Qua nghiên cứu về thực tế thanh tra quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xa ̃ của Thanh tra huyện Sa Pa trong những năm vừa qua cho thấy: Công tác thanh tra được các cấp [r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Lời mở đầu
Trong giai đoa ̣n hiê ̣n nay , Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến vấn đề công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn - một chủ trương mà chính quyền cấp xã
và ngân sách cấp xã đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, điều hành các hoa ̣t động của bộ máy chính quyền xã , các hoạt động đoàn thể, các sự nghiệp văn hóa giáo dục , y tế, an ninh quốc phòng , thực hiện thành công các chương trình mục tiêu phát triển kinh tế trên địa bàn xã Do đó hoạt động thu chi ngân sách của xã ngày càng trở nên đa dạng và phong phú Các khoản thu, chi không chỉ phản ánh thu chi NSNN mà nội dung các khoản thu , chi cũng ngày một đa dang và phức tạp , yêu cầu quản lý tài chính đòi hỏi cần phải có năng lực và hiệu quả Vì vậy để đánh giá đúng năng lực của cấp xã trong viê ̣c thực hiê ̣n chi ngân sách cũng nh ư làm rõ việc chấp hành các quy định pháp luật về chi ngân sách, kịp thời phát hiện khiếm khuyết trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật của nhà nước để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền có biện pháp giải quyết, đồng thời phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật Do đó việc thanh tra trong quá trình thực hiê ̣n chi ngân sách nhà nước đối với cấp xã
là công việc vô cùng cần thiết đối với công tác quản lý , lãnh đạo , chỉ đạo của UBND huyê ̣n Sa Pa Trong thời gian qua Thanh tra huyê ̣n đã thực hiện thanh tra ta ̣i mô ̣t số xã , thị trấn trên địa bàn và đã phát hiện nhiều sai phạm trong chi NSNN cấp xã như: Chi không đúng chế độ, chi vượt chế độ, chi khống, chi phí không hợp lệ hoặc không đầy đủ chứng từ, ghi chép sổ sách kế toán không chính xác ; đối với các công trình thi công thiếu khối lượng vật tư , chất lượng vật tư không đủ theo yêu cầu hoặc khai báo những hạng mục phát sinh khống khi đang thi công để tăng giá trị quyết toán Ngoài ra, qua công tác kiểm tra cũng đã phát hiện ra những khoản chi sai phạm như chi sai đối tượng , lập hồ sơ
để chi khống nhằm tăng số lượng chi để chiếm đoạt , chi vượt, chi sai chế độ , chi không hiệu quả gây thất thoát … đối với các khoản chi hỗ trợ như hỗ trợ các hộ nông dân nuôi gia súc, gia cầm, hỗ trợ gia đình bị thiên tai , gia đình chính sách , các chương trình mục tiêu của Trung ương và của huyện , Đây là những sai phạm còn phổ biến tại các xã , thị
Trang 2trấn trên đi ̣a bàn huyê ̣n Sa Pa Tuy nhiên, hoạt động thanh tra, đặc biệt là thanh quản lý chi NSNN cấp xã do cơ quan Thanh tra huyện thực hiện chưa đươ ̣c thường xuyên , nhiều
xã, thị trấn trong thời gian dài chưa được thanh tra để kịp thời uốn nắn , sửa chữa các vi phạm, để các vi phạm kéo dài nhiều năm, khi được phát hiện, mức độ sai phạm đã nghiêm trọng, gây thiệt hại trên nhiều mặt
Để khắc phục tồn tại trên , nhằm tăng cường công tác thanh tra chi ngân sách nhà
nước đối với các xã , thị trấn có hiệu quả , đúng quy đi ̣nh , tôi lựa chọn đề tài: “Thanh tra chi ngân sa ́ ch nhà nước cấp xã của Thanh tra huyê ̣n Sa Pa ” làm đề tài nghiên cứu với
mong muốn đóng góp một phần nhỏ trong thực hiện các biện pháp phòng ngừa những sai phạm gây thất thoát, lãng phí tài sản của nhà nước, của nhân dân trong việc sử dụng ngân sách chi cho thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của địa phương
Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định được khung lý thuyết về thanh tra chi ngân sách nhà nước của Thanh tra huyện
- Phân tích, đánh giá thực tra ̣ng thanh tra chi NSNN cấp xã do cơ quan Thanh tra huyện Sa Pa thực hiện trong những năm vừa qua , rút ra các tồn tại , hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại hạn chế trong thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã
- Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiê ̣n công tác thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã , để công tác thanh tra có hiệu quả hơn , góp phần sử dụng hiệu quả các nguồn lực của đất nước cho mục đích phát triển kinh tế xã hội và thực hiện tốt công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đối vớ i các UBND xã , thị trấn trên địa bàn huyện
Sa Pa trong thời gian tới
Phạm vi nghiên cứu:
