sử 7 cả năm 2020 2021 đã sửa kì 1

Phương pháp - Phương pháp đọc bản đồ - Phương pháp phân tích - Phương pháp thảo luận nhóm IV- Tiến trình lên lớp:  Hoạt động khởi động 1- Ổn định tổ chức: 2- Kiểm tra bài cũ: Sự thịnh

Trang 1

Bài 1:SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU

ÂU (THỜI SƠ - TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI).

I Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Quá trình hình thành XHPK ở Châu Âu, cơ cấu XH

- Hiểu được khái niệm lãnh địa PK và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa

- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào, kinh tế thành thị trung đại khác kinh tếlãnh địa ra sao

2 Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ châu Á để xác định vị trí các quốc gia

- Bồi dưỡng kĩ năng so sánh đối chiếu

3 Tư tưởng: Bồi dưỡng nhận thức cho hs về sự phát triển hợp quy luật của XH.

4-Năng lực

- Năng lực chung: Nêu và giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự học

- Năng lực chuyên biệt: tái hiện kiến thức, thực hành với đồ dùng trực quan

II Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: SGK, SGV,Bản đồ Châu Âu thời PK.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học.

2- Kiểm tra bài cũ:

? Ở Lịch sử lớp 6 đã học về lịch sử các quốc gia cổ đại Phương Tây, em hãy kể tên một vàiquốc gia CĐPT?

 Hoạt động hình thành kiến thức mới

Hoạt động cả lớp, cá nhân.

- HS tìm hiểu mục 1 SGK

- GV: các quốc gia cổ đại Phương Tây tồn

tại đến thế kỷ V thì bị các bộ tộc người

Giéc manh từ P.Bắc tràn xuống xâm

chiếm, tiêu diệt

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc

Rôma, người Giéc – man đã làm gì?

Những việc làm đó đã tác động như thế

nào đến sự hình thành XHPK ở Châu Âu.

? Như vậy, lãnh chúa PK và nông nô

được hình thành từ những tầng lớp nào

của XH cổ đại?

Hoạt động cá nhân.

1.Sự hình thành xã hội PK ở Châu Âu.

- Hoàn cảnh: Cuối thế kỉ V, người Giéc-mantiêu diệt các quốc gia cổ đại-> Lập nên nhiềuvương quốc mới

- Chiếm ruộng đất chia cho các thủ lĩnh quân

sự quý tộc  lãnh chúa

- Nô lệ + nông dân mất ruộng không có ruộngđất phải phụ thuộc vào lãnh chúa-> nông nô

 Xã hội phong kiến hình thành

2 Lãnh địa phong kiến

- Lãnh địa: khu đất nông thôn rộng lớn: đất,

rừng, ao hồ, nhà thờ …

Trang 2

- HS quan sát h1 SGK + kết hợp với

SGK

? Em hãy miêu tả lãnh địa PK và cuộc

sống của lãnh chúa, nông nô trong lãnh

? Em hãy nêu những đặc điểm chính của

nền kinh tế lãnh địa? (Họ sản xuất ra

những gì, có buôn bán với các lãnh đia

? Hãy mtả về hội chợ: bức tranh đó ntn?

- Bức tranh hội chợ mtả khung cảnh buôn

bán sôi động, hoạt động chủ yếu là buôn

- Đời sống trong lãnh địa:

+ Lãnh chúa: quyền sở hữu toàn bộ, đặt ra tôthuế, mức thuế, lập pháp, sống đầy đủ, xa hoa.+ Nông nô: phụ thuộc về kinh tế, đời sống cựckhổ

- Kinh tế: Tự cấp , tự túc không trao đổi vớibên ngoài

3.Sự xuất hiện các thành thị trung đại.

- Nguyên nhân: Thợ thủ công đưa hàng hoá

thừa tập trung 1 nơi buôn bán, lập xưởng sảnxuất  thành thị trung đại ra đời

- Tổ chức: Bộ mặt thành thị: phố xá, nhà cửa…

Tầng lớp: Thị dân (TTC + thương nhân)

- Vai trò: Thúc đẩy XH phong kiến Châu Âu

phát triển

* Hoạt động củng cố:

- GV khái quát nội dung bài học

* Hoạt động bổ sung: - Học bài cũ, xem trước bài mới.

SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

I Mục tiêu :

1.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:

- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội Phong kiến Châu Âu

2 Kĩ năng:

Trang 3

- Sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử.

3 Tư tưởng:

- Học sinh thấy được sự ptriển tất yếu, tính quy luật của lịch sử từ XHPK lên CNTB

4-Năng lực

II- Phương tiện dạy học :

1 Giáo viên: SGK, SGV, Bản đồ thế giới hoặc quả địa cầu.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học.

III Phương pháp

- Phương pháp nêu vấn đề

- Phương pháp quy nạp

- Phương pháp thảo luận nhóm

IV- Tiến trình lên lớp:

 Hoạt động khởi động:

1- Ổn định tổ chức:

? Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa?

Hoạt độngcả lớp, cá nhân.

? Em hiểu thế nào là phát kiến địa lí?

Hs nghiên cứu SGK  trả lời.

- Là quá trình tìm ra, phát hiện những con

đường mới, vùng đất mới, dân tộc mới

? Nêu nguyên nhân dân đến các cuộc phát

kiến địa lí? TK XV

? Theo em để thực hiện các cuộc PKĐL

cần có những điều kiện gì?

Hs quan sát bản đồ h3

Hãy miêu tả tàu Caraven

- Có buồm lớn ở mũi, giữa và đuôi tàu, có

bánh lái, tàu lớn – trước đây chưa có 

vượt biển lớn

Gv treo bản đồ h5: Những cuộc phát kiến

địa lí

? Em hãy kể 1 vài phát kiến địa lí mà em

biết (trình bày trên bản đồ)

 Hs trình bày  Gv bổ sung

- Các cuộc phát kiến lớn: Đi-a-xơ, Cô lôm

bô, Ga-ma, Ma-gien-lan

? Nêu kết quả và sự tác động của những

cuộc PKĐL đến xã hội Châu Âu?

Hoạt động nhóm, cá nhân

? Sau những cuộc PKĐL, quý tộc và

thương nhân đã làm gì?

Hs trả lời Hs – gv ghi kết quả lên bảng

1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí.

b Các cuộc phát kiến địa lý lớn :

- 1487 Đi-a-xơ - 1492  C.Cô Lôm bô tìm raChâu Mĩ

- 1497-1498: Ga-ma -1519-1522: Ma-gien-

c Kết quả : Mang lại của cải quý giá, nguyên

liệu, thị trường rộng lớn ở Á, Phi, Mĩ  thúcđẩy thương nghiệp phát triển

2 Sự hình thành chủ nghĩa TB ở Châu Âu.

Quí tộc và tư sản đã có được nguồn vốn banđầu và đội ngũ đông đảo những người làmthuê

- Cướp bóc của cải, tài nguyên thuộc địa

- Buôn bán nô lệ da đen, cướp biển

Trang 4

? Những việc làm đó đã tạo ra những

biến đổi gì ở CÂ? (ktế, ctrị, XH) ?

? G/c VS (CN) và g/c TS được hình thành

từ giai cấp tầng lớp nào trong xã hội?

- Thợ cả, thương nhân, thị dân giàu có,

quý tộc chuyển sang kinh doanh: nhiều

Học bài cũ, xem trước bài 3

Xác nhận củaTổ trưởng chuyên môn Ký duyệt của Ban giám hiệu nhà trường

CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG

KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

I Mục tiêu

1.Kiến thức:

Hs nắm được:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hóa phục hưng

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong tràonày đến XHPK Châu Âu lúc bấy giờ

1.Giáo viên: SGK, SGV, Bản đồ thế giới hoặc bản đồ châu Âu Tranh ảnh các thành tựu, danh

nhân của thời văn hóa phục hưng

2 Học sinh: SGK, vẽ lược đồ, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

Trang 5

? Quan hệ TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

3- Giảng dạy bài mới:

Gv giới thiệu bài: Như vậy, ở bài trước ta thấy được sự ptriển ktế của g/c TS và ngaytrong lòng XHPK đã hình thành quan hệ SXTBCN, g/c TS đã có thế lực về kinh tếnhưng lại chưa có địa vị chính trị tương xứng, do đó học đã đấu tranh chống lại chế độ

PK và mũi tấn công đầu tiên là tấn công vào văn hóa và tôn giáo

Hoạt độngcả lớp, cá nhân

Chế độ phong kiến ở Châu Âu tồn tại trong

bao lâu? (TK V – XV)

? Vì sao g/c TS đứng lên đấu tranh chống g/

c quý tộc PK? (Nguyên nhân xuất hiện

phong trào văn hóa PH?)

GV giải thích k/n “Văn hóa PH”: Phục hưng

tinh thần của nền văn hóa cổ Hi Lạp và

RôMa  sáng tạo nên nền văn hóa mới của

giai cấp TS

? Phong trào Văn hóa PH bắt đầu từ đâu,

vào thế kỉ mấy?

