Tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc

Trong quá trình chuẩn bị, chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc tuy có ban hành kế hoạch nhưng chưa đầy đủ, như: UBND tỉnh chưa thành lập được Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạch và qu[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chợ là loại hình thương mại truyền thống gắn liền với đời sống của mọi người dân, mọi vùng miền của đất nước, là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ Chợ góp phần quan trọng tới sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương, mỗi quốc gia đồng thời giữ gìn và làm phong phú thêm bản sắc văn hóa dân tộc

Vĩnh Phúc là một tỉnh thuộc vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mang nhiều lợi thế

về vị trí địa lý, là cầu nối giao thông của nhiều tuyến đường, thuận lợi trong việc thúc đẩy giao thương trong tỉnh và các tỉnh lân cận Giao thương được thúc đẩy đòi hỏi sự phát triển tương đương của các loại hình thương mại, trong đó chủ yếu là các chợ Do đó mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc đang được sự quan tâm đặc biệt của chính quyền tỉnh

Hiện nay, hệ thống mạng lưới chợ của tỉnh Vĩnh Phúc còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất và hạ tầng chợ Hệ thống chợ chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong tỉnh Từ thực trạng đó, chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành Quyết định số 3870/QĐ-UBND ngày 30/12/2011 về phê duyệt quy hoạch phát triển mạng lưới chợ và trung tâm thương mại trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 Nội dung trọng tâm của quy hoạch là phát triển mạng lưới chợ của của tỉnh Vĩnh Phúc, nhằm đáp ứng nhu cầu giao thương trong tỉnh và các tỉnh lân cận Vì

vậy, tác giả chọn đề tài “Tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính

quyền tỉnh Vĩnh Phúc” làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành

Quản lý kinh tế và Chính sách, nhằm đóng góp một phần những nghiên cứu thực tiễn và cơ

sở lý thuyết để sớm tìm ra những giải pháp triển khai thành công quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc trong những năm tiếp theo

2 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những mục tiêu cơ bản sau:

- Xây dựng được khung nghiên cứu về tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển

mạng lưới chợ của chính quyền cấp tỉnh

- Phân tích được thực trạng tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc

- Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020

3 Kết cấu luận văn

Quy hoạch phát triển mạng lưới chợ luôn được chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc dành

sự quan tâm đặc biệt Hệ thống chợ được quy hoạch sẽ đáp ứng được nhu cầu phát triển giao thương của các địa phương trong và ngoài tỉnh trên nền tảng sẵn có là những ưu điểm về địa hình kinh tế, thúc đẩy nền kinh tế trong tỉnh ngày càng phát triển Kế hoạch quy hoạch phát triển mạng lưới chợ và trung tâm thương mại trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được chính quyền tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 3870/QĐ-UBND ngày 30/12/2011 Tuy nhiên qua quá trình tìm hiểu tác giả thấy rằng, sau hơn 04 năm triển khai quy hoạch vẫn còn nhiều tồn tại, chưa đáp ứng được các mục tiêu đã đề ra do công tác tổ chức thực thi quy hoạch của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc chưa được hiệu quả

Trước sự cấp thiết đó, đề tài “Tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới

chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc” được tác giả thực hiện với các mục tiêu nghiên cứu

là:

- Xây dựng được khung nghiên cứu về tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền cấp tỉnh

- Phân tích được thực trạng tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc Từ đó, xác định được điểm mạnh, điểm yếu về tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc và nguyên nhân tồn tại của các điểm yếu

- Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ

của chính quyền cấp tỉnh

Trong chương 1, tác giả đã đưa ra những lý luận chung về tổ chức thực hiện Quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền cấp tỉnh, bao gồm:

