Qua nghiên cứu, tìm hiểu, tôi nhận thấy đến nay chưa có một công trình nghiên cứu một cách hệ thống về tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Khoa học- Đại học [r]
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
LỜI MỞ ĐẦU 11 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Error! Bookmark not defined 1.1 Một số khái niệm liên quan Error! Bookmark not defined 1.1.1 Động lực lao động và tạo động lực lao độngError! Bookmark not defined
1.1.2 Giảng viên và tạo động lực cho giảng viên Error! Bookmark not defined 1.2 Nội dung tạo động lực Error! Bookmark not defined 1.2.1 Xác định nhu cầu của người lao động Error! Bookmark not defined 1.2.2 Các biện pháp tạo động lực cho người lao độngError! Bookmark not defined
1.2.3 Các tiêu đánh giá kết quả tạo động lực lao độngError! Bookmark not defined
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực Error! Bookmark not defined 1.3.1 Các yếu tố thuộc về bản thân người lao độngError! Bookmark not defined
1.3.2 Các yếu tố thuộc về tổ chức Error! Bookmark not defined 1.3.3 Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoàiError! Bookmark not defined
1.4 Kinh nghiệm tạo động lực cho giảng viên tại một số trường đại học ở Việt Nam và
bài học rút ra cho trường Đại học Khoa học - Đại học Thái NguyênError! Bookmark not defined
1.4.1 Kinh nghiệm của trường Đại học Nông lâm – ĐHTNError! Bookmark not defined
1.4.2 Kinh nghiệm của trường Đại học Tôn Đức ThắngError! Bookmark not defined
1.4.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho trường Đại học Khoa học - ĐHTN Error! Bookmark not defined
Trang 2CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC-ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Error! Bookmark not defined
2.1 Giới thiệu về trường Đại học Khoa học-Đại học Thái Nguyên Error! Bookmark not defined
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của trường Error! Bookmark not defined 2.1.3 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 2.1.4 Đặc điểm cơ sở vật chất tại trường Error! Bookmark not defined 2.1.5 Đặc điểm đội ngũ lao động tại Trường Error! Bookmark not defined 2.1.6 Các kết quả hoạt động tại trường Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Khoa học Error! Bookmark not defined
2.2.1 Nhu cầu của giảng viên tại trường ĐHKH Error! Bookmark not defined
2.2.2 Phân tích thực trạng các biện pháp tạo động lực cho giảng viên tại Trường
Đại học Khoa học Error! Bookmark not defined 2.2.3 Đánh giá kết quả tạo động lực cho giảng viên tại trường ĐHKH Error! Bookmark not defined
2.3 Nhận xét chung về công tác tạo động lực lao động cho giảng viên của Trường
ĐHKH Error! Bookmark not defined 2.3.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân của các hạn chế Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM TẠO ĐỘNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC- ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Error! Bookmark not defined
3.1 Định hướng phát triển của trường Đại học Khoa học- Đại học Thái Nguyên đến
năm 2020 Error! Bookmark not defined
3.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại
học Khoa học- Đại học Thái Nguyên Error! Bookmark not defined
3.2.1 Xác định nhu cầu của giảng viên và mức độ ưu tiên của các nhu cầu để xây
dựng các biện pháp tạo động lực phù hợp Error! Bookmark not defined
Trang 33.2.2 Triển khai việc tạo động lực lao động cho giảng viên thành một chương trình
hành động và phối hợp chặt chẽ với tổ chức công đoàn bộ phậnError! Bookmark not defined
3.2.3 Tăng cường các kích thích vật chất Error! Bookmark not defined 3.2.4 Xây dựng hoàn thiện hệ thống đánh giá Error! Bookmark not defined
3.2.5 Tăng cường cơ hội học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho
giảng viên Error! Bookmark not defined
3.2.6 Tăng cường các biện pháp kích thích cho hoạt động nghiên cứu khoa học ở
giảng viên Error! Bookmark not defined 3.2.7 Xây dựng hệ thống cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined
3.3 Một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện tạo động lực cho giảng viên tại trường
Đại học Khoa học- Đại học Thái Nguyên Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 4DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Bảng thống kê cơ sở vật chất phục vụ cho cán bộ, sinh viên tại trường Đại
học Khoa học Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.2 Số lượng cán bộ quản lý và nhân viên hành chính, giảng viên tại trường
ĐHKH từ năm 2014-2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.3 Cơ cấu giảng viên theo bộ phận Error! Bookmark not defined Bảng 2.4 Cơ cấu giảng viên theo giới tính và độ tuổi tại trường ĐHKH Error! Bookmark not defined