- Hs trả lời, gv dùng bản đồ để chỉ cho hs:

VHPH bắt đầu ở Ý TK XIV, sang TK

XV-XVI lan rộng khắp Tây Âu  để lại di sản

văn hóa khổng lồ

+ Văn học: - Đan Tê

? Văn hóa PH đã thu được thành tựu gì?

Nội dung cơ bản của ptrào văn hóa PH?

- Đan tê (Ý) – “hài kịch thần thánh”

- Xéc Van Téc (TBN) – “Đôn ki hô tê”

-Sếchpia – “Hăm lét”, “Ô ten lô”, “Rômêô

và Juliet”

+ Về nghệ thuật: (họa sĩ Lêônađvanhxi) hội

họa, kiến trúc, điêu khắc

Gv cho xem tranh và các tác phẩm của

Lê -ô - na Đơ-vanh –xi, Ra – bơ -le

? Qua các tác phẩm, các tác giả muốn nói

lên điều gì?

? Vai trò, giá trị của nền Văn hóa PH?

- Phát động quần chúng đấu tranh chống PK

Hoạt động nhóm, cá nhân

? Tìm hiểu SGK, cho biết nguyên nhân dẫn

đến các cuộc cải cách tôn giáo?

1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (TK XIV - XVII)

- Nguyên nhân:

+ Chế độ phong kiến kìm hãm sự pháttriển của xã hội

+Giai cấp TS có thế lực về kinh tế nhưngchưa có địa vị XH -> đấu tranh trên mặt

trận văn hóa  thời kỳ Văn hóa Phục hưng.

- Thành tựu :

+ Văn học, nghệ thuật: (họa sĩLêônađvanhxi) hội họa, kiến trúc, điêukhắc

+ Khoa học và triết học

- Nội dung:

+ Phê phán XHPK và giáo hội + Đề cao giá trị con người + Mở đường cho sự phát triển của VHnhân loại

2 Phong trào cải cách tôn giáo.

- Nguyên nhân:

+ Giáo hội tăng cường bóc lột, thống trị

Trang 6

 Giai cấp TS mà khởi xướng là LuThơ 

cải cách tôn giáo - Can vanh

Gv giới thiệu 1 vài nét về LuThơ, CanVanh

? Em hãy nêu nội dung tư tưởng cải cách

của LuThơ và Can Vanh?

- Xã hội PKTQ được hình thành như thế nào

- Tên gọi và thứ tự các triều đại PKTQ

- Tổ chức bộ máy chính quyền

- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XHPK TQ

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết lập bảng niên biểu và những nét cơ bản của các triều đại

- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách

XH, các thành tựu văn hóa của mỗi triều đại

3 Thái độ: Thấy được TQ là một nước PK lớn mạnh và có ảnh hưởng lớn đến quá trình phát

triển của LS VN

4-Năng lực

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ TQ thời PK.

- Tranh ảnh: Vạn Lí Trường Thành, Cố cung; cung điện

2 Học sinh: SGK, vẽ lược đồ Trung Quốc thời phong kiến, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên

Trang 7

 Hoạt động khởi động

2- Kiểm tra bài cũ

? Phong trào cải cách tôn giáo và phong trào VHPH đã có tác động trực tiếp như thế nào đến

xã hội Châu Âu thời bấy giờ?

GV giới thiệu bài: Là một quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh, Trung Quốc đạt nhiều

thành tựu rực rỡ trên mọi lĩnh vực, thời kì phong kiến Trung Quốc ra đời sớm và kết thúcmuộn

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Gv khái quát: đặc điểm chung để hình thành nên

các quốc gia cổ đại Phương Đông (TQ) là đều

được hình thành ở lưu vực các con sông lớn (TQ:

+ Nông dân bị phân hóa  giàu: địa chủ

 giữ được ruộng: nông dân - tự canh

 mất ruộng: nông dân lĩnh canh (tá điền)

? Vậy, g/c địa chủ và nông dân tá điền được

hình thành ntn ở TQ? (Hs trả lời, gv khái quát

ghi như trên)

- Gv: sự xuất hiện 2giai cấp mới  quan hệ sản

xuất PK: đây là sự thay thế trong quan hệ bóc lột

(cổ đại: quý tộc bóc lột nông dân công xã; PK:

? Kể tên một số công trình mà Tần Thuỷ Hoàng

bắt nhân dân xây dựng

- HS dựa vào SGK để trả lời

- Hs quan sát h8: Tượng gốm trong lăng mộ Tần

* Kinh tế:

- Công cụ bằng sắt:  diện tích gieotrồng mở rộng  năng suất lao độngphát triển

* Xã Hội : Xuất hiện các giai cấp mới:

+ Quan lại, nông dân giàu -> Địa chủ + Nông dân lĩnh canh -> tá điền Quan hệ sản xuất hình thành

2 Xã hội Trung Quốc thời Tần Hán.

a Thời Tần

*Đối nội: - Xây dựng nhà nước

chuyên chế (quyền lực tập trung vàotay vua) chia đất nước thành các quậnhuyện

- Cử quan lại đến cai trị

- Thông nhất chế độ đo lường, tiền tệ

Trang 8

?So sánh sự tồn tại của nhà Tần và nhà Hán.

(Tần: 15 năm; Hán: 426năm).

? Vì sao nhà Hán tồn tại lâu hơn rất nhiều so với

nhà Tần.

Hoạt động nhóm, cá nhân.

?Nêu những cách đối nội của nhà Đường?

?Nhà Đường đã có biện pháp gì để thúc đẩy

nông nghiệp phát triển? Em hiểu thế nào là cs

Gv sử dụng bản đồ cho hs thấy được những nước

láng giềng mà TQ xâm chiếm

- Liên hệ đến Việt Nam ( Nhà Đường đã đặt

ách đô hộ lên đất nước ta như thế nào?)

* Đối ngoại: Tìm mọi cách để mở

rộng bờ cõi -> lãnh thổ Trung Quốcrộng lớn  cường thịnh nhất Châu Á

 Hoạt động thực hành-củng cố

? Chế độ phong kiến ở TQ được xác lập vào thời gian nào? Những giai cấp chính trong xã hội?

? Sự thịnh cường của TQ thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

( Kinh tế phát triển, XH ổn định , Bờ cõi được mở rộng )

 Hoạt động bổ sung

Học bài cũ, Làm câu hỏi 1,2 (SGK) Chuẩn bị phần tiếp theo

- Nắm được những nét cơ sơ lược của TQ dưới Tống – Nguyên, Minh – Thanh

- Thấy được những mầm mống qhệ TBCN bắt đầu xuất hiện

- Thấy được những thành tựu rực rỡ về văn hoá- KH KT của Trung Quốc

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết lập bảng niên biểu và những nét cơ bản của các triều đại

- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách

XH, các thành tựu văn hóa của mỗi triều đại

Trang 9

3 Thái độ: Thấy được TQ là một nước PK lớn mạnh và có ảnh hưởng lớn đến quá trình phát

triển của LS VN

4-Năng lực

1 Giáo viên:

- SGK, SGV, Bản đồ TQ thời PK

- Tranh ảnh văn hoá - KHKT của Trung Quốc, các lăng tẩm, cung điện

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

- Phương pháp đọc bản đồ

- Phương pháp phân tích

Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

Gv giới thiệu bài: Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về quá trình hình thành XHPK ở TQ, và TQ

đã trở thành một nước cường thịnh nhất Châu Á Sau thời Đường, TQ lâm vào tình trạng chiacắt hơn nửa thế kỉ (907-960) Năm 960, nhà Tống thành lập, TQ thống nhất và tiếp tục pháttriển

triển đất nước nhưng TQ không còn được

hưng thịnh như trước nữa, giữa lúc đó

vua Mông Cổ Hốt Tất Liệt đem quân tiêu

diệt Tống, lập nên nhà Nguyên ở TQ

Thảo luận nhóm:

? Chính sách cai trị của nhà Tống và

nhà Nguyên có những điểm gì khác

nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?

-Người Mông Cổ có địa vị cao , được

hưởng đặc quyền , đặc lợi

-Người Hán bị cấm đoán đủ mọi thứ

-> Nhà Nguyên ngoại bang…

? Trình bày những thay đổi về chính trị

của TQ từ sau thời Minh-Thanh?

? Sự suy yếu của XHPKTQ thời Minh –

4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên

b Nhà Nguyên: Mông Cổ diệt người Tống,

lập nhà Nguyên Chính sách cai trị kì thị đốivới người Hán : Phân biệt đối xử

- Đối ngoại : Mở rộng chiến tranh xâmlược

5 Trung Quốc thời Minh – Thanh.

Trang 10

Thanh được biểu hiện ntn?

- Vua quan đục khoét, sống xa hoa

- Nông dân, thợ thủ công: nộp thuế, đi

lính, xây dựng nhiều công trình

? Những mầm mống kinh tế TBCN ở TQ

xuất hiện như thế nào?

- Xưởng dệt chuyên môn hóa cao 

nhiều công nhân

- Thương cảng lớn  buôn bán -> thành

thị được mở rộng

Hs đọc SGK

? Nêu những thành tựu về văn hóa, nghệ

thuật mà nhân dân TQ đạt được trong

thời PK ?

