JOURNAL OF SCIENCE, ECONOMICS - LAW.[r]
Trang 1TAP CHÍ KHOA HỌC ĐHQGHN, KINH TẾ - LUẬT, T.XVIH, sỏ' 3, 2002
VỂ CÁC TÌNH TIẾT ĐỊNH KHUNG TẢNG NẶNG “T ổ CHỨC CÁ CƯỢC” VÀ “THAM GIA CÁ CƯỢC” TẠI CÁC Đ lỂ ư 206 VÀ 207 BLHS
C a o T h ị O a n h <•>
T ro n g n h ữ n g n ă m g ầ n đây, các h à n h vi tổ chức đ u a xe t r á i p h é p và đu a xe tr á i phép trở t h à n h n h ữ n g h à n h vi tư ơ n g đôi p h ổ b iế n tro n g xã hội, đặc b iệ t là ở các t h à n h phô" lớn N h ữ n g h à n h vi n à y c h ứ a đ ự n g k h ả n ă n g gây r a các th iệ t h ạ i về t í n h mạng, sức khoẻ, tà i sả n và a n to à n công cộng T hự c tiễ n c ũ n g cho t h ấ y m ột tro n g n h ữ n g yếu tố làm t ă n g tín h n g u y h iể m c ủ a các h à n h vi n à y là tro n g đa sô các trư ờ n g hợp việc đ u a xe trá i p h é p th ư ờ n g g ắ n liền với việc cá cược t r ê n k ế t q u ả cuộc đua, việc tổ chức đ u a xe trá i p h ép th ư ờ n g g ắ n liền với việc tổ chức cá cược dự a t r ê n k ế t q u ả cuộc đua N h iều trư ờ n g hợp việc tổ chức cá cược b ằ n g t à i s ả n được th ự c h iện ở quy mô lớn, tà i sả n d ù n g
để cá cược có giá t r ị lớn trở lên Trưốc th ự c t r ạ n g đó, việc xử lý kịp thòi, n g h iêm m inh các h à n h vi nói t r ê n trở t h à n h đòi hỏi bức xúc củ a th ự c tiễn
N h ằ m n g ă n c h ặ n sự gia t ă n g cả vê sô lượng và tín h c h ấ t ng u y h iểm cho xã hội của h à n h vi đ u a xe t r á i p h ép , B L H S n ă m 1999 quy đ ịn h th ê m h a i loại tội p h ạ m mới: Tội tổ chức đ u a xe t r á i p h é p (Điều 206) v à tội đ u a xe t r á i phép (Điều 207) Tại các điều
lu ậ t này, các t ì n h t i ế t tổ chức cá cược và t h a m gia cá cược được q u y đ ịn h là các tìn h tiế t
đ ịn h k h u n g t ă n g n ặ n g
T ại Đ iều 206, t ì n h t i ế t tổ chức cá cược được q u y đ ịn h tạ i đ iểm b k h o ả n 2 Đây là trư ờ n g hợp ngưòi tổ chức t r á i p h é p việc đ u a ô tô, xe m áy hoặc các loại xe k h á c có gắn động cơ đồng thòi có h à n h vi tổ chức việc cá cược b ằ n g tài sả n d ự a t r ê n k ế t q u ả cuộc
đ u a này
T ạ i Đ iều 207, t ì n h t i ế t t h a m gia cá cược được q u y đ ịn h tại đ iểm c k h o ả n 2 Đ ây là trư ờ n g hợp ngưòi đ u a t r á i p h é p xe ô tô, xe m á y hoặc các loại xe k h á c có gắn động cơ gây
th i ệ t h ại cho sức khoẻ, t à i s ả n c ủ a người k h á c hoặc đ ã bị xử p h ạ t h à n h c h ín h vê h à n h vi
n à y hoặc đã bị k ế t á n về tội này, c h ư a được xoá á n tích m à còn vi p h ạ m đồng thời có
h à n h vi cá cược b ằ n g t à i s ả n về k ế t q u ả cuộc đ u a xe t r á i phép này
N h ư vậy, n ế u n h ư trước đ â y th eo q u y đ ịn h củ a BLH S n ă m 1985 t ấ t cả các h à n h