Bảng 2.5 Quy mô sinh viên, học viên tại trường ĐHKH qua các năm Error! Bookmark not defined
Bảng 2.6 Số lượng tuyển sinh của trường ĐHKH qua các nămError! Bookmark not defined
Bảng 2.7 Bảng khảo sát mức độ quan trọng các nhu cầu của Giảng viên Error! Bookmark not defined
Bảng 2.8 Kết quả khảo sát nhu cầu của giảng viên tại trường ĐHKH phân theo số năm
kinh nghiệm giảng dạy Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9 Kết quả khảo sát về nhu cầu của giảng viên tại trường ĐHKH phân theo
chức vụ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.10 Kết quả khảo sát về nhu cầu của giảng viên tại trường ĐHKH phân theo
trình độ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.11 Bảng tiêu chí đánh giá, xếp loại công A, B, C, D đối với giảng viên, giáo
viên thực hành Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.12 Bảng phân loại công A, B, C, D và hệ số thu nhập tăng thêm tại trường
ĐHKH Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.13 Lương bình quân của giảng viên tại trường đại học Khoa học phân theo
trình độ và chức vụ năm 2016 Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.14 Bảng lương bình quân cho giảng viên tại trường ĐHKH năm 2014-2016
Error! Bookmark not defined.
Trang 6Bảng 2.15 Bảng thống kê số giờ và số tiền thừa giờ của giảng viên theo khoa tại
trường Đại học Khoa học năm 2016 Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.16 Mức chi các khoản tiền cho CBVC trong nhà trường các ngày lễ, tết, ngày
truyền thống, hỗ trợ khác đối với CBVC Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.17 Kết quả khảo sát mức độ công bằng trong thu nhập của giảng viên tại trường
ĐHKH Error! Bookmark not defined Bảng 2.18 Kết quả điều tra về sự công bằng trong tuyển dụng tại trường ĐHKH Error! Bookmark not defined
Bảng 2.19 Kết quả điều tra về sự công bằng trong cơ hội thăng tiến, phát triển Error! Bookmark not defined
Bảng 2.20 Kết quả điều tra về sự công bằng trong mối quan hê đồng nghiệp Error! Bookmark not defined
Bảng 2.21 Kết quả điều tra về sự công bằng của lãnh đạo trực tiếpError! Bookmark not defined
Bảng 2.22 Số lượng giảng viên của Trường chuyển công tác giai đoạn 2014 - 2016
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.23 Bảng điểm điều tra động lực làm việc của giảng viên trường Đại học Khoa
học Error! Bookmark not defined Bảng 3.1: Bảng hỏi xác định mức độ quan trọng về nhu cầu của giảng viên Error! Bookmark not defined
Bảng 3.2: Phiếu đánh giá giờ giảng Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Cơ cấu giảng viên theo trình độ, chức danh tại trường ĐHKH Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.2 Mức độ làm hài lòng làm việc tại trường Đại học Khoa học của giảng
viên Error! Bookmark not defined
Trang 7Biểu đồ 2.3 Nguyên nhân giảng viên không hài lòng khi làm việc tại trường Đại
học Khoa học Error! Bookmark not defined
Hình 1.1: Tháp nhu cầu Maslow Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy trường Đại học Khoa học - ĐHTN Error! Bookmark not defined
Trang 8Tr-êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n
Trang 9i
1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
Nhân lực là một trong những nhân tố quan trọng, quyết định sự phát triển kinh tế- xã hội Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, một quốc gia muốn phát triển, muốn cạnh tranh được với các quốc gia khác cần phải có một đội ngũ nhân lực chất lượng cao làm việc năng suất và hiệu quả
Trong bối cảnh hiện nay, giáo dục đại học đang là lĩnh vực được quan tâm hàng đầu, đây là nguồn cung cấp cho đất nước những nhân lực có trình độ Do vậy, lĩnh vực giáo dục đại học luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm và có những chính sách đặc biệt Một trong những yếu tố then chốt, quyết định sự thành công của một trường Đại học, đó chính là giảng viên
Năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1901/QĐ-TTg về việc thành lập trường Đại học Khoa học trực thuộc Đại học Thái Nguyên trên cơ sở khoa Khoa học Tự nhiên và Xã hội Trường ĐHKH là tuy là một trường mới thành lập, nhưng trường có một đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn khá cao, nhất là các giảng viên trong ngành khoa học tự nhiên Tuy nhiên, do đặc thù trường đóng trên địa bàn miền núi, còn khó khăn về vật chất, tuyển sinh khó khăn, nên các chế
