Tuy được đánh giá là vườn ươm hoạt động tương đối thành công ở Việt Nam góp phần không nhỏ vào việc trợ giúp và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thủ đô, nhưng vẫn còn rấ[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
- -PHẠM PHƯƠNG THẢO
QUẢN LÝ VƯỜN ƯƠM DOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN
VÀ ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM HÀ NỘI CỦA TRUNG TÂM HỖ TRỢ
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HÀ NỘI
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
HÀ NỘI - 2017
Trang 2TÓM TẮT LUẬN VĂN QUẢN LÝ VƯỜN ƯƠM DOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN
VÀ ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM HÀ NỘI CỦA TRUNG TÂM HỖ TRỢ
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HÀ NỘI
1 Sự cần thiết của đề tài
* Công tác trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách phát triển kinh tế quốc gia Trong đó ươm tạo doanh nghiệp là một giải pháp hiệu quả
Ươm tạo doanh nghiệp là một trong những giải pháp hữu ích nhằm hỗ trợ, nuôi dưỡng các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn mới thành lập còn non trẻ Xuất phát
từ những lợi ích mà các vườn ươm doanh nghiệp mang tới, đến nay các nước trên thế giới
đã và đang tích cực đẩy mạnh phát triển vườn ươm doanh nghiệp trong mỗi nước nói riêng và phát triển mạng lưới liên kết các vườn ươm mang tầm quốc tế và khu vực nói chung
Tại Việt Nam, mô hình này được nhắc đến nhiều hơn trong bối cảnh năm 2016 được chọn là Năm quốc gia khởi nghiệp Chính phủ sẽ hỗ trợ hàng nghìn dự án khởi nghiệp là mục tiêu đặt ra trong Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
* Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trực thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư
Hà Nội là đơn vị được Ủy ban nhân dân Thành phố giao trực tiếp quản lý, vận hành vườn ươm doanh nghiệp chế biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội (HBI)
Vườn ươm doanh nghiệp HBI là một dự án thuộc “Chương trình hỗ trợ khu vực tư nhân Việt Nam” do EU tài trợ đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Văn bản số 1432/CP-HTQT ngày 30/09/2004 và Hiệp định tài trợ được Chính phủ Việt Nam và Uỷ ban Châu Âu ký kết ngày 07/10/2004 Vườn ươm chính thức khai trương vào ngày 25/11/2007, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp trẻ trong ngành
Trang 3chế biến và đóng gói thực phẩm
Tuy được đánh giá là vườn ươm hoạt động tương đối thành công ở Việt Nam góp phần không nhỏ vào việc trợ giúp và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thủ đô, nhưng vẫn còn rất nhiều vấn đề nổi cộm trong công tác quản lý vận hành
để duy trì và phát triển Vườn ươm doanh nghiệp chế biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội như: khung pháp lý cho các hoạt động của vườn ươm còn chưa đầy đủ; quản lý nhân sự vận hành vườn ươm chưa hợp lý; dịch vụ máy móc thiết bị, nhà xưởng được đầu tư chưa vận hành hết công suất; quản lý khách hàng đã và đang được ươm tạo chưa sát sao; nguồn tài chính cho các hoạt động của vườn ươm còn thiếu hụt; hoạt động quảng bá về vườn ươm cũng chưa được thực hiện tốt;
Xuất phát từ những lợi ích của mô hình trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nêu trên và những vấn đề còn tồn tại của Vườn ươm doanh nghiệp tại Trung tâm hỗ
trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tôi đã chọn đề tài “Quản lý Vườn ươm doanh nghiệp chế
biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội của Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
Hà Nội” để làm luận văn thạc sỹquản lý kinh tế và chính sách.
