Trong Chương 1, tác giả đã trình bày 6 nội dung chính: những vấn đề lý luận về quản trị dự án ODA, tầm quan trọng của quản trị dự án ODA trong lĩnh vực thoát nước, các công cụ[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trong những năm gần đây, thủ đô Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác đã tập trung đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng đô thị bằng nguồn vốn ngân sách và vốn vay ODA của các nhà tài trợ Trong lĩnh vực thoát nước, Hà Nội đã đầu tư các dự án ODA lớn như dự án Thoát nước nhằm cải thiện môi trường Hà Nội-giai đoạn 1, dự án Thoát nước nhằm cải thiện môi trường Hà Nội-Dự án II và nhiều dự án khác Để thực hiện các
dự án này, Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội, trước đây là Ban quản lý dự án Công trình Giao thông Công chính được thành lập năm 1995 và được giao nhiệm vụ thay mặt chủ đầu tư quản trị dự án Với những dự án quy mô lớn, phức tạp như vậy, Ban quản lý
dự án đóng vai trò rất quan trọng, quyết định đến sự thành công của dự án Do vậy, việc tăng cường quản trị dự án đầu tư đặc biệt là các dự án ODA là rất cần thiết Tuy nhiên, sau khi dự án Thoát nước Hà Nội giai đoạn 1 kết thúc, tình trạng ngập úng tại Hà Nội vẫn diễn ra trong mùa mưa đặc biệt là mùa mưa năm 2008 với rất nhiều điểm ngập úng cục
bộ và ngập sâu Điều này khiến nhiều người hoài nghi về chất lượng dự án, cũng như hiệu quả của việc sử dụng vốn vay ODA Xuất phát từ thực tế đó, tác giả đã lựa chọn đề
tài “Tăng cường quản trị các dự án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội”
Mục đích nghiên cứu của đề tài là hệ thống hóa lý luận về quản trị dự án ODA và tầm quan trọng của quản trị dự án ODA Trên cơ sở đó, đánh giá thực trạng quản trị các
dự án ODA của BQLDA Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012 và có so sánh với thực trạng quản trị dự án ODA giai đoạn 1995-2005, để phát hiện các tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế và đề xuất định hướng, một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường quản trị các dự án ODA giai đoạn 2013-2020
Đề tài được thực hiện dựa trên đối tượng nghiên cứu là hoạt động quản trị các dự
án ODA của Ban Quản lý dự án Thoát nước Hà Nội Đề tài nghiên cứu tập trung chính vào nghiên cứu giai đoạn thực hiện dự án đầu tư với giác độ nghiên cứu quản lý ở tầm vi
mô Để thực hiện đề tài này, tác giả đã sử dụng phương pháp thống kê trong thu thập và
xử lý thông tin, phân tích và luận giải, đánh giá
Trang 2Kết cấu của đề tài được chia thành 3 chương
Chương 1 trình bày lý luận chung về quản trị dự án ODA và tầm quan trọng của quản trị dự án ODA Mục tiêu của Chương 1 là xây dựng khung lý thuyết để làm cơ sở cho việc phân tích, đánh giá thực trạng quản trị các dự án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội ở Chương 2 Trong Chương 1, tác giả đã trình bày 6 nội dung chính: những vấn đề lý luận về quản trị dự án ODA, tầm quan trọng của quản trị dự án ODA trong lĩnh vực thoát nước, các công cụ quản trị dự án ODA, các chỉ tiêu đánh giá quản trị
dự án ODA, các nhân tố tác động đến quản trị dự án ODA và bài học kinh nghiệm rút ra
từ dự án Thoát nước nhằm cải thiện môi trường Hà Nội giai đoạn 1 Qua nội dung của chương 1, có thể hiểu những vấn đề lý luận chung về quản trị dự án ODA như khái niệm ODA, đặc điểm của ODA, các cách phân loại ODA, dự án ODA, đặc điểm của dự án ODA, khái niệm quản trị dự án ODA, yêu cầu của quản trị dự án ODA, các chủ thể tham gia quản trị dự án ODA, mô hình quản trị dự án ODA, nội dung quản trị dự án ODA và chu trình thực hiện dự án ODA Hơn nữa, qua nghiên cứu, tìm hiểu, có thể thấy ODA đã
có rất nhiều đóng góp đối với Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đối với sự phát triển của lĩnh vực thoát nước Ban quản lý dự án quản trị dự án thông qua các công cụ quản trị dự án ODA gồm công cụ quản trị vĩ mô và các công cụ quản trị hành chính, kinh