Kể một số tác phẩm văn học lớn :Tây du

kí, Tam quốc diễn nghĩa…

? Người TQ đã thu được thành tựu gì về

mặt KH-KT?

HS quan sát H 9-10 và nhận xét :

- Đồ sộ , kiên cố, hài hoà, đẹp

- Tinh xảo, điêu luyện, đạt trình độ cao

hoảng :+ Vua quan sa đọa+ Đời sống nhân dân cực khổ

* Kinh tế :

+ Xuất hiện mầm mống kinh tế TBCN

+ Buôn bán với nước ngoài được mở rộng

*Đối ngoại : Mở rộng chiến tranh xâm lược.

6 Văn hóa, khoa học-kỹ thuật Trung Quốc thời PK.

* Văn hóa:

- Tư tưởng: Nho giáo làm nền tảng

- Văn học: Thơ, truyện, kí

- Sử học rất phát triển

- Nghệ thuật: hội họa, điêu khắc, kiến trúc,

thủ công mĩ nghệ

*KH-KT: nhiều phát minh quan trọng :

- Tứ đại phát minh : giấy, in, la bàn, thuốcsúng

- Kĩ thuật đóng tàu, luyện sắt, khai mỏ

-> Có nhiều đóng góp to lớn cho nhân loại

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạtcủa Ấn Độ thời PK

- Một số thành tựu của Ấn Độ văn hóa thời cổ, trung đại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ.Hs biết tổng hợp, xâu chuỗi các kiến thức bài

học

3 Thái độ: Thấy được Ấn Độ là một trung tâm văn hóa của nhân loại và có ảnh hưởng sâu

rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hóa nhiều dân tộc ĐNA

4-Năng lực

Trang 11

1.Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ châu Á hoặc bản đồ các quốc gia cổ đại phương Đông,

tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc

?Hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, nghệ thuật, KH-KT cảu nhân dân TQ thời PK?

GV giới thiệu bài mới: Ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh lớn nhất nhân loại đượchình thành rất sớm Với bề dày lịch sử và thành tựu văn hoá vĩ đại ấy, Ấn Độ đã có nhữngđóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại

 Hoạt động hình thành kiến thức mới

Giảm tải

Hoạt động cá nhân, nhóm:

* Hoạt động nhóm.

? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gúp

-ta được biểu hiện như thế nào?

? Hãy nêu những nghề thủ công truyền thống và

mặt hàng thủ công nổi tiếng của Ấn Độ?

? Sự sụp đổ của Vương triều gúp ta diễn ra như

thế nào? Hs trả lời

? Vương triều Hồi giáo ĐêLi đã có những chính

sách cai trị như thế nào? Em có nhận xét gì về

những chính sách đó?

Đến thế kỷ XVI, bị người Mông Cổ tấn công

? Người Mông cổ thành lập vương triều Môgôn

đã có chính sách cai trị như thế nào? Theo

em những chính sách đó đã tác động đến Ấn Độ

như thế nào?

Gv: Giới thiệu về Acơbai (1556-1605) -> Hoàng

đế hùng cường nhất triều Môgôn Vương triều

Môgôn tồn tại đến TK XIX bị Anh xâm lược 

thuộc địa của Anh

Hs tìm hiểu SGK

? Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì

về văn hóa?

? Kể tên những tác phẩm nổi tiếng của Ấn Độ mà

1 Những trang sử đầu tiên

(Giảm tải không dạy)

2 Ấn Độ thời phong kiến ( lập bảng niên biểu).

- Vương triều Gúp-ta (TKIV): phát triển

cả về kinh tế, văn hóa, xã hội

+ Luyện kim rất phát triển

+ Nghề thủ công : Dệt , chế tạo kimhoàn, khắc trên ngà voi

-> Đầu thế kỉ VI, Vương triều Gúp- tasụp đổ

- Vương triều hồi giáo Đê Li (TK XII –XVI):

+ Chiếm ruộng đất + Cấm đoán đạo Hin đu

Chính sách cai trị trên -> mâu thuẫn dântộc sâu sắc

- Vương triều Môgôn (TK XVI- giữa TKXIX):

+ Xoá bỏ kì thị tôn giáo

+ Khôi phục kinh tế, phát triển vănhoá

Trang 12

em biết? (Ma-ha-bha-rata, Ra-ma-ya-na;

Sơ-kun-tơ-ra; Ka-li-đa-sa …)

- Sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các bộ kinh và

là nguồn gốc của chữ Hin đu

Quan sát h 11  kiến trúc Hinđu

? Kiến trúc ấn Độ có gì đặc sắc? Tháp nhọn ,

nhiều tầng, trang trí bằng phù điêu

- Nghệ thuật kiến trúc: kiến trúc Hinđu,kiến trúc phật giáo

* Kết luận: Với những thành quả thu

được trong quá trình phát triển của mình,

Ấn Độ đã trở thành một trong nhữngtrung tâm của văn minh nhân loại Nhữngthành tựu đó đã ảnh hưởng sâu rộng tớiqúa trình phát triển triển lịch sử và vănhóa của các dân tộc ĐNA và còn có giátrị mãi đến ngày nay

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Những nét cơ bản của 2 quốc gia cùng với VN tạo nên bán đảo Đông Dương: Lào, chia

Trang 13

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc.

2 Học sinh: SGK,Vẽ bản đồ ĐNÁ , sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

? Hãy nêu những chính sách cai trị của vương triều hồi giáo ĐêLi và vương triều Môgôn ? Người ÂĐ đã đạt được những thành tựu gì về văn hóa?

Chúng ta đã được học 2 quốc gia châu á :TQ và ÂĐ là 2 cái nôi của nền văn minh nhân loại,nơi đã thu được những thành tựu rực rỡ về KT-XH đặc biệt là văn hóa trong quá trình hìnhthành và phát triển của mình Hôm nay, chúng ta tiếp tục tìm hiểu thêm các quốc gia ĐNA, lànhững quốc gia có gắn bó thân thiết với chúng ta, những đặc điểm chung, những nét tươngđồng về vị trí, kinh tế – văn hóa đã tạo cho khu vực có quá trình phát triển lịch sử tương đốigiống nhau

Hoạt động cá nhân, cả lớp

? ĐNA ngày nay gồm có mấy nước?

? Hãy kể tên các quốc gia đó?

- Gv treo bản đồ Gọi hs xác định vị trí các

nước?

? Các quốc gia ĐNA có đặc điểm gì chung

vềđiều kiện tự nhiên tự nhiên?

? Đặc điểm tự nhiên đó có những thuận lợi và

khó khăn gì đối với việc phát triển NN?

- Hs trả lời (gió mùa: 2 mùa : Mùa mưa và mùa

khô )

? Các vương quốc Cổ ở ĐNA được hình thành

vào thời gian nào và ở đâu?

- Hs trả lời

Gv sử dụng bản đồ chỉ vị trí các vương quốc

-hs quan sát , nhận biết

Gv: Vào giữa thiên niên kỉ thứ I sau công

nguyên, các vương quốc cổ ĐNA suy yếu dần

và ta rã ở ĐNA dần hình thành 1 số quốc gia

mới mà người ta thường gọi là các quốc gia PK

Vậy các quốc gia PK ĐNA đã hình thành và

phát triển như thế nào chúng ta sang mục 2

Hoạt động cá nhân, nhóm.

Cho hs sử dụng lược đồ h16: “Lược đồ ĐNA

TK XIII-XV”, dùng bút chì ghi mốc thời gian

hình thành các quốc gia PK ở ĐNA

? Trình bày sự phát triển thịnh vượng của các

quốc gia PK ở ĐNA ?

1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA( tập trung vào sự ra đời những quốc gia cổ đại 10 thế kỉ đầu SCN).

* Điều kiện tự nhiên:

- Chịu ảnh hưởng của gió mùa

- Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển

- Khó khăn:Có nhiều thiên tai

* Sự hình thành các vương quốc cổ ĐNA:

- Đầu công nguyên đến thế kỉ X (saucông nguyên), hình thành các vươngquốc cổ: Champa (TBộ VN), Phù Nam(hạ lưu S.Mê Công), MêNam (các đảoInđônixia …)

2 Sự hình thành và phát triển của cácquốc gia phong kiến ĐNA( lập bảng

niên biểu).

- Nửa sau TK XXVIII: các quốc gia PK

ở ĐNA được hình thành và phát triển

Trang 14

? Nêu tên, vị trí, thời gian hình thành các gia

ĐN:

* Thảo luận nhóm.

? Kể tên một số thành tựu thời phong kiến của

các quốc gia ĐNA?

- Kiến trúc và điêu khắc với nhiêù công trình

nổi tiếng: Đền Ăng co, đền Bô rô bu đua, chùa

tháp Pa gan, tháp chàm…

? Em có nhận xét gì về kiến trúc điêu khắc của

ĐNA qua H12, 13 SGK.

