MỘT SỐ BIỆN PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NHNO VÀ PTNT VIỆT NAM CHI NHÁNH BẮC HÀ NỘI 3.1.DỰ BÁO XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG BẮC HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI 3.1.1.Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động ngân hàng Bắc Hà Nội thời gian tới 3.1.1.1 Các yếu tố bên ngân hàng Là chi nhánh cấp ngân hàng No&PTNT Việt Nam hoạt động địa bàn Hà Nội nơi mà hoạt động ngân hàng thương mại sơi động ngân hàng Bắc Hà Nội chịu nhiều tác động từ môi trường bên ngồi Kinh doanh mơi trường cạnh tranh ngày cao đem đến cho ngân hàng Bắc Hà Nội nhiều thuận lợi lẫn thách thức cho hoạt động kinh doanh ngân hàng nói chung hoạt động tín dụng nói riêng Những yếu tố kể đến là: a) Các yếu tố thuận lợi: Yếu tố phải kể đến ngân hàng hoạt động kinh doanh mơi trường có hệ thống trị ổn định, Đảng Nhà nước tâm đổi sách hệ thống tài – tiền tệ nhằm thúc đẩy kinh tế tăng trưởng bền vững Vừa qua luật tổ chức tín dụng sửa đổi thơng qua với nhiều bổ sung sửa đổi nhằm hồn thiện khung khn khổ cho hoạt động tổ chức tín dụng tạo thuận lợi lớn cho hoạt động tổ chức tín dụng có hoạt động tín dụng Thứ hai, kinh tế Việt Nam năm qua tiếp tục gặt hái thành tựu quan trọng Năm 2007 vừa qua sản xuất Công nghiệp tiếp tục đạt mức tăng trưởng cao, tăng 17% so với kỳ năm 2006 Công nghiệp phát triển kéo theo dịch vụ tăng nhanh, lĩnh vực lưu chuyển, bán lẻ hàng hóa, du lịch, vận tải, bưu chính, viễn thơng, internet xuất nhập Do vậy, với vai trò trung gian tài ngân hàng có điều kiện phát triển hoạt động kinh doanh nhằm phục vụ nhu cầu ngành kinh tế khác Khi ngành sản xuất vật chất cung ứng dịch vụ phát triển nhu cầu vốn cho mở rộng quy mô kinh doanh hoạt động khác gia tăng tất yếu nghiệp vụ tín dụng ngân hàng có hội phát triển Thứ ba, ngân hàng Bắc Hà Nội hoạt động địa bàn Hà Nội nên yếu tố kinh tế trị…của thành phố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kết kinh doanh ngân hàng Trong năm 2007, Hà Nội thực liệt nhiệm vụ trọng tâm, tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đạt vượt so với kế hoạch: tăng trưởng GDP đạt 12,1% mức cao từ 10 năm trở lại đây, sản xuất công nghiệp tăng trưởng tất thành phần kinh tế, giá trị sản xuất công nghiệp tăng 21,1%, đầu tư FDI tăng 31,8%, khu vực kinh tế dân doanh tăng 27,7%, kim ngạch xuất tiếp tục giữ mức cao với 4,28 tỷ đô la, tăng 20% b) Các yếu tố khó khăn: Thứ nhất, thời gian qua thị trường chứng kiến nhiều biến động, giá vàng, giá dầu tăng mạnh, đồng USD giá so với đồng EURO… làm ảnh hưởng tới kinh tế nói chung hoạt động ngân hàng nói riêng Năm 2007 chứng kiến nhiều biến động hoạt động kinh doanh ngân hàng mà bật tình trạng khả tốn loạt ngân hàng Ngun nhân có nhiều phải kể đến biến động kinh tế năm vừa qua với tình hình lạm phát phi mã (theo số thức cơng bố 12,7%) gây khó khăn cho nhiều ngành kinh doanh đặc biệt hoạt động kinh doanh ngân hàng Những tháng vừa qua thị trường tiền tệ nóng lên chưa thấy lịch sử kinh tế Việt Nam, vốn VNĐ khan Trên thị trường liên ngân hàng có người vay mà khơng thấy người cho vay Tình trạng thiếu vốn khả dụng khả toán khiến ngân hàng đua tăng lãi suất huy động tiền gửi nội tệ.Thậm chí số ngân hàng cịn điều chỉnh lãi suất tới 2, lần tuần Mức lãi suất tăng lên đến mức coi “cực kỳ nguy hiểm” làm cho nhiều người nhớ đến mức lãi suất tiền gửi lên cao cách 20 năm xảy đổ vỡ gần 6.000 quỹ tín dụng hợp tác xã tín dụng, vào thời điểm lạm phát lên tới 200% - 300% năm 1987 - 1988 nước ta Trong ngắn hạn việc tăng lãi suất nhằm huy động thêm nguồn tiền gửi giúp ngân hàng giải tình trạng khó khăn thiếu vốn khả dụng Tuy nhiên giải pháp tạm thời lâu dài ngân hàng đối mặt với nguy rủi ro khoản rủi ro tín dụng cao Bởi lẽ rủi ro tín dụng xuất phát từ phía người vay lẫn cho vay Nếu ngân hàng bị người gửi tiền rút tiền trước hạn người vay tiền không trả tiền hạn chắn việc kinh doanh khó đứng vững đặc biệt lãi suất mức cao đến Trong thời gian qua ngân hàng Bắc Hà Nội phải đối mặt với nhiều phàn nàn từ khách hàng tình trạng thẻ tín dụng bị từ chối tốn Đây khó khăn chung nhiều ngân hàng tình trạng thiếu vốn để tốn Thứ hai, Để kiềm chế lạm phát sách tài khóa tiền tệ bị thắt chặt Chỉ tuần đầu tháng 2/2008, Ngân hàng Nhà Nước đưa sách tiền tệ thắt chặt: “1 Quyết định tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc từ 10% lên 11% , mở rộng thêm phạm vi tiền gửi dự trữ bắt buộc NH Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn phải thực tỷ lệ dự trữ bắt buộc Theo từ đầu tháng 2/2008 tổng cộng có gần 20.000 tỷ đồng NHTM phải nộp dự trữ bắt buộc tăng thêm cho NHNN Ngày 15/2/2008 NHNN công bố định phát hành 20.300 tỷ đồng tín phiếu NHNN bắt buộc Ba NHTM Nhà nước có quy mơ lớn ngân hàng phải mua tới 3.000 tỷ đồng Hai NHTM cổ phần thuộc tốp đứng đầu phải mua 1.200 tỷ đồng 1.500 tỷ đồng Các NHTM cổ phần thuộc nhóm phải mua 400 - 500 tỷ đồng/ngân hàng Khối Ngân hàng nước ngồi có chi nhánh phải mua từ 100 tỷ đồng đến 400 tỷ đồng Hai ngân hàng liên doanh phải mua 150 tỷ đồng/ngân hàng Không vậy, NH phải mua 20.300 tỷ đồng trái phiếu lúc, gấp từ 20 đến 40 lần so với mức 500 tỷ - 1.000 tỷ đồng tín phiếu phiên đấu thầu thường kỳ Điều đặc biệt nữa, loại tín phiếu trước giao dịch thị trường mở với NHNN để vay tái cấp vốn định lần NHNN nói rõ khơng vay tái cấp vốn Do NHTM thiếu hụt tạm thời khoản sử dụng tín phiếu sở hữu để vay tái cấp vốn ngắn hạn 1-2 tuần NHNN Kỳ hạn tín phiếu lại dài tới 364 ngày, hay gần năm Từ tháng 2/2008, loại lãi suất chủ đạo NHNN tăng cao trước Theo đó, lãi suất tăng từ 8,25%/năm lên 8,75%/năm; lãi suất tái cấp vốn tăng từ 6,5%/năm lên 7,5%/năm lãi suất chiết khấu tăng từ 4,5%/năm lên 6,0%/năm NHNN ban hành Quyết định số 03/2008/QĐ-NHNN, ngày 1/2/2008 sửa đổi Chỉ thị 03 cho vay chứng khoán Trái với mong đợi NHTM, Quyết định 03 cịn thắt chặt cho vay chứng khốn so với Chỉ thị 03 trước đây” Với định coi cứng rắn kiên nói điều hành sách tiền tệ NHNN gây tác động sốc phản ứng tiêu cực tức thị trường tiền tệ hoạt động NHTM Như tín dụng ngân hàng nói chung Ngân hàng Bắc Hà Nội nói riêng bị tác động mạnh mẽ sách Ngân hàng phải cân nhắc lại hồ sơ vay vốn nhằm giảm bớt lượng cung tiền thực mục tiêu kiềm chế lạm phát theo đạo Chính thay tình trạng “cho vay theo phong trào” tồn lâu ngân hàng việc bị thắt chặt Thứ ba, Thị trường BĐS nóng thời gian qua thu hút nhiều ngân hàng tham gia cho vay mua nhà, đất Giai đoạn từ tháng 6/2007 đến nay, thị trường chứng khốn bắt đầu có dấu hiệu suy giảm nhiều nhà đầu tư chuyển hướng sang lĩnh vực BĐS Điều thúc ngân hàng tiếp vốn cho vay mua BĐS Vì vậy, dư nợ tín dụng cho vay BĐS ngân hàng liên tục tăng mạnh Thậm chí, số ngân hàng dư nợ cho vay BĐS lên đến xấp xỉ 50% Nợ xấu cho vay BĐS đe dọa ngân hàng Theo báo cáo 57 tổ chức tín dụng địa bàn, tỷ lệ nợ xấu 4,8% so với tổng dư nợ cho vay BĐS, tỷ lệ năm 2006 1,73% Như vậy, tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăng dần điều đáng lo ngại ngân hàng cho vay BĐS Do đó, khó loại trừ việc NHNN đưa biện pháp cụ thể thắt chặt tín dụng BĐS tương lai gần Với mức khống chế tăng trưởng tín dụng ngân hàng khơng q 30% khó khăn ngân hàng cho vay Bên cạnh đó, hoạt động huy động vốn trung dài hạn vay lĩnh vực BĐS khó khăn tổ chức tín dụng, ngân hàng lại dư thừa vốn ngắn hạn Vì vậy, nhiều ngân hàng sử dụng đến 30% vốn ngắn hạn vay dài hạn Đây điểm đáng ý ngân hàng cho vay cung VND ngày trở nên khan Tuy nhiên, loại trừ nhà đầu BĐS, vậy, việc nâng cao hạn mức giá trị khoản vay từ 70% - 90% giá trị tài sản chấp, đồng thời tăng thời gian trả nợ lên 30 năm nguy tiềm ẩn rủi ro cho ngân hàng khơng có kiểm soát chặt chẽ cho vay BĐS Thứ tư, ngân hàng thương mại cổ phần đồng loạt tăng vốn điều lệ, tiếp tục mở rộng mạng lưới đến hầu hết phường, quận địa bàn Hà Nội, cạnh tranh lãi suất, công nghệ, dịch vụ sản phẩm trở nên gay gắt 3.1.1.2 Các yếu tố nội ngân hàng Một là, ngân hàng Bắc Hà Nội chưa có phận chuyên trách Marketing công tác nghiên cứu, tiếp thị phát triển thị trường thị phần yếu Mặc dù phân tích phần trước hoạt động tín dụng việc giữ khách hàng truyền thống quan trọng nhiều so với tìm khách hàng Tuy nhiên khơng có nghĩa ngân hàng bỏ qua cơng tác marketing, quảng bá hình ảnh ngân hàng nhằm thu hút thêm nhiều khách hàng đến sử dụng dịch vụ ngân hàng có quan hệ tín dụng với ngân hàng Trong thời gian qua công tác ngân hàng Bắc Hà Nội bị xem nhẹ nên số lượng khách hàng phát triển chưa nhiều, chưa tương xứng với tiềm yêu cầu đặt Đây thách thức lớn với ngân hàng thời gian tới hoạt động kinh doanh ngân hàng ngày sôi động cạnh ranh cao với phát triển mạnh mẽ hệ thống ngân hàng chi nhánh đặc biệt tham gia nhiều ngân hàng nước Sự bùng nổ hệ thống ngân hàng khiến khách hàng có nhiều lựa chọn hơn, ngân hàng Bắc Hà Nội không quan tâm đến công tác tiếp thị phát triển thị trường khó cạnh tranh với đối thủ địa bàn, việc giữ khách hàng khó chưa nói đến thu hút thêm khách hàng tín dụng Hai là, cơng tác triển khai ứng dụng tin học cơng nghệ cịn hạn chế Các sản phẩm dịch vụ, hình thức huy động vốn cấp tín dụng cịn nghèo nàn, chưa có nhiều lựa chọn cho khách hàng Ngân hàng chưa chủ động sáng tạo việc nghiên cứu tìm hiểu nhu cầu khách hàng để đưa sản phẩm, dịch vụ, hình thức cấp tín dụng