Luận văn nghiên cứu lý luận chung về rủi ro và sự cần thiết việc tăng cường kiểm soát rủi ro của các NHTM cùng với việc phân tích thực trạng kiểm soát rủi ro trong hoạt động của Ngân h[r]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Cơ sở lý luận của đề tài
Trong những năm gần đây hoạt động của hệ thống NHTM Việt Nam đang trong quá trình đổi mới thích ứng với nền kinh tế thị trường, góp phần không nhỏ trong việc tạo đà cho nền kinh tế quốc dân phát triển Tuy nhiên bên cạnh những chuyển biến vượt bậc đó thì vấn đề rủi ro trong hệ thống NHTM Việt Nam cũng đang diễn
ra hết sức phức tạp, Ngân hàng dễ trở thành nạn nhân của nền kinh tế thị trường khi không có những biệp pháp phòng ngừa hữu hiệu, những rủi ro mang lại không chỉ là
từ các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thua lỗ hay do các vụ lừa đảo mà còn bao gồm rất nhiều rủi ro từ thị trường như rủi ro về thanh khoản, rủi ro về thị trường (lãi suất, tỷ giá hối đoái v.v) Trong năm 2013 Việt Nam đã phải đối mặt với khủng hoảng kinh tế và sự đóng băng của thị trường bất động sản, sự bất ổn của thị trường tiền tệ… đã tác động tới ổn định hoạt động của các ngân hàng và các rủi ro tiềm ẩn bắt đầu bộc lộ, mặt khác việc mở rộng mạng lưới hoạt động và tổ chức đã làm cho các NHTM phải đối mặt nhiều hơn với các loại rủi ro trong hoạt động và ở cấp độ quy mô ngày càng lớn Tình hình đó đặt ra việc xác định được các rủi ro tổng thể tiềm ẩn của hệ thống Ngân hàng để xử lý kịp thời Do vậy để thực hiện mục tiêu phát triển, an toàn và hiệu quả trong kinh doanh, việc nghiên cứu các biện pháp nhằm kiểm soát và hạn chế rủi ro trong họat động kinh doanh của các NHTM Việt
nam là vô cùng cần thiết Chính vì nhận thức được vấn đề trên, đề tài “Tăng cường kiểm soát rủi ro tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam” được lựa chọn
nghiên cứu trong bối cảnh hiện tại nhằm nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng rủi ro xảy ra và tìm ra các giải pháp nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro tai Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam là cần thiết
2 Tổng quan nghiên cứu
Cho đến nay đã có khá nhiều nghiên cứu về rủi ro cũng như quản lý rủi ro trong hoạt động của NHTM Tuy nhiên, mỗi nghiên cứu lại tiếp cận vấn đề này ở một khía cạnh, phạm vi và đối tượng khác nhau Phần dưới đây là tổng kết những nghiên cứu đó
Trang 2Thứ nhất là luận án tiến sĩ “Quản trị rủi ro lãi suất trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại Việt Nam” năm 2011 của tác giả Tạ Ngọc Sơn Trên cơ sở phân tích đặc điểm hoạt động quản lý rủi ro lãi suất tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, luận
án đề xuất phương pháp định lượng rủi ro lãi suất bằng độ nhạy cảm lãi suất (PVBP) và giá trị có thể tổn thất (VaR) Phương pháp mới này có tính ưu việt hơn phương pháp đo lường hiện nay (dựa trên khe hở nhạy cảm lãi suất – GAP) ở chỗ PVBP có thể xác định được hậu quả của rủi ro lãi suất, tuy nhiên chưa xác định được xác suất của rủi ro lãi suất Phương pháp mới này hiện nay chưa được áp dụng tại Việt Nam do các nguyên nhân hạn chế về phần mềm quản lý và hệ thống ngân hàng lõi
Thứ hai là luận văn thạc sĩ “Quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam” năm 2011 của tác giả Phạm Thành Trung Luận văn đã đi sâu vào phân tích thực trạng rủi ro tín dụng cũng như quản trị rủi ro tín dụng tại Vietcombank trong 5 năm từ năm 2009 đến năm 2011 và đã đưa ra được những hạn chế còn tồn tại trong công tác quản trị rủi ro tại Vietcombank thời điểm đó Đồng thời luận văn cũng chỉ ra được những hạn chế còn hiện hữu trong công tác quản trị rủi ro tín dụng
và đưa ra được những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của quản trị rủi ro tại Vietcombank
Thứ ba là bài viết “Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hoạt động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam” của Thạc sĩ Bùi Thị Thanh Tú trên tạp chí tài chính số 6 -2014 Bài viết
đã đưa ra được những nguyên tắc về quản trị rủi ro hoạt động chung theo thỏa ước quốc
tế về đo lường vốn và chuẩn mực vốn tháng 11/2005 của Ủy ban Basel II, đồng thời tác giả cũng nêu ra các giải pháp để nâng cao quản trị rủi ro hoạt động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong xu thế tất yếu hiện tại
3 Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu lý luận chung về rủi ro và sự cần thiết việc tăng cường kiểm soát rủi ro của các NHTM cùng với việc phân tích thực trạng kiểm soát rủi ro trong hoạt động của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam trong những năm gần đây để từ đó đề xuất các giải pháp hỗ trợ nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
Trang 34 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề liên quan đến rủi ro và kiểm soát rủi ro trong
hoạt động của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu về các rủi ro thường gặp trong hoạt động ngân hàng và kiểm soát rủi ro mà đặc biệt là đối với rủi ro tín dụng trong hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam trong 5 năm gần đây
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là:
- Thu thập, tổng hợp các thông tin về cơ sở lý luận của kiểm soát rủi ro tại ngân hàng thương mại
- Thu thập, tổng hợp các số liệu thực tế về hoạt động và tình hình rủi ro tại Vietcombank
- Trên cơ sở lý luận, các số liệu thực tế tổng hợp được sử dụng các phương pháp thống kê, đối chiếu, so sánh để phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kiểm soát rủi ro của Vietcombank, tìm hiểu các nguyên nhân dẫn đến rủi ro và nghiên cứu và đề xuất giải pháp tăng cường kiểm soát rủi ro
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính của luận văn được chia thành 3 chương, cụ thể như sau:
- Chương 1: Lý luận cơ bản về rủi ro và kiểm soát rủi ro trong hoạt động của NHTM
- Chương 2: Thực trạng kiểm soát rủi ro tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt
Nam
- Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro
tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam