Nhu da de càp trong phàn trén, trong luàt phàp quòc té, khài ni|m lành thó vd chù cdn bao gòm cà lành thò bi bò roi (Res derelicta) - Lành Ihò bj bò rai là vùng dàt, dào trude kia da l[r]
Trang 1NGUYÉN TAC CHIÉM HÌTU THUC SU TRONG LUÀT QUÓC TÉ VA CHÙ QUYÈN CÙA VIÉT NAM TRÉN HAI QUÀN DÀO HOÀNG SA VA TRUÒNG SA
Nguyèn Bd Dién\ Nguyén Hitng Cir&ng*
Nguyén làc chiém hùu thuc su dà Ird thành mot trong nhùng nguyén tàc nèn làng cùa phàp luàl qudc té va ed vai Ird dàc biét quan trgng ddi vdi viéc xàc làp chù quyèn lành thd Sau khi ra ddi tu Djnh udc Berlin, nguyén tàc chiém hùu thuc su dugc àp dung rat nhiéu trong viéc xàc làp chù quyèn cùa càc qudc già dòi vdi càc vùng lành thd vd chù; ddng Ihdi, ed y nghTa lo Idn trong viéc giài quyét càc tranh chàp lành thd giùa càc qudc già vdi nhau Nguyén tàc này dugc àp dyng dòi vdi cà càc vùng lành thd Irén lue dja va càc vùng lành Ihò bién - hai dào
1 Nguyén tàc chiém hiru thyc sir va vifc àp dyng trong thuc tien phàp ly quoc te
Nguyén tàc chiém hùu thuc su dà dugc àp dung phò bién lai càc ca quan tài phàn qudc té, nhu: vu tranh chàp dào Palmas giùa My va Ha Lan; vy tranh chàp ve càc dào Ecrehos va Minquiers giùa Anh va Phàp; vu tranh chàp dào Clipperton giùa Mexico
va Phàp; vu quy che phàp ly cùa Ddng Greenland giùa Dan M?ch va Na Uy, tranh chàp dào giùa Indonesia va Malaysia nàm 2002, Malaysia vdi Singapore nàm 2008
Mac dù khdng pbài tal cà càc noi dung cùa nguyén tàc này déu dugc àp dung nhu nhau ddi vdi mot vu vi^c Song nhìn chung, chùng déu dà dugc àp dung dura trén càc co sd sau:
Thù nhdt, Nhà nuàc là chù thè duy nhàt ed quyèn xàc làp chù quyèn ddi vài vùng lành thd dang trong tình trgng khdng cà chù quyèn
Nguyén tàc chi ed nhà nude mdi là chù thè cùa viéc thu dàc lành thd dà dugc Ihùa nhàn trong phàp luàl qudc té Nguyén tàc này dà dugc nèu ra trong bàn àn ngày 11/2/1902 cùa Toà àn dàn su Libreville khi xél su vu tranh chàp giùa Societe
de L'Ogioué va Hatlon - Cookson, ràng: "Mot vàn de ed tinh nguyèn tàc trong ludtphdp
* PGS.TS, Khoa Luàt, Dai hoc Quòc già Ha Nói
** ThS, NCS, Khoa Luàt, Dai hoc Quóc già Ha Noi
Trang 2VIÈT NAM HQC - KY YÉU H Q I T H À O QUÓC TÉ LÀN THU TU
qudc tè là chù quyèn chi dành rièng cho Nhà nuàc va nhimg cà nhàn hình thuàng khóng thè thuc hién dugc mot su chiém hùu" Qudc già ed thè thuc bién bành dòng
chiém hùu thòng qua mot so ca quan trong bd mày Nhà nude cùa mình Irong nhiéu Irudng hgp Qudc già dà uy nhiem vi|c chiém hùu cho mdt sd cdng ly Day là Irudng hgp xày ra tu dàu thè ky XVll dén thè ky XIX Càc cdng ly này ve hình thuc
là cùa tu nhàn kinh doanh kiém Idi, vi Igi ich kinh té là chinh, nhung dugc Nhà nude dàu tu de ed quyèn chi phdi nhàm phàt Irién pham vi boat ddng va quàn ly càc thuòc dja Trong Irudng hgp dd, cdng ly này dugc quyén thay mài Nhà nude giành chù quyèn lành thd cho qudc già dà uy quyén, chù khdng phài cho bàn Ihàn còng ly Vai Irò cùa càc Cdng ly này dà dugc cdng nhàn trong mdt sd bàn àn Vi du trong vu
Palmas, trgng tài Max Huber ngày 4/4/1928 dà cho ràng: "Luàt phàp qudc té cdn ddng nhdt hoàn toàn nhimg hành ddng cùa cóng ty Dóng An Ha Lan vài nhirng hành ddng cùa Chinh bàn thàn Nhà nuàc Ha Lan "
Thàm phàn Mac Nair cùng dua ra mgt két luàn tucmg ty ve vàn de này : "Mot nguyén tàc cùa luàt ma idi cho là ed tinh chat khóng dói lién quan dén danh nghTa lich sir: nói chung cdn phài biét dugc mgt bang chirng nào dà cùa vi^c thuc thi chù quyén bài quóc già "
