=> trong điều kiện quá trình hút nước được ít và thoát hợ nước nhiều thì cây rụng lá để giảm bớt quá trình THN Câu 10: Trình bày cấu tạo tế bào lỗ khí phù hợp với chức năng của nó?. T[r]
Trang 1CÂU HỎI PHẦN CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT
Chuyên đề 1: Trao đổi nước và hút khoáng Câu 1: Trình bày đặc điểm của bộ rễ liên quan đến chức năng hút nước và hút khoáng?
TL:
Đặc điểm bộ rễ liên quan đến chức năng hút nước và hút khoáng:
- Rễ có khả năng đâm sâu, lan rộng
- Có khả năng hướng hoá và hướng nước
- Sinh trưởng liên tục
- Trên bề mặt rễ có rất nhiều tế bào biểu bì biến đổi thành các tế bào lông hút
Câu 2 (đề HSG 2009 – 2010):
a Lông hút có đặc điểm cấu tạo như thế nào phù hợp với chức năng hút nước?
b Số lượng lông hút thay đổi trong điều kiện nào?
TL:
b
*Cấu tạo lông hút phù hợp với chức năng hút nước:
- Thành TB mỏng, không thấm cutin -> dễ thấm nước………
- Không bào trung tâm lớn -> tạo áp suất thẩm thấu cao………
- Có nhiều ti thể -> hoạt động hô hấp mạnh -> áp suất thẩm thấu lớn…
* Số lượng lông hút thay đổi khi:
Môi trường quá ưu trương, quá axit (chua), thiếu oxi………
0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 3: Tại sao nước được vận chuyển theo một chiều từ đất lên cây?
TL:
- Do các TB ở cạnh nhau có ASTT khác nhau
- Do quá trình thoát hơi nước ở lá liên tục diễn ra làm ASTT tăng dần từ ngoài vào trong, từ rễ lên lá => Nước được vận chuyển theo một chiều
Câu 4: Trình bày các con đường hấp thụ nước ở rễ? Đặc điểm của chúng? Vai trò của vòng đai Caspari
TL:
* 2 con đường:
+ Con đường thành TB - gian bào: nước từ đất vào lông hút => gian bào của các tế bào nhu mô vỏ => đai Caspari => trung trụ => mạch gỗ
+ Con đường tế bào chất (Qua CNS - không bào): nước từ đất vào lông hút => CNS và không bào của các tế bào nhu mô vỏ => trung trụ => mạch gỗ
* Đặc điểm:
+ Ít đi qua phần sống của TB + Đi qua phần sống của tế bào
+ Không chịu cản trở của CNS + Qua CNS => cản trở sự di chuyền của nươc và
chất khoáng
+ Khi đi đến thành TB nội bì bị vòng đai Caspari cản trở
=> nước đi vào trong TB nội bì
+ Không bị cản trở bởi đai Caspari
* Vai trò vòng đai Caspari: đai này nằm ở phần nội bì của rễ, kiểm soát và điều chỉnh lượng nước, kiểm tra
các chất khoáng hoà tan
Câu 4’(đề HSG 2008 - 2009): Cho các thành phần sau đây: Lông hút, đai Caspari, tế bào nhu mô vỏ, tế bào trụ bì, tế bào nội bì, gian bào Hãy mô tả 2 con đường đi của nước và các chất khoáng hoà tan trong nước từ đất tới mạch gỗ của cây?
TL:
- Con đường tế bào chất: Nước và các chất khoáng hoà tan trong nước từ đất => lông hút => tế bào nhu mô
vỏ => tế bào nội bì => tế bào trụ bì => mạch gỗ
- Con đường gian bào: Nước và các chất khoáng hoà tan trong nước từ đất => lông hút => gian bào => đai
Caspari => tế bào nội bì => tế bào trụ bì => mạch gỗ
Trang 2Câu 5 (đề HSG 2009 – 2010): Giải thích vì sao cây trên cạn ngập úng lâu sẽ chết?
TL: Vì: Khi bị ngập úng -> rễ cây thiếu oxi-> ảnh hưởng đến hô hấp của rễ -> tích luỹ các chất độc hại đối với
tế bào và làm cho lông hút chết, không hình thành lông hút mới-> cây không hút nước -> cây chết
Câu 6: Trình bày khái niệm áp suất rễ? Giải thích tại sao áp suất rễ thường được quan sát ở cây bụi thấp?
TL:
Áp suất rễ: lực đẩy nước từ rễ lên thân
Áp suất rễ thường quan sát ở cây bụi thấp vì:
+ Áp suất rễ: không lớn
+ Cây bụi thấp: Do chiều cao thân ngắn, mọc thấp gần mặt đất, không khí dễ bão hòa (trong điều kiện ẩm ướt)
áp suất rễ đủ mạnh để đẩy nước từ rễ lên lá => nên trong điều kiện môi trường bão hoà hơi nước thì áp suất rễ đẩy nước lên thân gây hiện tượng ứ giọt hoặc rỉ nhựa
Câu 7:
Các bằng chứng về khả năng hút và đẩy nước một cách chủ động của hệ rễ ntn?