- Khái niệm, nội dung cốt lõi và điều kiện về tổ chức thực hiện quy hoạch

- Mục tiêu tổ chức thực hiện quy hoạch

- Bài học cho chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc

Trong xã hội, việc tồn tại sản xuất hàng hoá luôn song hành cùng với hoạt động chợ Chợ như là một " tấm gương " phản chiếu trình độ phát triển kinh tế - xã hội từng vùng trong từng thời kỳ nhất định Chợ được phân hạng căn cứ vào cấp quản lý, quy mô số điểm kinh doanh, cấp công trình và số tầng nhà

Khái niệm quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của chính quyền cấp tỉnh: là khung

tổ chức không gian về mạng lưới chợ trên địa bàn cấp tỉnh Mục tiêu chung nhằm định hướng phát triển đồng bộ mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh, đáp ứng nhu cầu hàng hóa nông sản cho sản xuất, chế biến và nhu cầu tiêu dùng hàng ngày của nhân dân Qua đó thúc đẩy lưu thông hàng hóa, phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và ngành sản xuất nông nghiệp, góp phần đảm bảo an ninh xã hội và ổn định đời sống nhân dân

Khái niệm tổ chức thực hiện quy hoạch: là quá trình biến quy hoạch thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy nhà nước, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu mà quy hoạch đã đề ra

Qúa trình tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ gồm 3 giai đoạn: chuẩn bị thực hiện quy hoạch, chỉ đạo thực hiện quy hoạch, giám sát và đánh giá sự thực hiện quy hoạch Qúa trình này sẽ được thực hiện thành công khi có sự ủng hộ của người dân, sự quyết tâm của các cấp chính quyền trong tỉnh và tối ưu hóa quy hoạch

Luận văn đã nêu ra những kinh nghiệm tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của của một số chính quyền cấp tỉnh như: tỉnh Lạng Sơn, tỉnh Quảng Ninh, trên cơ sở đó rút ra bài học kinh nghiệm cho việc thực hiện quy hoạch của tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 2 Thực trạng tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của

chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2012-2015

Trong chương 2, tác giả đã giới thiệu về điều kiện tự nhiên – xã hội, cơ sở hạ tầng của tỉnh Vĩnh Phúc, phân tích thực trạng phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh Nội dung chính chủ yếu tập trung vào việc quy hoạch phát triển mạng lưới chợ, bao gồm:

- Quan điểm, mục tiêu và nội dung quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của tỉnh Vĩnh Phúc đến 2020 tầm nhìn 2030

- Thực trạng tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của tỉnh giai đoạn 2012 – 2015

- Điểm mạnh và điểm yếu của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc trong việc tổ chức thực hiện quy hoạch mạng lưới chợ

Hà Nội, liền kề cảng hàng không quốc tế Nội Bài, thông với cảng Hải Phòng và cảng nước sâu Cái Lân Vĩnh Phúc có nguồn nhân lực dồi dào và đang được chú trọng nâng cao về chất lượng Hiện nay, cơ cấu kinh tế của tỉnh đang chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, giá trị sản xuất của ngành công nghiệp đang chiếm chủ đạo trong tổng giá trị sản xuất năm 2015, số doanh nghiệp kinh doanh thương mại tăng lên 1.084 doanh nghiệp, giai đoạn 2011-2015 tốc độ tăng ổn định

+ Về quá trình hình thành và phát triển mạng lưới chợ: phần lớn các chợ trên địa bàn tỉnh được hình thành gắn liền với lịch sử ra đời của chợ làng, xã, sau đó một

số chợ dần phát triển thành chợ của nhiều xã và thậm chí trở thành trung tâm buôn bán của một vùng rộng lớn, có phạm vi ảnh hưởng ra ngoài tỉnh Bên cạnh đó còn có

sự hình thành của các chợ chuyên bán một số loại sản phẩm của vùng đó như chợ

nông sản, chợ giống cây trồng, vật nuôi.v.v Vị trí của các chợ thường gắn liền với các khu dân cư tập trung và các trục giao thông

