Giáo án ngữ văn 6 tuan 20 chu de( 2020 2021)x trinh hàm giang docx

Nhận biết và hiểu vai trò của các yếu tố miêu tả trong các truyện được học, nghệ thuật miêu tả cách chọn lọc và sắp xếp chi tiết, ngôn ngữ sinh động qua các phép so sánh.. - Học sinh nhớ

Trang 1

TÊN CHỦ ĐỀ: TRUYỆN HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

Văn bản: SÔNG NƯỚC CÀ MAU

Số tiết: 4

Ngày soạn: 5/01/2021

Tiết trong PPCT: 77,78,79,80

Tuần dạy: 20

I Nội dung chủ đề:

* Văn bản: Sông nước Cà Mau

* Tích hợp nội môn: tiếng Việt “So sánh”

Tích hợp TLV: Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

* Tích hợp liên môn:

- Liên hệ kiến thức Lịch sử: Bài 25, tuần 26, tiết 32,33 Truyện “Đất rừng phương Nam” viết trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1950)

- Liên hệ kiến thức Địa lí: Bài 36, tuần 25, tiết 41 Hiện nay, Cà Mau là một trong những trung tâm kinh tế của vùng đồng bằng sông Cửu Long Phát triển: chế biến thực phẩm, nuôi tôm tập trung, là tỉnh trọng điểm trong khai thác cá biển, có vườn quốc gia và rừng ngập mặn, Cho học sinh xem

“Lược đồ kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long”

1 Văn học-Tiếng việt:

- Hiểu được đặc trưng thể loại truyện hiện đại Nhận biết và hiểu vai trò của các yếu tố miêu tả trong các truyện được học, nghệ thuật miêu tả cách chọn lọc và sắp xếp chi tiết, ngôn ngữ sinh động qua các phép so sánh

- Nhớ được một số chi tiết đặc sắc trong các truyện được học Biết kể lại tóm tắt hoặc chi tiết các truyện được học

- Học sinh nhớ được khái niệm so sánh biết được cấu tạo của phép tu từ so sánh;

- Học sinh phân tích và vận dụng hiệu quả các biện pháp tu từ vào việc đọc - hiểu văn bản; khi nói và viết

- HS nhận diện được các phép tu từ; chỉ ra được cấu tạo của phép tu từ so sánh;

- Nêu được ấn tượng chung về văn bản; nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật trong tính chỉnh thể tác phẩm

- Nhận biết được chủ đề của văn bản

- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản

2 Tập làm văn:

- Hiểu biết bước đầu về văn miểu tả

- Nhận biết được nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

-Học sinh biết quan sát,tưởng tượng và nhận xét trong văn miêu tả

3 Nói, nghe và viết:

a Nói:

-Trình bày được các đoạn văn tự sự, miêu tả có sử dụng so sánh và cảm thụ phép so sánh

Trang 2

- Trình bày được ý kiến về một vấn đề trong đời sống.

b Nghe:

-Tĩm tắt được nội dung trình bày của người khác

- Nâng cao ý thức trách nhiệm về vai trị của bản thân đối với gia đình, quê hương, đất nước; về tinh thần tự học của mỗi học sinh

c Viết:

- Viết được bài văn tả cảnh sinh hoạt, tả quang cảnh

- Bước đầu biết đặt câu, viết đoạn văn cĩ sử dụng các phép tu từ

- Nhận biết được sự việc về nhân vật trong văn miêu tả

- Nhận thức được mục đích giao tiếp của văn miêu tả

II Mục tiêu:

- Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên sơng nước vùng Cà Mau;

- Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sơng nước của tác giả;

- Nắm được khái niệm, cấu tạo của so sánh, biết cách quan sát sự giống nhau giữa các sự vật

để tạo ra những so sánh đúng, tiến đến tạo những so sánh hay;

- Nắm được so sánh là gì,tác dụng của so sánh; bước đầu tạo được một số phép so sánh

1/ Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả và tác phẩm Đất rừng phương Nam.

- Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương Nam

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

- Cấu tạo của phép tu từ so sánh

- Các kiểu so sánh thường gặp

2/ Kĩ năng:

- Nắm bất nội dung văn bản truyện hiện đại cĩ yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên

- Nhận diện được phép so sánh; nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được tác dụng của các kiểu so sánh đĩ

-Phát hiện sự giống nhau giữa các sự vật để tao ra sự so sánh đúng, so sánh hay

3/ Thái độ:

-Yêu quý và tự hào về quê hương đất nước

-Biết các kiểu so sánh cơ bản và tác dụng của so sánh trong nĩi và viết

4/ Định hướng năng lực hình thành:

- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, hợp tác

- Năng lực ngơn ngữ

III Xác định và mơ tả mức độ yêu cầu của mỗi loại câu hỏi:

-Nhận biết về về tác

giả, tác phẩm

-Hiểu được hồn cảnh lịch sử của tác phẩm

Trang 3

- Chỉ ra được vẻ đẹp

của thiên nhiên vùng

Cà Mau

- Chỉ ra đặc điểm của

chợ Năm Căn, tìm

được các dẫn chứng

- Rút ra nhận xét về vẻ đẹp thiên nhiên của vùng Cà Mau

- Rút ra nhận xét về cuộc sống của người dân ở chợ Năm Căn

-Nêu cảm nhận về vùng đất Cà Mau

- Viết đoạn văn so sánh chợ quê mình với chợ Năm Căn, trong đĩ cĩ

sử dụng ít nhất hai phép

so sánh

- Nhận biết những

nghệ thuật cơ bản của

tác phẩm

- Hiểu được nội dung của văn bản

- Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về vùng đất

Cà Mau

- Vẽ một bức tranh với chủ đề “Sơng nước Cà Mau”

IV Biên soạn các câu hỏi/bài tập theo bảng mơ tả:

- Nêu những nét

chính về tác giả?

- Nêu những nét

chính về tác phẩm?

- Hãy chỉ ra bố cục

- Tác giả miêu tả

vùng Cà Mau với

không gian như thế

nào, những hình ảnh

đĩ được miêu tả cụ

thể hay khái quát?

- Cảnh sông nước

Năm Căn được miêu

tả như thế nào?

Những chi tiết thể

hiện sự rộng lớn

hùng vĩ của sông

ngòi?

- Cảnh rừng đước

được tác giả miêu tả

như thế nào?

- Tác giả miêu tả

màu xanh của rừng

đước với mấy mức

độ? Em có nhận xét

gì với các mức độ

- Qua cách đặt tên cho các dịng sơng, con kênh ở vùng Cà Mau,

em cĩ nhận xét gì về các tên ấy?

-Hãy tìm động từ, cụm động từ trong câu

“Thuyền chúng tôi … Năm Căn” Cho biết

các động từ, cụm động từ đĩ chỉ hoạt động của cái gì? Cĩ thể thay đổi trình tự các động

- Nêu cảm nhận của em

về vùng đất Cà Mau?

Vận dụng kiến thức đã học để viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về vùng đất Cà Mau

Trang 4

màu xanh của rừng

đước?

- Cảnh chợ Năm

Căn được tác giả

miêu tả như thế

nào? Những chi tiết,

hình ảnh nào thể

hiện điều đĩ?

từ, cụm động từ đĩ trong câu được khơng?

Vì sao?

- Nhận xét về chợ Năm Căn

- Nêu nghệ thuật của truyện?

- Nêu giá trị nội dung của tác phẩm?

Hs viết đoạn văn so sánh chợ quê mình với chợ Năm Căn, trong đĩ

cĩ sử dụng ít nhất hai phép so sánh

V Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Chuẩn bị của giáo viên: Tranh ảnh, máy chiếu, học liệu.