Trong canh tác để cây hút nước dễ dàng cần chú ý những biện pháp kỹ thuật nào?
TL: *Bằng chứng về khả năng hút và đẩy nước chủ động của hệ rễ:
+ Hiện tượng rỉ nhựa: Cắt ngang thân cây gần mặt đất, một thời gian sau ở mặt cắt rỉ ra các giọt nhựa; chứng tỏ rễ đã hút và đẩy nước chủ động
+ Hiện tượng ứ giọt: úp chuông thuỷ tinh lên cây nguyên vẹn sau khi tưới đủ nước, một thời gian sau, ở mép lá xuất hiện các giọt nước Sự thoát hơi nước bị ức chế, nước tiết ra thành giọt ở mép lá qua các lỗ khí chứng tỏ cây hút và đẩy nước chủ động
* Biện pháp kỹ thuật để cây hút nước dễ dàng:
Làm cỏ, sục bùn, xới đất kĩ để cây hô hấp tốt tạo điều kiện cho quá trình hút nước chủ động
Câu 8: Con đường vận chuyển nước, chất khoáng hoà tan và chất hữu cơ trong cây? Động lực vận chuyển của các con đường đó?
Nội dung Nước và chất khoáng hoà tan Chất hữu cơ
Con đường vận
chuyển:
chủ yếu bằng con đường qua mạch gỗ, tuy nhiên nước có thể vận chuyển từ trên xuống theo mạch rây hoặc vận chuyển ngang từ mạch gỗ sang mạch rây hoặc ngược lại
theo dòng mạch rây
Động lực vận
chuyển:
Lực đẩy của rễ (áp suất rễ), lực hút của lá (do thoát hơi nước) và lực trung gian (lực liên kết giữa các phân tử nước và lực bám giữa các phân tử nước với thành mạch dẫn )
Sự chênh lệch ASTT giữa cơ quan nguồn (nơi saccarozo được tạo thành) có ASTT cao và cơ quan chứa (nơi saccarozo được sử dụng hay dự trữ) có ASTT thấp
Câu 9: Trình bày cấu tạo lá phù hợp với chức năng thoát hơi nước?
- Bề mặt ngoài lá bao phủ bới lớp TB biểu bì
- Các TB biểu bì có thể biến đổi thành TB khí khổng
- Các TB khí khổng có lục lạp => tiến hành quang hợp
- Thành TB trong dày, thành ngoài ngoài mỏng
- Phủ bề mặt ngoài lá có thể phủ lớp cutin để chống thoát hơi nước
Câu 9: Tại sao về mùa lạnh cây thường bị rụng lá?
Vì: Khi nhiệt độ thấp
+ CNS trở nên đặc -> nước khó vận chuyển -> cây khó hút nước
+ Hô hấp giảm -> ATP được tổng hợp ít -> giảm quá trình hút nước
+ KHông khí ngoài môi trường trở nên khô hanh -> tăng quá trình THN
Trang 3=> trong điều kiện quá trình hút nước được ít và thoát hợ nước nhiều thì cây rụng lá để giảm bớt quá trình THN
Câu 10: Trình bày cấu tạo tế bào lỗ khí phù hợp với chức năng của nó? Tác nhân chủ yếu điều tiết đ ộ
mở của khí khổng?
- Cấu tạo: + tự vẽ hình
+ mô tả: mép trong của tế bào rất dày, mép ngoài mỏng => giúp thực hiện cơ chế đóng mở khí
khổng Trong có chứa lục lạp => tiến hành quang hợp để tạo chênh lệch ASTT
- Tác nhân chủ yếu gây đóng mở khí khổng: ánh sáng
Câu 11 Nêu ý nghĩa của quá trình thoát hơi nước ở lá?
Câu 12 (đề HSG 2009 – 2010):
a Rễ cây hút khoáng theo các cơ chế nào? Nêu sự khác nhau giữa các cơ chế hút khoáng đó?
b Tại sao nói quá trình hấp thụ nước và khoáng liên quan đến quá trình hô hấp của rễ cây?
a
- Iôn khoáng từ đất vào rễ theo
građien nồng độ
- Không hoặc ít tiêu tốn ATP
- Không cần chất mang
- Ngược građien nồng độ
- Tiêu tốn ATP
- Cần chất mang
b - Vì phần lớn các chất khoáng được hấp thụ qua rễ vào cây theo cách chủ động cần tới ATP và các chất tải ion
- quá trình hô hấp tạo ra ATP và các chất tải ion cung cấp chủ yếu cho sự hấp thụ các chất khoáng qua các tế bào của rễ
Câu 13: Trình bày cơ chế đóng mở khí khổng?
Trang 4HẸ THỐNG CÁC CÂU HỎI CHUYÊN ĐỀ TRAO ĐỔI KHOÁNG VÀ NITƠ Câu 14: Vì sao trong mô thực vật xảy ra quá trình khử nitrat?