Trong vy tranh chàp dào Aves giùa Ha Lan va Venezuela, Toà àn qudc tè dà
lùng xem xél ve vàn de này nhu sau : "Xét thày ràng, mgc dù da xàc dinh ro càc cu dàn cùa vùng thuge Ha Lan, di dành bàt rùa bién va thu lugm nhung trirng rùc tgi dào Aves, su ki^n dò khóng thè tgo ra mot ca sa cho chù quyèn bài vi nò chi hàm y dan giàn mgt sir chiém cu- dào nhàt thài va hièm hoi, han nùa nò khóng thè lùèn dugc mgt dàc quyén, ma chi là hgu qua cùa vi^c tir bó dành bàt cà cùa càc cu dàn càc vùng ben cgnh hogc cùa nguài chù hgp phàp cùa vùng dò"
Nhu vày, vai Ird cùa cà nhàn chi ed già tri trong viéc xàc làp chù quyén khi boat ddng nhàn danh nhà nude, dugc nhà nude ùy quyén Cà nhàn khdng ed qtyén han dich thuc trong vi?c xàc làp chù quyèn lành Ihò Chinh vi vày, quan toà Mac Nair
1 "Xàc làp chù quyin lành thd (tiép theo)", Theo TC bién, http://bientoancanh.vn/Xac
lap-chu-quyen-lanh-tho-(tiep-theo)-_C28_D2871.htm, Thù hai, ngày 02/04/2012, 22:04
2 Vu tranh chap ve ngu trudng giùa Anh va Na Uy, Phàn quyét ngày 18 thàng 12 nàm I )51 ICJ, Ree, 1951, Y kién phàn dói cùa thàm phàn Ngài Arnol Mac Nair, U 184
Nguon: X.T, " Mdt sd nhàn xét vi càc luàn cu ma Trimg Qudc sir dung de chùng mini chù quyin tu làu dai ddi vai hai quàn dào Tày Sa va Nam Sa", (Ky cuòi),
httpV/biendong.ntt/tu- lieu/nghien-cuu-quoc-te/190-mot-so-nhan-xet-ve-cac-luan-cu-ma-trung-quoc-su-dung-chung-minh-chu-quyen-tu-lau-doi-doi-voi-hai-quan-dao-tay-sa-va-nam-sa.html, 08/12/2010 0823
3 Tuyén tàp càc phàn quyét trong tài quóc té A de la Pradelle va N Politis, Quyén li, tr.4l4
Ngudni X.T, dà dàn
Trang 3NGUYÉN TÀC CHIÉM H Ì J U THUC SU TRONG LUÀT QUÓC TÉ
dà dia ra mot djnh nghTa rat dàng luu y: "Mot nguyén tàc cùa luàt ma tài cho là co tinh òn dinh lién quan tài danh nghìa lich sir: nói chung càn phdi biét dugc mot bdn^ chirng nào dò cùa viéc thuc thi chù quyèn bài quòc già; hành dóng dóc làp cùa mot cà nhàn co rat it già tri trir khi chùng ta co thè chùng minh dugc ràng ho
dà co càc hành dóng càn cu trén càc giày phép hogc mot quyèn lue nào dò dóng y bòi chinh phù cùa ho, hogc chinh phù dò bang mot hình thuc nào dò dà khàng dinh chù :juyèn cùa mình thòng qua trunggian cùa hg"\
Thù hai, Phdi ed nhirng hành dóng thuc thi chù quyén thuc su - mot trong nhùng nói dung cót Idi cùa nguyén tdc chiém hùu thuc su
Charles Rousseau, giào su Dai hgc Luàt Paris, uy vièn Vién Phàp luàl quòc té
viét: "Nguyén tàc thàt su chù yéu dugc dìing de chùng minh mot tràt tu dà dugc thiéì làp Dugc tàp quàn trgng tài thira nhàn truàc nàm 1885" va "dugc khdng dinh Igi t'ong luàt phàp quóc tè ed trong lình vuc trgng tài cùng nhu iTnh vuc xét xù",
"ngiyén tàc thàt su cùng dugc luàt phàp qudc té chàp nhàn nhu mgt yéu tó chù yéu cùa :hii quyèn ma nguài tayéu sàch dai vài càc lành thó vó chù"
Rousseau cdn dành già tinh chat cùa càc diéu ki?n trong nguyén tàc thàt su^ là:
- Diéu kién thù nhàt Ihudc ve noi dung, dd là tinh lh§l sur, tue là ddi hdi phài
ed SI thiét làp trén vùng lành thd chiém hùu mdt quyén lue dù de dàm bào trai tur cdng cgng va tu do budn bàn
- Diéu ki^n thù hai thudc ve hình thuc, dd là vi?c thdng bào, lue là cdng bd chini thùc, còng khai vi?c chiém hùu mot vùng lành thó
Vifc chiém hùu phài dugc thuc bién mgt càch ey thè qua càc boat dgng thuc thi ciù quyèn, khòng phài chi là càc hành vi chi ed tinh chat lugng Irung Càc luàt già
Bearice Orent va Pauline Reinsch cho ràng: "Chi phàt hién khóng thòi thi khòng bao già tgo dtrge ca sa bào dàm cho mgt yéu sàch dai vài dàt vó chù (terra nullius) Nhùng le nghi tugng trung thuàng dugc bó sung bang mot so hogt dóng thuc thi quyin lue hành chinh nào dà, chàng han nhu qua viéc càp giày phép hay bang viéc cho :àc còng dàn tu nhàn sinh song tgi dò"*
1 "Me làp chù quyén lành thd (tiép theo)", Tldd
2, 3.Hoàng Trong Làp, "Tranh chàp hai quàn dào Hoàng Sa - Tru&ng Sa va Luàt phàp qudc té', Luàn àn phò tién sy khoa Luàt hoc, Chuong 1: "Vàn de xàc làp chù quyén lành thd trong plàp luàt qudc té", http://bauvinal.info.free.fr/tulieu/vandexaclapchuquyenlanhtho-Hoang
TnngLap.pdf
4 Beatrice Orent va Pauline Reinsch, "Chù quyèn trén càc dào trong Thài Binh Duang
Anerican Joumal of International Lavv" ( 1991 ), Tap chi Luàt qudc tè My, tr.443 va tiép theo Nfudn: X.T dà dàn
Trang 4VIÉT NAM HQC - KY YÉU HQI THÀO QVÓC TÉ LÀN THlT Tlf
Luàt phàp qudc té làp quàn cQng cóng nhàn ràng trong trudng hgp yéu sàch
chù quyén trén càc vùng lành thd thua dàn va khdng ed ngudi dén d, nhu trong
trudng hgp hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa, Ibi su ed màt Ihudng xuyén trén
dd khdng phài lue nào cùng là càn thiét Toà àn Cdng ly qudc té cùa Lién hgp quóc
cùng dà ed quan diém ve vàn de này nhu sau : "Trong truàng hgp càc yéu sàch chù
quyén trén càc lành thd nàm trong càc mièn thua dàn hogc khdng ed nguài à,
khóng phài lue nào cùng càn thiét phài dòi hai co nhiéu bièu hi^n cùa viéc thuc thi
càc quyén chù quyèn khi khóng co mot su cgnh tranh nào"
Trong vu tranh chàp ve Ddng Greenland, Toà àn qudc té dà cdng nhàn chù
quyén cùa Dan Mach ddi vdi Dòng Greenland màc dù trude dd d day khdng ed dàn
Dan Mach Toà két luàn rang: "Co y dinh hành dóng vài tu càch là nguài co chù
quyén lành thó va co su thuc hi$n trén thuc tè quyèn lue Nhà nuàc là dù"
Trong vu tranh chàp giùa My va Ha Lan nàm 1928 ddi vdi dào Palmas, My da
khòng chùng minh dugc vi?c Tày Ban Nha - chù thè chuyén nhugmg quyén sd hùu dào
Palmas cho My thyc hi^n càc hành dgng thè hién chù quyén cùa minh trén hòn dào
này, trong khi Ha Lan lai chùng minh dugc ràng ho dà quàn ly, kiém soàt dào Palmas
thdng qua mdt Hi?p djnh giùa Còng ty Ddng Àn cùa hg vdi Nhà nude Tabukan - chù
thè chiém hùu tryc tiép trén thyc té dào Palmas Do vày, My khòng dugc hudng qiyén
chuyén nhugng lành thd hgp phàp va khdng ed chù quyén ddi vdi Palmas
Mgt trudng hgp khàc là tranh chip dào san ho Clipperton nàm ngoài khai Thài
Binh Duang, càch bd bién Mexico ve phia tày nam 500 bài ly giùa Phàp va Mexico
Ngudi Mexico dén dào này tu nhùng nam 1892 dén 1897, sau dd lai rdi khdi dào
này Nàm 1966, Phàp dén làp mgt dai khi tugng d day, treo ed Phàp va dén nàm
1969 thi ludng De Gaulle tuyén bò dào Clipperton thugc nude này Hién nay, Fhàp
tiép tyc khai thàc hdn dào này, sua duòmg bay, làp tram nghién cùu sinh hgc, xày
dung càc khu kinh té dàc bi?l Màc dù dào càch Phàp trén 10.000 bài ly, nhmg
khi xày ra tranh chàp, Tda àn qudc tè dà két luàn dào dd thudc Phàp vi nude nà; dà
thiét làp chù quyén trén dào này trude tién Trong vu Clipperton, Trgng tài tuyén bd:
1 Toà àn cóng ly quòc tè Tu vàn phàp ly lién quan dén vàn de Tày Sahara, Tuyén tàp 1975, tr.42 Ngudn: X.T, dà dàn
2 Hoàng Trong Làp, "Tranh chàp hai quàn dào Hoàng Sa - Tnràng Sa vd Luàt phàp qudc té", Tdd
