong ứng dụng kỹ thuật

- công nghệ hiện đại, đảm bảo nhu cầu của đời sống nhân dân.Còn các doanh nghiệp hoạt động công ích là những doanh nghiệp hoạt độngkhông vì mục đích lợi nhuận, có thể không có thu mà nhà nước cấp kinh phí - đó

là những doanh nghiệp cung cấp các hàng hoá công cộng, dịch vụ công như : Anninh, quốc phòng, giao thông, giáo dục, y tế…

*Về các tổ chức kinh tế nhà nước:

Các tổ chức kinh tế nhà nước là các tổ chức hoạt động gắn với chức năngquản lý (kiểm tra, kiểm soát) như tài chính ngân hàng, bảo hiểm, kho bạc nhànước, các quỹ dự trữ quốc gia…các tổ chức này có thể do nhà nước cung cấp100% vốn hoặc giữ một phần vốn cố định để đảm bảo sự hoạt động ổn định chocác tổ chức này Thành phần này cũng có nột vị trí quan trọng trong nền kinh tếquốc dân

*Về các tài sản thuộc sở hữu nhà nước:

Các tài sản thuộc sở hữu toàn dân (hay sở hữu nhà nước) được xem làthành phần của kinh tế nhà nước Khi Nhà nước nhận được lợi ích kinh tế doquuền sở mang lại như: đất đai, tài nguyên thiên nhiên,…

1.2 Sự hình thành và phát triển kinh tế nhà nước ở Việt Nam

Sau cách mạng tháng tám nước ta quá độ từ chế độ nửa phong kiến thựcdân lên XHCN bỏ qua giai đoạn TBCN Với chủ nghĩa Mác Lenin và tư tưởng

Hồ Chí Minh là kim chỉ nam

Cùng với công cuộc xây dựng đất nước Kinh tế nhà nước đã được ra đờivới mục đích:

- Quốc hữu hoá Xã Hội Chủ Nghĩa Xoá bỏ toàn diện triệt để chế độ tư hữu

tư nhân về tư liệu sản xuất, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, tịch thu, quốchữu hoá đất đai tài sản của địa chủ, tư bản Thực nguyên tắc tài sản thuộc về giaicấp công dân và nhân dân lao động

- Cải tạo XHCN: cải tạo, xoá bỏ tàn dư của chế độ cũ xây dựng một Nhànước của dân do dân và vì dân

- Đầu tư xây dựng mới: trong giai đoạn qua độ lên Chủ Nghĩa Xã Hội thìkinh tế nhà nước là lực lượng lòng cốt chủ lực đi đầu trong công cuộc côngnghiệp háo hiện đại hoá đất nước, xây dưng cơ sở vật chất cho XHCN

Từ đó đến nay kinh tế nhà nước ở Việt Nam đã được hình thành và pháttriển qua các giai đoạn:

1.2.1 Giai đoạn 1945-1960

Sau khi hoà bình lặp lại ở miền Băc, Đảng và Nhà nước ta đã lựa chọn conđường xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội ở miền Bắc và tiếp tục đấu tranh giải phóngmiền Nam Theo chủ trương đó công cuộc cải tạo XHCN bắt đầu được thực hiện

ở miền Bắc với nhiệm vụ thủ tiêu kinh tế tư nhân, xây dựng kinh tế quốc doanh

và kinh tế tập thể.điều đó đã dẫn đễn việc thu hẹp và xoá bỏ kinh tế tư nhân vàchuyển sang hình thức sở hữu toàn dân, xây dựng các xí nghiệp quốc doanh, tiếnhành hợp tác hoá nông nghiệp và sản xuất nhỏ ở thành thị Kết quả đến năm

1960 đã có:

-Trong công nghiệp:

+ Số xí nghiệp quốc doanh thuộc kinh tế nhà nước: 1012

+ Các xí nghiệp quốc doanh tạo ra 53,3% giá trị tổng sản lượng côngnghiệp

– Trong nông nghiệp:

+ Số nông trường quốc doanh: 56

+ Sử dụng 74800 ha đất nông nghiệp

+ Kinh tế quốc doanh tạo ra 2% giá trị tổng sản lượng nông nghiệp

– Thương nghiệp quốc doanh chiếm:

+ 93,6% tổng mức bán buôn

+ 51% tổng mức bán lẻ

Kinh tế quốc doanh đã thu hút và sử dụng lực lượng lao động gồm 477000người Như vậy, kinh tế quốc doanh từ chỗ rất nhỏ bé vươn lên trở thành lựclượng kinh tế chủ yếu của nền kinh tế quốc dân Với chủ trương xây dựng nềnkinh tế độc lập, tự chủ, đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội, vai trò chủ đạo, chủ lực đãđược giao cho kinh tế quốc doanh

1.2.2 Giai đoạn từ 1960-1975

Với chủ trương công nghiệp hoá XHCN ở miền Bắc “ưu tiên phát triểncông nghiệp nặng một cách hợp lý” nhà nước tiếp tục đầu tư xây dựng kinh tếquốc doanh ngày càng lớn mạnh về số lượng Bên cạnh các khu công nghiệp cũ

đã được cải tạo ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, 1 loạt các khu công nghiệpmới ra đời như Thượng Đình, mỏ Minh Khai, Đông Anh Hà Nội, Việt Trì, TháiNguyên, Vinh…Trong giai đoạn này KTQD phát triển mạnh mẽ trong cácngành điện lực, cơ khí, hoá chất khai thác Đến năm 1975 lĩnh vực sản xuất côngnghiệp đã có 1357 xí nghiệp quốc doanh, lĩnh vực sản xuất nông nghiệp có 72nông trường quốc doanh, tổng số cán bộ công nhân viên là 1753400 người Lựclượng kinh tế quốc doanh đã cùng với kinh tế tập thể đã ra 84,4% thu nhập quốcdân

Xét trên phương diện kinh tế, vai trò của kinh tế quốc doanh trong giaiđoạn này được thể hiện không chỉ như là một công cụ quan trọng để nhà nướcthực hiện chủ trương công nghiệp hoá XHCN ở miền Bắc theo hướng ưu tiênphát triển công nghiệp nặng đáp ứng các nhu cầu của sản xuất và chiến đấu cho

cả hậu phương và tiền tuyến mà còn như là một tấm gương phản ánh sự thànhcông của quá trình xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội ở nước ta Còn xét trên phươngdiện chính trị, xã hội, kinh tế quốc doanh luôn được quan niệmk là lực lượngtiến bộ xã hội, là đội quân tiên phong trong việc tăng cường và mở rộng quan hệsản xuất mới và quan hệ sản xuất XHCN

1.2.3 Giai đoạn từ 1975 đến đầu những năm 80

Cùng với chủ trương tiếp tục củng cố và mở rộng quan hệ sản xuất XHCN

và công nghiệp hoá XHCN công cuộc cải tạo XHCN ở miền Nam đã làm cho sốlượng xí nghiệp quốc doanh ở tất cả các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, nôngnghiệp, thương nghiệp đều tăng lên một cách nhanh chóng, đến năm 1980 nước

ta đã có:

+ Công nghiệp: 2627 xí nghiệp quốc doanh

+ Nông nghiệp: 232 nông trường quốc doanh

+ Thương nghiệp: 10915 điểm bán hàng của thương nghiệp quốc doanh.Trong giai đoạn này kinh tế quốc doanh vẫn đóng vai trò quan trọng trongcông cuộc cải tạo quan hệ sản xuất cũ, xây dựng và phát triển quan hệ sản xuấtmới XHCN, cũng như trong công cuộc phát triển kinh tế Tuy nhiên, xét trêngiác độ kinh tế, sức đóng góp của kinh tế quốc doanh đã giảm so với trước Đếnnăm 1980 công nghiệp quốc doanh chỉ tạo ra được 68,6% giá trị tổng sản lượngcông nghiệp, thương nghiệp quốc doanh chiếm 29,8% tổng mức bán lẻ