- Nitơ ở dạng NO3- có nhiều trong đất và được thực vật hấp thụ dễ dàng
- Nitơ ở dạng NO3- là dạng ôxi hoá, còn trong cây cần nhiều Nitơ ở dạng khử NH2, NH3, NH4+ để tạo ra các axit amin
- Do đó, ở thực vật cần có quá trình khử NO3- để tạo ra NH4+ và tiếp tục được đồng hoá tạo ra aa để dự trữ nitơ và prôtêin
Câu 15 Tại sao đất chua thường nghèo các chất dinh dưỡng?
- Đất chua có nhiều ion H+ Các ion H+ trong dịch đất sẽ thực hiện phản ứng trao đổi ion, các ion H+ bám trên
bề mặt hạt keo đẩy các ion khoáng ra dịch đất Các ion khoáng bị rửa trôi làm cho đất bị nghèo chất dinh dưỡng
Câu 16: (Olympic 2009 – tr35)
a Cây xanh sử dụng nguồn N không khí và trong đất bằng phương thức nào?
b Nhóm VSV nào có khả năng cố định nitơ khí quyển? Cho biết điều kiện để mỗi nhóm thực hiện được quá trình cố đinh đạm?
c Trong quá trình cố định đạm, nguyên tử H trong NH 3 có nguồn gốc từ chất nào?
a Cây xanh sử dụng nguồn N trong không khí và trong đất bằng phương thức sau:
- Nguồn N trong không khí:
+ Khi có sấm chớp: N2 + O2 -> HNO3 -> các hợp chất nitrat -> cây dễ hấp thụ
+ Hoạt động của các VSV tự do và cộng sinh có khả năng cố định nitơ cho đất, từ đó biến đổi thành các hợp chất chứa nitơ => cây dễ hấp thụ
- Nguồn N trong đất: Do sự phân huỷ xác, bã động, thực vật
+ Sự hoá mùn: Xác động, thực vật nhờ vi khuẩn, nấm phân giải thành chất mùn -> các aa
+ Sự hoá amoniac: các aa tiếp tục nhờ vi khuẩn phân giải thành ure sau đó được phân giải tiếp tục thành NH3 + Sự hoá nitrit: NH3 oxihoá thành HNO2 sau đó hình thành muối nitrit
+ Sự hoá nitrat: HNO2 oxihoá thành HNO3 sau đó hình thành muối nitrat
b Nhóm VSV có khả năng cố định nitơ khí quyển:
- Vi khuẩn sống tự do trong đất và trong nước: Nostoc, Clostridium…
- Vi khuẩn cộng sinh: Rhizobium, Anabaena azollae…
* điều kiện để mỗi nhóm thực hiện được quá trình cố đinh đạm:
+ có các lực khử mạnh
+ Được cung cấp NL ATP
+ Có sự tham gia của enzim nitrogenaza
+ Thực hiện trong điều kiện kị khí
c Trong quá trình cố định đạm, nguyên tử H trong NH 3 có nguồn gốc từ glucozơ vì: quá trình khử N2
thành NH3 sử dụng lực khử NADH, chất này được tạo ra từ quá trình hô hấp Mà hô hấp sử dụng nguyên liệu là glucozơ, nguyên tử H trong glucozơ được gắn với NAD để tạo thành NADH
Câu 16’: Vì sao thực vật xanh tắm mình trong biển đạm nhưng vẫn thiếu đạm? Làm thế nào Nitơ trong khụng khớ trở thành dạng mà cõy cú thể sử dụng được? Nêu cơ chế và điều kiện để thực hiện quá trình này? Nêu một số cây xanh có khả năng sử dụng nitơ?
* Thực vật xanh nói chung “tắm mình trong biển đạm” nhưng thiếu đạm
Vì: + Nitơ tự do(N2) có liên kết 3 rất bền(N N)
+ Cây xanh nói chung không có enzim xúc tác mạnh, quá trình hoạt hoá nitơ(Nitrogennaza, hidrogenaza) phá vỡ liên kết bền của nitơ biến N2 NH3
* Các cây sử dụng Nitơ tự do:
+ Cây họ Đậu nhờ cộng sinh với vi khuẩn Rhizobium
+ Bèo hoa dâu: nhờ cộng sinh với vi khuẩn lam
+ Một số cây hoà thảo (lúa) nhờ cộng sinh với vi khuẩn Azospirillum
Câu 17: Trình bày mối quan hệ giữa chu trình Crep và qúa trình đồng hoá NH 3 ?.
- Chu trình Crep tạo ra các axit hữu cơ như α – xêtôglutarat, fumarat, oxalôaxetat Các axit hữu cơ sẽ kết hợp với NH3 để tạo ra các aa => dự trữ nito và protein
Trang 5Câu 17’: Có người nói: Khi chu trình Crep ngừng hoạt động thì cây có thể bị ngộ độc bởi NH3 Điều đó đúng hay sai? Giải thích?
- Chu trình Krebs tạo ASTT để rễ dễ dàng nhận nitơ
- Có mối quan hệ chặt chẽ giữa các sản phẩm của chu trình Krebs với hàm lượng NH3 trong cây Vì các sản phẩm này cùng với NH3 -> các axit amin -> protein
Axit piruvic + NH3 -> Alanin
Axit glutamic + NH3 ->Glutamic
Axit fumaric + NH3 -> Aspactic
Và các axit hữu cơ kết hợp với NH3 tạo thành các amit làm cây không ngộ độc
Câu 18: Tác dụng của việc bón phân? Để xác định lượng phân bón cần bón cho một thu hoạch định trước thì phải căn cứ vào các yếu tố nào?