- Hình văn kiểu bát úp, có tháp nhọn đồ sộ,

khắc họa nhiều hình ảnh sinh động

VN: Thánh địa Mỹ Sơn – Di sản văn hoá thế

giới

GV: Mặc dù được hình thành khá muộn nhưng

các quốc gia PK ĐNA đã có những thời kì phát

triển thịnh vượng, mãi cho đến TK XVII-XVIII

khi CNTB Phương Tây thâm nhập đã là nhân tố

cuối cùng có ý nghĩa quyết định đến sự suy

vong của các quốc gia PK ĐNA

Liên hệ ngày nay:Quá trình hội nhập…

+ Vương quốc Lan xạng- Lào ( XVII)

VXIV-+ Đại Việt…

- Nửa sau TK XVIII , các quốc gia phong

kiến bước vào con đường suy yếu và tiếptục tồn tại khi trở thành thuộc địa củaCNTB phương Tây

 Hoạt động thực hành- củng cố

? Trình bày sự hình thành các quốc gia PK ĐNA trên lược đồ.

Nêu những nét chung của các nước đó

 Hoạt động bổ sung

Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK, xem bài mới

V RÚT KINH NGHIỆM

Trang 15

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc, các di

sản văn hoá của Lào và Cam-pu-chia

2 Học sinh: SGK,Vẽ bản đồ ĐNÁ , sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

? Trình bày sự phát triển của các quốc gia PK ĐNA?

GVgiới thiệu bài: Trong các nước ĐNA, những nước nào tiếp giáp với Việt Nam? Sau khinắm được nét khái quát về khu vực ĐNA, ta sẽ đi vào tìm hiểu kĩ hơn 2 quốc gia anh em gắn

bó mật thiết với VN trên bán đảo Đông Dương để tìm hiểu quá trình phát triển của Lào vàCam-pu-chia

Hoạt động cá nhân, cả lớp

Hs quan sát lược đồ h16, kết hợp tiết trước

? Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử CPC

có thể chia thành mấy giai đoạn?

Ở CPC (S.Mê Công) thời tiền sử đã hình thành

vương quốc Phù Nam

? Vương quốc Chân lạp hình thành ntn ở CPC?

(Người: Khơme thâm nhập hòa bình)

(kinh đô , có nhiều đền tháp - phát triển nhất)

? Các vua thời Ăng-co đã thi hành chính sách

đối nội và đối ngoại ntn?

? Sự thịnh vượng của CPC thời Ăng-co được

thể hiện ntn?

Quan sát h14: Miêu tả một vài nét về khu đền

tháp Ăng -co Vát

Gv: Ăngcovát là 1 khu đền 5 ngôi tháp cao,

chạm khắc công phu, đỉnh cao nhất 63m, xung

quanh là hệ thống hào nước rộng 200m, chu vi

5,5km, 2 bên bờ lát đá 18bậc cao, lối đi lát đá, 2

bên chạm trổ tinh vi, có tượng điêu khắc tinh

xảo  vẻ đẹp nghiêm trang, hùng vĩ

? Sau thế kỷ XV, CPC phát triển ntn?

Hs tìm hiểu SGK

3 Vương quốc Căm-pu-chia

- Thời tiền sử ( TK I- TK VI): Nước PhùNam

- TK VI  IX: Người Khơ- me đến Nước ChânLạp

- TK IX- XV: Thời kỳ Ăng-co

+ Đối nội: phát triển nông nghiệp, xâydựng các công trình kiến trúc độc đáo.+ Đối ngoại: mở rộng lãnh thổ

+ Ăng- co Vát : Qui mô đồ sộ, kiến trúcđộc đáo, có óc thẩm mỹ, trình độ kiếntrúc cao

- TK: XV- 1863 là thời kì suy thoái, TKXIX (1863) thuộc địa của Pháp

4 Vương quốc Lào

- T K XIII: người Lào Thơng

Trang 16

? Lịch sử Lào có những mốc quan trọng nào ?

- Trước TK XIII, chỉ có người ĐNA cổ là

người Thơng-> người Lào Lùm

? Trình bày sự hình thành vương quốc Lạn

Xạng (Triệu Voi) ở Lào?

* Thảo luận nhóm

?Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại của

các vua Lạn Xạng? Chính sách đó tác động

đến sự phát triển của Lào ntn?

Quan sát h15, mtả 1 vài nét về Thạt Luổng ở

Lào

- Gv: “Thạt Luổng” (tháp lớn) xây dựng 1566

dưới thời vua Xêt-tha-thi-lạt, là công trình đồ

sộ gồm 1 tháp lớn hình mâm rượu, đặt trên đế

hoa sen, 12 cánh hoa, dưới là 1 bệ khổng lồ

hình cầu tạo 4 mũi đáy vuông, mỗi cạnh dài

68m, được ốp 323 phiến đá, có 4 cổng dưới

dạng miếu thờ Tháp chính cao 45m, xung

quanh có 30 pháp nhỏ, mỗi tháp đều khác 1 lời

dạy của phật

? Kiến trúc Thạt Luổng của Lào có gì giống ,

khác với công trình kiến trúc của các nước

trong khu vực ( Uy nghi , đồ sộ, nhiều tầng

lớp , không cầu kì , phức tạp)

 Như vậy sự thịnh vượng của Lào kéo dài đến

nửa sau TK XVIII, Lạn Xạng suy yếu dần 

cuối TK XIX là thuộc địa của Pháp

- Liên hệ với VN , Cam-pu-chia – ASEAN

- Sau TK XIII : người Thái di cư (LàoLùm)

- Năm 1353 nước Lạn Xạng

- TK XV  XVII: phát triển thịnhvượng

+ Chia đất nước thành các mường

+ Xây dựng quân đội

+ Quan hệ hòa hiếu với CPC, ĐV, kiênquyết chống xâm lược (3 lần thắng quânMiến Điện)

- Nửa sau thế kỷ XVIII- XIX : suy yếu( Xiêm xâm chiếm-> TK XIX Pháp xâmlược)

 Hoạt động thực hành- bổ sung

Gọi hs trình bày các giai đoạn chính của CPC và Lào

Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Vương quốc Cam-pu-chia và Lào

TUẦN:5

Ngày soạn:24/9/2020

Ngày dạy: / /2020

Trang 17

CHỦ ĐỀ: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI

Tiết 9

Bài 7

NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN.

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Qua bài 7 học sinh năm được:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội PK

- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp chính trong xã hội

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ châu Âu, Châu á, Bảng phụ, tài liệu, tranh ảnh

?Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại của vương triều Lạn Xạng?

Ta đã được học thời kì PK ở Phương Tây và Phương Đông, XHPK là chế độ xã hội tiếp sauchế độ XH cổ đại, nó được hình thành trên cơ sở tan rã của XH cổ đại Nhưng sự tan rã của

XH cổ đại và PT hoàn toàn khác nhau do đó sự hình thành và phát triển XHPK ở 2 khu vựcnày cũng có những điểm khác biệt Tuy nhiên, sự khác biệt đó lại thống nhất trong những điểmchung của XHPK Bài học hôm nay ta sẽ tìm hiểu nét chung của XHPK nhưng sẽ tìm hiểunhững nét khác biệt nằm trong điểm chung đó

Giảm tải

? Cơ sở kinh tế chính của XHPK là gì?

?Điểm khác về kinh tế của Châu Âu và Phương

Đông?

(Châu Âu: lãnh địa PK ; Phương Đông: công xã

1 Sự hình thành và phát triển của XHPK.

2 Cơ sở kinh tế – xã hội của xã hội phong kiến.

Trang 18

nông thôn).

? Phương thức bóc lột của nền kinh tế NN là

gì? (bóc lột: tô thuế).

? Với cơ sở kinh tế đó đã tác động đến quan hệ

xã hội như thế nào?

nước do vua đứng đầu

? Chế độ quân chủ ở Phương Đông và Châu

Âu có gì khác biệt ?

- HS trả lời

- Phương thức bóc lột : Địa tô-> giaoruộng đất cho nông dân, nông nô, thu tônặng

b Xã hội:

- Phương Đông: Địa chủ và nông dân

- Phương Tây: Lãnh chúa phong kiến vànông nô

3 Nhà nước phong kiến:

- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu -> Chế

Địa chủ - nông dân lĩnh canh

- Thông qua việc làm các bài tập giúp học sinh hệ thống hóa, khái quát hóa kiến thức lịch sử đã

học thời kỳ PK của Châu Âu và Phương Đông

2 Kĩ năng:

Trang 19

- Bước đầu làm quen với các dạng bài tập.

- Rèn luyện cho hs kỹ năng tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa

3 Thái độ:

- Hs có thái độ tự giác, tích cực tìm hiểu những thành tựu, những sự kiện lịch sử đã diễn ra …

4-Năng lực

II Chuẩn bị:

1- Giáo viên: giáo án

2- Học sinh: Ôn bài

? Trong XHPK có những giai cấp nào? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?

? Vì sao nói chế độ PK ở Châu Âu và phương Đông đều là chế độ quân chủ nhưng khác nhau

về mức độ và thời gian?