tế và giáo dục Để phân tích đánh giá kết quả quản trị dự án của BQLDA, tác giả đã đưa
ra các chỉ tiêu đánh giá bao gồm các chỉ tiêu định lượng như chỉ tiêu tiến độ, chỉ tiêu chi phí, chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu an toàn, vệ sinh môi trường, số lần trục trặc trong quá trình thực hiện và một chỉ tiêu định tính là độ thỏa mãn của người thụ hưởng Sau đó tác giả trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị dự án ODA của Ban quản lý dự án Trong phần này, tác giả phân tích dựa trên 2 nhóm nhân tố là nhóm nhân tố bên trong của BQLDA như vị trí, chức năng của Ban quản lý dự án, cơ cấu tổ chức của BQLDA, năng lực của nhà quản trị và đội ngũ nhân viên và nhóm nhân tố bên ngoài của BQLDA như các nhân tố thuộc các môi trường luật pháp, môi trường kinh tế, môi trường tự nhiên, môi trường văn hóa-xã hội và môi trường công nghệ tác động đến hoạt động quản trị dự án ODA của Ban quản lý dự án giai đoạn 2006-2012 Khung lý thuyết ở chương 1 là cơ sở
để phân tích thực trạng quản trị các dự án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà
Trang 3Nội giai đoạn 2006-2012
Chương 2 trình bày thực trạng quản trị các dự án ODA của Ban quản lý dự án
Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012 Để hiểu về thực trạng quản trị các dự án ODA
của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội, trước hết tác giả trình bày tổng quan về BQLDA Thoát nước Hà Nội và tổng quan về các dự án ODA của BQLDA Thoát nước
Hà Nội BQLDA Thoát nước Hà Nội trước đây là BQLDA Công trình Giao thông Công Chính Hà Nội trực thuộc Sở Giao thông Công chính Hà Nội được thành lập từ 1995 Năm 2008, BQLDA Công trình Giao thông Công Chính Hà Nội được đổi tên thành BQLDA Thoát nước Hà Nội và được chuyển giao từ Sở Giao thông Công chính Hà Nội sang Sở Xây Dựng Hà Nội Cơ cấu tổ chức của BQLDA gồm 1 Giám đốc, 3 Phó giám đốc và 6 phòng ban chức năng Kể từ khi thành lập đến nay, BQLDA Thoát nước Hà Nội quản trị 3 dự án ODA đó là dự án Thoát nước nhằm cải thiện môi trường Hà Nội-giai đoạn 1, dự án Thoát nước Hà Nội nhằm cải thiện môi trường Hà Nội-Dự án II và dự án nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn Yên Xá
Tiếp đến, để hiểu về hoạt động quản trị dự án ODA của BQLDA Thoát nước Hà Nội chịu tác động của những nhân tố nào? Những nhân tố đó tác động theo hướng thuận lợi hay bất lợi? Tác giả đã phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản trị các dự
án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012 Trong các nhân
tố thuộc nhóm nhân tố bên trong và nhóm nhân tố bên ngoài của BQLDA Thoát nước Hà Nội, nhân tố đặc điểm đặc thù của dự án thoát nước, tốc độ đô thị hóa nhanh và năng lực của Nhà thầu là những nhân tố tác động bất lợi đến quản trị dự án ODA Còn lại các nhân
tố khác như đội ngũ nhân viên, năng lực quản trị, cơ cấu tổ chức quản lý, suy thoát kinh
tế, các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất, tỷ giá VND/JPY đều có cả tác động thuận lợi và tác động bất lợi đối với quản trị dự án ODA của BQLDA Thoát nước Hà Nội Ngoài ra, tác giả cũng trình bày phần cơ sở pháp lý của quản trị dự án ODA để làm nổi bật những điểm khác nhau giữa quy định của Việt Nam và thông lệ quốc tế (hướng dẫn của Nhà tài trơ JICA) về đấu thấu Trong phần này, có hai điểm khác biệt lớn được tác giả trình bày đó là quy định về ưu đãi nhà thầu trong nước và về thực hiện hợp đồng theo thông lệ quốc tế và theo quy định của Việt Nam đối với việc lập dự toán cho công
Trang 4tác điều chỉnh, phát sinh
Phần nội dung quan trọng tiếp theo của Chương 2 đó là phần phân tích thực trạng quản trị dự án ODA của BQLDA Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012 Tác giả phân tích những nội dung quản trị mà BQLDA Thoát nước Hà Nội đã thực hiện đó là lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, phối hợp và kiểm soát thực hiện dự án Đối với mỗi nội dung