3 Phuomg Nguyén (TÓng hgp), "Tranh chàp bién dào va thuc tien quòc té", Trang thòn; tin
cùa So Ngoai vu thinh An Giang, nguon: Bàio Thè giài va Viét Nam, hUp://w\vw.angang
gov.vn/wps/portal/songoaivu/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0o.s3j3oBBL-,zd
TEwN3QldDA09vCycXF7NAYx8nE_2CbEdFACluvEM!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT
=/wps/wcm/connect/songoaivu2/songoaivusite/tintucsukien/tulieu/thegioi/tranhchapbien/ao
dhudoaddff, (11/06/2011)
Trang 5NGUYÉN TÀC CHIÉM HLfU THaC SU' TRONG LUÀT QUÓC TÉ
"Nèu mot vùng lành thd khàng co dàn cu tir thài diém chiém hùii dàu tién cùa mot
quòc già ma tfiuòc chù quyén hoàn toàn va khòng thè tranh cài dugc cùa quóc già
dò, thi viéc chiém hùu co thè coi là day dù"'
Nhiéu hgc già ndi liéng cùng ùng bd triét de nguyén làc này Luàl già Engere
Ortolan cho ràng : "Viéc phàt hién kèm theo mot su kltàng dinh còng khai ve chù quyén
chi tgo ra mot danh nghìa sa khài (inchoate title) co khà ndng ggt nhùng nguài thù ba ra
khdi vùng lành thó ma à dò danh nghTa này dà dugc àp dung trong mot khodng thài gian
càn thiét nhung khdng phài là vd han de danh nghìa dò dugc phàt trién bang viéc chiém
hiru, vi khoàng thài gian dà dù de ngirài cà danh nghìa bò sung nò bang viéc chiém hùu
thuc su, Idm cho danh nghìa dà khàng thè bi thay thè De hoàn thién danh nghìa, làm
cho nò thành day dù va chàc chàn, pimi ed su chiém hù^ thuc su kèm theo y dinh chiém
lày lành thó dà dugc phàt hién, co nghìa là càn phài ddt vùng dàt dò thuòc quyèn sir
r f
dung cùa mình va tién hành càc cóng viéc tgo thành mot su xàc làp"^
Charles Rousseau cùng chi ra ràng: "Trong mgi truàng hgp, hiéu lue cùa
quyén phàt hién chi là cung càp su khài dàu cùa mot danh nghìa hogc, theo càch
dièn dgt cùa nguài Anh, tgo nèn mdt danh nghìa ban dàu, ed nghìa là mot danh
nghìa phòi thai va chi co già tri tgm thài dù de ggt bò ngay làp tue - nhung khóng
phài là mài mài - càc tham vgng tranh dua cùa mot nuàc thù ba trén cùng mot lành
thó Dò chi là càc hành vi tugng trung ma càc quóc già thù ba tu chói khòng cóng
nhàn hi^u lue phàp ly, trù phi chùng dugc cùng co tiép theo bài mgt su chiém cu
làu dài"^ Danh nghTa nguyén thuy này phài dugc cùng ed trong mgt thdi gian hgp
ly va phài dàp ùng dugc hai ddi hdi, dd là: su khàng dinh quyén lyc Nhà nude ddi
vdi vùng lành Ihò dd; va khdng bi càc quòc già khàc tranh chàp Fuglsang viét:
"Néu luàt phàp quóc té bào dàm mot danh nghìa ban dàu cho quóc già phàt hién
nhàm dành cho quòc già dò khà nàng dugc huàng càc hiéu lue cùa vi^c phàt hi^n
dò Vi càn phài co mot khoàng thài gian nhàt dinh de xàc minh xem li^u viéc chiém
cu thàt su co thè thuc thi va ve mgt chinh tri là khà thi hay khóng, va li^u co dàng
già hay khóng va cùng càn phài co thài gian de hoàn thién viéc chiém ci'r Khoàng
thài gian chinh xàc phu thuòc vào càc yéu tò cùa tùng truàng hgp cu thè'
1 Hoàng Trong IJp, "Tranh chàp hai quàn dào Hoàng Sa - Truàng Sa va Luàt phàp qudc té", Tldd
2 Monique, "Chù quyin trén hai quàn dào Hoàng Sa va Tnràng Sa", Nxb Chinh tri quóc già, tr.59
Nguon: X.I, dà dan
3 Charles Rousseau, "Cdngphàp qudc ti", tr 162 - 164
Ngudn: X.T, dà dàn
4 Fuglsang, "Der Streit um die Insel Palmas (1931)", trang 95 Trich lai cùa FAF Von der
Heydie, "Phàt hién, sàp nhàp tugng trung va nguyén tàc thuc su trong luàt phàp quòc té",