độ chính sách cho giảng viên còn hạn chế, điều này tác động đến động lực làm việc của các giảng viên, yếu tố quyết định năng suất và hiệu quả làm việc Do vậy, tạo động lực cho giảng viên tại trường là vấn rất cần được quan tâm, là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường nhằm xây dựng được một đội ngũ giảng viên chất lượng làm việc năng suất và hiệu quả trong công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học, gắn bó lâu dài với nhà trường
Là một nhân viên của trường Đại học Khoa học, xuất phát từ yêu cầu thực tế
trên tôi đã lựa chọn đề tài: “Tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Khoa
học- Đại học Thái Nguyên” làm luận văn thạc sỹ, với mong muốn luận văn này có thể
đóng góp ý kiến vào việc tạo động lực cho giảng viên tại trường trong tình hình mới
2 Mục tiêu nghiên cứu
Các mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
- Một là, hệ thống hóa lí luận cơ bản về tạo động lực cho giảng viên trong
Trang 103 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Tạo động lực cho giảng viên tại trường
ĐHKH-ĐHTN
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Khách thể nghiên cứu: Giảng viên trong trường ĐHKH-ĐHTN
+ Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu lý luận, thực trạng về tạo động lực cho giảng viên: Tạo động lực thông qua kích thích vật chất và tinh thần, các ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong công tác tạo động lực tại trường,
để tìm ra các giải pháp hoàn thiện tạo động lực cho giảng viên tại trường ĐHTN
ĐHKH-+ Về không gian: Trường Đại học Khoa học- Đại học Thái Nguyên
+ Về thời gian: Sử dụng số từ năm 2014-2016 để phân tích, đánh giá thực trạng tạo động lực cho giảng viên của trường, từ đó đưa ra giải pháp cho công tác tạo động lực từ nay đến năm 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sẽ hệ thống những cơ sở lý thuyết về tạo động lực và những số liệu thực tế về giảng viên tại trường ĐHKH-ĐHTN, tiến hành điều tra thực tế bằng bảng hỏi, nhằm phân tích thực trạng tạo động lực cho giảng viên tại trường, tìm ra những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế của việc tạo động lực Từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp cho vấn đề tạo động lực cho giảng viên tại trường
Dữ liệu thứ cấp:
+ Các văn bản hành chính, bộ luật, điều luật, nghị định của Quốc hôị, Chính phủ ban hành với viên chức giảng viên và tạo động lực cho viên chức giảng viên
Trang 11iii
+ Tài liệu nội bộ: Báo cáo tổng kết, các thống kê của Nhà trường và các bộ phận liên quan (Phòng Hành chính - tổ chức, Phòng Kế hoạch - Tài chính, Các khoa, bộ môn…) về tạo động lực cho giảng viên tại trường
- Dữ liệu sơ cấp:
+ Nội dung nghiên cứu: Sự đánh giá của các cán bộ, giảng viên đối tạo động lực cho giảng viên tại trường và những yêu cầu của họ đối với hoạt động tạo động lực này
+ Đối tượng khảo sát, điều tra: Cán bộ quản lý, giảng viên tại trường ĐHTN
+ Công cụ thực hiện: Nghiên cứu định lượng sử dụng phiếu điều tra được xây dựng dưới dạng bảng hỏi về tạo động lực cho giảng viên tại trường Số lượng giảng viên tại trường hiện này là 238 giảng viên, số phiếu điều tra được phát ra là 150, trong đó 18 giảng viên có chức vụ quản lý, số phiếu hợp lệ thu về là 112, số phiếu
của giảng viên có chức vụ quản lý là 15, giảng viên là 97 (phụ lục 01)
+ Thời gian khảo sát: Tác giả tiến hành khảo sát vào thời điểm tháng 5/2017 + Phương pháp tiến hành khảo sát: Tác giả thực hiện khảo sát bằng việc phát phiếu khảo sát trực tiếp đến các giảng viên trong trường
+ Phương pháp xử lý số liệu: Các dữ liệu định lượng thu thập được từ các phiếu điều tra, lựa chọn các phiếu điều tra hợp lệ, thống kê, phân tích các kết quả trên phần mềm excel
5 Những kết quả đạt đƣợc của luận văn
- Hệ thống hóa được cơ sở lý luận về động lực lao động và các biện pháp tạo động lực lao động trong các tổ chức nói chung, làm tiền đề để nghiên cứu thực trạng
về vấn đề tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Khoa học
- Phân tích được thực trạng tạo động lực lao động cho giảng viên trường Đại học Khoa học Từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của các hạn chế để làm cơ sở đề xuất các giải pháp phù hợp để việc tạo động lực tại trường hiệu quả hơn
- Từ thực trạng phân tích đưa ra được một số giải pháp phù hợp với định hướng phát triển của trường, nhằm hoàn thiện tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Khoa học
Trang 12iv
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.1 Một số khái niệm liên quan
“Tóm lại động lực lao động là sự nỗ lực, cố gắng từ chính bản thân mỗi người lao động mà ra Cho nên mục tiêu của các nhà quản lý là phải tạo ra động lực
để người lao động có thể làm việc hiệu quả cao nhất phục vụ cho tổ chức.Để có được động lực cho người lao động làm việc thì phải tìm cách tạo ra được động lực đó.”