vi tổ chức cá cược v à t h a m gia cá cược b ằ n g tà i s ả n (nguy hiểm đ á n g kể cho xã hội) đều
n ằ m tro n g p h ạ m vi q u y đ ịn h củ a các tội tô chức đ á n h bạc và đ á n h bạc (tấ t cả các h à n h
vi có c ù n g tín h c h ấ t đó được xử lý m ộ t cách th ô n g n h ấ t t r ê n m ột cơ sở p h á p lý h ìn h sự
c h u n g d u y n h ấ t là Đ iều 200) th ì h iệ n n a y với q u y đ ịn h về các tìn h ti ế t định k h u n g tả n g
n ặ n g nói tr ê n c ủ a các đ iề u 206 v à 207 p h ạ m vi điều ch ỉn h của các tội t ể chức đ á n h bạc
và đ á n h bạc có n h ữ n g t h a y đổi n h ấ t đ ịn h M ột sô' trư ờ n g hợp tổ chức cá cược hoặc th a m
gia cá cược b ằ n g t à i s ả n trư ớc đ â y bị xử lý v ề các tội cờ bạc n a y được c h u y ể n s a n g xử lý
n ThS, Trường Đai hoc Luảt Hà Nòi.
5 6
Trang 2Vê c á c t ì n h t iế t đ i n h k h u n g t ă n g năng 57
ở k h u n g t ă n g n ặ n g củ a tội tổ chức d u a xe t r á i p h é p hoặc tội đ u a xe t r á i p h é p Việc p h ả n biệt các h à n h vi có c ù n g t í n h c h ấ t nói t r ê n để xử lý ở các đ iể u l u ậ t k h á c n h a u n h ư vậy
c h ứ a đ ự n g n h ữ n g điểm b ấ t hợp lý n h ấ t định
Đ ặ t các tìn h tiế t n ê u t r ê n tro n g môi q u a n hệ với các tội tổ chức đ á n h b ạc và tội
đ á n h bạc có t h ể t h ấ y rõ việc xử lý các h à n h vi tổ chức cá cược b ằ n g tà i s ả n d ự a t r ê n kết
qu ả đ u a xe t r á i p h é p có sự p h â n b iệ t n h ư sau:
- H à n h vi tổ chức cá cược b ằ n g tà i s ả n củ a n h ữ n g người tổ chức đ u a t r á i p h ép xe ô
tô, xe m á y hoặc các loại xe k h á c có gắn động cơ (việc cá cược d ự a t r ê n c h ín h k ế t quả cuộc đ u a do họ tổ chức) sẽ bị xử lý th eo đ iểm b k h o ả n 2 Đ iều 206 B L H S với tìn h tiết
đ ịn h k h u n g t ă n g n ặ n g “t ể chức cá cược”
- Các trư ờ n g hợp t ổ chức cá cược tr ê n cơ sở k ế t q u ả d u a xe t r á i p h é p b à n g tà i s ả n
k hác có th ể bị xử lý th e o q u y đ ị n h tạ i Đ iều 249 về tội tổ chức đ á n h bạc (nếu h à n h vi cấu
t h à n h tội p h ạm ) N h ữ n g t r ư ò n g hợp n à y có t h ể là tổ chức cá cược tr ê n cơ sở k ế t q u ả đ u a
xe t r á i p h é p củ a người k h á c , người đ u a xe t r á i p h é p tổ chức cá cược d ự a t r ê n k ế t quả
đ u a xe t r á i p h é p c ủ a m ìn h
Tư ơng t ự n h ư vậy, việc x ử lý các h à n h vi t h a m gia cá cược b à n g tà i s ả n cũ n g được
p h â n biệt n h ư sau:
- H à n h vi cá cược b ằ n g t à i s ả n c ủ a n h ừ n g người đ u a t r á i p h é p xe ô tô, xe m áy hoặc các loại xe k h á c có g ắ n đ ộ n g cơ (việc cá cược d ự a t r ê n c h ín h k ế t q u ả cuộc đ u a do họ thực hiện) có t h ể bị xử lý th e o qu y đ ịn h tạ i đ iể m c k h o ả n 2 Đ iểu 207 B L H S với t ì n h tiê t định k h u n g t ă n g n ặ n g “t h a m gia cá cược” n ế u h à n h vi đ u a xe t r á i p h é p c ủ a họ th o ả