Tap chi Luàt phàp qudc té cùa My, tr.462
Nguon: X.T, dà dan
Trang 6VifT NAM HQC - KY YÉU HQI THÀO QUÓC TÉ LÀN THlTTlT
Thù ba, Dòi tugng cùa viéc chiém hiru thuc su phài trong tình trgng dang khóng thugc chù quyén cùa bàt cu quóc già nào
Nhu da de càp trong phàn trén, trong luàt phàp quòc té, khài ni|m lành thó vd
chù cdn bao gòm cà lành thò bi bò roi (Res derelicta) - Lành Ihò bj bò rai là vùng dàt, dào trude kia da lùng dugc chiém hùu, thugc chù quyén cùa mdt qudc già nhung sau dd nhà nude chiém bum tu bd chù quyén cùa minh dòi vdi vùng lành thd
dd Trudng hgp dào Palmas là do Tày Ban Nha phàt hién tu thè ky XVI, nhung dén nàm 1666 lai rùt bd hoàn toàn va khòng quan tàm dén dào này nùa Nàm 1677, Còng ty Dòng Àn cùa Ha Lan dén chiém dào va ky mot so Hiép nghi va vàn kién vdi càc tu trudng ngudi dja phucmg Tu nàm 1795, dào Palmas do Ha Lan chiém
hùu Trgng tài Max Huber da bàc bd làp luàn ve quyén thùa ké cùa My vi "Tày Ban Nha dà tu bò càc quyèn han cùa hg trén dào Palmas truàc khi Ha Lan thiét Igp chù quyén"
G Cohen dà nhàn xét khi nghién cùu ve càc khia canh phàp ly cùa quàn dào
Manvinat: "Trong luàt quòc té, tinh trgng lành thó bi bò rai là két qua cùa hai yéu té: ve mgt vài chat là su khóng co mgt cùa chinh quyén thuc su trén lành thò dirgc xét, ve mgt tinh thàn là su chù tàm tu bó lành thó dò" Nhu vày, mudn két luàn mdt
lành thò bi tu bd phài ed dù hai yéu tò: a) Nhà nude phài chàm dùt mgi boat dòng thyc té dòi vdi lành thò, va b) Nhà nude khòng ed mdt hiéu hién nào cùa y chi khdi phyc l^i chù quyèn dói vdi lanh thd dd Thiéu mgt trong hai yéu lo này Ibi ed thè két lu|in là da ed "sy yéu duói cùa chinh quyén Nhà nude ddi vdi vùng dal dugc ndi dén" nd khdng phài là "mgt sy tu bd ty nguyèn chù quyén"l
Thù tu, Yéu té tinh thàn va vài chat luón di kèm trong chiém hù-u thuc su
Trong bàn ghi nhd nam 1909 do Chinh phù Phàp gùi Vua Italia Emmanuel III
ve vu tranh chàp dào Clipperton giùa Phàp va Méhico dà djnh nghTa: Chiém lùu
là "su nàm quyén sa hùu thuc su bài mot chinh phù dòi vài mot lành thó vó :hù vàiy dò qua dò thu dàc chù quyèn" Qua dinh nghTa dd, la ed thè thày mudn ihy
dàc chù quyén bang phuang thùc chiém hùu, qudc già phài ed bành ddng rén thuc té, sd hùu lành thò vò chù va dòng thdi phài ed y ehi chiém hùu lành the vd chù dd''
Toà àn Ihudng Iruc trong vu tranh chàp lién quan dén quy che phàp ly cùa
Ddng Greenland nhàn xét ràng: "Mot dòi hòi chù quyén dugc dira khòng phdi rén hành vi hogc mot danh nghìa rièng biét nào, nhu mot hiép iràc nhugng dia chìng han, ma dan giàn là trén mot su thuc thi lién tue quyèn lue, hàm y hai thành tò cùa viéc thuc thi dò, càn phài dugc tò rd dòi vài mòi ben: y muòn vd y chi hành dòng
1,2.3 "Xàc làp chù quyén lành thò (tiép theo)", Tldd
Trang 7NGUYÉN TÀC CHIÉM H Q U THUC SU' TRONG LUÀT QUÓC TÉ
vài tu càch qudc già co chu quyèn, vù viéc thè hién cóng khai hogc thuc thi hùu hiéu
quyén lue dò"
Thir nàm, Viéc màt nhd nude thuc hién càc hành vi chù quyén trén càc lành
thd mài phài bang càc bién phàp bòa hình, cdng khai vd khòng gap phài su phàn
ddi cùa hdt ky qudc già nào khàc
Ihirc tién cùng cho thày trong viéc giài quyét tranh chàp chù quyèn ddi vdi
dào Palmas giùa My va Ha Lan, nèu nhu viéc thuc hién chù quyén cùa Ha Lan ddi
vdi dào Palmas vàp phài su phàn dòi tu phia Tày Ban Nha hay càc nude khàc Ibi