- Tác dụng:
+ Cung cấp các nguyên tố khoáng thiếu hụt cho đất
=> Phục hồi độ phì nhiêu cho đất nếu bón phân kịp thời, đúng liều lượng, đúng loại
+ Cung cấp nguyên liệu cho cấu tạo các thành phần của cây
Các nguyên tố khoáng được cây hấp thụ, chuyển hoá và cung cấp cho quá trình TĐC ở cây => nếu 1 trong các nguyên tố khoáng bị thiếu thì sự sinh trưởng của cây bị giới hạn hoặc ngừng sinh trưởng
- Yếu tố xác định lượng phân bón:
+Nhu cầu dinh dưỡng của cây
+ Khả năng cung cấp chất dinh dưỡng của đất
+ Hệ số sử dụng phân bón: lượng phân bón cây sử dụng được so với tổng lượng phân bón
Câu 19: Tại sao khi trồng lúa phải làm cỏ sục bùn?
Đất trồng lúa thường xuyên ngập nước => dễ bị thiếu Oxi
+ -> ảnh hưởng đến hô hấp ở rễ -> ảnh hưởng đến quá trình hút nước và hút khoáng -> ảnh hưởng đến sinh trưởng – phát triển
+ -> VSV hoạt động hô hấp kị khí -> Tạo các khí độc hại -> gây ngộ độc cho cây
Khi làm cỏ sục bùn sẽ loại bỏ cỏ, tránh cạnh tranh chất dinh dưỡng, oxi với lúa, đồng thời làm tăng lượng oxi trong đất - rế hô hấp tốt hơn/
Câu 20: Giải thích câu nói: “Lúa chiêm lấp ló đầu bờ, Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”
Câu 20’: a Vì sao sau cơn mưa có nhiều sấm sét thì cây xanh tươi tốt hơn, mọc lá non nhiều hơn?
b Để cho cây lúa lốp không bị đổ lúc bông lúa sắp chính, người ta bón phân gì? Vì sao phải sử dụng loại phân đó?
a Vì: - Trong các cơn mưa có sấm sét, một lượng nhỏ nitơ trong không khí đã bị oxihoas dưới điều kiện nhiệt
độ và áp suất cao thành NO3- theo phản ứng:
N2 + O2 -> 2NO + O2 ->2NO2+ H2O -> HNO3 -> H+ +NO3
Cây được cung cấp nguồn N, mặc dù ít, cùng với nước nên thực hiện quá trình quang hợp, trao đổi nước tốt hơn nên cây xanh tốt hơn
b Người ta bón phân K vì K giúp tích luỹ xenlulozơ, hemixenlulozơ, pectin trong vách tế bào thực vạt, làm cho
tế bào cứng cáp hơn giúp tăng khả năng chống đổ của lúa
Câu 21: Cơ sở sinh học của việc bón phân qua lá? Trong trường hợp nào bón phân qua lá sẽ có lợi ích hơn bón phân vào đất (bón phân cho rễ)
Cơ sở sinh học của việc bón phân qua lá: sự hấp thụ các chất dinh dưỡng qua khí khổng, hoặc có thể thấm
qua lớp cutin theo građien nồng độ
Trong trường hợp bón phân qua lá sẽ có lợi ích hơn bón phân vào đất (bón phân cho rễ):
+ Trong đất có Ca, hàm lượng Fe dễ tiêu thấp, cây bị thiếu Fe (bệnh lúa vàng vôi) => phân bón lá có hiệu quả hơn so với bón phức chất chứa sắt cho đất, đồng thời cũng là phương tiện giảm bớt độc tính của Mn
+ Đất khô hạn, tầng đất mặt thiếu nước và giảm đáng kể các chất dễ tiêu trong mùa sinh trưởng => bón phân qua lá sẽ có hiệu quả hơn
Trang 6Chuyên đề 3: QUANG HỢP VÀ HÔ HẤP Câu 1 (đề HSG 2009 – 2010):
a Điểm bù ánh sáng quang hợp là gì? Điểm bù ánh sáng của cây ưa sáng và cây ưa bóng khác nhau như thế nào? Giải thích?
b Điểm bão hoà CO 2 là gì? Sự bão hoà CO 2 xảy ra trong điều kiện tự nhiên không?
*Điểm bù ánh sáng là: cường độ ánh sáng giúp quang hợp và hô hấp bằng nhau……
* Cây ưa bóng có điểm bù ánh sáng thấp hơn cây ưa sáng, vì: Cây ưa bóng có lục lạp to, nhiều hạt diệp lục hơn cây ưa sáng -> hấp thu ánh sáng tích cực, hiệu quả -> có điểm bù ánh sáng thấp, thích nghi với cường độ chiếu sáng tương đối yếu…………
* Điểm bão hoà CO2: nồng độ CO2 để quang hợp đạt mức cao nhất………
* Trong tự nhiên không xảy ra tình trạng bão hoà CO2, vì: hàm lượng CO2 trong tự nhiên chỉ vào khoảng 0,03% rất thấp so với độ bão hoà CO2( 0,06% - 0,4%)……
Câu 2: Đặc điểm cấu trúc nào của lục lạp thích ứng với việc thực hiện hai pha của quá trình quang hợp?