2 Chuẩn bị của học sinh: Soạn bài, chuẩn bị theo hướng dẫn: đọc; trả lời câu hỏi đọc hiểu; tìm hiểu

thêm một vài tác phẩm của ơng

VI TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Thiết kế tiến trình dạy học:

3.1 HĐ khởi động (tạo tâm thế học tập, giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài

mới)

*Mục tiêu: Giúp hs cĩ cái nhìn khái quát về văn bản “Sơng nước Cà Mau”.

*Phương thức:

+ Đàm thoại, nêu vấn đề

+ Hoạt động cá nhân/ cả lớp/ nhĩm/ cặp đơi: nhĩm

Theo em, những bức tranh sau nĩi về tỉnh nào? Em biết gì về tỉnh đĩ (vị trí địa lí, kinh tế, du lịch, )

Trang 5

- Sản phẩm mong đợi:

Các bức tranh nĩi về tỉnh Cà Mau Vùng đất cực Nam của Tổ quốc, một trong những vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, du lích phát triển mạnh,

- Giáo viên nhận xét, dẫn dắt vào bài mới:

“Đất rừng phương Nam” là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của văn học thiếu nhi nước ta Từ khi ra mắt bạn đọc (1957), nĩ đã cĩ sức hấp dẫn lâu bền với nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tổi cho đến tận ngày nay Tác phẩm đã được in lại nhiều lần, được dựng thành phim khá thành cơng –

bộ phim “Đất phương Nam” (kịch bản cĩ cải biên ít nhiều nên cĩ chỗ khơng hồn tồn như trong truyện

3.2 Hoạt động hình thành kiến thức:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

* Mục tiêu: Học sinh hiểu về tác giả Đồn Giỏi, tác phẩm “Sơng nước Cà Mau” và truyện “Đất rừng phương Nam”

* Phương thức:

+Đàm thoại, phát vấn, nêu vấn đề, gợi mở

+Hoạt động cá nhân

Giáo viên giao nhiêm vụ

-Gọi HS đọc phần chú thích

? Hãy cho biết vài nét về tác giả và

tác phẩm?

-Dự kiến sản phẩm: Đoàn Giỏi

(1925-1989) quê ở Tiền Giang, viết văn từ

thời kì kháng chiến chống thực dân

Pháp “Sơng nước Cà Mau” trích từ

chương XVIII truyện “Đất rừng

phương Nam”

-Nhận xét:

+ Đoàn Giỏi (1925-1989) quê ở Tiền

-HS tiếp nhận nhiệm

vụ được giao

-Đọc phần chú thích

-Dựa vào phần chú thích trả lời

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Đoàn Giỏi (1925-1989) quê ở Tiền Giang Viết văn từ thời

kì kháng chiến chống thực dân Pháp Ơng thường viết về cuộc sống thiên nhiên của con người Nam Bộ

Trang 6

Giang Viết văn từ thời kì kháng chiến

chống thực dân Pháp Ơng thường viết

về cuộc sống thiên nhiên của con

người Nam Bộ

+ Trích từ chương XVIII truyện “Đất

rừng phương Nam” (1957)

Tích hợp liên mơn (Lịch sử): Bài 25,

tuần 26, tiết 32,33.

Truyện “Đất rừng phương Nam” viết

trong những năm đầu kháng chiến

chống thực dân Pháp (1946-1950).

- Gv hướng dẫn HS đọc văn bản

-Gọi học sinh đọc văn bản

? Bài văn cĩ thể chia thành mấy đoạn?

Nêu ý chính của từng đoạn?

-Dự kiến sản phẩm:

+ Đoạn 1: từ đầu đến lặng lẽ một màu

xanh đơn điệu: những ấn tượng chung

ban đầu về thiên nhiên vùng Cà Mau

+ Đoạn 2: Tiếp theo đến khĩi sĩng ban

mai: Các kênh, rạch ở vùng Cà Mau và

tập trung miêu tả con sơng Năm Căn

rộng lớn, hùng vĩ

+ Đoạn 3: Phần còn lại: Chợ Năm

Căn đông vui, trù phú và nhiều màu

sắc độc đáo

GV nhận xét

-Chú ý theo dõi

-Lắng nghe

-HS đọc văn bản

-HS trả lời, HS khác nhận xét

2 Tác phẩm

-“Sơng nước Cà Mau” trích từ chương XVIII truyện “Đất rừng phương Nam”