để thỏa mãn tốt nhu cầu khách hàng đáp ứng nhu cầu cạnh tranh mà chủ yếu áp dụng sản phẩm dịch vụ mà NHNo&PTNT Việt Nam đưa Ba là, trình độ chun mơn nhiều cán nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu kinh doanh, khả thẩm định dự án, phương pháp thu thập thông tin, kinh nghiệm giao tiếp phục vụ khách hàng kinh nghiệm quản lý vay… đặc biệt trình độ tin học Tiếng Anh chưa bắt kịp với hệ thống công nghệ – IPCAS Bốn là, công tác quản lý nhân lực, chế khoán phân phối tiền lương chưa gắn với suất, chất lượng hiệu cơng việc nên khơng khuyến khích động viên người lao động tích cực chủ động sáng tạo làm việc có hiệu cao Đây nguyên nhân dẫn đến rủi ro đạo đức cán thời gian tới ngân hàng không quan tâm cải thiện vấn đề 3.1.2 Phương hướng phát triển hoạt động tín dụng ngân hàng Bắc Hà Nội năm tới Trong năm tới, NHNo&PTNT Việt Nam nói chung chi nhánh Bắc Hà Nội nói riêng thách thức nhiều hội Áp lực cạnh tranh tất lĩnh vực liệt đặc biệt cạnh tranh chế nguồn nhân lực…Do vậy, ngân hàng Bắc Hà Nội xác định toàn thể ngân hàng phải cố gắng vượt bậc đứng vững chiến thắng cạnh tranh 3.1.2.1 Định hướng chung Tiếp tục thực định hướng kinh doanh lựa chọn, thời gian tới ngân hàng điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp với xu phát triển kinh tế đảm bảo tăng trưởng vững Với việc hoàn thành xây dựng sở vài tháng tới, ngân hàng có kế hoạch mở rộng quy mô gắn với nâng cao chất lượng, hiệu kinh doanh, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ, hình thức huy động vốn Theo đạo ngân hàng Nhà nước NHNo&PTNT Việt Nam ngân hàng quản lý chặt chẽ quy trình tín dụng mình, thực cho vay có chọn lọc phạm vi khả kiểm soát nhằm ngăn ngừa hạn chế nguy rủi ro xảy Ngân hàng tiến hành củng cố, xếp lại máy tổ chức theo mơ hình mới, tích cực đào tạo nâng cao trình độ cán bộ, tăng cường mối quan hệ hợp tác phối hợp phòng ban, phận để chất lượng hiệu công việc nâng cao, góp phần thực mục tiêu chung ngân hàng Riêng hoạt động tín dụng, ngân hàng tiếp tục thực đạo ngân hàng Nhà Nước NHNo&PTNT Việt Nam Việc điều chỉnh sách tín dụng phải tuân theo sách chung Ngân hàng Nhà Nước mà giai đoạn nhiều vấn đề phải xem xét Việc kiểm sốt hoạt động ngân hàng nói chung hoạt động tín dụng nói riêng thắt chặt tình hình thị trường q đầu năm có nhiều khó khăn bất ổn (theo báo cáo Bộ trị vừa qua) Bởi ngân hàng phải thận trọng theo dõi diễn biến thị trường, chờ đợi hướng đạo từ Ngân hàng Nhà Nước thị trường có kiểm sốt tốt (ít đến hết tháng năm 2008) 3.1.2.2.Những mục tiêu cụ thể Trong ngắn hạn, ngân hàng đặt mục tiêu cụ thể thời gian trước mắt (cho năm 2008) với tiêu như: Tổng nguồn vốn huy động: từ 6.382 – 6.490 tỷ đồng, đạt tốc độ tăng trưởng từ 18 – 20 % Tổng dư nợ: 2.380 – 2.421 tỷ đồng, đạt tốc độ tăng trưởng 16 – 18% Trong dư nợ ngắn hạn 55% tổng dư nợ, dư nợ trung, dài hạn 45% tổng dư nợ Phân loại nợ, trích lập dự phịng rủi ro xử lý rủi ro theo quy định Thu dịch vụ: tăng từ 12 – 15% so với 2007 Tài chính: chênh lệch thu - chi (chưa lương) tối thiểu 54.378 tỷ đồng, tăng 10% 3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HIOATJ ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT BẮC HÀ NỘI 3.2.1 Giải pháp tổ chức điều hành QTRR 3.2.1.1 Tổ chức phân công trách nhiệm cán QTRR Vấn đề tồn lớn hoạt động quản trị rủi ro ngân hàng Bắc Hà Nội chưa có cán chuyên trách quản trị rủi ro chưa thành lập phòng ban hay phận chuyên trách rủi ro Quản trị rủi ro khái niệm mẻ với cán ngân hàng Để quy trình quản trị rủi ro tín dụng vào hoạt động mang lại hiệu thực địi hỏi phải giải nhiều nhân tố có liên quan cách đồng trươc hết ngân hàng phải xây dựng chiến lược quản trị rủi ro tín dụng phù hợp với điều kiện thực tế ngân hàng sở thiết lập cấu tổ chức quản trị rủi ro tín dụng đào tạo cán vận hành; đặc biệt phải có chuyên gia giỏi quản trị rủi ro, việc xếp loại tín dụng phải thực song song máy tính phương pháp chuyên gia để đưa kết luận cuối chuẩn xác Với điều kiện ngân hàng Bắc Hà Nội việc đào tạo cán quản trị rủi ro cần thiết Trước mắt ngân hàng nên cử cán tín dụng học mời chuyên gia đào tạo cho cán tín dụng ngân hàng – người trực tiếp tham gia quản lý hồ sơ vay vốn quản lý rủi ro hồ sơ phụ trách Trong tương lai xa ngân hàng cần thiết phải xây dựng phận chuyên trách xử lý vấn đề rủi ro toàn ngân hàng tiếp tục quản lý cách rời rạc, nhỏ lẻ phận, quản trị theo kiểu “đối phó” thụ động với rủi ro phát sinh nghiệp vụ tình trạng 3.2.1.2 Hồn thiện hệ thống thơng tin QTRR Quản trị rủi ro thực thơng tin lẽ rủi ro nằm “thì tương lai” Do ngân hàng Bắc Hà Nội cần hồn thiện hệ thống thơng tin cách đại hóa quy trình nghiệp vụ ngân