Những tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử thế giới Trung đại: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở cả phương Đông và Châu âu Để nắm vững hơn các kiến thức đã học, hôm nay chúng ta làm một số bài tập

GV cho HS nhắc lại những

nội dung đã học, ra một ssố

câu hỏi bài tập để HS thực

hiện

- Gọi HS đọc to bài tập

- Một em lên bảng làm- cả

lớp theo dõi, nhận xét

?Nêu các giai cấp mới được

hình thành trong XH phong

kiến ở Châu âu?

- Nô lệ được giải

phóng-nông dân công xã bị mất

đất-> nông nô.

- Các thủ lĩnh quân sự, quan

lại ->Lãnh chúa.

- HS đọc bài tập 2, quan sát

tranh và trình bày

Tranh “ Hội chợ ở Đức”

miêu tả khung cảnh sôi động

của việc buôn bán, chứng tỏ

nền kinh tế hàng hoá ở đây

Bài tập 1:

Khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô Ma, người Giéc- man đã tiến hành nhiều việc làm thay đổi bộ mặt của khu vực này:

A Tiêu diệt các Vương quốc cũ trên đất Rô ma

B Thành lập nhiều vương quốc mới của họ

C Chiếm ruộng đất rồi chia cho các tướng lĩnh , quý tộc

D Phong tước vị cao thấp cho các tướng lĩnh, quý tộc

- Những giai cấp mới hình thành:

………

Bài tập 2: A Nhìn bức tranh : Hội chợ ở Đức ( Trang 5-SGK), em hãy miêu tả cảnh hội chợ: ………

………

B Mô tả các hoạt động chủ yếu trong thành thị: ………

………

Trang 20

rất phát triển Bên cạnh hội

chợ là hình ảnh lâu đài, nhà

thờ với những kiến trúc đặc

sắc, hiện đại Bức tranh phản

ánh thành thị không chỉ là

trung tâm kinh tế mà còn là

trung tâm văn hoá, không

khí dân chủ cũng được thể

hiện qua việc giao lưu hàng

hoá

- GV đánh giá , cho điểm

? XHPK ở Trung Quốc hình

thành vào thời gian nào?

Đạt những thành tựu gì ?

GV: Kể về tư tưởng nho

giáo của Khổng Tử, Mạnh

Tử…

- Một số tác phẩm văn học

lớn: Tây du kí, Tam quốc

diễn nghĩa,

- Tác phẩm sử học nổi tiếng của Tư Mã Thiên… - Khoa học có : Tứ đại phát minh GV chuẩn bị ở bảng phụ, HS làm bài - Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu - Phương Đông: Vua có nhiều quyền lực- Hoàng đế - Phương Tây: lúc đầu hạn chế trong lãnh địa Đến thế kỉ XV , quyền lực tập trung vào tay vua ? Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã hội phong kiến. ………

Bài tập 3: Nêu những thành tựu văn hóa của TQ thời PK: Tư tưởng:………

………

- Văn học:………

………

- Sử học:………

………

- KHKT:………

………

Bài tập 4: A Trong XH PK, giai cấp nào là giai cấp thống trị, giai cấp nào là giai cấp bị trị: ………

………

B Thế nào là chế độ quân chủ? Chế độ quân chủ ở Phương Đông và châu Âu khác nhau như thế nào? - Phương Đông:………

………

- Châu Âu:………

………

Bài tập 5: - Xã hội cổ đại gồm chủ nô và nô lệ ( chỉ là công cụ biết nói) - Xã hội phong kiến : + Phương Đông: Địa chủ – nông dân + Phương Tây: Lãnh chúa- Nông nô  Hoạt động thực hành- củng cố Xã hội PK ở Phương Đông và Châu Âu hình thành từ thời gian nào? - Xã hội PK gồm mấy giai cấp? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ? *Hoạt động bổ sung Dặn HS về nhà học bài , đọc và tìm hiểu bài 8 V RÚT KINH NGHIỆM

Trang 21

Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

I.Mục tiêu:

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào triều đại PK TQ

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ.

3 Thái độ

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

- Ghi nhớ công ơn đối với những người có công đầu giành quyền tự chủ, thống nhất đất nước,

mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho nước ta

4-Năng lực

IIPhương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước , Lược đồ 12 sứ quân, Bảng phụ,

tài liệu, tranh ảnh - Lăng Ngô Quyền

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh , Vẽ lược đồ 12 sứ quân.

? Trình bày đặc điểm cơ bản của XHPK Châu Âu?

? XHPK Phương Đông có gì khác so với XHPK Phương Tây?

3- Giảng dạy bài mới

Gv giới thiệu bài: Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ của PKPhương Bắc từ Bà Trưng, Lí Nam Đế, Lí Bí, cuộc k/n của họ Khúc, họ Dương cuối cùng nhândân ta đã dành lại được nền độc lập Với trận Bạch Đằng 938 nước ta đã hoàn toàn bước vàothời kì độc lập, tự chủ

Trang 22

? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì?

(Đánh bại âm mưu xâm lược của nhà Hán, chấm

dứt 1000 năm Bắc thuộc của PK Phương Bắc)

? Tại sao NQ lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ

Khúc để thiết lập triều đại mới?

? Sau chiến thắng BĐ, NQ đã làm gì?

?Ngô Quyền đã xây dựng bộ máy nhà nước ntn?

Hãy vẽ sơ đồ? HS thảo luận

Hs vẽ sơ đồ - GV bổ sung

?Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?

Vua đứng đầu , quyết định mọi công việc

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời

Ngô?(đơn giản, sơ sài  thể hiện ý thức độc lập tự

chủ)

? Với những việc làm đó của Ngô Quyền, tình hình

đất nước ưyềnh thế nào?

GV: Năm 950 Ngô Xương Văn giành lại được

ngôi vua song uy tín nhà Ngô giảm sút  đất nước

? Việc chiếm đóng của 12 sứ quân đã ảnh hưởng

đến đất nước như thế nào?

GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho

nhân dân, trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu

xâm lược nước ta Do đó, việc thống nhất đất nước

trở nên cấp bách hơn bao giờ hết

? Nhắc lại tình hình đất nước ta cuối thời Ngô?

? Nêu một vài nét về Đinh Bộ Lĩnh?

? Ông dã chuẩn bị những gì để dẹp yên 12 sứ

- Năm 938, dánh tan quân Nam Hán

- 939: Ngô Quyền lên ngôi vua.Đóng đô ở Cổ Loa

- Xây dựng bộ máy nhà nước:

 Bước đầu thể hiện ý thức độc lập tựchủ

=> Đất nước yên bình

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô:

- 944: NQ mất  Dương Tam Khacướp ngôi  triều đình lục đục

- 950 Ngô Xương Văn lật đổ DTKnhưng không quản lí được đất nước

- 965 Ngô Xương Văn chết  loạn

12 sứ quân

- Đánh chiếm lẫn nhau  đất nướcloạn lạc  điều kiện thuận lợi chogiặc ngoại xâm tấn công

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước.

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư

- Liên kết với sứ quân Trần Lãm

- Được nhân dân ủng hộ

 Năm967 đất nước thống nhất

* Ý nghĩa : Xây dựng đất nước vững

mạnh để chống lại âm mưu xâm lượccủa kẻ thù

Trang 23

 Hoạt động thực hành- củng cố

Những biểu hiện nào sau đây chứng tỏ ý thức của Ngô Quyền trong viêc xây dựng đất nước :

A Xưng Vương chọn đất đóng đô B Thiết lạp bộ máy chính quyền mới

C Bóc lột, đàn áp nhân dân C Cử người tài giỏi trông coi đất nước

Xem bài mới

Ngày soạn: 6/10/2020

Ngày dạy: /10/2020

CHỦ ĐỀ :BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH – TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)

Tiết 12

Bài 9 : NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ.

- Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và đã bị quân ta đánh bại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ.

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc.

- Biết ơn các vị anh hùng dân tôc có công xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

4-Năng lực

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống.

- Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ vua Đinh, vua Lê

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

2- Kiểm tra bài cũ:? Trình bày tình hình nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất

nước của Đinh Bộ Lĩnh?

? Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Gộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập?

Trang 24

Gv giới thiệu bài: Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, đất nước lại được thanh bình, thống nhất Đinh

Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặtnền móng

? Sau khi thống nhất đất nước ĐBL đã làm gì?

? Tại sao Đinh Tiên Hoàng chọn Hoa Lư để

đóng đô? (quê ông, đất hẹp, nhiều đồi núi  dễ

phòng thủ)

? Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng

niên hiệu của hoàng đế Trung Quốc nói lên điều

gì?

- Đại Cồ Việt  Nước Việt to lớn có ý đặt

ngang hàng với Trung Hoa

? Đinh Bộ Lĩnh còn áp dụng biện pháp gì để xây

? Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?

- Có tài, có chí lớn, mưu lược đang giữ chức

Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội

? Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo bào

cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

(thông minh  đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi

ích dòng họ …)

GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" "Hậu Lê"

? Chính quyền nhà Tiền Lê được tổ chức như

thế nào? (Hướng dẫn hs vẽ sơ đồ, GV chuẩn bị

ở bảng phụ)

?Hãy so sánh bộ máy nhà nước thời Ngô và thời

Tiền Lê?

