Qua cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã rút ra được bài học đường đời đầu tiên cho mình.. Dòng nào nhận xét đúng về những nhân vật trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên?. Câu 1.Đoạn văn
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
TÔ HOÀI
Trang 3Qua cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã rút ra được bài học đường đời đầu tiên cho mình Bài học ấy là gì?
Qua sự việc này, Dế Mèn đã rút ra được bài học: Không nên ra thói hung hăng, bậy bạ, trêu trọc người khác vô cớ
và không nên ích kỉ để mang tai vạ cho người khác và cho chính mình.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 4TR CH: ÍCH: DẾ MÈN PHIÊU LƯU KÝ (Tô Hoài)
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI
ĐẦU TIÊN
ÔN TẬP VĂN BẢN
Trang 6I Kiến thức cần nhớ
1 Tác giả
2 Tác phẩm
: trích từ chương I của truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, xuất
bản lần đầu năm 1941.a Xuất xứ
Trang 7I Kiến thức cần nhớ
1 Tác giả
2 Tác phẩm
g Giá trị nội dung, nghệ thuật
- Giá trị nội dung: Bài văn miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng của
tuổi trẻ nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi Do bày trò trêu chọc chị Cốc nên đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt, Dế Mèn hối hận
và rút ra được bài học đường đời cho mình
- Giá trị nghệ thuật:
+ Cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn
+ Nghệ thuật miêu tả loài vật sinh động, đặc sắc
+ Ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình
Trang 8- Tôi tợn lắm.
- Tôi cho là tôi giỏi
- Tôi tưởng: lầm cử
chỉ ngông cuồng là tài
ba, càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên
hạ rồi
Dế Mèn kiêu căng tự phụ, xem thường mọi người, hung hăng hống hách, xốc nổi.
Trang 92 Dế Mèn trêu chị Cốc gây cái chết cho Dế Choắt
a Hình ảnh của Dế Choắt qua cái nhìn của Dế Mèn
+ Như gã nghiện thuốc phiện.
+ Cánh ngắn ngủn, râu một mẩu, mặt mũi ngẩn ngơ.
+ Hôi như cú mèo.
+ Có lớn mà không có khôn.
- cách xưng hô: gọi “chú mày”
-> DC Rất yếu ớt, xấu xí, lười nhác, đáng khinh.
-> DM tỏ thái độ, chê bai, trịch thượng, , kẻ cả coi thường Dế Choắt
- Không giúp đỡ Dế choắt đào hang sâu
-> Không sống chan hòa ; ích kỉ, hẹp hòi ; Vô tình, thờ ơ, không rung động, lạnh lùng
trước hoàn cảnh khốn khó của đồng loại.
b Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt
- Hát véo von trêu chị Cốc
- Chị Cốc trút giận lên Dế Choắt
- Diễn biễn tâm lí của Dế Mèn
+ Lúc đầu thì hênh hoang trước Dế Choắt ,
+ Hát véo von, xấc xược… với chi Cốc
+ sau đó chui tọt vào hang vắt chân chữ ngũ, nằm khểnh yên trí -> đắc ý
+ Khi Dế choắt bị Cốc mổ thì nằm im thin thít, khi Cốc bay đi rồi mới dám mon men
bò ra khỏi hang -> hèn nhát tham sống sợ chết bỏ mặc bạn bè, không dám nhận lỗi.
Trang 103 Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn
- Dế Mèn ân hận
+ Nâng đầu Dế Choắt vừa thương, vừa ăn năn tội mình, chôn xác Dế Choắt vào bụi cỏ um tùm
-> Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sinh động, hợp lí
+ Còn có tình cảm đồng loại ; biết hối hận, biết hướng thiện.
- Bài học : “ở đời có thói hung hăng, bậy bạ có óc mà không biết nghĩ sớm muộn cũng mang vạ vào mình.”
Trang 11II Luyện tập
1 Bài tập trắc nghiệm
1 Văn bản Bài học đường đời đầu tiên trích từ chương I của tác phẩm
nào ?
A – Tuyển tập Tô Hoài
B – Những cuộc phiêu lưu của Dế Mèn
C – Dế Mèn phiêu lưu kí
D – Tập kí về cuộc phiêu lưu của Dế Mèn
2 Phương thức biểu đạt chính của văn bản Bài học đường đời đầu tiên là
Trang 124 Vì sao Dế Mèn đặt tên bạn là Dế Choắt ?