hàng Khi hệ thống ngân hàng đại hóa phận, phịng ban kết nối với nhau, thơng tin cho tình hình khách hàng nhanh chóng xác Mở rộng ngân hàng đại hóa cịn giao tiếp thơng tin với ngân hàng tổ chức khác kinh tế Mọi hoạt động ngân hàng có hoạt động tín dụng thực thuận lợi rủi ro Như ngân hàng phải có hệ thống thơng tin tín dụng hiệu nội để tự thu thập thông tin nối mạng với hệ thống thơng tin tín dụng chung nhằm cung cấp loại thơng tin sau cho guồng máy quản trị rủi ro tín dụng hoạt động: Một là, thông tin phục vụ cho việc phân tích, đánh giá xếp loại khách hàng khoản vay Ví dụ, phải có lượng thơng tin thống kê đủ lớn, theo kinh nghiệm phải có 5.000 báo cáo tài năm liên tục doanh nghiệp thuộc ngành kinh tế đưa tiêu trung bình ngành Đây tiêu thiếu việc phân tích, xếp loại khách hàng vay Nhưng Việt Nam chưa có quan đưa tiêu này, hệ thống thơng tin tín dụng ngành phải phối hợp thu thập, lưu trữ để tự phục vụ cho Hai là, thơng tin có liên quan khách hàng vay (hoặc khoản vay) Ngồi nguồn thơng tin từ tổ chức cho vay phải thu thập thơng tin từ nguồn bên ngồi Nguồn thơng tin từ bên ngồi có vai trò quan trọng việc đánh giá người vay cách tồn diện Đây thơng tin từ quan thơng tin tín dụng ngồi nước Một giải pháp hữu hiệu để giải vấn đề tham gia vào CIC (trung tâm thơng tin tín dụng) Hiện CIC nơi tập trung liệu tổ chức tín dụng thơng tin tín dụng Doanh nghiệp 3.2.1.3 Áp dụng kỹ thuật hạn chế rủi ro khác a) Bảo hiểm rủi ro Kinh doanh ngân hàng thực “đi vay vay” ngân hàng phải chịu rủi ro từ hai phía “đi vay” lẫn “cho vay”, muốn giảm bớt gánh nặng rủi ro ngân hàng thực san sẻ bớt cho người khác cách mua bảo hiểm Ngân hàng thực việc cách hy sinh phần lợi nhuận từ khoản cấp tín dụng để mua bảo hiểm cho khoản tín dụng Bằng cách ngân hàng khoản phí lại chuyển rủi ro sang cho công ty bảo hiểm Hiện nhiều ngân hàng tiến hành thiết lập quan hệ với công ty bảo hiểm để chia sẻ bớt gánh nặng rủi ro Chấp nhận giảm phần lợi nhuận bù lại độ an toàn cao đặc biệt rủi ro xảy ngân hàng nhẹ nhàng việc xử lý b) Đa dạng hóa danh mục đầu tư Mỗi ngân hàng có đặc điểm kinh doanh riêng nên ngân hàng phải tiến hành phân đoạn thị trường lựa chọn cho đoạn thị trường mục tiêu phù hợp Để thu nhiều lợi nhuận từ khách hàng vay vốn ngân hàng phải xác định đâu 20% khách hàng đem lại 80% doanh thu cho Tuy nhiên vấn đề đặt hoạt động tín dụng chứa đựng nhiều rủi ro nên ngân hàng tập trung vào khách hàng mục tiêu tì khách hàng gặp rủi ro ngân hàng bị rủi ro theo Vậy nên ngân hàng phải cân nhắc việc ý đến khách hàng mục tiêu không quên nhiệm vụ phải phân tán rủi ro Cách thức phân tán rủi ro tốt đa dạng hóa danh mục tín dụng tức khơng để “tất trứng vào giỏ” Tại ngân hàng Bắc Hà Nội nhóm khách hàng chủ yếu hai nhóm ngành sản xuất cơng nghiệp thương nghiệp dịch vụ Hai nhóm khách hàng có ưu điểm chịu tác động yếu tố tự nhiên lại chịu nhiều tác động từ môi trường kinh tế, từ yếu tố cạnh tranh thị trường Do ngân hàng Bắc Hà Nội song song với việc trì phát triển quan hệ tín dụng với hai nhóm khách hàng tiếp tục tìm kiếm thị trường tiềm khác nhằm xác định cho danh mục đầu tư hiệu cao rủi ro Trong điều kiện môi trường kinh tế luật pháp diễn biến phức tạp việc đánh giá dự báo xu phát triển ngành nghề không đơn giản Chính ngân hàng cần thận trọng lựa chọn dự án, lĩnh vực để định cấp tín dụng c) Cho vay theo hợp đồng tài trợ Đồng tài trợ hiểu nhiều tổ chức tín dụng góp vốn cho vay dự án thường dự án lớn Các ngân hàng thường có xu hướng thích cho vay dự án lớn lẽ lợ nhuận thu cao (cho dù rủi ro xảy thiệt hại lớn) Tuy nhiên ngân hàng gặp phải trở ngại theo quy định ngân hàng không phép cho vay dự án 15% vốn kinh doanh Trong trường hợp việc cho vay đồng tài trợ có lợi cho nhà đầu tư lẫn ngân hàng Nhiều ngân hàng hợp tác cho vay dự án họ có hội học hỏi lẫn nhau, phát huy điểm mạnh, hạn chế điểm yếu Đứng góc độ quản trị rủi ro việc có ý nghĩa quan trọng Mơ hình chất lượng: dựa yếu tố C - Tư cách người vay (Character): Cán tín dụng phải làm rõ mục đích vay vốn khách hàng, xem xét tính phù hợp với sách tín dụng ngân hàng , với xem xét lịch sử tín dụng khách hàng cũ; cịn khách hàng cần thu thập thơng tin từ nhiều nguồn khác Trung tâm phòng ngừa rủi ro … - Năng lực người vay (Capacity): Dựa quy định pháp luật Đối với cá nhân, 18 tuổi không đủ tư cách ký hợp đồng tín dụng; doanh nghiệp, phải vào giấy phép kinh doanh, định thành lập, định bổ nhiệm người điều hành - Thu nhập người vay (Cash): Đầu tiên phải xác định nguồn trả nợ khách hàng Sau tiến hành phân tích tình hình tài doanh nghiệp vay vốn thơng qua tỷ số tài sau: + Nhóm tiêu khoản (Liquidity ratios): Hệ số lưu động = tài sản nợ lưu động / nợ ngắn hạn Hệ số phải lớn 1, không doanh nghiệp gặp khó khăn việc tốn nợ hạn Hệ số khoản nhanh = tài sản lưu động – hàng tồn kho / nợ ngắn hạn Các doanh nghiệp có vịng quay hàng tồn kho chậm đòi hỏi hệ số phải cao, doanh nghiệp có hệ số vịng quay hàng tồn kho nhanh tiêu nhỏ Hệ số ngân quỹ = ngân quỹ / nợ ngắn hạn + Nhóm tiêu địn cân nợ (Leverage ratios): Hệ số nợ = tổng tài sản – vốn chủ sở hữu / tổng tài sản Hệ số có giá trị nhỏ 0,5 lý tưởng có phân nửa tài sản doanh nghiệp hình thành vốn chủ sở hữu Hệ số khả trả lãi = lợi tức trước thuế lãi / chi phí trả lãi Hệ số đo lường mức độ an tồn thu nhập trả lãi cho chủ nợ + Nhóm tiêu hoạt động (Activity ratios): Hệ số vòng quay hàng tồn kho = giá vốn hàng bán / hàng tồn kho Hệ số vòng quay khoản phải thu = doanh thu / khoản phải thu Hệ số vòng quay tài sản = doanh thu / tổng tài sản + Nhóm tiêu khả sinh lời (Profitability ratios): Hệ số mức sinh lời doanh thu = tổng lợi tức sau thuế / doanh thu Hệ số thu nhập tổng tài sản = tổng lợi tức sau thuế / tổng tài sản Hệ số thu nhập vốn = tổng lợi tức sau thuế / vốn chủ sở hữu Tuỳ theo loại hình tín dụng mà ngân hàng quan tâm đến số khác nhau: cho vay ngắn hạn lưu tâm đến số lưu động, số nợ; cho vay dài hạn quan tâm nhiều đến số sinh lời, khả trả nợ - Bảo đảm tiền vay (Collateral): Đây điều kiện để ngân hàng cấp tín dụng “nguồn tốn thứ hai” dùng để trả nợ cho ngân hàng - Các điều kiện (Conditions): Ngân hàng quy định điều kiện tuỳ theo sách tín dụng theo thời kỳ thực thi sách tiền tệ ngân hàng Nhà Nước quy định theo thời kỳ - Kiểm soát (Control): Tập trung vào vấn đề thay đổi pháp luật quy chế có ảnh hưởng xấu đến người vay? Yêu cầu tín dụng người vay có đáp ứng tiêu chuẩn ngân hàng ? Mơ hình điểm số Z (Z - Credit scoring model) (cho điểm tín dụng khách hàng doanh nghiệp): Đây mơ hình E.I.Altman dùng điểm tín dụng doanh nghiệp vay vốn (đã trình bày chương 1) Mơ hình điểm số tín dụng tiêu dùng (áp dụng với khách hàng cá nhân) (đã trình bày chương 1) Mơ hình hệ thống xếp hạng rủi ro tín dụng khác Hệ thống bao quát lĩnh vực có rủi ro lớn điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tiễn Khoản mục Tính ổn định tài Tính khoản Tiêu chí Địn cân nợ (bao gồm khoản vay xem xét) Địn bẩy tài (bao gồm khoản vay xem xét tất khoản vay từ bên ngoài) Tài sản lưu động/Nợ ngắn hạn (dựa vào năm dự báo đầu tiên) Khả hoạt động Lợi nhuận hoạt động/Doanh thu (dựa vào năm dự báo đầu tiên) Ban lãnh đạo Trình độ Kinh nghiệm Tính cách Thang điểm 5 5 Quan hệ ngân hàng lịch sử quan hệ tín dụng Mô tả xếp hạng Các khoản vay khách hàng 4-1 3-1 2-1 3 2-3 250% giá trị khoản vay/tính khả mại cao > 250% giá trị khoản vay/tính khả mại trung bình > 250% giá trị khoản vay/tính khả mại thấp = giá trị khoản vay/ Tính khả mại cao = giá trị khoản vay/ Tính khả mại trung bình = giá trị khoản vay/ Tính khả mại thấp Tài sản đảm bảo Lợi nhuận hoạt động dự kiến hàng năm /Gốc lãi tiền vay phải trả hàng năm Chất lượng Tính khả mại 4 Tổng số điểm Phân loại chung A B C 10 – 20 21 – 35 36 - 50 D Trên 50 Điểm Mức độ rủi ro Nhận xét - Đưa đặc điểm cụ thể Thấp Trung bình Chấp nhận Quá cao Thực tái thẩm định Một nguyên tắc định cấp tín dụng tính tái thẩm định có nghĩa hồ sơ khách hàng phải thẩm định nhiều lần Cán tín dụng nhờ người khác thẩm định ví dụ cơng ty kiểm tốn (cũng khách hàng thuê kiểm toán trước cung cấp kết cho cán tín dụng) Tất nhiên bên kiểm tốn có đủ chuyên môn kinh nghiệm nên họ làm việc nhanh hiệu Tuy lại có vấn đề là chỗ nảy sinh tiêu cực ví dụ móc ngoặc khách hàng với bên kiểm toán Dù kiểm toán người thứ ba nên để hạn chế rủi ro cán tín dụng nên xem xét lại hồ sơ nói cách khác tái thẩm định hồ sơ Nếu ngân hàng có phận chun thẩm định hai bên (tín dụng thẩm định) song song thẩm định cách độc lập định xây dựng dựa đối chiếu hai kết Tại ngân hàng Bắc Hà Nội, việc thẩm định phịng tín dụng thực Do tính tái thẩm định trước định cho vay không bảo đảm, chứa ẩn nhiều rủi ro Để giảm thiểu rủi ro thời gian tới ngân hàng Bắc Hà Nội nên có phận tthaarm định độc lập với phận tín dụng, tổ chức cơng tác cách nghiêm túc, đảm bảo quy trình thẩm định chặt chẽ cho kết xác c) Đánh giá quản lý tài sản đảm bảo Tài sản đảm bảo công cụ hữu hiệu cho ngân hàng giảm thiểu tổn thất mà rủi ro xảy nên đánh giá tài sản đảm bảo có ý nghĩa đặc b) biệt quan trọng Mặc dù trọng tâm định tín dụng khả trả nợ, nhiên cán tín dụng cần xem xét tài sản đảm bảo giá trị tài sản để toán nợ vay trường hợp kế hoạch tốn nợ vay khơng thể thực theo dự kiến Phương pháp thường sử dụng so sánh giá trị khoản nợ với giá trị phát mại tài sản