? Em có nhận xét gì về bộ máy về bộ máy nhà

nước thời Tiền Lê? Thảo luận nhóm

GV: Vua đứng đầu, giúp việc cho vua có thái sư

, đại sư, dưới là các quan Cả nước chia 10 lộ

dưới lộ có phủ , châu

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức ntn?

? Em hiểu thế nào là cấm quân? quân địa

1.Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua Đặttên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa

Lư, đặt niên hiệu là Thái Bình

- Phong vương cho con

- Cắt cử quan lại

- Dựng cung điện, đúc tiền, xử phạtnghiêm kẻ phạm tội

Ýnghĩa: Ổn định đời sống xã hội, là cơ

sở để xây dựng và phát triển đất nước

2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.

- Quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.

Trang 25

- GV tường thuật diễn biến trên lược đồ:

- 981 quân Tống tiến vào nước ta theo 2 đường:

- Đường thuỷ do Lưu Trưng chỉ huy  S.BĐ;

- Đường bộ do Hầu Nhân Bảo chỉ huy  Lạng

Sơn vào nước ta

? Trước sự xâm lược của địch, Lê Hoàn đã đối

phó như thế nào?

- Cắm cọc nhọn ở sông Bạch Đằng  đánh tan

quân thuỷ

- Quân bộ của địch không thể kết hợp với quân

thuỷ  bị tiêu diệt

? Kết quả của cuộc kháng chiến chống Tống

TUẦN:7

Ngày soạn: 14/10/2020

Ngày dạy: /10/2020

CHỦ ĐỀ :BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH – TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)

Trang 26

- Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội cũng có nhiều thay đổi.

2- Kỹ năng:

Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế , văn hoá…

3- Thái độ:

Giáo dục cho hs ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước, biết quý trọng truyền thống

văn hoá của cha ông

4-Năng lực

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống.

- Tranh ảnh di tích lịch sử , các công trình văn hoá, kiến trúc…

- Phương pháp vấn đáp

?Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?

Gv giới thiệu bài:

Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, khẳng địnhquyền làm chủ của đất nước ta và cũng cố nền độc lập, làm chủ của nước Đại Cồ Việt Đó cũng là

cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập

- HS đọc SGK- Mục 1

? Em hãy điểm lại tình hình nông nghiệp nước ta

thời Đinh – Tiền Lê ?

? Nhà nước đã làm gì để phát triển NN?

? Việc Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền

có ý nghĩa gì?

- Vua quan tâm đến sản xuất khuyến khích

nông dân làm nông nghiệp

?Em có nhận xét gì về tình hình nông nghiệp

nước ta thời kì này ?

? Sự ptriển của TCN thể hiện ở những mặt nào?

- GV: Vì đất nước đang thời kỳ độc lập, các nghề

được tự do phát triển, không bị kìm hãm như

trước, các thợ khéo cũng không bị bắt sang cống

Trang 27

có ý nghĩa gì?

+ Củng cố nền độc lập -> tạo điều kiện để phát

triển ngoại thương

? Nêu mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công

nghiệp và thương nghiệp.

- GV: Như vậy trong buổi đầu độc lập Lê Hoàn

đó có những biện pháp bước đầu xây dựng nền

kinh tế tự chủ Sự phát triển về kinh tế kéo theo

sự thay đổi về mặt XH và văn hoá

? Trong XH thời Tiền Lê có những tầng lớp nào?

Tầng lớp thống trị gồm những ai?

* Thảo luận nhóm

Trình bày bằng sơ đồ, GV nhận xét , bổ sung và

hoàn thiện các tầng lớp trong xã hội

? Những người nào thuộc tầng lớp bị trị ?

- GV giới thiệu thêm về nô tì, phân biệt với nô lệ

trong các XH khác

? Giáo dục thời kì này như thế nào ?

? Vì sao các nhà sư được trọng dụng? Có học,

giỏi chữ Hán…

- GV minh họa bằng câu chuyện đối đáp của nhà

sư Đỗ Thuận với sứ thần nhà Tống là Lý Giác

? Đời sống sinh hoạt của nhân dân diễn ra như

b Văn hoá:

- Giáo dục chưa ptriển

- Đạo phật truyền bá rộng, xây dựngchùa chiền  nhà sư được coi trọng

- Các loại hình văn hoá dân gian kháphát triển

Câu: Nguyên nhân nào dưới đây làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển:

A Đất nước độc lập B Nhà nước quan tâm đến sản xuất của nhân dân.

C Xã hội ổn định D Đất nước bị ngoại xâm đe dọa

1 Kiến thức: Học sinh nắm được: Các chính sách của nhà Lý để cai trị đất nước: dời đô về

Thăng Long, đặt tên nước là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính, tổ chức lại bộ máy

chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng luật pháp chặt chẽ, quân đội vững mạnh

2 Kĩ năng:

- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý

- Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao các nhân vật lịch sử

Trang 28

3 Thái độ:

- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc.

- Học sinh có thái độ đúng đắn về pháp luật- là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đất nước

4-Năng lực

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống ( 981).

- Lược đồ kinh thành Thăng Long thế kỉ XI

- Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý

? Nêu sự phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh – Tiền Lê?

Gv giới thiệu bài: Vào đầu thế kỉ XI, nội bộ Tiền Lê lục đục, vua Lê không cai quản được đấtnước Nhà Lý thay thế, nước ta có những đổi thay gì, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hômnay

? Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào?

? Lê Long Đĩnh là ông vua như thế nào?

( Tàn bạo , mắc bệnh trị, nhân dan oán ghét…)

- HS đọc đoạn in nghiêng trong SGK

? Sau khi Lê Long Đĩnh chết quan lại đã tôn ai

(981) chỉ vị trí Hoa Lư - Đại La (Thăng Long)

? Vì sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về

Đại La và đổi tên Thăng Long?( vì đây là địa

thế thuận lợi và là nơi hội tụ của bốn phương)

? Việc dời đô về Thăng Long nói lên ước

nguyện gì của cha ông ta?

( Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh Thể

hiện ý chí tự cường của đân tộc Và thực sự

vào thời Lý, kinh thành Thăng Long vừa là

kinh đô cường thịnh, vừa là thành thị có quy

mô buôn bán sầm uất.)

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại

La, đổi tên là Thăng Long

Trang 29

- Hs đọc phần chữ nhỏ(SGK)

- Gv dùng “ Lược đồ kinh thành Thăng Long

thế kỉ XI” giới thiệu về kinh thành Thăng

Long

? Bộ máy nhà nước thời Lý được xây dựng như

thế nào?

HS theo dõi SGK vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

từ trung ương đến địa phương thời Lý

- GV chuẩn bị khung sơ đồ ở bảng phụ, gọi lên

bảng điền vào các ô trống trong bảng phụ

? Đứng đầu nhà nước là vua, vua có quyền

hạn như thế nào?

? Giúp việc vua có ai? Những người đó có

quan hệ với vua như thế nào? Vì sao vua lại

chọn những người thân cận, con cháu trong

dòng tộc nắm những chức vụ quan trọng?

?Việc nhà Lý quan tâm đến đời sống của nhân

dân được thể hiện ở những việc nào?

- Đặt chuông trước điện Long Trì

- Những người chọn làm thái tử phải ra ngoài

thành để tìm hiểu cuộc sống của nhân dân

Gv: Ngoài việc chú trọng xây dựng bộ máy

nhà nước, nhà Lý còn quan tâm đến luật pháp

và quân đội Luật pháp và quân đội thời Lý

như thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu trong mục 2

- Gv: Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ “ Hình

thư” bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta

Gv ghi vào bảng phụ nội dung một số điều

luật trong bộ “Hình thư”:

+Lính bảo vệ cung, hoạn quan không tự tiện

vào cung cấm, nếu ai vào sẽ bị tội chết Người

canh giữ không cẩn thận để người khác vào bị

tội chết

+ Cấm dân không được bán con trai, quan

không được dấu con trai

+ Những người cầm cố ruộng đất sau 20 năm

được chuộc lại Trả lại ruộng cho những người

bỏ không cày cấy

+ Những người trộm trâu bò bị xử nặng, những

người biết mà không báo cũng bị xử nặng…

? Qua đó ta thấy bộ luật Hình thư bảo vệ

những ai?

( Bảo vệ vua, triều đình, trật tự xã hội, nhân

dân và sản xuất nông nghiệp.)

? Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận?

- Hs đọc bảng phân chia ở Sgk để thấy sự khác

nhau giữa cấm quân và quân địa phương

2 Luật pháp và quân đội.

a Luật pháp : Năm 1042 nhà Lý ban

+ Cấm quân : Bảo vệ vua

+ Quân địa phương : lộ, phủ

- Thi hành chính sách “ngụ binh ư nông”

Trang 30

? Nhà Lý đã có chính sách gì trong việc tổ

chức quân đội? Việc làm đó có tác dụng gì?