m ãn í t n h ấ t m ột tro n g các đ iề u k iệ n s a u đây: 1) g â y t h i ệ t h ạ i cho sức khoẻ, tà i s ả n củ a người khác; 2) đã bị xử p h ạ t h à n h c h ín h về h à n h vi n à y m à còn vi p h ạ m ; 3) đ ã bị k ế t án
vê tội này, ch ư a được xoá á n tíc h m à còn vi p h ạ m
- Các trư ờ n g hợp t h a m g ia cá cược d ự a t r ê n k ẻ t q u ả đ u a xe t r á i p h é p k h á c có th ể
bị xử lý theo qu y đ ịn h tạ i tội đ á n h bạc (nếu h à n h vi c ấ u t h à n h tội p h ạ m ) N h ữ n g trư ờ n g hợp đó có t h ể là ngươi đ u a xe t r á i p h é p đồng thòi t h a m gia cá cược d ự a t r ê n k ế t q u ả đ u a
xe của m ìn h n h ư n g h à n h vi đ u a xe t r á i p h é p chỉ là h à n h vi vi p h ạ m h à n h ch ín h ; t h a m gia cá cược t r ê n cơ sỏ k ế t q u ả đ u a xe t r á i p h é p c ủ a người khác
Sự p h â n tích t r ê n cho t h ấ y n h ữ n g h à n h vi có c ù n g t í n h c h ấ t là tổ chức cá cược hoặc th a m gia cá cược b ằ n g t à i s ả n d ự a tr ê n k ế t q u ả đ u a xe t r á i p h é p lạ i được p h â n biệt, xử lý ở các điều l u ậ t k h á c n h a u Đặc biệt, tro n g trư ờ n g hợp m ột người vừ a đ u a xe trá i p h é p vừ a cá cược d ự a t r ê n k ế t q u ả đ u a xe n à y th ì việc xử lý h à n h vi cá cược th eo điều lu ậ t nào tro n g m ột sô" trư ờ n g hợp lại p h ụ th u ộ c vào việc h à n h vi đ u a xe t r á i p h é p
có cấu t h à n h tội p h ạ m h a y k h ô n g Cách q u y đ ịn h n à y t h ể h iệ n t í n h th i ế u k h o a học vì
nó có th ể là n g u y ê n n h â n d ẫ n đ ế n tìn h t r ạ n g xử lý k h ô n g th ô n g n h ấ t đôi với n h ữ n g
h à n h vi giông n h a u cả vê t í n h c h ấ t và mức độ n g u y h iể m cho x ã hội
M ăt k h ác, n ế u n h ư cách h iể u về các h à n h vi cồ bạc tư ơ n g dôi th ô n g n h ấ t do các điều lu ậ t về các tội cờ bạc được q u y đ ịn h k h á rõ r à n g th ì cách h iể u v ề các tì n h tiê t đ ịn h
Trang 3TẠP CHÍ KHOA HỌC DHQGHN, KINH TẼ - LUẬT, T.XVIII, s ố 3, 2002
VỂ CÁC TÌNH TIẾT ĐỊNH KHUNG TẢNG NẶNG “T ổ CHỨC CÁ CƯỢC” VÀ “THAM GIA CÁ CƯỢC” TẠI CÁC Đ lỂ ư 206 VÀ 207 BLHS
C a o T h ị O a n h <•>
T ro n g n h ữ n g n ă m gần đây, các h à n h vi tổ chức đ u a xe t r á i ph ép và đua xe t r á i
p h é p trỏ t h à n h n h ữ n g h à n h vi tương đổi p hổ biến tro n g xã hội, đặc b iệt là ở các t h à n h
p h ố lớn N h ữ n g h à n h vi n ày chứ a đựng k h ả n ă n g gây r a các t h iệ t h ại về tí n h mạng, sức
khoẻ, t à i s ả n và a n to à n công cộng Thực tiễ n cũ n g cho th ấ y m ộ t tro n g n h ữ n g yếu tố