+ Về tình hình xây dựng cơ sở vật chất chợ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc còn rất hạn chế, chủ yếu là chợ lán tạm, diện tích lưu không và đất trống khá cao Về vệ sinh môi trường còn nhiều tồn tại như việc xử lý rác thải, nước thải chưa hợp lý

+ Quan điểm quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của tỉnh Vĩnh Phúc là phải đảm bảo các nguyên tắc tiêu chuẩn hoá, hiện đại hoá trong qui hoạch không gian và thiết kế chợ, đồng thời phù hợp với qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các ngành kinh tế, qui mô dân

số, tâm lý, tập quán tiêu dùng và phát triển các yếu tố văn hoá, bản sắc dân tộc của từng địa phương, v v Mục tiêu đến năm 2020 sẽ có tổng số 125 chợ với 71 chợ xây mới, 54 chợ nâng cấp cải tạo, 8 chợ phải di dời, giải toả; 4 chợ hạng I, 15 chợ hạng II và chợ 106 chợ hạng III Giảm bán kính phục vụ bình quân của một chợ xuống khoảng 2,05 km/chợ Đồng thời nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác quản lý chợ Định hướng đến năm 2030 mạng lưới chợ được tiêu chuẩn hoá và hiện đại hoá, đảm bảo văn minh thương mại

+ Về thực trạng quá trình tổ chức thực hiện quy hoạch chợ giai đoạn 2012 - 2015:

Sở Công Thương là cơ quan tham mưu giúp UBND tỉnh trong tổ chức thực hiện quy hoạch Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, quá trình tổ chức thực hiện vẫn còn nhiều hạn chế Trong quá trình chuẩn bị, chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc tuy có ban hành kế hoạch nhưng chưa đầy đủ, như: UBND tỉnh chưa thành lập được Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạch và quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo; chưa cụ thể được nhiều văn bản chỉ đạo và hướng dẫn các sở, ngành có liên quan; công tác phối hợp giữa các sở, ngành và UBND các huyện, thành, thị trong tổ chức thực hiện quy hoạch còn hạn chế; chính quyền cấp huyện cũng chưa ban hành cụ thể được nhiều các văn bản chỉ đạo trong việc tổ chức thực hiện, giám sát của cộng đồng đối với các công trình xây dựng chợ trên địa bàn; các chính sách nhằm thu hút xã hội hóa trong đầu tư xây dựng cũng chưa được quan tâm Công tác chỉ đạo vẫn chưa sát sao và quyết liệt, việc tuyên truyền phổ biến còn mang tính hình thức Bên cạnh đó hầu hết cán bộ cấp tỉnh, cấp

huyện đều chưa được tham gia tập huấn về công tác triển khai quy hoạch dẫn tới lúng túng trong việc tham mưu, đề xuất thực hiện quy hoạch Mặt khác trong quá trình thực hiện cũng phát sinh những xung đột giữa chính quyền với người dân, giữa doanh nghiệp kinh doanh khai thác chợ với các hộ kinh doanh

Chương 3 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới

chợ của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020

Chương 3 nêu quan điểm và các phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi quy hoạch đến năm 2020

- Về quan điểm, ngày 30/12/2011 UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã phê duyệt Quy hoạch phát triển mạng lưới chợ tại Quyết định số 3870/QĐ-UBND, với những quan điểm cụ thể sau:

+ Một là, phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc một cách hợp lý,

có trọng điểm, phù hợp với qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các ngành kinh tế; phù hợp với qui mô dân số, tâm lý, tập quán tiêu dùng và phát triển các yếu tố văn hoá, bản sắc dân tộc của từng địa phương; kết hợp truyền thống với hiện đại và văn minh thương mại

+ Hai là, đẩy nhanh quá trình xã hội hoá trong đầu tư xây dựng chợ, đồng thời tăng cường sự hỗ trợ của nhà nước trong đầu tư phát triển hạ tầng chợ đặc biệt là đối với chợ vùng nông thôn, miền núi

