- Về nội dung: Nghiên cứu phân tích quy trình quản lý ngân sách nhà nước cấp xã ở huyện Bắc Hà với các nội dung: UBND huyện lập dự toán thu chi NSNN cho cấp xã trên địa bàn; Chấp hành [r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU
Song song với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những công cụ quan trọng với tính chất là nội lực cho sự phát triển của nền kinh tế quốc dân
Sự tồn tại và phát triển của một Nhà nước luôn luôn cần thiết phải có nguồn lực tài chính đảm bảo cho hoạt động chi thường xuyên, chi đầu tư xây dựng cơ bản của những tổ chức, cơ quan, đơn vị thuộc bộ máy quản lý Nhà nước Để đáp ứng nguồn kinh phí đó Nhà nước phải tạo ra các nguồn thu để đảm bảo, đó là các nguồn thu từ thuế, phí và các nguồn khác Tất cả quá trình thu nộp và sử dụng nguồn kinh phí đó của Nhà nước đều phải được phản ánh qua NSNN
NSNN là một khâu quan trọng trong điều tiết kinh tế vĩ mô Ngân sách (NS) xã là một bộ phận cấu thành NSNN và là công cụ để chính quyền cấp huyện, xã thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng Luật NSNN năm 2015 là cơ sở pháp lý cơ bản để tổ chức quản lý NSNN nói chung và NS cấp huyện, xã nói riêng nhằm phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước Song thực tế hiện nay, những yếu tố, điều kiện tiền đề chưa được tạo lập đồng bộ, làm cho quá trình quản lý NS các cấp đạt hiệu quả còn thấp, chưa đáp ứng được hết yêu cầu
mà Luật NS đặt ra
Quản lý NS cấp xã là hoạt động quản lý thu chi của Nhà nước trong một giai đoạn nhất định với mục tiêu thực hiện tốt các khoản thu và phân bổ dự toán các khoản chi hiệu quả Nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng NSNN, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả ngân sách và tài sản của nhà nước
Thực tế tại huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai, công tác quản lý ngân sách cấp xã còn nhiều bất cập, việc lập, giao dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm tra ngân sách cấp xã
cơ bản đã được thực hiện theo đúng các quy định Tuy nhiên công tác quản lý chủ yếu vẫn theo lối mòn cũ, chưa có sự đổi mới; tình trạng quản lý thu, chi vẫn còn thất thoát do
Trang 2chưa bao quát hết các nguồn thu và khoản chi, chưa có quan điểm xử lý rõ ràng về các khoản chi sai quy định của Nhà nước hoặc chưa tập trung đúng mức về quản lý chi ngân sách; công tác quyết toán là khâu rất quan trọng, nhưng chưa được quan tâm đúng mức; đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách cấp xã của chính quyền huyện Bắc Hà còn nhiều hạn chế về chuyên môn, chậm đổi mới nên dẫn đến nhiều sai sót trong quản lý
Xuất phát từ những yêu cầu thực tế trên, tác giả quan tâm và muốn đi sâu nghiên
cứu vấn đề này Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý của chính quyền huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đối với ngân sách cấp xã” làm đối tượng nghiên cứu với mục đích góp phần
hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp xã tại chính quyền huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai
1 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung lý thuyết về quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà
- Phân tích thực trạng quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai giai đoạn 2013-2016, xác định điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của những điểm yếu trong quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà
- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà đến năm 2020
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
2.1 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý của chính quyền huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai
đối với ngân sách cấp xã
2.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Nghiên cứu phân tích quy trình quản lý ngân sách nhà nước cấp xã