- Truyện “Đất rừng phương Nam” viết trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1950), ra mắt bạn đọc năm 1957

3 Bố cục: 3 đoạn

Hoạt động 2: Phân tích

* Mục tiêu: Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật văn bản “Sơng nước Cà Mau”, tích hợp nội mơn phần tiếng Việt “So sánh”, tích hợp liên mơn mơn Lịch sử và Địa lí

* Phương thức:

+ Đọc sáng tạo, vấn đáp, gợi tìm, diễn giảng, thảo luận

+ Hoạt động cá nhân, cặp đơi

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của hs Nội dung

Giáo viên giao nhiệm vụ

-Hướng dẫn HS tìm hiểu: Ấn tượng

thiên nhiên vùng Cà Mau.

- Gọi HS đọc đoạn 1

-HS tiếp nhận nhiệm vụ

II PHÂN TÍCH :

1 Nội dung

a Thiên nhiên vùng sơng nước Cà Mau:

Trang 7

? Thiên nhiên vùng sơng nước Cà Mau

được mt qua những hình ảnh nào?

Những hình ảnh đĩ được miêu tả cụ

thể hay khái quát?

-Dự kiến sản phẩm: Tác giả miêu tả

những hình ảnh khái quát

-Nhận xét: - Sơng ngịi, kênh rạch bủa

giăng chi chít như mạng nhện

-Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh,

chung quanh cũng chỉ tồn sắc xanh

cây lá

Những hình ảnh đĩ được miêu tả khái

quát

? Tác giả miêu tả khung cảnh thiên

bằng những giác quan nào?

-Dự kiến sản phẩm: Thị giác (màu

xanh bao trùm của trời, nước, cây)

thính giác (âm thanh rì rào bất tận của

rừng gió và sóng)

-Nhận xét: sơng ngịi, kênh rạch bủa

giăng chi chít, được bao trùm trong

màu xanh của trời, đất, nước, rừng cây

Cảm nhận bằng thị giác

* Tích hợp TLV:

Để viết được đoạn văn này , người

viết cần phải có năng lực gi ?

-Dự kiến sản phẩm: năng lực liên

tưởng, quan sát

Từ năng lực quan sát, liên tưởng, em cĩ

thể hình dung được khơng gian ở đây

như thế nào?

DKSP: Khơng gian rộng lớn mênh

mơng:

GV nhận xét

? Những biện pháp nghệ thuật nào được

tác giả sử dụng? Tác dụng

-Dự kiến sản phẩm: Tả xen với kể,

điệp từ

-Nhận xét: Tả xen với kể, liệt kê,

-Hs đọc theo yêu cầu

-Cá nhân suy nghĩ, trả lời HS khác nhận xét

- Sơng ngịi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện -Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh cũng chỉ tồn sắc xanh cây lá

 Khơng gian rộng lớn mênh mơng:

Trang 8

dùng điệp từ, dùng nhiều tính từ chỉ

màu sắc và trạng thái, cảm giác Đặc

biệt, tác giả sử dụng biện pháp so sánh

Tích hợp nội mơn: Tiếng Việt.

Treo bảng phụ cĩ ghi phép so sánh:

“Sơng ngịi, kênh rạch càng bủa giăng

chi chít như mạng nhện”.

? Xác định các sự vật cĩ trong câu trên?

-Dự kiến sản phẩm: sơng ngịi, kênh

rạch, mạng nhện

-Nhận xét: Sơng ngịi, kênh rạch càng

bủa giăng chi chít/ mạng nhện

Treo tranh minh họa cho 2 hình ảnh

trên:

? Các sự vật trên cĩ đặc điểm như thế

nào với nhau?