A – Thấy bạn bẩm sinh yếu đuối, còm cõi, muốn chế giễu
B – Cậy mình to khoẻ và mạnh mẽ hơn
C – Thấy bạn không dám trêu chị Cốc
D – Thấy bạn không biết đào hang
5 Trước cái chết thương tâm của Dế Choắt, Dế Mèn đã có thái độ như thế nào ?
A – Buồn rầu và nghĩ về bài học đường đời đầu tiên
B – Thương xót, hối hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên
C – Ngẫm nghĩ về cách ứng xử không tốt của mình với Dế Choắt
D – Than thở và ân hận vì mình quá hung hăng, dại dột
6 Dòng nào nhận xét đúng về những nhân vật trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên ?
A – Đó là những nhân vật vốn là con người mang lốt vật
B – Đó là những nhân vật được tả thực như chúng vốn thế
C – Đó là những nhân vật được gán cho những nét tâm lí, tính cách,
tư duy và quan hệ như của con người
D – Đó là những nhân vật biểu tượng của đạo đức luân lí
A
B
C
Trang 13PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1
Đọc hai đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi.
– Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi
to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng.
– Cái chàng […], người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ.
Câu 1 Đoạn văn trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai? Thể loại gì? Năm sáng tác?
Câu 2 Mỗi đoạn văn trên viết về nhân vật nào ?
Câu 3 Hai đoạn văn trên có cùng sử dụng một phương thức biểu đạt không ?
Đó là phương thức biểu đạt nào ?
Câu 4 Cả hai nhân vật cùng được chọn tả các chi tiết thân hình, cánh, càng, râu nhưng mỗi nhân vật lại gợi cho người đọc một ấn tượng riêng về sức vóc và tính nết Theo
em, ấn tượng ấy là gì ? Nhờ đâu nhà văn có thể gợi cho ta ấn tượng đó về nhân vật ?
Trang 14PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1
Câu 1 Đoạn văn trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai? Thể loại gì? Năm sáng tác?
- Đoạn văn trên trích từ tác phẩm : Dế Mèn phiêu lưu kí
- Tác giả : Tô Hoài
- Thể loại : truyện đồng giao
- Năm sáng tác : 1941
Câu 2 Mỗi đoạn văn trên viết về nhân vật nào ?
- Đoạn 1 viết về nhân vật : Dế Mèn
- Đoạn 2 viết về nhân vật : Dế Choắt
Câu 3 Hai đoạn văn trên có cùng sử dụng một phương thức biểu đạt
không ? Đó là phương thức biểu đạt nào ?
- Hai đoạn văn cùng sử dụng phương thức miêu tả
- Phương thức biểu đạt chủ yếu được dùng để diễn tả nội dung của
mỗi đoạn văn trên là miêu tả
Trang 15– Ví dụ, cùng tả cánh nhưng mỗi nhân vật lại có một bộ cánh với những đặc điểm riêng biệt:
+ Dế Mèn : Đôi cánh tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ đã thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi
+ Dế Choắt: Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê
Trang 16PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi
Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao, ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ chẳng được miếng nào.
Câu 1.Đoạn văn trên thuộc phần nào trong văn bản Bài học đường đời đâu
tiên?
Câu 2 Đoạn văn trên miêu tả cảnh đầm nước qua con mắt của nhân vật nào trong truyện ?
Câu 3 Vai trò của nghệ thuật miêu tả trong đoạn văn trên là gì ?
Câu 4 Có ý kiến cho rằng đoạn văn trên không chỉ làm cho truyện kể sinh động hơn, thực hơn mà còn góp phần khắc hoạ tính cách nhân vật Em có đồng ý với
ý kiến trên không ? Vì sao?
Câu 5 Hãy viết một đoạn văn diễn tả những suy nghĩ của em về nhân vật Dế Mèn trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên.
Trang 17PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Câu 1 Đoạn văn trên thuộc phần nào trong văn bản Bài học đường đời
đâu tiên ?
Đoạn văn trên thuộc phần hai trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên.
Câu 2 Đoạn văn trên miêu tả cảnh đầm nước qua con mắt của nhân vật nào trong truyện ?
Đoạn văn trên miêu tả cảnh đầm nước qua con mắt của nhân vật : Dế Mèn
Câu 3 Vai trò của nghệ thuật miêu tả trong đoạn văn trên là gì ?