Tài sản đảm bảo có ý nghĩa quan trọng cần ý là điều kiện cần điều kiện đủ Khi đánh giá tài sản đảm bảo chi nhánh Bắc Hà Nội nên ý điểm sau: Một là, phải xác định rõ điều kiện cần thiết tài sản đảm bảo Ngân hàng phải tuân thủ quy định ngân hàng Nhà Nước đạo ngân hàng No&PTNT Việt Nam điều kiện chấp nhận TSĐB Những thay đổi quy định phải cập nhật tuân thủ Ngân hàng cần đặc biệt ý đến loại TSĐB hình thành từ nguồn vốn vay lẽ vấn đề phức tạp Ví dụ trước ngân hàng cho phép vay vốn đầu tư chứng khoán bất động sản sử dụng tài sản làm TSĐB việc khơng chấp nhận bất ổn hai thị trường Hai là, phải đánh giá xác dự báo biến động thị trường có khả ảnh hưởng đến giá trị TSĐB Việc đánh giá TSĐB phải tiến hành nghiêm túc, không nên dựa vào thông tin khách hàng cung cấp lẽ khách hàng muốn tài sản đánh giá cao Ngân hàng phải tính tốn đến khấu hao tình hình diễn biến thị trường, có kế hoạch đánh giá lại tài sản rủi ro tín dụng nằm tương lai nên ngân hàng phải tránh khả phải phát mại tài sản ngân hàng chịu thiệt nhiều giá trị thực tế tài sản giảm nhiều so với đánh giá ban đầu Ba là, không coi trọng xem nhẹ vai trò TSĐB Trước hết ngân hàng nên tránh tâm lý ỷ lại tài sản đảm bảo phương án cuối khơng cịn cách khác để thu hồi nợ Ngân hàng không nên bỏ qua việc đánh giá nghiêm túc TSĐB khách hàng truyền thống rủi ro xảy khơng có nguồn bù đắp 3.2.2.2 Kiểm sốt sau cấp tín dụng Chất lượng khoản tín dụng phải đảm bảo trước ký kết hợp đồng mà phải tiếp tục đảm bảo suốt trình sau ký kết Như ngân hàng cần xây dựng phận chuyên trách định kỳ kiểm tra diễn biến khoản tín dụng Cán tín dụng phải cung cấp báo cáo, thông tin thường xuyên tình hình khách hàng, tình hình dự án kiểm tra hồ sơ tín dụng điều kiện khác Cán tín dụng cần thiết phải có kế hoạch “thăm khách hàng” tức đến kiểm tra, theo dõi trường, trực tiếp thu thập phân tích số liệu tình hình tài kết vận hành dự án xem xét báo cáo khách hàng cung cấp Bên cạnh việc kiểm sốt khơng phải thực kiểm tra khách hàng mà cần thiết phải có phận kiểm tra cán tín dụng, giám sát việc tuân thủ quy trình tín dụng, sách tín dụng, danh mục tín dụng phát dấu hiệu bất thường để báo cáo cấp Ban lãnh đạo có trách nhiệm xem xét đạo việc thực hiện, có sai sót phát cán làm khơng quy trình, cho vay vượt hạn mức, TSĐB khơng hợp pháp… cần kịp thời có biện pháp xử lý trước gây hậu lớn Để ngăn ngừa rủi ro đạo đức xảy lãnh đạo cấp cần thường xuyên theo dõi, quản lý cán thẩm định, cán tín dụng người liên quan khác 3.2.2.3 Xử lý nợ xấu Với tham gia ngày nhiều ngân hàng thương mại, chưa chạy đua ngân hàng lại sơi động chí khốc liệt Chính việc ganh đua giành thị phần nên ngân hàng tăng cường mở rộng tín dụng, “cho vay theo phong trào” dẫn đến việc chất lượng tín dụng khơng bảo đảm điều dễ hiểu Đến rủi ro xảy ngân hàng vốn thiếu kinh nghiệm trở nên lúng túng việc xử lý khoản nợ có vấn đề Từ đặc điểm riêng ngân hàng Bắc Hà Nội thực tế hoạt động xử lý nợ xấu ngân hàng, xét thấy ngân hàng Bắc Hà Nội thực khó khăn phải đương đầu với khoản nợ Những biện pháp thích hợp với ngân hàng đưa là: Khi có nợ hạn, ngân hàng phải tổ chức quản trị cách phân công cán theo dõi diễn biễn khoản nợ hạn đặc biệt ý nợ nhảy sang nhóm Mỗi cán bộ, chi nhánh cấp phải báo cáo thường xuyên nợ chuyển nhóm Cán phải tìm hiểu nguyên nhân khoản nợ hạn, xác định khả phục hồi đề xuất phương án xử lý khơng để tình trạng báo cáo cấp nợ xấu Để giảm tối đa thiệt hại cho ngân hàng lẫn khách hàng yêu cầu cấp thiết ngân hàng phải xác định đắn mức độ “xấu” khoản nợ, khả phục hồi tương lai Ngân hàng nên tránh tâm lý thụ động, thấy nợ xấu nhanh chóng nghĩ đến phương án thu hồi tài sản đảm bảo Nếu khách hàng thực có thiện chí trả nợ ngân hàng nên cố gắng giúp đỡ, hỗ trợ khách hàng Thanh lý TSĐB phương án cuối không lựa chọn khác Trong trường hợp xác định rõ khách hàng xử dụng vốn sai mục đích có ý lừa đảo phải ngừng việc giải ngân tìm cách thu hồi vốn Trích lập quỹ dự phòng rủi ro theo quy định Việc khiến ngân hàng chủ động đối phó với rủi ro xảy 3.2.3 Các giải pháp người Đối với hoạt động kinh doanh người ln nhân tố then chốt định đến thành bại hoạt động lẽ tất hoạt động quy lại phải thực bàn tay trí óc người Điều đặc biệt quan trọng kinh doanh ngân hàng lẽ rủi ro cao mà theo thống kê rủi ro xuất phát từ đạo đức vấn đề cộm Hiểu rõ vấn đề nên ngân hàng Bắc Hà Nội trọng đến công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực làm mối quan tâm hàng đầu Tại chi nhánh ngân hàng No&PTNT Bắc Hà Nội đội ngũ cán đánh giá tương đối trẻ (độ tuổi trung bình 30,4tuổi) Với đội ngũ cán trẻ ưu điểm động sáng tạo, tiếp thu nhanh kiến thức có khả thích ứng tốt với mơi trường Điều có ý nghĩa quản trị rủi ro mẻ với ngân hàng nói chung nên việc đào tạo cán kiến thức quản trị rủi ro quan tâm Tuy nhiên riêng hoạt động tín dụng cán trẻ tuổi gây thách thức khơng nhỏ họ thiếu kinh nghiệm, lực làm việc làm việc hạn chế Do ngân hàng cần có sách đào tạo đào tạo lại cho cán tín dụng khơng phải chun mơn mà cịn rèn luyện đạo đức nghề nghiệp trách nhiệm công việc Làm điều ngân hàng nâng cao chất lượng hiệu hoạt động tín dụng ngăn ngừa vi phạm đạo đức cán Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngân hàng cần làm tốt từ khâu tuyển dụng cán Trong công tác ngân hàng cần đặt tiêu chuẩn phù hợp chặt chẽ Ngân hàng nên có sách tạo điều kiện cho đội ngũ nhân trẻ có hội học tập, nâng cao khả phân tích, khả điều tra đàm phán với khách hàng Ngoài cần thiết phải xếp vị trí cơng việc phân cơng rõ trách nhiệm phù hợp lực họ Ngân hàng nên phân loại cán tín dụng để giao cho họ phụ trách đối tượng khách hàng phù hợp trình độ quản lý họ nhằm đạt hiệu cao Do hoạt động tín dụng gồm nhiều loại nên cán chun mơn hóa với nhóm đối tượng khách hàng riêng làm chất lượng cơng việc tăng lên rõ rệt Ví dụ cán có kinh nghiệm xử lý hồ sơ vay vốn để xây dựng cơng trình để họ chuyên môn phụ trách dự án vay vốn với mục đích xây dựng Tương tự có cán chuyên phụ trách cho vay kinh doanh bất động sản, cho vay tiêu dùng… Một công việc cần quan tâm sách đãi ngộ cán Các sách lương, thưởng, phạt phải xây dựng thống nhất, hợp lý tạo động lực cho cán phấn đấu làm việc, kích thích sáng tạo trách nhiệm cơng việc bên cạnh phải ngăn ngừa hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp cán 3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT BẮC HÀ NỘI 3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ Thứ nhất, hành lang pháp lý cần phải hồn thiện tạo mơi trường thuận lợi cho hoạt động ngân hàng nói chung ngân hàng Bắc Hà Nội nói riêng Các luật Việt nam lâu tồn đặc điểm không rõ ràng, thiếu qn hay thay đổi Do Chính phủ cần nỗ lực hoàn thiện hệ thống văn pháp luật rõ ràng, phù hợp điều kiện kinh tế, tránh mập mờ dễ gây hiểu lầm cố tình hiểu lầm, tránh chồng chéo mâu thuẫn văn pháp luật Đặc biệt thời gian tới dự thảo luật tổ chức tín dụng sửa đổi thực khắc phục hạn chế luật hành góp phần tạo điều kiện cho ngành ngân hàng hội nhập tốt chủ động Theo dự kiến, sau Chính phủ xem xét thông qua phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 3/2008, Dự thảo Luật Các TCTD trình Quốc hội cho ý kiến kỳ họp thứ ba (dự kiến vào tháng 5/2008) trình Quốc hội thông qua kỳ họp thứ tư (dự kiến vào tháng 10/2008) Thứ hai, nhằm tạo môi trường kinh tế ổn định Chính phủ cần có sách phù hợp giải vấn đề cộm kinh tế Trong giai đoạn vừa hoạt động kinh doanh ngân hàng mà đặc biệt hoạt động tín dụng gặp nhiều khó khăn địi hỏi Chính phủ phải đề biện pháp giúp ngân hàng tháo gỡ khó khăn Báo cáo Bộ Chính trị ngày tháng vừa qua thực tế sau khủng hoảng kinh tế - tài châu Á (1997 - 1998), Nhà nước thực sách kích cầu việc nới lỏng tín dụng, tăng chi tiêu ngân sách cho đầu tư nhằm thực mục tiêu tăng trưởng Đây sách phù hợp có tác dụng tích cực thời kỳ "thiểu phát", tình hình nước giới thay đổi, nước ta gia nhập WTO, kinh tế ta ngày hội nhập sâu rộng vào kinh tế giới, số giá tiêu dùng (CPI) có dấu hiệu tăng cao dần lại chưa điều chỉnh kịp thời cho phù hợp hoàn cảnh Bên cạnh sách tiền tệ nới lỏng liên tục nhiều năm, năm 2007, làm tổng phương tiện toán tổng dư nợ tín dụng kinh tế tăng mạnh, kết chạy đua cho vay ngân hàng Năng lực kiểm tra, giám sát ngân hàng nhà nước chậm tăng cường, khơng theo kịp tình hình tổ chức tín dụng chuyển mạnh sang hoạt động theo chế thị trường hội nhập quốc tế, khơng kiểm sốt có hiệu hoạt động ngân hàng thương mại, ngân hàng thương mại cổ phần việc cho vay kinh doanh chứng khoán kinh doanh bất động sản Trong bối cảnh mục tiêu ưu tiên hàng đầu kiềm chế lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mơ, với trì tốc độ tăng trưởng kinh tế mức hợp lý Chính phủ cần nghiên cứu trình Quốc hội cho điều chỉnh tốc độ tăng giá năm 2008, tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2008 mức độ phù hợp Thứ ba, quan chức cần thiết lập mối quan hệ phối hợp đồng việc xử lý nợ xấu ngân hàng thương mại Trong giai đoạn vừa qua, thị trường chứng khoán bất động sản có diễn biến phức tạp ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng nhiều khoản tín dụng ngân hàng Nhiều vay đầu tư chứng khoán bất động sản trở thành gánh nặng nợ xấu làm nhiều ngân hàng phải đau đầu Trong thời gian tới nhà nước cần đạo, rà sốt để đơn vị có đủ điều kiện lực kinh doanh chứng khoán hoạt động lành mạnh; kiên không cho thành lập, hoạt động đơn vị không đủ điều kiện kinh doanh Tiếp tục thực tốt chương trình cổ phần hố doanh nghiệp nhà nước, cung cấp hàng hố có chất lượng cho thị trường Bên cạnh sớm ban hành sách thuế chống đầu bất động sản; sách thủ tục hành thơng thống để thị trường chứng khoán bất động sản phát triển cách lành mạnh Quản lý chặt chẽ nguồn vốn vay ngân hàng công ty để đầu tư vào thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản; bước lành mạnh hoá hai loại thị trường này, khắc phục tình trạng đầu cơ, đẩy giá lên cao thời gian qua 3.3.2.Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Thứ nhất, Ngân hàng nhà nước cần nắm thơng tin, kiểm sốt chặt chẽ tổng phương tiện tốn, dư nợ tín dụng tồn kinh tế, việc cho vay kinh doanh bất động sản, kinh doanh chứng khoán ngân hàng thương mại tổ chức kinh doanh tiền tệ khác Điều chỉnh linh hoạt sách tiền tệ, bảo đảm tốc độ tăng trưởng hợp lý dư nợ tín dụng, khả khoản cho tổ chức tín dụng kiềm chế lạm phát Tăng cường công tác giám sát tổ chức tín dụng, bổ sung công cụ giám sát theo chế thị trường, thông lệ quốc tế để chủ động cảnh báo xử lý tốt biến động thị trường tín dụng, tiền tệ Thứ hai, ngân hàng cần sớm có đạo cụ thể cho ngân hàng thương mại thức tổ chức tiến hành hoạt động quản trị rủi ro, ban hành văn quy định quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế Thứ ba, Ngân hàng Nhà nước cần hoàn thiện hoạt động trung tâm thơng tin tín dụng (Credit information Center _ CIC) nhằm giúp ngân hàng khai thác thông tin cách hiệu trung tâm Để quản trị rủi ro ngân hàng cần nhiều thơng tin phải đảm bảo tính xác từ đưa phân tích, đánh giá xếp loại tín dụng nhiên điều kiện ngân hàng khó khăn thực cơng việc Do khai thác hiệu thơng tin từ CIC chất lượng hoạt động tín dụng nâng lên rõ rệt 3.3.3 Kiến nghị với Ngân hàng No&PTNT Việt Nam Thứ nhất, cần xây dựng kế hoạch đào tạo cán quản trị rủi ro triển khai mơ hình quản trị rủi ro hội sở sau tổ chức hội thảo để truyền tải kinh nghiệm hướng dẫn chi nhánh thực Thứ hai, thường xuyên có kiểm tra hỗ trợ chi nhánh cơng tác quản trị rủi ro, cử cán chuyên môn xuống chi nhánh trực tiếp giúp đỡ, tư vấn cung cấp kinh phí điều kiện khác hỗ trợ chi nhánh Thứ ba, xây dựng hệ thống thông tin nội thực hiệu để chi nhánh chi nhánh với hội sở trao đổi thông tin, kinh nghiệm quản trị rủi ro nhằm nâng cao hiệu quản trị rủi ro mạng lưới chi nhánh KẾT LUẬN Hoạt động kinh doanh ngân hàng phát triển ngày mạnh mẽ, tất yếu chung kinh tế Việt Nam ngày phát triển Với vai trị trung gian tài mà thường chun gia ví von hình tượng “mượn đầu heo nấu cháo”, ngân hàng có hoạt động hiệu thành viên khác kinh tế có điều kiện phát triển hoạt động Tuy nhiên hoạt động kinh doanh ngân hàng lại chứa đựng nhiều rủi ro, rủi ro tín dụng Vì lẽ đó, quản trị rủi ro tín dụng việc làm tất yếu ngân hàng muốn phát triển bền vững, an tồn, góp phần vào tăng trưởng kinh tế chung Thế ngân hàng lại chưa có đầu tư đầy đủ cho nghiên cứu triển khai công tác Đây khó khăn lớn cho ngân hàng nói chung hệ thống ngân hàng phát triển rộng khắp, cạnh tranh ngày khốc liệt Trong thời gian thực tập nghiên cứu đề tài “quản trị rủi ro NHNo&PTNT Bắc Hà Nội – thực trạng giải pháp”em nhận thấy ngân hàng chưa có phận thực việc nghiên cứu QTRR cách hệ thống, ngân hàng làm cố gắng phòng tránh hạn chế rủi ro xảy mà thơi Vì lẽ mà rủi ro nói chung, rủi ro tín dụng nói riêng ngân hàng chưa thực “quản trị” cách hiệu quả, dẫn đến hậu khôn lường tương lai Trong trình thực đề tài, em thực gặp nhiều khó khăn lĩnh vực tài - ngân hàng khơng phải chun mơn em đào tạo Vì lẽ em cố gắng trình bày vấn đề lý thuyết theo hướng QTRR kinh doanh thương mại nói chung, vận dụng cho tổ chức kinh doanh cụ thể NHNo&PTNT Bắc Hà Nội (trên sở xem xét ngân hàng doanh nghiệp kinh doanh đặc biệt) Việc thực chuyên đề tốt nghiệp em hắc chắn cịn nhiều thiếu sót, em kính mong thầy cố Khoa Thương mại góp ý, hướng dẫn cho em hồn thiện chun đề Em xin chân thành cảm ơn ... ngừa hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp cán 3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NO &PTNT BẮC HÀ NỘI 3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ Thứ nhất, hành... ngân hàng Bắc Hà Nội chưa có cán chuyên trách quản trị rủi ro chưa thành lập phòng ban hay phận chuyên trách rủi ro Quản trị rủi ro khái niệm mẻ với cán ngân hàng Để quy trình quản trị rủi ro tín. .. HIOATJ ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NO &PTNT BẮC HÀ NỘI 3.2.1 Giải pháp tổ chức điều hành QTRR 3.2.1.1 Tổ chức phân công trách nhiệm cán QTRR Vấn đề tồn lớn hoạt động quản trị rủi ro