- Ngoài là màng kép, trong là cơ chất (chất nền) có nhiều hạt grana Hạt grana là nơi diễn ra pha sáng, chất nền
là nơi diễn ra pha tối
- Hạt grana chứa hệ sắc tố quang hợp (hấp thụ các tia sáng) chứa trung tâm pư và các chất truyền điện tử giúp pha sáng được thực hiện
- Chất nền có cấu trúc dạng keo, trong suốt, chứa nhiều enzim cacboxil hóa phù hợp với việc thực hiện các phản ứng khử CO2 trong pha tối
Câu 3: Vẽ sơ đồ 2 pha của quang hợp? Tại sao nói quang hợp là quá trình oxi hoa khử?
Câu 4: Diệp lục và sắc tố phụ của cây xanh có vai trò như thế nào trong quang hợp?
Diệp lục: clorophyl a: C55H72O5N4Mg, clorophyl b:C55H70O6N4Mg
Caroten: C40H56, Xanthophyl: C40H56On (n:1-6)
- Nhóm clorophyl:
+ Hấp thụ chủ yếu as vùng đỏ, xanh tím( mạnh nhất tia đỏ)
+ Chuyển hóa năng lượng thu được từ photon as->Quang phân li nước giải phóng oxy và các phản ứng quang hóa -> ATP, tạo lực khử NADPH cho pha tối
- Nhóm carotenoit:
+ Sau khi hấp thụ ánh sáng thì chuyển năng lượng cho clorophyl (tia có bước sóng ngắn 440-480 nm) + Tham gia quang phân li nước giải phóng oxy
+ Bảo vệ diệp lục khỏi bị phân hủy lúc cường độ as mạnh
Câu 5: Ánh sáng dưới tán cây khác ánh sáng nơi quang đãng về cường độ hay thành phần quang phổ? Hai loại as nói trên thích hợp với những nhóm thực vật nào? Tại sao?
b) Hô hấp sáng có ảnh hưởng gì đối với cây hay không? Tại sao?
c) Những cây lá màu đỏ có quang hợp không? Tại sao?
a) - Cả về cường độ lẫn thành phần quang phổ
+ As phía dưới tán cây thích hợp cây ưa bóng
+ As phía trên tán cây thích hợp cây ưa sáng
b) - Hô hấp sáng (quang hô hấp) diễn ra đồng thời với quang hợp nhóm C3, gây lãng phí sản phẩm quang hợp
- Xảy ra ở lục lạp, peroxixom và ti thể
c) Có.Vì những cây có màu đỏ vẫn có nhóm săc tố màu lục, nhưng bị che khuất bởi màu đỏ của nhóm săc tố dịch bào là antôxianin và carotenoit Vì vậy, những cây này vẫn tiến hành quang hợp bình thường, tuy nhiên cường độ quang hợp thường không cao
Câu 6: Học toàn bộ bảng so sánh các nhóm thực vật C 3 , C 4 , CAM.
Câu 7: Tại sao các biện pháp bảo quản nông sản, thực phẩm, rau quả đều nhằm mục đích giảm thiểu cường đọ hô hấp Có nên giảm cường độ hô hấp đến 0 không? Vì sao?
* Vì: - HH làm tiêu hao chất hữu cơ
- HH làm tăng nhiệt độ trong môi trường bảo quản -> tăng cường độ hô hấp của đối tượng đựơc bảo quản
- Làm tăng độ ẩm -> tăng cường độ hh, tạo điều kiện cho vi sinh vật gây hại phá hỏng sản phẩm
- Làm thay đổi thành phần không khí trong môi trường bảo quản -> O2 giảm nhiều -> mt kị khí –
sản phẩm sẽ bị phân hủy nhanh chóng
* Không nên, vì đối tượng bảo quản sẽ chết, nhất là hạt giống, củ giống
Trang 7Câu 8 RQ là gì và nó có ý nghĩa gì? RQ đối với các nhóm chất hữu cơ khác nhau như thế nào?
- RQ là kí hiệu của hệ số hô hấp: là tỉ lệ giữa số phân tử CO2 thải ra và số phân tử O2 lấy vào khi hô hấp
- RQ cho biết nguyên liệu đang hô hấp là nhóm chất gì và trên cơ sở đó có thể đánh giá tình trạng hô hấp và tình trạng của cây
- RQ của nhóm cacbohidrat = 1, lipit, protein <1, các axit hữu cơ > 1
Câu 9: Nêu sự khác nhau giữa hô hấp hiếu khí và lên men ở thực vật?