+ Ba là, đảm bảo các nguyên tắc tiêu chuẩn hoá, hiện đại hoá trong qui hoạch

không gian và thiết kế chợ Đồng thời, chú trọng công tác tổ chức, quản lý nhà nước đối

với chợ trên địa bàn tỉnh

+ Bốn là, thu hút các đối tượng tham gia kinh doanh trên chợ, mở rộng các loại hình dịch vụ, lĩnh vực, ngành hàng kinh doanh và tăng số đơn vị, số hộ kinh doanh trên chợ

Ở giai đoạn 2 (2016-2020) và tầm nhìn đến năm 2030, để đảm bảo thực hiện thành công quy hoạch đã đề ra, chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc cần hoàn thiện tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ, định hướng cụ thể như sau:

+ Chỉ đạo đồng bộ các giải pháp cụ thể đã được đề ra trong quy hoạch trên cơ sở phát phát huy những điểm mạnh và khắc phục những điểm yếu trong giai đoạn thực hiện vừa qua (2012-2015)

+ Thành lập Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ đến 2020 tầm nhìn 2030 để giúp UBND tỉnh chỉ đạo, kiểm tra, giám sát trong quá trình thực hiện

+ Xây dựng kế hoạch cụ thể triển khai đầu tư xây dựng mới và nâng cấp, cải tạo các chợ hiện có đảm bảo đạt chuẩn theo quy hoạch Đồng thời, lập dự toán kinh phí và cân đối các nguồn vốn hợp pháp trong đầu tư xây dựng, nhằm tránh để nợ đọng kéo dài

+ Tăng cường ban hành các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND-UBND tỉnh để nâng cao hiệu quả trong quá trình thực hiện

+ Tăng cường tổ chức tập huấn kiến thức cho cán bộ quản lý trong đầu tư xây dựng chợ và cán bộ tại các ban quản lý dự án chợ, các doanh nghiệp kinh doanh khai thác chợ trong công tác quản lý chợ Đồng thời, tăng cường tổ chức tập huấn kiến thức về văn minh thương mại cho các hộ kinh doanh trong chợ

+ Hoàn thiện công tác truyền thông và tư vấn theo hướng chú trọng về nội dung, hình thức và phạm vi truyền thông trong công tác quản lý và phát triển chợ

+ Tăng cường công tác giám sát để nâng cao vai trò chỉ đạo của các cấp, các ngành trong việc tổ chức thực hiện kế hoạch, mục tiêu của quy hoạch đã đề ra

+ Hoàn thiện hệ thống thông tin phản hồi từ các hộ kinh doanh

+ Hoàn thiện công tác giám sát và đánh giá việc thực hiện quy hoạch Cần xây dựng được các chỉ số, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả các hoạt động thực hiện quy hoạch

+ Ban hành các cơ chế chính sách nhằm thu hút trong đầu tư xây dựng chợ và thu hút các hộ vào kinh doanh trong chợ.v.v

Trọng tâm chương 3 của luận văn là một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi quy hoạch phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc như sau:

- Nhóm giải pháp về chuẩn bị thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện bộ máy tổ chức thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện lập kế hoạch tổ chức thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện tập huấn triển khai quy hoạch

- Nhóm giải pháp về chỉ đạo thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện hoạt động truyền thông

+ Hoàn thiện thực hiện các kế hoạch thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện vận hành ngân sách

+ Hoàn thiện phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành trong tổ chức thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện giải quyết xung đột trong tổ chức thực hiện quy hoạch

- Nhóm giải pháp về kiểm soát sự thực hiện quy hoạch

+ Hoàn thiện xây dựng hệ thống thông tin phản hồi

+ Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện quy hoạch

Cuối cùng, tác giả đưa ra kiến nghị, bao gồm:

- Kiến nghị với chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc

- Kiến nghị với Bộ Công Thương và Chính Phủ