“Tạo động lực lao động là hệ thống các chính sách, các biện pháp các thủ
thuật quản lý tác động đến người lao động nhằm làm cho người lao động có được động lực để làm việc.”
Tạo động lực cho người lao động là quá trình phức tạp Xét dưới góc độ quản lý thì đó là tác động của nhà quản lý làm nảy sinh động lực trong cá nhân người lao động
1.2 Một số học thuyết về tạo động lực
Có nhiều học thuyết về động lực trong lao động cho thấy có nhiều cách tiếp cận khác nhau về động lực Tuy nhiên, tất cả các học thuyết đó đều có một kết luận chung là việc tăng cường động lực với người lao động sẽ dẫn đến nâng cao thành tích lao động và các thắng lợi lớn hơn của tổ chức Trong phạm vi luận văn này, tác giả lựa chọn hai học thuyết nổi tiếng: Học thuyết của Maslow về hệ thống nhu cầu
và học thuyết công bằng của Adams
Trang 13v
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC-ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Trường Đại học Khoa học thành lập năm 2002, sau 15 năm hình thành và phát triển trường đã và đang từng bước hoàn thành các mục tiêu đề ra thuộc Kế hoạch phát triển chiến lược trung hạn của Nhà trường Hiện trường đang đào tạo 20 ngành đào tạo bậc đại học, 06 chuyên ngành thạc sĩ và 03 chuyên ngành Tiến sĩ với quy mô hơn 6.000 học viên, sinh viên
Các biện pháp tạo động lực mà trường ĐHKH đã áp dụng cho giảng viên tại trường là: Các kích biện pháp tạo động lực thông qua các kích thích bằng vật chất,
và các kích biện pháp tạo động lực thông qua các kích thích bằng tinh thần Trong
đó, nổi bật là tiền lương và thu nhập của giảng viên tại trường, ngoài việc áp dụng thang bảng lương chung theo quy định của Nhà nước, trường ĐHKH còn trả cho giảng viên một khoản thu nhập tăng thêm
Qua điều tra khảo sát về tạo động lực cho giảng viên tại trường và thực trạng công tác tạo động lực tại trường ĐHKH, tác giả luận văn đưa ra nhưng ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế như sau:
Ưu điểm:
Lãnh đạo Nhà trường, lãnh đạo các Phòng, Ban và Khoa trong Trường đã có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác tạo động lực lao động cho giảng viên đồng thời đều đã triển khai công tác này trong đơn vị mình
- Việc trả lương, trả thưởng và các phúc lợi cho giảng viên của Trường về cơ bản đã đảm bảo được tính cạnh tranh so với trường khác trong khu vực, do có nguồn thu học phí nên nhà trường ngoài lương còn bổ sung thêm lương thu nhập tăng thêm cho giảng viên
- Việc thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp và các phúc lợi cho giảng viên của Nhà trường đã đảm bảo tuân thủ đúng các quy định của pháp luật
- Nhà trường có chê độ khen thưởng tạo kích thích lao động cho giảng viên
- Đầu năm 2013, Nhà trường đã xây dựng và đưa vào thực hiện Quy định