- xảy ra ở tế bào chất và ti thể - xảy ra ở tế bào chất
- Sản phẩm cuối: hợp chất vô cơ CO2 và H2O - SP cuối cùng là hợp chất hữu cơ: axit lactic, rượu
- Tạo nhiều năng lượng hơn (36ATP) - Ít năng lượng hơn(2ATP)
Câu 10: Hô hấp sáng là gì? Hô hấp sáng xảy ra ở nhóm thực vật nào, ở các cơ quan nào? Nguồn gốc nguyên liệu và sản phẩm cuối cùng của hô hấp sáng?
- Hô hấp sáng: là quá trình hô hấp xảy ra ở ngoài ánh sáng
- Hô hấp sáng xảy ra ở nhóm TV C3, ở 3 loại bào quan: lục lạp, peroxixom và ti thể
- Nguồn gốc nguyên liệu: RiDP trong quang hợp, sản phẩm cuối cùng tạo thành là: CO2 và Serin
Câu 11: Ở cây mía có những loại lục lạp nào? Phân tích chức năng của mỗi loại lục lạp đó trong quá trình cố định CO2?
Mía thuộc nhóm TV C4 nên có 2 loại lục lạp:
+ Lục lạp ở tế bào mô giậu: có enzim PEP – cacboxilaza cố định CO2 tạo AOA, dự trữ CO2
+ Lục lạp ở tế bào bao bó mạch: có enzim RiDP cacboxilaza cố dịnh CO2 trong các hợp chát hữu cơ
Câu 12:
- Tại sao nói quá trinh đồng hoá CO2 ở thực vật C3, C4, CAM đều phải trải qua chu trình Canvin?
- Sự điều hoà chu trình Canvin có ý nghĩ như thế nào?
- Loại enzim nào quan trọng nhất trong việc điều hoà chu trình Canvin?
- Vì: Chu trình Canvin mang tính phổ biến: tất cả các loài thực vật khi đồng hoá CO2 đều phải trải qua chu trình Canvin để tổng hợp đường, từ đó tổng hợp các CHC khác
- Ý nghĩa: Đảm bảo quá trình đồng hoá CO2 xảy ra thuận lợi, phù hợp với nhu cầu cơ thể
- Chu trình Canvin được điều hoà bởi enzim Ri1,5DP – cacboxilaza vì nó quyết định phản ứng đầu tiên quan trọng của chu trình => ảnh hưởng tới việc tổng hợp ít hay nhiều enzim sẽ ảnh hưởng tới tốc độ chu trình Canvin
Câu 13: Tại sao giữa trưa nắng, ánh sáng dồi dào nhưng cường độ quang hợp lại giảm?
- Do vào trưa năng, cường độ THN mạnh nên tế bào lỗ khí mất nước => lỗ khí đóng làm quá trình trao đổi khí ngưng trệ
- Vào buổi trưa, mặc dù AS dồi dào nhưng tỉ lệ các bước sóng ngắn tăng nên các sắc tố quang hợp ít hấp thu
- Khi AS mạnh => Nhiệt độ cao làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ enzim
Câu 14: Vì sao phải bón CO 2 cho cây trong nhà lưới phủ nilon trước khi mặt trời lặn và sau khi mặt trời mọc?
- Trong khu vực có che phủ nilon mỏng, sự lưu thông khí bị cản trở, lượng CO2 bị hao hụt sau khi cây quang hợp Do đó nồng độ CO2 sẽ giảm xuống thấp
- Ban đêm cây không quang hợp, tăng hô hấp cây lấy O2, thải CO2
=> Phải bón CO2 cho cây sau khi mặt trời mọc khoảng 30 phút và ngừng bón khi mặt trời lặn khoảng 1-2h Ban đêm không bón CO2 vì khi nông độ CO2 quá cao sẽ làm ức chế hô hấp
Câu 15 Trong màng thylacoit của lục lạp có 2 hệ thống quang hoá: PS I và PS II
a PS I hay PS II hoặc cả hai chứa sắc tố hấp thụ ánh sáng Đó là những nhóm sắc tố nào?
b Quang phân ly H 2 O xảy ra ở đâu, sản phẩm của chúng là gì? Sản phẩm nào được sử dụng cho phản ứng sáng?
c Một số vi khuẩn quang hợp không có quá trình quang phân ly H 2 O mà phân huỷ các hợp chất khác Hãy chọn một hợp chất đúng trong các hợp chất sau đây: H 2 S, CH 4 , Na 2 SO 4 , C 2 H 4
a) Cả hai hệ thống quang hoá đều chứa sắc tố Đó là các nhóm sắc tố : clorophin và carotenoit
b) Quang phân li H2O xảy ra ở pha sáng (PS II) Sản phẩm của quá trình này là NADPH và O2 Sản phẩm NADPH được sử dụng cho phản ứng tối
c) Hợp chất đúng là H2S
Trang 8Câu 16: Cây cối có thể điều chỉnh số lượng và chất lượng ánh sáng chiếu vào nó được không? Bằng cách nào?