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý vườn ươm doanh nghiệp và phân tích thực trạng quản lý Vườn ươm HBI của Trung tâm Hỗ trợ DNNNVV Hà Nội, luận văn đề xuất kiến nghị và giải pháp hoàn thiện quản lý vườn ươm doanh nghiệp đến năm 2022
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở mục tiêu tổng quát, luận văn có những nhiệm vụ cụ thể như sau:
- Xác định được khung nghiên cứu về quản lý vườn ươm doanh nghiệp
- Phân tích, đánh giá được thực trạng quản lý vườn ươm doanh nghiệp chế biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội trong giai đoạn 2011-2016tại Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội
- Đề xuất được một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý vườn ươm doanh nghiệp chế biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Vườn ươm doanh nghiệp này đến năm 2022
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trang 4Đối tượng nghiên cứu của luận văn:
Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý Vườn ươm doanh nghiệp của Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội
Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi nội dung: Nghiên cứu Vườn ươm doanh nghiệp theo cách tiếp cận quản
lý các chức năng: Quản lý marketing, quản lý nhân sự, quản lý sản xuất, quản lý nghiên cứu phát triển , quản lý tài chính , từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản
lý của Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho vườn ươm này
- Phạm vi về không gian: Luận văn nghiên cứu tại Vườn ươm doanh nghiệp chế biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội
- Phạm vi về thời gian:
+ Nghiên cứu số liệu: Tổng hợp, nghiên cứu số liệu từ các báo cáo giai đoạn
2011-2016 của Vườn ươm doanh nghiệp
+ Phỏng vấn sâu: Thực hiện vào tháng 4/2017
5 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp biện chứng duy vật và lịch sử; phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp bảng hình, đối chiếu, so sánh và các phương pháp nghiên cứu khác
Ngoài ra, luận văn còn sử dụng phương pháp chuyên gia: Thông qua trao đổi với các cán bộ quản lý và làm việc trực tiếp tại Vườn ươm doanh nghiệp; Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ DNNVV, cán bộ kế toán – tài chính Vườn ươm và phương pháp thu thập tài liệu, số liệu qua báo cáo tổng kết về hoạt động của Vườn ươm HBI
Trang 5CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VƯỜN ƯƠM DOANH NGHIỆPTẠI TỔ CHỨC HỖ TRỢ DOANH
NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
Trong chương này, tác giả đưa ra cơ sở lý luận vềvườn ươm doanh nghiệp, quản lý vườn ươm doanh nghiệp, các yếu tố ảnh hưởng và kinh nghiệm từ một số tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp về quản lý VƯDN cho Trung tâm hỗ trợ DNNVV Hà Nội
- Vườn ươm doanh nghiệp: Khái niệm; Vai trò; Phân loại VƯDN.
- Quản lý Vườn ươm doanh nghiệp: Khái niệm; Mục tiêu quản lý VƯDN;Nội
dung quản lý VƯDN
- Yếu tố tác động đến quản lý Vườn ươm doanh nghiệp
+ Yếu tố thuộc các tổ chức hỗ trợ;
+ Yếu tố thuộc các doanh nghiệp được hỗ trợ;
+ Yếu tố thuộc chính sách nhà nước;
+ Yếu tố khác
- Kinh nghiệm quản lý Vườn ươm doanh nghiệp và bài học kinh nghiệm đối
với Trung tâm hỗ trợ DNNVV Hà Nội.
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VƯỜN ƯƠMDOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN & ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM HÀ NỘI TẠI TRUNG TÂM
HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2011-2016
Ở chương hai tác giả thể hiện nội dung về thực trạng quản lý vườn ươm doanh nghiệp chế biến và đóng gói thực phẩm Hà Nội của Trung tâm Hỗ trợ DNNVV Hà Nội, kết quả đạt được, điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân hạn chế
- Tổng quan về Trung tâm Hỗ trợ DNNVV Hà Nội – đơn vị quản lý Vườn ươm doanh nghiệp HBI.
- Giới thiệu về Vườn ươm doanh nghiệp HBI
- Thực trạng quản lý Vườn ươm doanh nghiệp HBI
Trang 6- Kết quả:
+ Quản lý HBI vận hành đảm bảo đúng mục tiêu và mô hình của Vườn ươm doanh nghiệp;
+ Triển khai các nội dung quản lý bài bản;
+ Đảm bảo đúng đối tượng ươm tạo;
+ Đáp ứng nhu cầu về các dịch vụ do Vườn ươm cung cấp: Đào tạo, tư vấn, thuê diện tích sản xuất, lưu trữ hàng hóa, dịch vụ văn phòng, bảo vệ, kết nối kinh doanh;
+ Xây dựng và mở rộng mối quan hệ, liên kết chặt chẽ với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn, trong nước và quốc tế;
+ Có sự giám sát chặt chẽ các khoản chi từ nguồn ngân sách nhà nước của Sở Tài chính
- Hạn chế:
+ Chưa xây dựng được kế hoạch dài hạn cho hoạt động của HBI.