? Em hiểu như thế nào vể chính sách: “ ngụ

binh ư nông”?

? Em có nhận xét gì về tổ chức quân đội của

nhà Lý?

? Nhà Lý đã thi hành chính sách gì để bảo vệ

khối đoàn kết dân tộc?

- Gả công chúa, ban tước cho tù trưởng

- Chủ trương đoàn kết dân tộc

- Quan hệ bình đẳng với các nước lánggiềng, kiên quyết bảo vệ chủ quyền

-> Vừa mềm dẻo, vừa kiên quyết

Gv củng cố bài bằng hệ thống câu hỏi:

? Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

? Công lao của Lý Công Uẩn?

? Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương ra sao?

- Củng cố nội dung cơ bản qua các bài đã học

- HS biết vận dụng kiến thức đã học vào việc làm bài

Trang 31

4-Năng lực

II Chuẩn bị:

1- Giáo viên: giáo án

2- Học sinh: soạn bài

trung đại? Sau đó rút ra nhận xét gì?

- HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời

Ngô

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước

thời Ngô?

? Cuộc kháng chiến của Lê Hoàn giành

thắng lợi năm 981 có ý nghĩa lịch sử

như thế nào?

? Hãy nêu các tầng lớp xã hội dưới thời

Đinh- Tiền Lê

1 Quá trình hình thành, phát triển và suy vong của XHPK phương Đông và phương Tây.

- Phương Đông: Hình thành sớm, phát triển

chậm, suy vong kéo dài

- Phương Tây: Hình thành muộn, phát triển nhanh, suy vong sớm hơn phương Đông

- Lãnh địa PK là đơn vị kinh tế – chính trị đặctrưng của XHPK ở Châu Âu

- Thành thị trung đại vừa là hệ quả của sự pháttriển kinh tế của XHPK Châu Âu vừa là mầmmống kinh tế TBCN là tiền đề cho sự ra đờiXHTB

2 Chính quyền nhà nước thời Ngô:

- Vua đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc, giúp việc có các quan văn, võ

- Bộ máy nhà nước: Còn sơ sài , đơn giản-> thể hiện được ý thức độc lập , tự chủ

3 Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.

- Bị trị: Nông dân, thợ thủ công, thương

nhân, địa chủ , nô tì

5 Diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống

Trang 32

- HS thảo luận – ghi ở phiếu học tập.

GV nhận xét, kết luận

? Tầng lớp thống trị bao gồm ai?

Ai thuộc tầng lớp bị trị?

- GV gọi HS tường thuật lại diễn biến

cuộc kháng chiến chống Tống trên lược

đồ

- HS nhận xét cách trình bày của bạn

? Vì sao cuộc kháng chiến chống Tống

của nhân dân ta giành thắng lợi?

- HS trình bày , nhận xét , bổ sung

? Cuộc kháng chiến chống Tống lần II

của nhân dân ta giành thắng lợi có ý

nghĩa lịch sử như thế nào?

? Nét độc đáo trong cách đánh địch của

Lý Thường Kiệt là gì?

- Cách tấn công: Chủ động

- Cách phòng thủ: địch mạnh

- Cách kết thúc chiến tranh: Giảng hoà

trên phòng tuyến Như Nguyệt

6 Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống (1075-1077).

a Nguyên nhân thắng lợi:

- Tinh thần đoàn kết chiến đấu anh dũng của quân và dân ta

- Sự chỉ huy tài giỏi của Lý Thường Kiệt

- Xác định vị trí các nước Đông Nam Á trên bản đồ

- So sánh bộ máy chính quyền thời Đinh - Tiền Lê với thời Lý

- Vai trò của quần chúng trong công cuộc xây dựng đất nước và đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.( Liên hệ đến ngày nay)

1- Kiến thức: - Nhằm kiểm tra khả năng tiếp thu kiến thức phần lịch sử thế giới trung đại, và

phần lịch sử trung đại Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XIII:

+ thời gian hình thành, giai cấp, quan hệ sản suất và các đặ điểm của nền kinh tế trong xã hội phong

+ Trình bày được về cuộc chiến đấu trên phong tuyến Như Nguyệt

+ Nắm được một số vấn đề về nước ta dưới thời Ngô - Đinh – Tiền Lê và nhà Lý

- Từ bài làm của HS , GV dánh giá điều chỉnh phương pháp dạy cho phù hợp

2- Kỹ năng:

Trang 33

- Rèn luyện cho HS các kĩ năng: Trình bày vấn đề, viết bài

- kĩ năng vận dụng kiến thức để phân tích, đánh giá sự kiện

+ Nêu và giải quyết vấn đề,

+tư duy sáng tạo,

+ tự học

- Năng lực chuyên biệt:

+ tái hiện kiến thức

I THIẾT LẬP MA TRẬNTên Chủ

- nhận biết vềcông trình văn hoá của các nước Đông Nam Á

Thể chế nhà nước phong kiến

Số câu

Số điểm

2 0,5đ

Công laocủa NgôQuyền vàĐinh BộLĩnh đốivới dântộc

Diễnbiến, kếtquả cuộckhángchiếnchốngTống

Vẽ sơ

đồ tổchức bộmáynướcthời Lý

Nghệ thuậtđánh giặcđộc đáo của

Lí ThườngKiệt trongkháng chiếnchống Tống

Số câu

Số điểm

31,5

12đ

2/32,5đ

11đ

1/31,5đ

25 %

12đ20%

10,55%

2/3 2,5 đ

25 %

11đ

10 %

1/31,5 đ

15 %

910đ100%

Trang 34

II- ĐỀ KIỂM TRA

Phần I: Trắc nghiệm ( 3 điểm)

Hãy khoanh tròn một chữ cái in hoa trước câu trả lời đúng

Câu 1:Hai giai cấp cơ bản trong Xã hội phong kiến phương Tây là:

A Lãnh chúa và nông dân B Địa chủ và nông dân

C Địa chủ và nô tì D Lãnh chúa và nông nô

Câu 2:Cơ sở kinh tế chủ yếu của xã hội phong kiến là;

A Nông nghiệp B Công nghiệp C Thủ công nghiệp D Thương nghiệp

Câu 3: Khu đền tháp “Ăng-co-vát” là công trình kiến trúc của nước nào?

Câu 4:Kinh đô nước ta dưới thời Lý ở::

A Cổ Loa B Mê Linh C Hoa Lư D Thăng Long

Câu 5:Tên đất nước ta thời Đinh – Tiền Lê là:

A Vạn Xuân B Đại Cồ Việt C Đại Việt D Đại Nam

Câu 6:Bộ luật “Hình thư” - bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta được ban hành vào thời

nhà nào?

A Nhà Ngô B Nhà Đinh C Nhà Tiền Lê D Nhà Lý

Phần II: Tự luận ( 7 điểm)

Câu 1: (1 điểm)Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nước thời Lý?

Câu 2: (2 điểm) Công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với dân tộc ta?

Câu 3: (4 điểm) Trình bày diến biến , kết quả và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống trên phòng tuyến Như Nguyệt? Theo em cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt trong cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống từ 1075-1077 có những nét độc đáo nào?

- Công lao của Ngô Quyền: 1 điểm

- Công lao của Đinh Bộ Lĩnh : 1 điểm

Câu 3

a Diến biến, kết quả ( 2 điểm)

- 1 1077 kháng chiến bùng nổ.- Quân Tống tiến vào nước ta song bị phòng tuyến NhưNguyệt chặn lại, chúng đóng quân tại bờ bắc Như Nguyệt chờ quân thủy trong vô vọng vìthủy quan đã bị đạo quân của Lý Kế Nguyên tiêu diệt

- Nhiều lần Quách Quỳ cho quân vượt sông đánh vào phòng tuyến Như Nguyệt của tanhưng bị quân ta phản công quyết liệt đẩy lùi chúng về phía bờ Bắc

- Địch chán nản mệt mỏi chết dần chết mòn ở vào tình thế « tiến thoái lưỡng nan »

- Vào buổi đêm khi hai bên ngừng chiến, từ đền thờ 2 vị trên bờ sông vang lên bài thơthần bất hủ “Nam quốc sơn hà” làm nhụt ý chí của giặc

- Một đêm cuối xuân 1077, nhà Lý cho quan vượt sông bất ngờ đánh vào đồn giặc, quângiặc 10 phần chết đến 5, 6 phần

Trang 35

- Lý Thường Kiệt chủ động kết thúc chiến tranh bằng đề nghị giảng hoà, Quách Quỳchấp nhận giảng hoà và rút quân về nước

b ý nghĩa: ( 0,5 điểm)

- Là trận đánh tuyệt vời - Chiến thắng oanh liệt trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của

DT ta

- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được củng cố

- Nhà Tống từ bỏ ý định xâm lược nước ta

- Để lại những bài học kinh nghiệm quí báu về giữ nước cho đời sau

c Những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt (1.5 điểm)

1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống là nhằm bành trướng lãnh thổ, đồng thời giải quyếtnhững khó khăn về tài chính và XH trong nước

- Cuộc tiến công tập kích sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ, phân tích, nhận xét, đánh giá sự kiện và nhân

vật lịch sử

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào, biến ơn những vị anh hùng dân tộc, bồi dưỡng lòng dũng

cảm, tình đoàn kết dân tộc

4-Năng lực

Trang 36

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần II (1075 – 1077)”.