-Dự kiến sản phẩm: giống nhau

-Nhận xét, chốt: các sự vật trên cĩ nét

tương đồng

GV giải thích thêm: Đối chiếu sự vật,

sự việc này với sự vật, sự việc khác cĩ

Trang 9

nét tương đồng như thế người ta gọi là

so sánh

? So sánh 2 cách diễn đạt sau, theo em

cách diễn đạt nào hay hơn? Tại sao?

Cách 1: Sơng ngịi, kênh rạch càng bủa

giăng chi chít.

Cách 2: Sơng ngịi, kênh rạch càng bủa

giăng chi chít như mạng nhện

-Dự kiến sản phẩm: cách 2 vì cĩ phép

so sánh

-Nhận xét: cách 2 vì cĩ phép so sánh->

tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn

đạt

? Từ sự phân tích trên, em hiểu thế nào

là phép so sánh

Treo bảng phụ: “Cĩ chiếc lá như con

chim bị lảo đảo mấy vịng trên khơng,

rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ

thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm

phơi trên mặt đất…Cĩ chiếc lá như sợ

hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới

mặt đất, cịn cất mình muốn bay trở lại

cành”

? Xác định từ so sánh trong vd trên

-Dự kiến sản phẩm: Từ so sánh “như”

? Các phép so sánh trên miêu tả sự

vật nào? Từ đĩ em hình dung được

điều gì về hình ảnh chiếc lá rụng?

+Chiếc lá rụng

+Mỗi chiếc lá rụng có hình dáng khác

nhau

? Vậy phép so sánh trên có tác dụng

gì?

Gợi ý:

Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc?

Đối với việc thể hiện tư tưởng tình

cảm của người viết?

-Dự kiến sản phẩm: miêu tả sự vật, sự

-Cá nhân trả lời theo

sự hiểu biết HS khác nhận xét

So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác cĩ nét tương đồng nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho

sự diễn đạt ( HS về nhà học trong SGK)

Trang 10

việc cụ thể

-Nhận xét, chốt: Tạo hình ảnh cụ thể,

người đọc, người nghe dễ hình dung

sự vật Đồng thời thể hiện tình cảm

sâu sắc của tác giả đối với hình ảnh

miêu tả

? Hãy tìm các con kenh gạch cĩ trong

đoạn văn Qua cách đặt tên cho các

dịng sơng, con kênh ở vùng Cà Mau,

em cĩ nhận xét gì về các tên ấy? Những

cái tên đĩ gợi đặc điểm gì về thiên

nhiên Cà Mau?

-Dự kiến sản phẩm: Đặt tên theo đặc

điểm riêng biệt của nĩ

-Nhận xét: Đặt tên cho các vùng đất,

con sơng “theo đặc điểm riêng biệt của

nĩ” Cách đặt tên gợi lên cảnh thiên

nhiên phong phú đa dạng, hoang dã

? Cảnh dịng sơng Năm Căn được

miêu tả qua những chi tiết, hình ảnh

nào?

+ Dịng sơng Năm Căn mênh mơng,

nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như

thác

+ Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhơ

lên hụp xuống như người bơi ếch giữa

những đầu sóng trắng

+ Khi thuyền xuơi giữa dịng con sơng

rộng hơn ngàn thước

+ Trơng hai bên bờ, rừng đước dựng

lên cao ngất như hai dãy trường thành

vơ tận,…

? Qua những điều đã tìm hiểu, em cĩ

cảm nhận gì dịng sơng Năm Căn?

-Dự kiến sản phẩm: rộng lớn, hùng vĩ

-Nhận xét: Thiên nhiên vùng sơng nước

cà Mau cĩ vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ,

-Kênh bọ mắt, kênh ba khía,…

->Đặt tên các vùng đất, con sơng “theo đặc điểm riêng biệt của nĩ” => Thiên nhiên cịn rất hoang dã, phong phú

-Dịng sơng Năm Căn:

+ Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác

+ Trơng hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vơ tận

->Dịng sơng rộng lớn, hùng vĩ

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	256,73 KB