Có Bằng cách:
- Sắp xếp các tầng lá trên cây
- Xoay bề mặt lá vuông góc hoặc song song với tia sáng
- Thay đổi bề mặt chiếu sáng hoặc vị trí của lục lạp
- Thay đổi hàm lượng và tỉ lệ các nhóm sắc tố
Câu 15: Tại sao trồng cây lâu ngày sẽ làm cho đất chua và nghèo chất dinh dưỡng? Cách khắc phục? Câu 5: So sánh cơ chế hấp thụ nước với cơ chế hấp thụ ion khoáng? Hai cơ chế này liên quan đến nhau như thế nào?
Câu 7: Tại sao vào ban ngày khi có ánh sáng mà lỗ khí một số cây ở sa mạc như cây xương rồng vẫn đóng lại? Tại sao một số cây sau trận mưa môi trường dư thừa nước mà lỗ khí vẫn đóng vào ban ngày? Câu 8: Phân tích sự ảnh hưởng cảu ánh sáng , nhiệt độ, độ ẩm của đất, không khí và dinh dưỡng khoáng đến quá trình trao đổi nứơc?
Câu 9: Thực vật có thể hấp thụ qua rễ từ đât những dạng nitơ nào? Trình bày sơ đồ tóm tắt sự hình thành các dạng nitơ đó qua các quá trình vật lí – hoá học, cố định nitơ khí quyển và phân giải bởi các vi sinh vật?
Câu 10: Các ion khoáng sau khi được hấp thụ vào mạch gỗ đựơc biến đổi như thế nào?
Câu 11: Trình bày tóm tắt vai trò của nitơ? Cây có thể lấy nitơ từ những nguồn nào? Nguồn nào la quan trọng nhất?
Câu 12: Thế nào là hạn sinh lí? Nguyên nhân? Trong sản xuất có biện pháp nào để cây trồng hút nước
dễ dàng hơn?
Câu 13: Tại sao không tưới nước cho cây khi trời nắng to?
Câu 14:Phân biệt quá trình ômôn hoá và quá trình nitrat hoá trong đất? ý nghĩa của hai quá trình này đối với thực vật?
Câu 15 Nêu các dạng nước trong cây và vai trò của các dạng nước trong đời sống của cây?
2 Tại sao về mùa lạnh cây thường bị rụng lá?
- Khi nhiệt độ thấp, CNS trở nên đặc nên nước khó vận chuyển dẫn đến cây khó hút nước
- Hoạt động hô hấp giảm => giảm ATP => giảm quá trình hút nước
- Nhiệt độ thấp, không khí khô hanh làm tăng quá trình thoát hơ nước
- Trong điều kiện quá trình hút nước được ít và thoát nước nhiều do đó cây rụng lá dễ giảm quá trình thoat hơi nước
13 Gỉai thích câu: “ Một hòn đất bằng giỏ phân”?
- Khi đất được phơi sẽ thúc đẩy quá trình thoáng hóa làm các chất khoáng dễ hấp thụ hơn
- con đường vô bào: nhận được nhiều nước, nhưng lượng nước và các chất khoáng hoà tan không được điều chỉnh và kiểm tra
- con đường tế bào thì ngược lại
Từ việc phân tích trên dẫn ra vòng đai Caspari nằm trên con đường vô bào ở tế bào nội bì nhằm khắc phục nhược điểm của con đường này
14 Thể nào là phản ứng mở quang chủ động, đóng thủy chủ động? cơ chế?
- Pư mở khí khổng chủ động lúc sáng sớm khi mặt trời mọc hoặc khi chuyển cây từ chổ tối ra sáng
Cơ chế: Do tác động của as đã tạo thành các chất có hoạt tính thấm thẩu, tế bào hạt đậu hút nước và khí khổng mở
- Pư đóng khí khổng chủ động vào những giờ trưa khi cây mất một lượng nước khá lớn hoặc khi cây gặp hạn
Cơ chế: các tế bào hạt đậu mất nước, khí khổng đóng chủ động để giữ nước
HẸ THỐNG CÁC CÂU HỎI CHUYÊN ĐỀ TRAO ĐỔI KHOÁNG VÀ NITƠ
Câu 1: Vì sao trong mô thực vật xảy ra quá trình khử nitrat?
Câu 2 Tại sao đất chua thường nghèo các chất dinh dưỡng?
Câu 3: a Cây xanh sử dụng nguồn N không khí và trong đất bằng phương thức nào?
b Nhóm VSV nào có khả năng cố định nitơ khí quyển? Cho biết điều kiện để mỗi nhóm thực hiện được quá trình cố đinh đạm?
Trang 9c Trong quỏ trỡnh cố định đạm, nguyờn tử H trong NH3 cú nguồn gốc từ chất nào?
Cõu 3’: Vì sao thực vật xanh “ tắm mình trong biển đạm” nhng vẫn thiếu đạm? Làm thế nào Nitơ trong khụng khớ trở thành dạng mà cõy cú thể sử dụn được? Nờu cơ chế và điều kiện đờ thực hiện quỏ trỡnh này? Nêu một số cây xanh có khả năng sử dụng nitơ?
Cõu 4: Trỡnh bày mối quan hệ giữa chu trỡnh Crep và qỳa trỡnh đồng hoỏ NH3?
Cõu 4’: Cú người núi: Khi chu trỡnh Crep ngừng hoạt động thỡ cõy cú thể bị ngộ độc bởi NH3 Điều đú đỳng hay sai? Giải thớch?