làm t ă n g t í n h n g u y hiểm của các h à n h vi n ày là tro n g đ a số các trư ờ n g hợp việc đ u a xe
tr á i p h é p th ư ờ n g g ắ n liền với việc cá cược trê n k ế t q u ả cuộc đ u a , việc tổ chức đ u a xe trá i p h é p th ư ờ n g g ắ n liền với việc tổ chức cá cược d ự a t r ê n k ế t q u ả cuộc đua N hiều trư ờ n g hợp việc tổ chức cá cược b ằ n g tà i sả n được th ự c h iệ n ở q u y mô lớn, tài sản d ù n g
để cá cược có giá t r ị lớn trở lên Trước thực t r ạ n g đó, việc xử lý kịp thòi, nghiêm m inh các h à n h vi nói t r ê n trở t h à n h đòi hỏi bức xúc của th ự c tiễn
N h ằ m n g ă n c h ặ n sự gia tă n g cả về số lượng và t í n h c h ấ t nguy h iể m cho xã hội
của h à n h vi đ u a xe t r á i phép, BLHS n ă m 1999 q uy đ ịn h t h ê m h ai loại tội p h ạ m mới: Tội t ể chức đ u a xe t r á i ph ép (Điều 206) và tội d u a xe t r á i ph ép (Điều 207) Tại các điều
lu ậ t này, các t ì n h tiế t tổ chức cá cược và th a m gia cá cược được q u y đ ịn h là các tìn h tiế t
đ ịn h k h u n g t ă n g n ặ n g
T ạ i Đ iề u 206, t ì n h tiế t tổ chức cá cược được q u y đ ịn h tạ i điểm b k h o ả n 2 Đ ây là trư ờ n g hợp người tổ chức t r á i ph ép việc đ u a ô tô, xe m á y hoặc các loại xe khác có gắn động cơ đ ồ n g thời có h à n h vi tổ chức việc cá cược b ằ n g tà i s ả n d ự a t r ê n k ế t q u ả cuộc
đ u a này
T ạ i Đ iều 207, t ì n h tiế t th a m gia cá cược được q u y đ ịn h t ạ i đ iểm c k h o ả n 2 Đ ây là trư ờ n g hợp người đ u a t r á i ph ép xe ô tô, xe m áy hoặc các loại xe k h á c có g ắ n động cơ gây
th iệ t h ại cho sức khoẻ, tà i s ả n c ủ a người khác hoặc đã bị xử p h ạ t h à n h c h ín h về h à n h vi này hoặc đ ã bị k ế t á n về tội này, chư a được xoá á n tích mà còn vi p h ạ m đồng thời có
h à n h vi cá cược b ằ n g tà i s ả n về k ế t q u ả cuộc đ u a xe t r á i ph ép này
N h ư vậy, n ế u n h ư trước đ ây th eo quy đ ịn h c ủ a B L H S n ă m 1985 t ấ t cả các h à n h
vi tổ chức cá cược và t h a m gia cá cược b ằ n g tà i s ả n (n g u y hiểm đ á n g kể cho xã hội) đểu
n ằ m tro n g p h ạ m vi q uy đ ịn h của các tội tổ chức đ á n h bạc và đ á n h bạc ( tấ t cả các h à n h
vi có c ù n g t í n h c h ấ t đó được xử lý m ột cách th ô n g n h ấ t t r ê n m ột cơ sở p h á p lý hình sự
c h u n g d uy n h ấ t là Đ iều 200) th ì h iện n ay với quy đ ịn h về các t ì n h tiế t đ ịn h k h u n g tă n g
n ặ n g nói t r ê n c ủ a các điều 206 và 207 p h ạ m vi điều c h ỉn h của các tội tổ chức đ á n h b ạc
và đ á n h bạc có n h ữ n g th a y đổi n h ấ t định Một số trư ờ n g hợp tổ chức cá cược hoặc th a m gia cá cược b ằ n g tà i s ả n trước đ ây bị xử lý về các tội cò bạc n ay được c h u y ể n s a n g xử lý
n ThS, Trường Đai hoc Luật Hà Nôi.
5 6
Trang 4Vê cá c t ì n h tiết đ ị n h k h u n g t ă n g nặng 5 7
ở k h u n g t ă n g n ặ n g củ a tội tổ chức d u a xe trá i phép hoặc tội d u a xe t r á i ph ép Việc p h â n
b iệ t các h à n h vi có c ù n g tín h c h ấ t nói t r ê n để xử lý ở các điều l u ậ t k h á c n h a u n h ư vậy chứa đ ự n g n h ữ n g đ iểm b ấ t hợp lý n h ấ t định
Đ ặ t các t ì n h t iế t n ê u t r ê n tro n g môi q u a n hệ với các tội tổ chức đ á n h bạc và tội
đ á n h b ạ c có th ể t h ấ y rõ việc xử lý các h à n h vi tổ chức cá cược b ằ n g tài s ả n d ự a tr ê n k ết
q u ả đ u a xe t r á i p h é p có sự p h â n b iệ t n h ư sau:
- H à n h vi tổ chức cá cược b ằ n g tà i sản của n h ữ n g người tổ chức đ u a t r á i p h é p xe ô
tô, xe m á y hoặc các loại xe k h á c có g ắ n động co' (việc cá cược d ự a t r ê n c h ín h k ế t q u ả cuộc đ u a do họ tố chức) sẽ bị xử lý theo điểm b k h o ản 2 Điều 206 B L H S với t ìn h tiết
đ ịn h k h u n g tă n g n ặ n g “tổ chức cá cược”
- Các trư ờ n g hợp tổ chức cá cược trê n cơ sở k ế t q u ả đ u a xe trái p h é p b ằ n g tà i s ả n
k h ác có t h ể bị xử lý th e o quy đ ịn h tạ i Đ iểu 249 về tội tổ chức đ á n h bạc (nếu h à n h vi cấu
t h à n h tội p hạm ) N h ữ n g trư ờ n g hợp n à y có th ể là tổ chức cá cược tr ê n cơ sở k ê t q u ả d u a
xe trá i p h é p củ a người khác, ngưòi đ u a xe trá i p h ép tổ chức cá cược d ự a t r ê n k ê t q u ả
đ u a xe t r á i phép c ủ a m ình
Tương tự n h ư vậy, việc xử lý các h à n h vi t h a m gia cá cược b à n g tà i s ả n cũ n g được
p h â n b iệ t n h ư sau:
- H à n h vi cá cược b ằ n g tà i s ả n của n h ừ n g người đ u a trá i p h é p xe ô tô, xe m áy hoặc các loại xe k h á c có g ắ n đ ộ n g cơ (việc cá cược dự a trê n ch ín h k ê t q u ả cuộc đ u a do họ thực hiện) có t h ể bị xử lý th e o q u y đ ịn h tạ i điểm c k h o ả n 2 Điều 207 B L H S với tìn h tiê t
đ ịn h k h u n g t ă n g n ặ n g “t h a m gia cá cược” nếu h à n h vi đ u a xe t r á i p h é p c ủ a họ th o ả
m ãn ít n h ấ t m ột tro n g các đ iề u k iệ n s a u đây: 1) gây th i ệ t h ạ i cho sức khoẻ, tà i s ả n của
người khác; 2) đ ã bị xử p h ạ t h à n h c h ín h vê h à n h vi này m à còn vi p h ạ m ; 3) đ ã bị k ê t á n
về tội này, chưa được xoá á n tích m à còn vi phạm
- Các trư ờ n g hợp t h a m gia cá cược dựa tr ê n k ế t q u ả đ u a xe t r á i p h é p k h á c có th ể
bị xử lý theo quy đ ịn h tạ i tội đ á n h bạc (nếu h à n h vi cấu t h à n h tội p h ạ m ) N h ữ n g trư ờ n g hợp đó có th ể là người d u a xe t r á i p h é p đồng thời t h a m gia cá cược d ự a t r ê n k ê t q u ả đ u a
xe của m ình n h ư n g h à n h vi đ u a xe trá i phép chỉ là h à n h vi vi p h ạ m h à n h c h ín h ; th a m gia cá cược trê n cơ sở k ế t q u ả đ u a xe t r á i phép củ a ngưòi khác