ở huyện Bắc Hà với các nội dung: UBND huyện lập dự toán thu chi NSNN cho cấp xã trên địa bàn; Chấp hành dự toán thu chi NSNN của cấp huyện với cấp xã trên địa bàn; Quyết toán thu chi NSNN của cấp huyện với cấp xã trên địa bàn; Công tác thanh tra, kiểm tra việc quản lý ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai
- Về không gian: Quản lý của UBND huyện với các xã trên địa bàn huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai
Trang 3- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng giai đoạn 2014 - 2016, điều tra dữ liệu sơ cấp vào tháng 6/2017, các giải pháp được đề xuất đến năm 2020
3 Phương pháp nghiên cứu:
3.1 Khung nghiên cứu
Kết cấu của luận văn
Các nhân tố ảnh
hưởng tới quản lý
của chính quyền
huyện đối với ngân
sách cấp xã
Các nhân tố
thuộc về
chính quyền
huyện
Bắc Hà
Các nhân tố
thuộc về
cấp xã
Các nhân tố
khác
Quản lý của chính quyền huyện đối với ngân sách cấp xã
Bộ máy quản lý
Quản lý trong lập
dự toán ngân sách
Quản lý trong chấp hành ngân sách
Quản lý trong quyết toán ngân sách
Ngân sách cấp
xã
Thực hiện mục tiêu quản lý của chính quyền huyện đối với ngân sách cấp xã
Kiểm soát ngân sách cấp xã
Trang 4Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý của chính quyền huyện đối với ngân sách cấp xã
Ở chương này, tác giả luận văn tập trung vào xây dựng khung lý luận cơ bản về quản lý ngân sách cấp xã, thể hiện ở một số nội dung như sau:
Thứ nhất, tác giả nghiên cứu các nội dung cơ bản về ngân sách nhà nước và ngân sách cấp xã, qua đó giúp người đọc hiểu được khái niệm về ngân sách nhà nước, khái niệm về ngân sách cấp xã; vai trò của ngân sách nhà nước; hệ thống ngân sách nhà nước; nội dung cơ bản của quản lý ngân sách cấp xã
Thứ hai, tác giả làm rõ khái niệm và mục tiêu quản lý ngân sách nhà nước; Nguyên tắc cơ bản về quản lý ngân sách nhà nước; Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước; Nội dung quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà (gồm 03 khâu: Lập, giao dự toán
ngân sách cấp xã; Quyết toán ngân sách cấp xã; Công tác thanh tra, kiểm tra ngân sách)
và Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách cấp xã, bao gồm: Các nhân tố thuộc về
cơ quan quản lý (Cơ quan quản lý trực tiếp ở đây là UBND huyện Bắc Hà và các cơ quan
tham mưu, phối hợp quản lý như Phòng Tài chính – Kế hoạch, Cơ quan Thuế, Kho bạc
Nhà nước ); Các nhân tố thuộc về đơn vị lập dự toán (Đơn vị lập dự toán ở đây là UBND cấp xã hay trực tiếp là Phòng Tài chính - Kế hoạch của huyện); Các nhân tố
khách quan khác (Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và mức thu nhập; Hệ thống văn
bản pháp luật về quản lý NSNN; chính sách, chế độ về thu, chi ngân sách; Giá cả thị trường; Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác QLNS; Cơ sở vật chất trang thiết bị làm việc phục vụ công tác QLNS)
Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý của chính quyền huyện Bắc Hà đối với ngân sách cấp xã giai đoạn 2014 - 2016
Trong chương này, tác giả sử dụng khung lý thuyết về quản lý ngân sách cấp xã ở Chương 1 để phân tích, đánh giá thực trạng quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai giai đoạn 2014 - 2016, nêu rõ điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của
Trang 5những điểm yếu để làm cơ sở đề xuất các giải pháp, bao gồm các nội dung chính như sau:
Thứ nhất, tác giả giới thiệu sơ lược về điều kiện tự nhiện, kinh tế - xã hội của
huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai gồm một số nội dung chủ yếu: Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của huyện Bắc Hà (gồm các phòng, ban chuyên môn thuộc huyện); Cơ cấu tổ chức và nhân sự của các phòng, ban chuyên môn thuộc huyện
Thứ hai, tác giả phản ánh thực trạng quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà
trong giai đoạn 2014 - 2016 ở 03 khâu: Công tác lập, giao dự toán ngân sách; Công tác quyết toán ngân sách; Công tác thanh tra, kiểm tra ngân sách
Thứ ba, trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà,
tác giả đánh giá chung về điểm mạnh, điểm yếu trong quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai giai đoạn 2014 - 2016 Tác giả đã phân tích làm rõ nguyên nhân của những điểm yếu để làm cơ sở đề xuất giải pháp ở Chương 3
