Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối.. Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối.. Ngụ ý nói hiện tượng thời gian đêm tháng năm, ngày thá
Trang 2Em đã được học những biện pháp tu từ nào trong chương trình Ngữ văn 6 và Ngữ văn 7?
Biện pháp tu từ
Lớp 6:
- So sánh;
- Nhân hóa;
- Ẩn dụ;
- Hoán dụ.
Lớp 6:
- So sánh;
- Nhân hóa;
- Ẩn dụ;
- Hoán dụ.
Lớp 7:
- Điệp ngữ;
- Chơi chữ;
- Liệt kê.
.
Lớp 7:
- Điệp ngữ;
- Chơi chữ;
- Liệt kê.
.
Trang 4Tiết 37:
I Nói quá và tác dụng của
nói quá:
NÓI QUÁ
Ng÷
1) Ví dụ:
a Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối
(Tục ngữ)
b Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần
(Ca dao)
Trang 5I Nói quá và tác dụng của
nói quá:
1) Ví dụ:
a Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối
(Tục ngữ)
b Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần
(Ca dao)
=> Nói quá sự thật Ngụ ý nói hiện tượng thời gian đêm tháng năm, ngày tháng mười rất ngắn
=> Nói quá sự thật nhằm nhấn mạnh nỗi vất vả của người nông dân
2) Nhận xét ví dụ:
Cách nói
phóng đại
mức độ, quy mô
tính chất
của sự vật,
hiện tượng
Nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức
biểu cảm
BIỆN PHÁP
TU TỪ
NÓI QUÁ
Trang 6Th¶o luËn nhãm (2 phót)
H·y so s¸nh hai c¸ch sö dông tõ sau:
a Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
(Tục ngữ)
b Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
(Ca dao)
a Đêm tháng năm rất ngắn Ngày tháng mười rất ngắn
b Mồ hôi rơi nhiều, liên tục
NhÊn m¹nh, g©y Ên tư îng,
t¨ng søc biÓu c¶m kh«ng g©y Ên tư îng B×nh thư êng
Trang 7I Nói quá và tác dụng của
nói quá:
1) Ví dụ:
a Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối
(Tục ngữ)
b Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần
(Ca dao)
=> Nói quá sự thật Ngụ ý nói hiện tượng thời gian đêm tháng năm, ngày tháng mười rất ngắn
=> Nói quá sự thật nhằm nhấn mạnh nỗi vất vả của người nông dân
2) Nhận xét ví dụ:
3) Kết luận:
Trang 8Tiết 37:Ng÷ NÓI QUÁ
٭Ghi nhớ:
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây
ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
Lưu ý:
Nói quá còn gọi là khoa trương, thậm xưng, ngoa ngữ, cường điệu, phóng đại
Trang 9
I Nói quá và tác dụng của
nói quá:
BÀI TẬP
1.- Con rận bằng con ba ba.
Đêm nó ngáy cả nhà thất kinh.
2.- Sống để bụng, chết mang theo.
3.- Đau lòng kẻ ở người đi
Lệ rơi thấm đá,
chia tơ rũ tằm
a Lời nói hằng ngày
b.Thơ ca trữ tình
c.Thơ ca châm biếm, trong đó có ca dao, tục ngữ, thành ngữ.
Nói quá được dùng nhiều trong thơ ca châm biếm trong đó có ca dao, tục ngữ, thành ngữ, thơ ca trữ tình và trong lời nói hằng ngày.
Trang 10Xác định phép nói quá trong những câu sau:
a Nhớ, tôi nhớ đến chết cũng không
quên.
b Bác ơi, tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông mọi kiếp ngư ời.
(Tố Hữu )
c Lỗ mũi mư ời tám gánh lông
Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho.
( Ca dao )
Bài tập nhanh 2
Trang 11Nói quá Nói khoác
- Nói quá là phóng đại sự việc lên nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng giá trị biểu cảm, tạo độ tin cậy cao cho người đọc (người nghe)
→ tác động tích cực.
- Nói khoác nhằm làm cho người nghe tin vào điều không có thực, tạo ra sự khôi hài hoặc chê bai làm cho người đọc (người nghe) bật
cười chế nhạo
→ tác động tiêu cực.
•Giống nhau: cùng nói quá sự thật, cùng phóng đại sự việc, hiện tượng lên.
* Khác nhau:
Trang 12Tiết 37:Ng÷ NÓI QUÁ
I Nói quá và tác dụng của nói quá:
II Luyện tập:
Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:
a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông) b) Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ sáng đến giờ em có thể đi lên đến tận trời được
(Nguyễn Minh Châu) c) […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước
(Nam Cao)
Trang 13Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:
a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông)
→ Biện pháp nói quá: Sỏi đá cũng thành cơm
đến đâu mà quyết chí, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ mãn
I Nói quá và tác dụng của nói quá:
II Luyện tập:
Trang 14Tiết 37:Ng÷ NÓI QUÁ
Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:
b) Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ sáng đến giờ em có thể đi lên đến tận trời được
(Nguyễn Minh Châu)
I Nói quá và tác dụng của nói quá:
II Luyện tập:
→ Biện pháp nói quá:Biện pháp nói quá: Đi đến tận trời được
Ý nghĩa : Thể hiện ý chí nghị lực cũng như lòng lạc quan tin tưởng của con người Mặc khác còn để trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng có nghĩa lý gì
Trang 15Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:
c) […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước
(Nam Cao)
I Nói quá và tác dụng của nói quá:
II Luyện tập:
→ Biện pháp nói quá:Biện pháp nói quá: Thét ra lửa
Ý nghĩa: Nhấn mạnh vào tính cách nhân vật Cụ bá là kẻ có quyền uy, hống hách
Trang 16I Nãi qu¸ vµ t¸c dông cña nãi qu¸
II LuyÖn tËp
Bµi tËp 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/ / để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: Bầm gan tím ruột; Chó ăn đá gà ăn sỏi; Nở từng
Tiếng Việt: NÓI QUÁ Tiết 37:
Ng÷
v¨n
a Ở nơi thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.
b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng
c Cô Nam tính tình sởi lởi,
d Lời khen của cô giáo làm cho nó
e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
vắt chân lên cổ
Trang 17-Hoàn thiện bài tập trong SGK.
* Soạn: “Nói giảm, nói tránh”, chú ý làm rõ:
- Khái niệm, tác dụng;
Trang 18Xin ch©n thµnh c¶m ¬n