Cõu 5: Tỏc dụng của việc bún phõn? Để xỏc định lượng phõn bún cần bún cho một thu hoạch định trước thỡ phải căn cứ vào cỏc yếu tố nào?
Cõu 6: Tại sao khi trồng lỳa phải làm cỏ sục bựn?
Cõu 7: Giải thớch cõu núi: “Lỳa chiờm lấp lú đầu bờ, Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lờn”
Cõu 7’: a Vỡ sao sau cơn mưa cú nhiều sấm sột thỡ cõy xanh tươi tốt hơn, mọc lỏ non nhiều hơn?
b Để cho cõy lỳa lốp khụng bị đổ lỳc bụng lỳa sắp chớnh, người ta bún phõn gỡ? Vỡ sao phải sử dụng loại phõn đú?
Cõu 8: Cơ sở sinh học của việc bún phõn qua lỏ? Trong trường hợp nào bún phõn qua lỏ sẽ cú lợi ớch hơn bún phõn vào đất (bún phõn cho rễ)
Chuyờn đề 3: QUANG HỢP VÀ Hễ HẤP
Cõu 1 (đề HSG 2009 – 2010):
a Điểm bự ỏnh sỏng quang hợp là gỡ? Điểm bự ỏnh sỏng của cõy ưa sỏng và cõy ưa búng khỏc nhau như thế nào? Giải thớch?
b Điểm bóo hoà CO2 là gỡ? Sự bóo hoà CO2 xảy ra trong điều kiện tự nhiờn khụng?
Cõu 2: Đặc điểm cấu trỳc nào của lục lạp thớch ứng với việc thực hiện hai pha của quỏ trỡnh quang hợp?
Cõu 3: Vẽ sơ đồ 2 pha của quang hợp? Tại sao núi quang hợp là quỏ trỡnh oxi hoa khử?
Cõu 4: Diệp lục và sắc tố phụ của cõy xanh cú vai trũ như thế nào trong quang hợp?
Cõu 5: Ánh sỏng dưới tỏn cõy khỏc ỏnh sỏng nơi quang đóng về cường độ hay thành phần quang phổ? Hai loại
as núi trờn thớch hợp với những nhúm thực vật nào? Tại sao?
b) Hụ hấp sỏng cú ảnh hưởng gỡ đối với cõy hay khụng? Tại sao?
c) Những cõy lỏ màu đỏ cú quang hợp khụng? Tại sao?
Cõu 6: Học toàn bộ bảng so sỏnh cỏc nhúm thực vật C3, C4, CAM
Cõu 7: Tại sao cỏc biện phỏp bảo quản nụng sản, thực phẩm, rau quả đều nhằm mục đớch giảm thiểu cường đọ
hụ hấp Cú nờn giảm cường độ hụ hấp đến 0 khụng? Vỡ sao?
Cõu 8 RQ là gỡ và nú cú ý nghĩa gỡ? RQ đối với cỏc nhúm chất hữu cơ khỏc nhau như thế nào?
Cõu 9: Nờu sự khỏc nhau giữa hụ hấp hiếu khớ và lờn men ở thực vật?
Cõu 10: Hụ hấp sỏng là gỡ? Hụ hấp sỏng xảy ra ở nhúm thực vật nào, ở cỏc cơ quan nào? Nguồn gốc nguyờn liệu và sản phẩm cuối cựng của hụ hấp sỏng?
Cõu 11: Ở cõy mớa cú những loại lục lạp nào? Phõn tớch chức năng của mỗi loại lục lạp đú trong quỏ trỡnh cố định CO2?
Cõu 12:
- Tại sao núi quỏ trinh đồng hoỏ CO2 ở thực vật C3, C4, CAM đều phải trải qua chu trỡnh Canvin?
- Sự điều hoà chu trỡnh Canvin cú ý nghĩ như thế nào?
- Loại enzim nào quan trọng nhất trong việc điều hoà chu trỡnh Canvin?
Cõu 13: Tại sao giữa trưa nắng, ỏnh sỏng dồi dào nhưng cường độ quang hợp lại giảm?
Cõu 14: Vỡ sao phải bún CO2 cho cõy trong nhà lưới phủ nilon trước khi mặt trời lặn và sau khi mặt trời mọc? Cõu 15 Trong màng thylacoit của lục lạp có 2 hệ thống quang hoa: PS I và PS II
a PS I hay PS II hoặc cả hai chứa sắc tố hấp thụ ánh sáng Đó là những nhóm sắc tố nào?
b Quang phân ly H2O xảy ra ở đâu, sản phẩm của chúng là gì? Sản phẩm nào đợc sử dụng cho phản ứng sáng?
c Một số vi khuẩn quang hợp không có quá trình quang phân ly H2O mà phân huỷ các hợp chất khác Hãy chọn một hợp chất đúng trong các hợp chất sau đây: H2S, CH4, Na2SO4, C2H4
Cõu 16: Cây cối có thể điều chỉnh số lợng và chất lợng ánh sáng chiếu vào nó đợc không? Bằng cách nào?