Sự p h â n tích trê n cho t h ấ y n h ữ n g h à n h vi có cù n g tín h c h ấ t là tổ chức cá cược hoặc th a m gia cá cược b ằ n g tà i s ả n d ự a trê n k ế t q u ả đ u a xe t r á i p h é p lại được p h â n biệt, xử lý ở các điểu l u ậ t k h á c n h a u Đặc biệt, tro n g trư ờ n g hợp m ột người v ừ a đ u a xe trá i phép vừ a cá cược d ự a t r ê n k ế t q u ả đ u a xe n à y th ì việc xử lý h à n h vi cá cược theo điều lu ậ t nào tro n g một sô" trư ờ n g hợp lại p h ụ thuộc vào việc h à n h vi đ u a xe t r á i phép
có cấu t h à n h tội p h ạ m h a y không C ách quy đ ịn h n à y th ể h iệ n tín h th i ê u k h o a học vì
nó có th ể là n g u y ê n n h â n d ẫ n đ ế n tì n h t r ạ n g xử lý k h ô n g th ô n g n h ấ t đôi với n h ữ n g
h à n h vi giống n h a u cả v ề t í n h c h ấ t v à mức độ n g u y hiể m cho xã hội
M ặt khác, n ế u n h ư cách h iể u về các h à n h vi cò' bạc tương đôi th ô n g n h â t do các điều lu ậ t về các tội cờ b ạc được qu y đ ịn h k h á rõ rà n g th ì cách hiểu về các t ì n h tiê t định
Trang 558 Cao T h ị O a n h
k h u n g “tổ chức cá cược” và “t h a m gia cá cược” ở các điều 206 và 207 lại được h iể u th e o
n h ữ n g cách khác n h a u do k h ô n g có sự mô tả rõ rà n g , cụ thể Có th ể k h á i q u á t h ai q u a n điểm phổ biến hiện n a y n h ư sau:
+ Q u a n điểm th ứ n h ấ t cho r ằ n g h à n h vi tổ chức cá cược p h ả i được h iể u tương t ự
n h ư h à n h vi tổ chức đ á n h bạc, h à n h vi t h a m gia cá cược p hải được hiểu tư ơ n g tự n h ư
h à n h vi đ á n h bạc C ụ th ể là h à n h vi tổ chức cá cược p hải đòi hỏi d â u hiệu có quy mô lớn, h à n h vi t h a m gia cá cược ph ải th o ả m ãn d ấ u h iệ u tà i s ả n d ù n g để cá cược có giá t r ị lớn Chỉ tro n g n h ữ n g trư ờ n g hợp đó các h à n h vi n à y mới nguy hiểm đ ến mức cần xử lý
về h ìn h sự N h ư vậy, n h ữ n g người theo q u a n đ iể m n ày giải thích các tìn h t i ế t noi trê n
b ằ n g một p h ầ n n g h ĩa c ủ a các h à n h vi cờ bạc tư ơ n g ứng
+ Cách h iểu th ứ h a i cho r ằ n g giữa các đ iều l u ậ t về các tội cò bạc với các điểu lu ậ t
về tội tổ chức đ u a xe tr á i p h é p và tội đ u a xe t r á i p h é p k h ô n g có mối q u a n hệ r à n g buộc
về cách hiểu Do đó, h à n h vi tổ chức cá cược đơn giản được hiểu là tổ chức c h o người
k h ác cá cược d ự a trê n k ế t q u ả đ u a xe trá i p hép, h à n h vi th a m gia cá cược được hiểu là
cá cược b ằ n g tài sả n giữa n h ữ n g người t h a m gia đ u a xe tr á i phép về k ế t q u ả của h o ạ t
động nầy Nói cách khác, k h ô n g cần có các điểu k iệ n để các h à n h vi n ày trở t h à n h h à n h
vi trong kh u n g tă n g n ặ n g của các điều lu ậ t tư ơ n g ứng.
Với hai cách h iể u k h ác n h a u rõ r ệ t n h ư vậy, đặc b iệ t trc n g điều k iện c h ư a có văn
b ả n hướng d ẫ n đường lối xử lý đổi với các tội nói trê n , tro n g thực tiễn xét xử có th ể xảy
r a tìn h tr ạ n g x ét xử khô n g th ô n g n h ấ t đối với loại h à n h vi này T rong khi đó, q uy định
về các h à n h vi tổ chức đ á n h bạc và h à n h vi đ á n h bạc lại k h í rõ ràn g , c h ặ t chẽ T aeo quy định tại Điều 248 BLHS, tội đ á n h bạc được h iể u là h à n h vi th a m gia trò chơi dược
th u a b ằ n g tiền h ay h iệ n v ậ t th o ả m ã n ít n h ấ t m ộ t tro n g các liều kiộn s a u đ ã y : 1) tiền hoặc hiện v ậ t d ù n g để đ á n h bạc có giá trị lớn; 2) đã bị xử p h u h à n h c h ín h v ề h à n h vi quy định tại Điều 248 và Điều 249 BLHS m à cùn vi p h ạm ; 3) đã bị k ế t á n về m ộ t trong các tội này, chư a được xoá á n tích m à còn vi p h ạ m Theo quy đ ịn h tạ i Điều 2 4 9 BLHS,
h à n h vi tổ chức đ á n h bạc là h à n h vi r ủ rê, lôi kéo, t ụ tậ p ngưồ k h ác t h a m gia đ á n h bạc
H à n h vi n ày là h à n h vi p h ạ m tội nếu thoả m ã n ít n h ấ t m ột trong các điều k i ệ n s a u đây:
1) tổ chức đ á n h bạc với q u y mô lớn; 2) đã bị xử p h ạ t h à n h c h ír h vể h à n h vi q u y đ ịn h tại Điều 249 và Điều 248 B L H S mà còn vi p h ạm ; 3) đã bị k ế t á n về m ột tro n g c á c tội này, chưa được xoá á n tích m à còn vi p h ạm N h ư vậy, với cách q iy đ ịn h dưới d ạ n g những cấu th à n h tội p h ạ m độc lập, các điều lu ậ t n à y có th ể bao q i á t được r ấ t n h i é u trường hợp th ự c h iện h à n h vi cờ bạc, cả n h ữ n g h à n h vi th o ả m ã n đ iể i k iện về giá trị tà i sả n là phương tiện t h a n h to á n cho việc được th u a h a y th o ả m ã n điéu kiện về q uy m ô tổ chửc lẫn n h ữ n g trư ờ ng hợp mặc d ù không thoả m à n các điều kiện đó n h ư n g c ũ n g c ầ n xử lý
về h ìn h sự vi thuộc trư ờ n g hợp trước đó đã bị xử lý h à n h c lín h hoặc bị k ế t á n , chưa được xoá á n tích mà lại tiêp tụ c vi phạm
T rong khi đó, đương n h iê n các tìn h tiế t đ ịn h k h u n g t m g n ặ n g tổ c h ử c cá cuợc hoặc th a m gia cá cược ỏ Điều 206 và Điều 207 khô n g th ể đư*c giải th íc h chặìt chồ như các h à n h vi tương ứ ng c ủ a các tội cờ bạc Đ iều đó có n g h ĩa à n ếu hiểu t h e o cách thứ
Trang 6Vê c á c t ì n h t i ế t đ ị n h k h u n g t ả n g nặng 5 9
n h ấ tt nêu t r ê n th ì n h iê u trư ờ n g hợp h à n h vi được thực hiện có tín h nguy h iểm đ á n g kể cho xã hội n h ữ n g v ẫ n không bị xử lý vê h ìn h sự (những trư ờ n g hợp quy mô không lớn hoặc' tà i s ả n d ù n g d ể cá cược k h ô n g lớn n h ư n g đà bị xử p h ạ t h à n h chính hoặc đã bị kết
á n V'ê các h à n h vi có cù n g tín h chất, ch ư a dược xoá án tích m à còn vi phạm ) Trong khi