Tda àn khd ed thè ra phàn quyét tuyén bd chù quyèn thudc ve Ha Lan Su phàn ddi
viéc càc nude thuc hién chù quyèn ddi vdi mdt vùng lành thd thè hién ràng ed
nhùng su khdng dàm bào càc yéu td theo quy djnh cùa phàp luàl de xàc djnh chù
quyèn mdt càch hgp phàp dòi vdi vùng lành thd dd
Viéc chiém hùu mdt càch hda binh ed nghTa là khdng dugc dùng vù lue hay de
doa dùng vù lue de ludc doat, xàm làn, chiém giù lành thd cùa nude khàc Mdt màt
khàc thè hién tinh boa binh cùa su chiém hùu là viéc chiém hùu phài cdng khai va
dugc du luàn duang thdi chàp nhàn
Thù sdu, Yéu tò lién tue cua viéc chiém hiru là rat càn thiét
Trong vu Palmas ngày 4/4/1928, Trgng lai Max Huber nhàn xét: "Cà trén
phuang dién thuc tè làn hgc thuyèt déu thùa nhàn ràng viéc thuc hién mdt càch lién
tyc va boa binh chù quyèn lành thd là mot danh nghTa tòt" Luàt phàp qudc té ddi
hòi thuc hién càc chùc nàng Nhà nude trén vùng lành thd chiém hùu phài mang tinh
lién tue, bdi vi su giàn doan vi^c thuc hién càc chùc nàng Nhà nude trong mdt
khoàng thdi gian dai ma khdng khdi phuc lai nd ed thè dugc coi là sy lù bd lành thd
này Tuy nhién, yéu càu ve tinh lién tue Ihudng xuyén khóng ed nghTa phài ed tinh
djnh ky déu dàn ma "khoàng càch giùa nhùng hành ddng thyc hién chù quyén ddi
vcTfi vùng lành thò dà chiém hùu ed thè khàc nhau phu thudc vào nhùng diéu kién cu
thè, ké cà vj tri cùa vùng lành thd va lình hình dàn cu d dd"
Viéc thuc hién chù quyèn mdt càch thyc sy cùa qudc già ddi vdi mdt vùng
lành thd càn dàm bào yéu tò lién tyc, khdng bi giàn doan Su giàn doan ed thè xày
ra viéc tu bd lành thò dan dén nhùng thay dòi quyét dinh dén viéc lành thd dd thudc
chù quyèn cùa nhà nude nào
1 Toà àn phàp ly thuòng trirc, CPJI Tuycn t;ip serie A/B N 53, tr.45-46
Ngudn: X.T, dà dàn
2, 3 Hoàng Trong Làp, "Tranh chàp hai quàn dào Hoàng Sa - Truàng Sa vù Luàt phàp qudc té",
Tldd
Trang 8VIÉT NAM HQC - KY YEU HQI THAO QUOC TE LAN THÙ TU
2 Àp dung nguyén tac chiem hiru thuc su trong xàc lap chii quyèn dòi vói quàn dào Hoàng Sa va Truàng Sa
Quàn dào Hoàng Sa (Paracel) va quàn dào Trudng Sa (Spratly) là hai quàn dào Idn nàm trong Bién Ddng thudc chù quyèn cùa Viét Nam Nhung hién nay Tmng Quòc tuyén bd duòmg ludi bd bao gdm gàn trgn Bién Ddng (85% dién lich) trong do ed hai quàn dào trén là vi pham chù quyén tràng trgn va day phi ly nèn Trung Qudc dà vàp phài sy phàn ùng gay gài tu nhiéu nude, nhàt là Viét Nam
Viét Nam dà tuàn thù nhùng nói dung cùa nguyèn tàc chiém hùu thuc su trong viéc khàng dinh va thuc hién chù quyèn dói vài hai quàn dào Hoàng Sa va Truàng Sa
Càn cu vào càc noi dung cùa nguyén làc chiém hùu thyc sy theo Djnh udc Berlin 1885 va Tuyén bd cùa Vi$n Phàp luàl Qudc tè Lausanne nàm 1888 cùng vdi càc nguyèn làc trong Nghj quyét 2625 cùa Hdi ddng Bào an Lién hgp qudc, càc quy djnh cùa Cdng udc Luàl Bién nàm 1982, dòi chiéu vdi trudng hgp hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa cùa Viét Nam, tu dàu thè ky XV dén cudi thè ky XIX, theo tàp quàn phàp ly phuang Tày lùc bay gid, sy xàc làp chù quyén cùa Viét Nam trén hai quàn dào này là mdt sy thàt thè hi?n bang càc hành ddng cu thè ve sy quàn ly, chi dao cùa càc Nhà nude Viét Nam duang thdi mot càch nhàt quàn, lién tue, boa binh phù hgp vdi co sd phàp ly qudc té duang thdi Sau dd, chù quyén cùa Viét Nam tiép lyc dugc khàng djnh dya trén càc ca sd phàp ly qudc té ed già tri phd bién là Tuyén bd cùa Vi^n Phàp lu^t Qudc tè Lausanne nàm 1888, Hién chuomg Lién hgp qudc va Cdng udc ve Luàt Bién nàm 1982 ma càc thành vién ky két (trong dd ed cà nhùng nude dang vi pham chù quyén cùa Viét Nam d hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa) déu phài Idn trgng'