- Phương pháp thuyết trình

? Nhà Lý đã làm gì để phát triển đất nước?

Năm 981, mối quan hệ giữa nước ta và nước Tống được củng cố, nhưng từ giữa thế kỷ XIquan hệ ngoại giao đã bị cắt đứt bởi nhà Tống có những âm mưu xâm lược nước ta

- Chuẩn bị lương thực, binh sĩ, Dụ dỗ các tù

trưởng, Xúi giục Chăm Pa…

? Vì sao Lý Thường Kiệt được chọn làm chỉ

huy đối phó quân Tống lúc này?

? Em có nhận xét gì về sự chuẩn bị của nhà

Lý?

GV: Năm 1072 vua Lý Thánh Tông mất, …

Tống ráo riết chuẩn bị tấn công ĐV  Chỉ

trên bảo đồ vị trí quân Tống xây dựng căn cứ,

lương thực, binh sĩ

? Trước tình hình quân Tống ráo riết chuẩn bị

xâm lược nước ta, Lý Thường Kiệt đã chủ

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta.

- Nhà Tống: Khó khăn chồng chất  xâm

lược Đại Việt

- Mục đích:

+ Giải quyết khó khăn

+ Làm suy yếu lực lượng nhà Lý, tiêu diệtĐại Việt

+ Gây thanh thế

2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng

vệ.

* Công cuộc chuẩn bị:

- Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy

- Luyện tập quân đội, phong chức tướccho các tù trưởng

- Mộ thêm binh

- Đánh bại ý đồ của nhà Tống và ChămPa

-> Quyết tâm, chu đáo, khẩn trương

- Nhà Lý chủ trương : Tấn công trước để

tự vệ

*Diễn biến :

Trang 37

trương đánh giặc như thế nào?

? Câu nói “Ngồi yên đợi giặc của Lý

Thường Kiệt thể hiện điều gì? (Táo bạo, sáng

tạo nhằm giành thế chủ động tiêu hao sinh lực

địch ngay từ lúc chúng chưa tiến hành xâm

lược.)

GV trình bày diễn biến:

? Qua diễn biến, cho biết mục tiêu của cuộc

tập kích này là gì? (Căn cứ quân sự, kho tàng ,

lương thảo của Tống tại thành Ung Châu)

? Tại sao nói đây là cuộc tấn công tự vệ mà

không phải là để xâm lược?

+ Chỉ tấn công vào các căn cứ quân sự chuẩn

bị đánh ĐV

+Khi hoàn thành nhiệm vụ  rút quân

? Việc chủ động tiến công đó có ý nghĩa như

* Kết quả: giành thắng lợi ta chủ động rút

quân

* Ý nghĩa: - Làm thay đổi kế hoạch, làm

chậm lại cuộc xâm lược của quân Tống

- Ta có thời gian chuẩn bị mọi mặt

+ Trình bày âm mưu xâm lược ĐV của nhà Tống

+ Nhà Lý đã đối phó như thế nào?

Về học bài , làm bài tập 1,2 trong SGK

Chuẩn bị phần II-Vẽ lược đồ

Trang 38

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần II (1075 – 1077)”.

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

? Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

?Nhà Lý tiến công sang đất Tống để tự vệ đã thu được kết quả gì?

Sau khi đánh vào các căn cứ của quân Tống ở dọc biên giới, rút quân về nước Lý Thường Kiệt

biết được những âm mưu của nhà Tống không phải đã được dập tắt  chuẩn bị kháng chiến …

- GV: Sau khi đánh bại quân Tống ở Ung

Châu Lý Thường Kiệt biết quân Tống sẽ

của ta: Đoán biết giặc sẽ đi theo 2 đường, Lý

Thường Kiệt đã bố trí: - Một đạo quân chặn

ở Đông Kênh (Quảng Ninh) chặn thuỷ quân

địch

- Quân bộ  đi qua sông Như Nguyệt  xây

dựng phòng tuyến Như Nguyệt

? Vì sao, Lý Thường Kiệt chọn sông Như

Nguyệt làm phòng tuyến chống giặc?

Đoạn sông có vị trí quan trọng, án ngữ mọi

con đường từ phương Bắc -> Thăng Long

? Phòng tuyến Như Nguyệt được xây dựng

như thế nào?

+ Dài 100km đắp đất cao, vững chắc, bên

ngoài có lớp giậu tre dày đặc  Bộ, thuỷ

binh ở đây do Lý Thường Kiệt chỉ huy

? Em có nhận xét gì về kế hoạch chuẩn bị

đối phó của LTK?

? Sau khi thất bại ở Ung Châu, nhà Tống đã

làm gì?

GV dùng bản đồ trình bày diễn biến

+ Cuối 1076: Quân Tống do Quách Quỳ,

Triệu Tiết chỉ huy  nước ta

1.Kháng chiến bùng nổ

3.NhàLý chuẩn bị kháng chiến:

+ Chuẩn bị bố phòng

+ Cho quân mai phục vị trí quan trọng

+ Xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt kiêncố

* Diễn biến:

+ Cuối 1076: quân Tống tấn công vào nướcta: 10 vạn bộ + 1 vạn ngựa + 20 vạn dânphu

+ 1077, Ta đánh nhiều trận nhỏ cản địch,

Trang 39

Một đạo quân  đường biển để tiếp ứng.

-> T1.1077  vượt ải Nam Quan qua Lạng

Sơn tiến vào nước ta

- Quân Thuỷ bị chặn đánh 10 trận ở Quảng

Ninh  không đến hỗ trợ được

- GV dùng lược đồ trình bày trận đầu trên

phòng tuyến Như Nguyệt  HS trình bày lại

- Lý Thường Kiệt giam chân mãi như thế

đến cuối xuân 1077, đang đêm Lý Thường

Kiệt cho quân lặng lẽ đánh úp vào doanh trại

địch  Địch thua to  Lý Thường Kiệt kết

thúc chiến tranh bằng biện pháp “giảng hoà”

Quách Quỳ rút quân về nước

? Tại sao đang ở thế thắng mà Lý Thường

Kiệt lại “giảng hoà”? (Giặc rút lui trong

danh dự  không làm tổn thương đến danh

dự nước lớn Đảm bảo mối quan hệ giao

bang hoà hiếu.)

? Trận chiến trên sông Như Nguyệt thắng lợi

là do những nguyên nhân nào ?

? Chiến thắng ở phòng tuyến Như Nguyệt có

ý nghĩa gì?

* Kết quả: Quân Tống đóng ở bờ Bắc sông

Cầu chờ quân thuỷ

2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.

+ Giặc mười phần chết năm, sáu phần

+ Địch chấp nhận “giảng hoà” rút về nước

* Nguyên nhân thắng lợi:

+ Tinh thần đoàn kết chiến đấu của nhândân ta

+Tài chỉ huy của Lý Thường Kiệt

Trang 40

- Dưới thời Lý đất nước ổn định lâu dài, nông nghiệp, thủ công nghiệp đã có chuyển biến vàđạt được một số thành tựu nhất định.

- Việc buôn bán với nước ngoài được phát triển

1 Giáo viên: - SGK, SGV, bảng phụ,Tranh ảnh thời Lý.

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

* Hoạt động hình thành kiến thức mới

I ĐỜI SỐNG KINH TẾ

Gọi HS đọc mục 1 SGK

? Nông nghiệp là ngành kinh tế chính của nước ta.

Vậy dưới thời Lý ruộng đất nông nghiệp thuộc

quyền sở hữu của ai?

+Ruộng đất sở hữu của vua, nhân dân canh tác 

nộp thuế

? So với thời kì trước, ruộng đất thời kì này có gì

thay đổi?

-> Ruộng đất công từ làng xã sở hữu chuyển sang

quyền sở hữu của nhà vua

HS đọc chữ nhỏ (vua cày tịch điền)

? Việc cày ruộng tịch điền của nhà vua có ý nghĩa

ntn? (quan tâm, khuyến kích sản xuất)

1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp.

a.Sự phân hóa ruộng đất

- Ruộng đất sở hữu của vua, nông dâncanh tác, nộp thuế

-Ruộng đất công từ làng xã sở hữuchuyển sang quyền sở hữu của nhà vua

-> Sự phân hoá ruộng đất diễn ra khámạnh

b Những chính sách phát triển nông nghiệp:

- Chia ruông đất cho dân  nộp thuế

- Khai khẩn đất hoang

- Đào kênh mương, khai ngòi, đắp đê

- Cấm giết hại trâu bò,bảo vệ sức kéo -> Khuyến khích nhân dân sản xuất

- Nông nghiệp rất phát triển

=> Mùa màng bội thu, đời sống nhândân ổn định …

Định dạng
Số trang	144
Dung lượng	1,15 MB