đó, n ế u h iể u th e o cách th ứ hai (mọi trư ờ n g hợp đều bị xử lý vê h ìn h sự) thì cũng thực sự khôm g hợp lý vì m ặ c d ù điểu lu ậ t k h ô n g mô t ả cụ th ể n h ư n g các tìn h tiế t tro n g lu ậ t
h ì n h sự cù n g k h ô n g t h ể h à m ch ứ a n h ừ n g trư ờ n g hợp h à n h vi có tín h ngu y hiểm không
đ á n g kể cho xã hội
Với t ấ t n h ữ n g b ấ t cập liên q u a n đến đường lôi xử lý vê h ìn h sự đôi với các h à n h vi nặn;g tổ chức cá cược v à t h a m gia cá cược dự a tr ê n kết q u ả đ u a xe trá i p h ép hiện nay, chúm g tôi cho r ằ n g v ề m ặ t lặp p h á p n ê n bỏ các tìn h tiế t đ ịn h k h u n g t ă n g n ặ n g “tô chức
cá ciược” và “t h a m gia cá cược” tạ i các điều 206 và 207 BLHS Đương n hiên, vói sự th a y đổi <đó, mọi trư ờ n g hợp cá cược b ằ n g tà i s ả n hoặc tổ chức cá cược b ằ n g tà i s ả n (nguy hiểim d án g k ể cho xã hội) đểu n ằ m tro n g p h ạ m vi quy đ ịnh củ a các tội đ á n h bạc và tô
c h ứ c đ á n h bạc T r ê n cơ sở p h á p lý th ô n g n h ấ t n h ư vậy n h ữ n g trư ờ n g hợp m ột người vừa
có h.ành vi tổ chức đua xe trái phép vừa có h à n h vi tổ chức cá CƯỢC hoặc vừa có hành vi
đu a xe trá i p h é p vừa có h à n h vi t h a m gia cá cược n h ư đã nêu t r ê n sẽ bị xử lý về h ìn h sự theO) ngu y ên tắ c p h ạ m n h iề u tội (nếu mỗi h ả n h vi đều th o ả m ã n d ấ u hiệu cấu t h à n h tội phạim) Cách qu y đ ịn h và xử lý n h ư v ậ y vừa m a n g tín h khoa học vì giữa các h à n h vi tổ
c h ứ c cá cược v ả t h a m gia cá cược với các h à n h vi tổ chức đ u a xe trá i p h ép và đ u a xe trá i phé}p thực sự có sự độc lập tư ơ n g dõi, vừ a tạo ra tiền đê cho việc xử lý th ô n g n h ấ t đôi với loại h à n h vi n à y đồng thòi loại bỏ n h ữ n g vướng mắc nêu tr ê n tro n g th ự c tiễ n xét xử
TÀI L I Ệ U T H A M KHẢO
1 iBộ luật h ìn h sự nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt N am năm 1999.
2 INguyễn Ngọc Hòa (chủ biên), Giáo trìn h lu ậ t hình sự Việt N a m y Đại học L u ậ t Hà Nội,
ĨNXB Công an nhân dân, Hà Nội, 2001
VNJ JOURNAL OF SCIENCE, ECONOMICS - LAW T.XV1II, N03, 2002
'T H E F R A M E O F A G G R A V A T IN G C I R C U M S T A N C E S O R G A N IZ IN G AND
J O I N I N G IN T H E B E T A T A R T IC L E 206 A N D 207 O F C R IM IN A L C O D E IN 1999
L L M C a o T h i O a n h
H a n o i U n iv e rsity o f L a w
T he a u t h o r show ed th e in a d e q u a c ie s r e la tin g to th e w ays to solve th e action of
o rg a n iz in g a n d joining in t h e bet B ased on the re se a rc h on fa c tu a l s itu a tio n s of moUorbike race evil, he affirm ed t h a t we should leave th e fra m e of a g g ra v a tin g circiumstances o rg an izin g an d jo in in g in th e bet a t Article 206 a n d 207 of C rim inal Ccdie in 1999 w ith his ow n scientific a r g u m e n ts