Àp dyng nguyén tàc chiém hùu thyc sy ndi trén cùa phàp luàt qudc té vào trudng hgp hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa, càc bang chùng Ijch su va càn cu phàp ly déu cho thày ràng càc Nhà nude Viét Nam dà sd hùu thàt sy hai quàn dào này bang tram nàm qua Ndi chinh xàc là càc Nhà nude Vièl Nam trong Ijch su va cho Idi nay dà thyc Ibi chù quyèn d day il ra lù thè ky XVII khi hai quàn dào chua
he thudc chù quyén cùa bài cu nude nào Tu dd, Viét Nam dà thyc hién viéc xàc làp
va thuc thi chù quyèn cùa mình ddi vdi hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa mot càch lién lue va bòa binh"^
1, 2 "Ca sa phàp ly qudc té ve su thiét làp chù quyén lành thd tgi càc hai dào", Bào dién
tu Quàn ddi nhàn dàn Viét Nam, http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/156lll/print/ Default.aspx, QDND - Thù Ba, 02/08/2011, 21:36 (GMT+7) Theo bào Dgi Doàn Kit
Trang 9NGUYÉN TÀC CHIÉM H Q U THUC SU' TRONG LUÀT QUÓC TÉ
Càc bang chùng lich su ma Vici Nam dà thu thàp dugc rat phong phù màc dù do
hoàn cành chièn tranh lién tyc nèn nhiéu thu ijch co cùa Vici Nam dà bj màt mal,
thàt lac 1 uy nhién nhùng tu liéu con lai dén nay va chinh su van dù de khàng djnh
chù quyèn cùa Viét Nam trén hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa Mot là, càc bàn
dò Viét Nam thè ky XVII dà ggi hai quàn dào bang cài tèn Bài Cài Vàng va ghi vào
dia hai huyèn Binh San, phù Quàng Ngài Hai là nhiéu tài liéu co cùa Viét Nam
nhu Toàn tcip Thién Nam tu chi là dò thu (thè ky XVll) Phù bién tgp lue (1776),
Dgi Nam thuc /?/c (1844 - 1848), Dgi Nam nhàt théng chi (ÌS65 - 1875), càc Chàu
bàn nhà Nguyèn (1802 - 1945) déu ndi ve hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa
nhu là Bài Cài Vàng van dàm trén Bién Ddng va viéc Nhà nude cu dgi Hoàng Sa ra
khai thàc càc quàn dào này Ba là, nhiéu sàch ed, bàn dd ed cùa nude ngoài cùng
thè bién càc quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa thudc chù quyèn Viét Nam Dinh cao
nhàt cùa viéc tuyén bò va xàc làp chù quyén cùa Viét Nam trén hai quàn dào Hoàng
Sa va Trudng Sa là vào nàm 1816 khi vua Già Long sai quàn linh ra quàn dào
Hoàng Sa càm ed Viét Nam va tuyén bd chù quyén Cùng càn ndi thèm là trong mot
thdi gian khà dai ngudi Viét Nam ludn coi quàn dào Hoàng Sa va quàn dào Trudng
Sa là mot dai dào dai bang van dàm trén Bién Ddng, nèn ggi là Van Ly Trudng Sa,
hay Dai Trudng Sa, Bài Cài Vàng Trén thuc té, càc chùa Nguyén cùng nhu nhà
Nguyén sau này déu lién tyc cu ngudi ra cai quàn, khai thàc càc dào trén cà hai
quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa Nhà nude phong kién Viét Nam dà td chùc càc
dgi Hoàng Sa, Bàc Hai de thyc Ibi quyén chù quyén va khai thàc hai quàn dào Càc
thè le tuyén chgn ngudi, che dd kben Ihudng, dai ngd ddi vdi càc ddi déu dugc Nhà
nude quy djnh rd ràng Càc ddi này dugc duy tri va ho^t ddng lién tue lù thdi chùa
Nguyèn (1558 - 1783) dén nhà Tày San (1786 - 1802) va nhà Nguyèn Trièu dinh
nhà Nguyèn dà cu càc ludng Pham Quang Ành (nàm 1815), Truomg Phùc ST, Pham
Vàn Nguyèn Pham Hùu Nhàt (càc nàm 1834, 1835, 1836) ra Hoàng Sa khào sài, do
dac càc dào, khào sài, ve bàn dd, xày mièu, dyng bia'
Vua Già Long, ngudi sàng làp ddi nhà Nguyèn va càc vua ké tiép nhu Minh Mang,
Tbi^u Trj, Ty Due dà dàc biét quan tàm cùng ed chù quyén cùa nude minh ddi vdi
hai quàn dào Hoàng Sa va Trudng Sa Sau day là mdt sd sy kién ndi bài nhàr:
- Nàm 1815 vua Già Long cu Pham Quang Ành dàn ddi Hoàng Sa ra Hoàng Sa
khào sài va do dac dudng bién Viéc khào sài va do dac dd dugc tiép tue tién hành d càc
nàm sau
1 "Ca sir phàp ly qudc tè ve su thiét làp chù quyèn lành thd tgi càc hai dào" Bào dién tu Quàn ddi nhàn dàn Viét Nam.'Wéé
2 Xuàn rhành, "Nhùng chùng cu ve chù quyén cùa Viét Nam ddi vài hai quàn dào Hoàng Sa
va Tnràng Sa"
hUp://biendong.net/binh-luan/235-nhng-chng-c-v-ch-quyn-ca-vit-nam-i-vi-hai-qun-o-hoang-sa-va-trng-sa.html, 07/01/201 1 02:13
Trang 10VI^T NAM HQC - KY YÉU H Q I THÀO QUÓC TÉ LÀN THÙ TU
- Sau khi chi thj chuàn bi thuyén va vài tu nàm 1833, vua Minh Mang, lién tiép trong ba nàm 1834, 1835, 1836 eù càc ludng Truomg Phùc ST, Pham Vàn Nguyèn, Pham Hùu Nhàt ra Hoàng Sa do dac tùng dào, khào sài càc vùng bién xung quanh,
ve bàn dd va xày mièu, dyng bia chù quyén Vua Thiéu Trj dà tryc tiép phé duyéi ké boach boat dgng bang nàm cùa ddi Hoàng Sa do Bd Cdng de Irình Vua Ty Due dà phong cho nhùmg chièn sT ddi Hoàng Sa hy sinh danh hi?u "Hùng binh Trudng Sa" Òng Jean-Louis Taberl, mot linh myc ngudi Phàp dà ed ghi chép ti mi ve viéc
vua Già Long chiém hùu quàn dào Paracels (Bài Cài Vàng) nhu sau: "Paracel hogc Paracels (Bài Cài Vàng), mgc dù quàn dào này khàng cà già tri gì ngoài càc dà, bài va dà sdu làn hùa hen nhiéu bàt tién Igi han, Vua Già Long dà nghi tài viéc ma ràng lành thò cùa Ngài bang càch chiém thèm vùng dàt buon bà này Nàm 1816, Ngài dà tài day long trgng càm cà, chinh thùc chiém hiru càc dào dà này, ma khóng mgt ai tranh giành gì vài Ngài cà"
Òng J B Chaigneau, ed vàn cùa nhà vua An Nam, dà viét trong Hói ky ve nuàc Cochinchine nhu sau: "Nuàc Cochinchine ma nhà vua bay già dà lén ngài Hoàng degom xù Cochinchine va xù Dóng Kinh mgt vài dào co dàn cu khóng xa bién va quàn dào Paracels do nhirng dào nhò, ghènh va dà khòng co dàn cu hgp thành Chi tài nàm 1816, Hoàng de mài chiém hùru quàn dào này"
Dubois de Jancigny trong cudn Thè giài, lich su va mó tà càc dàn toc Nhàt, Dóng Duang, XeyLan ed viét: "Chùng tal quan sài thày ràng tu ba muai nàm tmy, quàn dào Paracel (nguài An Nam ggi là Càt Vàng), mot ma hòn tran thàt su cùa càc dào nhò, càc dà va càc bài càt day ngà vuc cùa càc nhà hàng hai va co thè dugc coi là hoang dà va vó tich su nhàt trong so càc diém cùa qua dia càu, dà drge nguài Nam Ky (Cocochine) chiém hùu Chùng tói khóng de y li^u hg co tgo nèn mot cóng trình nào trén dò khóng (nhàm muc dich, co thè, bào ve nghè cà); nhung chàc chàn ràng vua Già Long dà gàn thèm vòng hoa này vào vuang mièn cùa nguài, bài
vi Ngài dà thàn chinh tài dò chiém hùu, viéc này xày ra vào nàm 1816 khi Ngài long trgng kéo cà cùa Nam Ky (Cocochine) lén dò"
1 J.L Taberd, "Ghi chép ve dja ly Nam Ky", trong Hie Journal ofBengal, Calcutta, serie VI,
September 1837, tr 737-745
Ngudn: X.T, dà dàn
2 Tàp san Càc nguài han cu cùa lluè, so thàng 2 nàm 1923, trang 257
Ngudn: X.T, dà dàn
3 M A Dubois de Jancigny, Thi giài, lich su va md tà càc dàn tàc Nhàt, Ddng Dmmg, XeyLan,
Paris ed l-irmin Didot Freres, 1850, tr 555
Ngudn: X.T dà dàn