- Về đối tượng nghiên cứu là công tác thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa Luận văn sử dụng cách tiếp cận hệ thống để nghiên cứu thanh tra chi NSNN cấp xã trên địa bàn huyê ̣n Sa Pa bao gồm các nội dung : Bộ máy thanh tra; quy trình thanh tra; hình thức, công cụ và kỹ thuật thanh tra Luận văn được nghiên cứu giới hạn trong phạm vi thực tiễn hoạt động thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyê ̣n Sa Pa Thời
Trang 3gian nghiên cứu là giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016 Giải pháp khuyến nghị đối với hoàn thiện công tác thành tra trên địa bàn Sa Pa được đưa ra đến năm 2020
Quy trình nghiên cứu:
Bước 1: Tổng quan tài liệu và và xác định khung lý thuyết về thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyện
Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các dữ liệu của cơ quan Thanh tra huyện và
cơ quan thống kê, kế hoạch, tài chính… để khái quát số liệu liên quan đến thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyện , qua đó làm cơ sở cho việc phân tích , nhận định, so sánh, đánh giá thực trạng thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã giai đoạn 2012 - 2016
Bước 3: Đánh giá viê ̣c thực hiê ̣n thanh tra chi ngân sách của các xã , thị trấn của Thanh tra huyện Sa Pa; phân tích các điểm mạnh , điểm yếu theo nội dung thanh tra chi ngân sách nhà nước ở các xã , thị trấn của Thanh tra huyện Phương pháp đánh giá: theo phương pháp so sánh, đối chiếu với các tiêu chí đã xây dựng ở chương 1
Bước 4: Phân tích những nguyên nhân cơ bản dẫn đến những điểm yếu trong thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện
Bước 5: Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa dựa trên những điểm yếu, đồng thời đề xuất một số điều kiện để thực hiện giải pháp dựa trên những nguyên nhân đã xác định ở chương 2
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, đề tài luận văn được kết cấu thành 3 chương, cụ thể như sau
Chương 1: Cơ sở lý luận về thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện
Ở chương này tác giả luận văn tập trung vào xây dựng khung lý luận cơ bản về chi ngân sách nhà nước cấp xã thể hiện ở một số nội dung sau:
Thứ nhất, tác giả đưa ra những khái niệm, nội dung của chi ngân sách nhà nước
của UBND xã
Thứ hai, tác giả luận văn trình bày những khái niệm, đặc điểm và yêu cầu của thanh
tra chi ngân sách cấp xã của Thanh tra huyện Đồng thời tác giả cũng trình bày bộ máy, mục tiêu và hệ thống thanh tra (gồm hình thức, công cụ và quy trình) chi NSNN cấp xã của Thanh
Trang 4tra huyện Ở cuối chương 1, tác giả phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyện gồm những yếu tố thuộc về thanh tra huyện và những yếu tố không thuộc về thanh tra huyện
Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa
Tác giả luận văn sử dụng khung lý thuyết về thanh tra chi ngân sách cấp xã của Thanh tra huyện ở chương 1 để phân tích, đánh giá thực trạng thanh tra chi ngân sách cấp
xã của Thanh tra huy ện Sa Pa, nêu rõ những thành tựu đạt được và hạn chế của công tác này để làm cơ sở đề xuất các giải pháp Chương 2 bao gồm các nội dung chính sau:
Thứ nhất, tác giả trình bày khái quát về lịch sử phát triển của cơ quan thanh tra
huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai
Thứ hai, tác giả phân tích kết quả thực hiện hoạt động thanh tra chi NSNN cấp xã của
Thanh tra huyện Sa Pa giai đoạn 2012 - 2016
Thứ ba, dựa trên khung lý thuyết đã trình bày ở chương 1, tác giả phân tích thực trạng
công tác thanh tra chi NSNN cấp xã của cơ quan Thanh tra huyện Sa Pa gồm các nội dung sau:
- Bộ máy thanh tra chi NSNN cấp xã của thanh tra huyện Sa Pa
- Mục tiêu thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa
- Hình thức và công cụ thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huy ện
Sa Pa
- Quy trình thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã do thanh tra huyện Sa Pa thực hiện
Cuối cùng, dựa trên cơ sở phân tích thực trạng công tác thanh tra chi ngân sách cấp xã của cơ quan thanh tra huyện Sa Pa, tác giả đánh giá những tồn tại, hạn chế; nguyên nhân trong công tác thanh tra chi ngân sách cấp xã của cơ quan thanh tra huyện Sa Pa Trong phần này, Tác giả đã phân tích làm rõ nguyên nhân của các hạn chế để làm cơ sở đề xuất giải pháp
ở chương 3
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra chi ngân sách nhà nước
Trang 5cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa đến năm 2020
Dựa trên những phân tích và kết luận ở chương 2, trong chương 3 tác giả trình bày định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện Sa Pa và quan điểm, nguyên tắc và những yêu cầu đặt ra đối với công tác thanh tra chi ngân sách huyện Sa Pa trong tình hình mới