đó, tác giả đã phân tích dựa trên một ví dụ cụ thể Sau đó, luận văn cũng trình bày các công cụ quản trị dự án mà BQLDA Thoát nước Hà Nội đã sử dụng để quản trị các dự án ODA đồng thời phân tích các kết quả thực hiện các chỉ tiêu đánh giá việc quản trị dự án ODA của BQLDA Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012 Trong các chỉ tiêu đánh giá, hầu hết các chỉ tiêu đều đạt ở mức khá là chỉ tiêu độ thỏa mãn của người thụ hưởng, chỉ tiêu an toàn và vệ sinh môi trường, chỉ tiêu tốt là chỉ tiêu chất lượng và chỉ tiêu chưa tốt
là chỉ tiêu tiến độ, chỉ tiêu chi phí trong đó chỉ tiêu tiến độ là chỉ tiêu kém nhất và số lần trục trặc rất lớn cho thấy công tác quản trị của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội gặp nhiều khó khăn cũng như có một số yếu kém trong công tác quản trị dự án.Từ việc phân tích thực trạng quản trị các dự án ODA của BQLDA Thoát nước Hà Nội, tác giả chỉ các
ưu điểm, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế đó
Những ưu điểm của hoạt động quản trị các dự án ODA của Ban Quản lý dự án
Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012 đó là: Thứ nhất, nhìn chung, BQLDA Thoát nước Hà Nội đã thực hiện đầy đủ các công việc của quản trị dự án Thứ hai, về cơ bản,
chất lượng thực hiện các công việc của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội giai đoạn
2006-2012 là tương đối tốt Thứ ba, BQLDA Thoát nước Hà Nội thường xuyên áp dụng
đa dạng các công cụ quản trị dự án trong quá trình thực hiện dự án thoát nước Thứ tư,
một số công cụ quản trị dự án được áp dụng khá phù hợp Công cụ quản trị vĩ mô, công
cụ hành chính là những công cụ quản trị dự án đã được áp dụng khá tốt, linh hoạt góp
phần đáng kể vào kết quả đạt được chỉ tiêu chất lượng Thứ năm, trong số các chỉ tiêu
được sử dụng để đánh giá dự án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội, chỉ tiêu
chất lượng là đạt mức cao nhất Thứ sáu, tất cả các chức năng quản trị đã được thực hiện
đầy đủ và trong số những chức năng đó, tổ chức thực hiện dự án là chức năng mà Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội được thực hiện tốt nhất
Trang 5Bên cạnh những ưu điểm trên, Ban Quản lý dự án Thoát nước Hà Nội giai đoạn
2006 -2012 có 4 tồn tại, hạn chế của hoạt động quản trị các dự án ODA, đó là thứ nhất,
một số công cụ như sau: quản trị dự án được BQLDA Thoát nước Hà Nội áp dụng nhưng
chưa hiệu quả: công cụ kinh tế Thứ hai, trong số các chỉ tiêu được đánh giá, chỉ tiêu
đánh giá dự án ODA mà Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội đạt mức thấp nhất là chỉ
tiêu tiến độ Thứ ba, trong tất cả những chức năng được thực hiện, chức năng mà
BQLDA Thoát nước Hà Nội thực hiện chưa tốt là chức năng lập kế hoạch và kiểm soát
thực hiện dự án Thứ tư, tuy BQLDA Thoát nước Hà Nội đã chủ động phối hợp với các
bên tham gia dự án cũng như có sự phối hợp khá chặt chẽ giữa các phòng ban, việc phối hợp thực hiện các bước, các giai đoạn trong dự án về cơ bản chưa tốt
Những tồn tại, hạn chế đó là do nhiều nguyên nhân, có cả nguyên nhân bên trong
và nguyên nhân bên ngoài của BQLDA Thoát nước Hà Nội Các nguyên nhân bên trong
của BQLDA Thoát nước Hà Nội đó là: Thứ nhất, cơ cấu tổ chức quản lý của BQLDA còn chưa phù hợp với những điều kiện khách quan đang thay đổi nhanh chóng Thứ hai,
số lượng nhân viên còn thiếu và chưa thu hút được nguồn nhân lực có kinh nghiệm và trình độ cao về quản trị dự án, đặc biệt là cần cán bộ nhiều kinh nghiệm trong công tác
GPMB Thứ ba, do các đặc điểm đặc thù của dự án thoát nước Các nguyên nhân bên ngoài của BQLDA Thoát nước Hà Nội đó là Thứ nhất, hệ thống pháp lý còn mâu thuẫn
và bất cập đặc biệt là cơ chế, chính sách về GPMB Thứ hai, thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp và kéo dài Thứ ba, phối hợp của các bên tham gia dự án còn chậm và thụ động
Việc phân tích, đánh giá thực trạng đã nêu là cơ sở khoa học để tác giả đưa ra các giải pháp và kiến nghị ở Chương 3