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý của chính quyền huyện Bắc Hà đối với ngân sách cấp xã
Dựa trên những phân tích và đánh giá ở Chương 2, trong Chương 3 tác giả đã trình bày một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách cấp xã tại huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai đến năm 2020 với các nội dung sau:
Thứ nhất, tác giả đưa ra dự báo cơ hội và thách thức cho tỉnh Lào Cai nói chung,
huyện Bắc Hà nói riêng đến năm 2020 và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lào Cai giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn đến năm 2025
Thứ hai, tác giả nêu khái quát phương hướng hoàn thiện quản lý ngân sách cấp xã của
huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai đến năm 2020
Thứ ba, trên cơ sở các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách cấp xã đã trình
bày ở Chương 1, cũng như phân tích, đánh giá về thực trạng quản lý ngân sách cấp xã của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai đã trình bày ở Chương 2, tác giả đã đưa ra các giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách cấp xã tại huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai đến năm 2020 bao gồm:
- Hoàn thiện trong công tác lập, giao dự toán;
Trang 6- Hoàn thiện trong công tác quyết toán;
- Hoàn thiện trong công tác thanh tra, kiểm tra;
- Hoàn thiện các giải pháp khác
Cuối cùng, để thực hiện được những giải pháp đó tác giả đã kiến nghị các vấn
đề cơ bản sau:
- Kiến nghị với Trung ương
- Kiến nghị với tỉnh Lào Cai
- Kiến nghị với huyện Bắc Hà
KẾT LUẬN
Quản lý NS cấp xã luôn là một đề tài cần được coi trọng và ngày càng được hoàn thiện để khai thác và sử dụng nguồn vốn ngân sách có hiệu quả, tiết kiệm Công tác Quản
lý NS cấp huyện, cấp xã của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội tỉnh Lào Cai nói chung và của các huyện Bắc Hà nói riêng ngày càng phát triển Song vẫn còn những hạn chế cần phải hoàn thiện trong công tác quản lý NSNN hướng vào phát huy tính năng động chỉ đạo của chính quyền huyện Bắc Hà và các bên liên quan trong quản lý NSNN địa phương trong sự thống nhất theo Luật NSNN
Việc nâng cao chất lượng công tác quản lý ngân sách cấp huyện, cấp xã của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai là một yêu cầu cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng NSNN tại địa phương Trong những năm qua, công tác quản lý NS cấp huyện, cấp xã của huyện Bắc Hà đã đạt nhiều kết quả tiến bộ, đổi mới về phương thức, trình tự, thủ tục và phương pháp lập, giao dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm tra ngân sách Dự toán thu, chi ngân sách cũng đã sát thực hơn, điều đó đã góp phần tích cực trong thực hiện đảm bảo nguồn thu, nhiệm vụ chi; góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện; góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định chính trị Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn một số tồn tại nhất định như lập dự toán chưa gắn với kết quả đầu ra, chưa sát thực
Trang 7với thực tế, chưa dự báo được hết quy mô, cơ cấu thu chi, chưa hợp lý giữa lĩnh vực chi thường xuyên và chi đầu tư, phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi chưa hợp lý
Từ thực trạng, Luận văn đã chỉ rõ sự cần thiết phải tăng cường quản lý ngân sách cấp huyện, cấp xã trong tình hình hiện nay và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao chất lượng quản lý ngân sách cấp huyện, cấp xã của huyện Bắc Hà giai đoạn 2017-2020 đạt hiệu quả cao
Mặc dù bản thân đã có nhiều nỗ lực trong quá trình nghiên cứu, nhưng vì điều kiện thời gian có hạn, khả năng và kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế nên Luận văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các Thầy cô giáo, các nhà khoa học, cũng như các bạn đồng nghiệp để Luận văn của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!