Trên cơ sở các nhân tố ảnh hưởng đến thanh tra chi ngân sách cấp xã của cơ quan thanh tra huyện, cũng như phân tích thực trạng công tác thanh tra chi ngân sách cấp xã của cơ quan thanh tra huyện Sa Pa ở chương 2, tác giả đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã củ a Thanh tra huy ện Sa Pa đến năm 2020 gồm:
- Giải pháp hoàn thiện bộ máy cơ quan Thanh tra huyện Sa Pa
- Giải pháp hoàn thiện mục tiêu thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa
- Giải pháp hoàn thiện hình thức thanh tra chi NSNN cấp xã của thanh tra huyện Sa
Pa
- Giải pháp hoàn thiện công cụ thanh tra chi NSNN cấp xã của thanh tra huyện Sa Pa
- Giải pháp hoàn thiện quy trình thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa và các giải pháp khác
Tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị với Quốc hội và Chính phủ, với UBND huyện
Sa Pa nhằm tăngbcường công tác thanh tra chi NSNN cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa trong thời gian tới
Trang 6Kết luận
Cùng với Thanh tra cả nước và tỉnh Lào Cai, Thanh tra huyện Sa Pa đã tổ chức thanh tra toàn diện trên các lĩnh vực: quản lý tài chính, đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản, thanh tra trách nhiệm quản lý hành chính, công vụ của các cấp chính quyền và của cán bộ, công chức nhà nước
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Thanh tra huyện Sa Pa đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong công tác, khắc phục các khó khăn, chủ động tham mưu, đề xuất nhiều biện pháp nhằm thực hiện hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được cấp ủy, chính quyền địa phương giao
Qua nghiên cứu về thực tế thanh tra quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã của Thanh tra huyện Sa Pa trong những năm vừa qua cho thấy: Công tác thanh tra được các cấp lãnh đạo quan tâm chỉ đạo thực hiện tương đối toàn diện trên các lĩnh vực; kết quả công tác thanh tra có tác dụng, hiệu quả tích cực góp phần thúc đẩy các nhiệm vụ phát triển kinh tế -
xã hội, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, giải quyết kịp thời các yêu cầu bức xúc của nhân dân, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế xã hội, tạo điều kiện để tỉnh giảm nghèo nhanh, vững chắc Tuy nhiên, trên một số lĩnh vực, nhất là trong lĩnh vực quản lý chi ngân sách tại một số xã, thị trấn trong huyện chưa được thường xuyên tiến hành thanh tra để kịp thời xem xét, làm rõ hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính của Nhà nước tại các đơn
vị dự toán, dẫn đến một số sai phạm khi phát hiện gây thiệt hại nghiêm trong cho ngân sách nhà nước, làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước
Xuất phát từ thực tế đó, việc nghiên cứu đề tài “Thanh tra chi ngân sách nhà nước cấp
xã của Thanh tra huyện Sa Pa” là rất cần thiết, cần được quan tâm nghiên cứu Với các nội dung đã phân tích ở từng chương, Đề tài đã tập trung làm rõ những vấn đề chủ yếu sau:
Đánh giá tổng quan về các công trình đã nghiên cứu có liên quan về lĩnh vực thanh tra ngân sách đã được nghiên cứu trước đó để rút ra những vấn đề còn tồn tại và đưa ra định hướng nghiên cứu của đề tài
Khái quát về cơ sở pháp lý trong thanh tra quản lý chi ngân sách và những nhân tố ảnh hưởng tới kết quả thanh tra chi ngân sách
Nghiên cứu thực trạng thanh tra chi ngân sách xã trong nh ững năm vừa qua của Thanh tra huyện Sa Pa từ đó rút ra các nhận xét, đánh giá về những tồn tại và hạn chế trong
Trang 7thực hiện công tác thanh tra quản lý chi ngân sách, qua đó rút ra những những vấn đề cần bổ sung, khắc phục nhằm tăng cường thanh tra quản lý chi ngân sách trên địa bàn huyện Sa Pa trong những năm tiếp theo, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ về phát triển kinh tế,
xã hội theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XIX đã đặt ra
Đề tài tập trung nghiên cứu, phân tích và đề xuất một số giải pháp đồng bộ, có tính khả thi trên các mặt: Đổi mới phương pháp chỉ đạo thanh tra quản lý chi ngân sách xã; hoàn thiện tổ chức bộ máy, biên chế các cơ quan thanh tra; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp
vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra; tăng cường thanh tra các đơn vị dự toán; tăng cường công khai và xử lý các kết luận thanh tra; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thanh tra; xây dựng chuẩn mực chung về công tác thanh tra và đề xuất một
số kiến nghị đối với Trung ương và ủy ban nhân dân huyện Sa Pa về thanh tra quản lý chi ngân sách trong thời gian tới trên địa bàn huyện