Trong nội dung chương 3, tác giả trình bày các nội dung chính như xu hướng và triển vọng thu hút vốn ODA đến năm 2020, các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản trị dự
án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội, một số giải pháp, kiến nghị tăng cường quản trị các dự án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội đến năm 2020
Căn cứ trên những tồn tại và nguyên nhân của các tồn tại được phân tích và đánh giá trong Chương 2, tác giả đưa ra một số giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế Các giải pháp này được chia thành nhóm giải pháp ngắn hạn và nhóm giải pháp trung và dài
Trang 6hạn Để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong ngắn hạn, tác giả đề xuất một số giải
pháp sau: Một là, ứng dụng công nghệ trong công tác quản trị dự án trong đó cần ứng
dụng công nghệ thông tin trong quản trị thông tin và ứng dụng các công nghệ, kỹ thuật
thi công mới; Hai là, cải thiện tiến độ thực hiện; Ba là đổi mới hoạt động lập kế hoạch;
Bốn là đổi mới hoạt động kiểm soát Để khắc phục các tồn tại trong trung hạn và dài hạn,
tác giả đề xuất các giải pháp sau: Thứ nhất, tổ chức lại cơ cấu tổ chức của BQLDA Thoát nước Hà Nội; Thứ hai, thu hút và sử dụng nhân tài thông qua các giải pháp cụ thể là đổi mới phương pháp tuyển dụng, nâng cao trình độ và kinh nghiệm của nguồn nhân lực; Thứ
ba, tăng cường quản trị các công việc, công trình chịu tác động lớn do những đặc điểm
đặc thù của dự án thoát nước
Bên cạnh những giải pháp đã trình bày, luận văn đề xuất một số kiến nghị đối với các cơ quan có thẩm quyền như Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội, Sở xây dựng Hà Nội và UBND các quận/huyện, phường/xã Trong phần này, tác giả đề xuất kiến nghị đối với Chính Phủ về việc hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hồi đất, đền bù và GPMB, quy định về đấu thầu cũng như cải cách các thủ tục hành chính Đối với UBND Thành phố Hà Nội, tác giả kiến nghị cần kịp thời ban hành các công bố giá vật liệu, định mức xây dựng đặc biệt là đối với những công việc sử dụng công nghệ tiên tiến để làm cơ sở cho việc lập
dự toán Đối với Sở Xây dựng Hà Nội, tác giả kiến nghị tăng cường đào tạo cho đội ngũ nhân sự của BQLDA Thoát nước Hà Nội cũng như các cán bộ phòng ban của SXD Hà Nội, kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động quản trị của BQLDA Thoát nước Hà Nội, tăng tính chủ động phối hợp cũng như thực hiện các thông lệ quốc tế về thực hiện hợp đồng Đối với UBND các quận, huyện, phường, xã, cần tăng cường phối hợp với BQLDA Thoát nước Hà Nội trong giải quyết các khó khăn, vướng mắc về GPMB, tăng cường thực hiện các biện pháp tuyên truyền thông tin về dự án tới người dân, phối hợp trong việc kết nối các công trình hạ tầng do địa phương thực hiện
Sau quá trình nghiên cứu, luận văn đã có một số đóng góp Về cơ sở khoa học, luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản trị dự án ODA và tầm quan trọng của quản trị dự án ODA Về cơ sở thực tiễn, luận văn đã phân tích, đánh giá thực trạng quản trị các dự án ODA của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội giai đoạn 2006-2012
Trang 7và phát hiện những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế đó Trên
cơ sở những lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất các giải pháp ngắn hạn, trung và dài hạn phù hợp với thực trạng của Ban quản lý dự án Thoát nước Hà Nội đồng thời đưa ra một số kiến nghị đối với các cơ quan có thẩm quyền có liên quan
Trong quá trình thực hiện luận văn, dù đã cố gắng nỗ lực hết sức nhưng do thời gian, kiến thức và kinh nghiệm hạn chế, các số liệu trong luận văn chưa hoàn toàn đầy đủ nên chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được nhận xét, góp ý của các thầy cô giáo, đồng nghiệp và những người quan tâm đến quản trị dự án ODA để luận văn được hoàn thiện hơn và có những đóng góp thiết thực hơn