- Giúp hình dung được những đặc điểm nổi bật của cảnh hồ nước sau mấy hôm mưa
- Làm hiện ra trước mắt những đặc điểm nổi bật của hồ nước và những sinh vật được miêu tả
- Bộc lộ rõ nhất năng lực quan sát của người miêu tả
Trang 18PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Câu 4 Có ý kiến cho rằng đoạn văn trên không chỉ làm cho truyện kể sinh động hơn, thực hơn mà còn góp phần khắc hoạ tính cách nhân vật
Em có đồng ý với ý kiến trên không ? Vì sao?
- Đoạn văn miêu tả cảnh đầm nước rất sinh động, gợi liên tưởng đến xã hội loài người Nó không chỉ làm cho truyện kể sinh động hơn, thực hơn
mà còn góp phần khắc hoạ tính cách nhân vật Dế Mèn
- Trong đoạn, sự cảm nhận của Dế Mèn về cư dân ở đầm nước rất sâu
sắc, đầy cảm thông : Những kẻ yếu đuối, vật lộn cật lực thế mà cũng không sống nổi Điều đó cho ta hiểu thêm một nét tính cách khác của Dế
Mèn : đa cảm, biết quan tâm đến cuộc sống quanh mình, biết cảm thông với cuộc sống vất vả của những cư dân khác
Trang 19PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
Câu 5 Hãy viết một đoạn văn diễn tả những suy nghĩ của em về nhân vật
Dế Mèn trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên.
Gợi ý:
- Để viết đoạn văn diễn tả những suy nghĩ về nhân vật Dế Mèn trong văn
bản Bài học đường đời đầu tiên, có thể tập trung vào các nội dung sau :
+ Điểm còn đáng trách ở Dế Mèn ;
+ Điểm đáng quý, đáng cảm thông ở Dế Mèn
- Nên bám vào những câu văn thể hiện trực tiếp tâm tư nhân vật Dế Mèn
có trong văn bản Ví dụ : Tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he, tôi cho
là tôi giỏi tôi coi thường và gã cũng sợ tôi lắm, tôi có tính tự đắc Tôi
thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình,…
Trang 20Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hoảng hốt quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:
- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm Tôi hối hận lắm! Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ?
Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:
- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.
Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.”
Câu 1: Đoạn văn trích trong văn bản nào? Xác định ngôi kể của văn bản đó
Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.
Câu 3: Nhân vật Dế Choắt trong đoạn văn lâm vào tình cảnh gì? Vì sao?
Câu 4: Tìm các từ láy và xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn
văn trên Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ đó.
Câu 5: Dế Choắt khuyên Dế Mèn điều gì? Qua đó, em thấy Dế Choắt là
người như thế nào?
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3
Trang 21Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.
Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn: Tự sự
Câu 3: Nhân vật Dế Choắt trong đoạn văn lâm vào tình cảnh gì? Vì
Trang 22PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3
Câu 4: Tìm các từ láy và xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong
đoạn văn trên Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ đó.
- Các từ láy trong đoạn văn: thoi thóp, hoảng hốt nông nỗi, dại dột, hung hăng, bậy bạ, ăn năn
- Biện pháp tu từ: Nhân hóa
- Tác dụng: khiến các nhân vật trong đoạn văn:Dế Mèn và Dế Choắt vốn là các loài vật trở nên gần gũi với con người, hiện ra như những con người biết hành động, suy nghĩ, buồn vui Làm cho câu chuyện diễn ra chân thực, sinh động, hấp dẫn.
Câu 5: Dế Choắt khuyên Dế Mèn điều gì? Qua đó, em thấy Dế Choắt là
người như thế nào?
Dế Choắt khuyên Dế Mèn:
+ Không được hung hăng kiêu ngạo
+ Trước khi làm việc gì đó phải suy nghĩ thật kĩ càng
Qua đó, em thấy Dế Choắt là là một người nhân hậu Dế Mèn đã gây ra cái chết cho Dế Choắt nhưng Dế Choắt không hề trách cứ hay tỏ thái độ
căm giận Ngược lại Dế Choắt còn chân thành khuyên nhủ Dế Mèn Dế
Choắt quả là một người có trái tim độ lượng.
Trang 23HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc nội dung kiến thức cần nhớ.
- Hoàn thiện các phiếu bài tập.
- Chuẩn bị bài : Phó từ.