1.2.4 Giai đoạn từ 1980-1985

Trong những năm 1980-1985 mặc dù nền kinh tế nước ta gặp rất nhiều khókhăn so với trước, năng lực sản xuất của kinh tế quốc doanh nói riêng và sức sản

xuất xã hội nói chung không được sử dụng hết do thiếu vật tư một cách nghiêmtrọng song xuất phát từ quan niệm truyền thống về quan hệ sản xuất XHCN nêncác giải pháp tháo gỡ trong giai đoạn này vẫn tập trung chủ yêu vào cải tiếnquản lý đối với xí nghiệp quốc doanh ở giai đoạn này cơ chế kế hoạch hoá tậptrung thuần tuý đã được cải tiến dần trên nguyên tắc phi tập trung hoá trongquản lý kinh tế, song kinh tế quốc doanh vẫn giữ vai trò tuyệt đối đối với sự pháttriển kinh tế xã hội của đất nước, các xí nghiệp quốc doanh nắm toàn bộ cácnghành then chốt như : điện, luyện kim, khai thác, xi măng, gang thép, hoá chất

cơ bản…Tuy nhiên đóng góp của các xí nghiệp quốc doanh vào tổng sản phẩm

xã hội và thu nhập quốc dân đã giảm, tính đến năm 1985 kinh tế quốc doanh chỉtạo ra được 37% tổng sản phẩm xã hội và 28% thu nhập quốc dân

1.2.5 Giai đoạn từ 1985-1990

Giai đoạn bắt đầu thực hiện đổi mới kinh tế, tư tưởng xây dựng một nềnkinh tế nhiều thành phần được đưa ra Trong quá trình hình thành kinh tế nhiềuthành phần công tác quản lý kinh tế quốc doanh vẫn tiệp tục được cải tiến theohướng phi tập trung hoá, kế hoạch hoá và quản lý đối với kinh tế quốc doanh.Điểm nổi bật trong cải tiến quản lý ở giai đoạn này là việc tách bạch giữa quyềnquản lý nhà nước về kinh tế và quyền quản lý sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp Bên cạnh đó, quan điểm mới nổi bật ở giai đoạn này là quan niệm khôngphải nền kinh tế quá độ nên Chủ Nghĩa Xã Hội ở nước ta chỉ có kinh tế quốcdoanh, chủ trương của đảng và nhà nước ta không chỉ bó hẹp trong phạm vi cảitiến quản lý đối với kinh tế quốc doanh mà còn phát huy sức sản xuất của kinh

tế tư nhân, cá thể cũng như các thành phần kinh tế khác Trong cơ chế kinh tếmới đó kinh tế quốc doanh vẫn đóng vai trò chủ đạo nhưng không phải độc tôn.Năm 1990, kinh tế quốc doanh tạo ra 66% tổng sản phẩm xã hội

1.2.6 Giai đoạn từ năm 1990 đến nay

Chúng ta khẳng định chủ trương lâu dài là xây dựng nền kinh tế hàng hoánhiều thành phần có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN Chủ

trương này được biến thành thực tế bởi quá trình ban hành và hoàn thiện hệthống luật pháp, đặc biệt là pháp luật về kinh tế, nhằm tạo ra hành lang pháp lýthuận lợi bình đẳng cho các doanh nghiệp Đặc trưng cơ bản của giai đoạn này

là doanh nghiệp nhà nước chỉ là một bộ phận hợp thành nền kinh tế quốc dânthống nhất

Đến năm 1996, Trong công nghiệp còn 6032 doanh nghiệp nhà nước sốdoanh nghiệp này tạo ra 41% GDP (doanh nghiệp ngoài quốc doanh tạo ra59%) Trong cơ chế kinh tế mới doanh nghiệp nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo

và chủ lực: Trên giác độ kinh tế, doanh nghiệp nhà nước nắm giữ toàn bộ nhữngngành trọng yếu như điện, than sạch, thép cán, xi măng, dầu thô, giấy…

Như vậy, lịch sử phát triển của kinh tế nhà nước từ sau cách mạng thángtám đến nay đã hình thành một hệ thống doanh nghiệp nhà nước trên khắp đấtnước Hệ thống các doanh nghiệp nhà nước này nhiều về số lượng, nắm giữ cáclĩnh vực then chốt của nền kinh tế quốc dân, sử dụng lực lượng lao động kỹthuật có trình độ cao, lực lượng doanh nghiệp nhà nước đã đóng vai trò rất quantrọng, mở đường và hướng dẫn đối với việc phát triển nền kinh tế nước ta trướcđây và ngày nay Trong nền kinh tế nhiều thành phần, hệ thống doanh nghiệpnhà nước vẫn đóng vài trò chủ đạo đối với sự phát triển của toàn bộ nền kinh tếquốc dân