+ Quảng bá hình ảnh Vườn ươm HBI còn hạn chế
+ Thiếu kinh phí cho việc đầu tư bổ sung để duy trì tình trạng hoạt động tốt của các thiết bị, nhà xưởng; đồng thời bắt kịp với sự thay đổi về công nghệ, tiêu chuẩn trong ngành chế biến và đóng gói thực phẩm Ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng nhân sự chất lượng cao, đầu tư hình ảnh, mở rộng dịch vụ
+ Chưa khai thác hết tiềm năng các dịch vụ do vườn ươm cung cấp
+ Hạn chế về trình độ chuyên môn nhân sự, cơ cấu nhân sự chưa đầy đủ theo đúng thiết kế ban đầu của HBI
+ Khung pháp lý cho vườn ươm vẫn còn sơ khai, phạm vi điều chỉnh còn hẹp và chậm được ban hành
- Nguyên nhân hạn chế:
- Yếu tố bên trong
+ Xây dựng kế hoạch theo hướng duy trì hoạt động của vườn ươm, không theo định hướng mở rộng, phát triển
+ Thiếu nguồn kinh phí
+ Thiếu đội ngũ quản lý giỏi có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm kinh doanh
+ Chất lượng dịch vụ vườn ươm cònthiếu tính chuyên nghiệp
- Yếu tố bên ngoài
+ Cơ chế chính sách liên quan còn thiếu, chưa vận dụng được cho HBI
Trang 7+ Cơ chế giám sát theo hình thức báo cáo một chiều.
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ VƯỜN ƯƠMDOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN & ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM HÀ NỘITẠI TRUNG TÂM
HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HÀ NỘIĐẾN NĂM 2022
Các giải pháp:
- Thực hiện việc đánh giá khách hàng ươm tạo qua tất cả các giai đoạn;
- Mở rộng mạng lưới liên kết: mạng lưới từ kinh doanh tới kinh doanh B2B, mạng lưới nâng cao đào tạo, mạng lưới thể chế
- Cần sửa chữa, nâng cấp sàn, trần nhà xưởng đạt chuẩn của xưởng sản xuất thực phẩm, đa dạng hóa trang thiết bị phục vụ cho việc sản xuất, chế biến thực phẩm
- Tăng cường mở rộng, đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, phát triển dịch vụ mới
và nâng cao chất lượng dịch vụ đang cung cấp tại HBI
- Cải thiện môi trường làm việc để thu hút nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu công việc
- Tập trung tìm kiếm thêm các nguồn tài trợ khác từ các chương trình hỗ trợ phát triển vườn ươm của Bộ Công thương, cũng như các tổ chức quốc tế thông qua các hoạt động xúc tiến đầu tư, kết nối các nhà đầu tư, trưng bày ý tưởng kinh doanh của các doanh nghiệp khởi nghiệp để thu hút các nhà đầu tư
Kiến nghị
- Đối với Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội
+ Kiện toàn bộ máy nhân sự cho HBI trong thời gian sớm nhất có thể
+ Chủ động trong việc tìm kiếm các nguồn tài trợ khác cho hoạt động của HBI
- Đối với Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội
+ Rà soát, bổ sung cơ chế chính sách về trợ giúp phát triển cho VƯDN trên địa bàn
+ Bố trí đủ nguồn lực tài chính để thực hiện các nội dung trợ giúp phát triển các VƯDN
+ Thường xuyên hoặc định kỳ đánh giá, đổi mới công tác trợ giúp VƯDN của
Trang 8chính quyền Thành phố nhằm tìm ra các giải pháp trợ giúp phù hợp với từng giai đoạn cụ thể
- Đối với các cơ quan quản lý ở Trung Ương
+ Hoàn thiện về thể chế, nhân sự trong công tác hỗ trợ VƯDN
+ Nghiên cứu, bổ sung, cập nhật và hoàn thiện hệ thống chính sách liên quan đến lĩnh vực hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Đối với các đơn vị hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ
+ Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và mở rộng hệ thống dịch vụ hỗ trợ để ngày càng có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ có cơ hội tiếp cận
+ Tăng cường mở rộng mạng lưới liên kết chặt chẽ với các Sở, ban, ngành, các đơn vị, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp trong và ngoài nước liên quan đến lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa