MỤCLỤC LỜICAMĐOAN...I LỜICẢMƠN...II MỤCLỤC...III DANHMỤC CÁCCHỮVIẾTTẮT...VII DANHMỤCSƠĐỒBẢNGBIỂU...VIII MỞĐẦU...1 CHƯƠNG1:GIỚITHIỆUVỀĐỀTÀINGHIÊNCỨU...3 1.1.. Nộidungchitiết...7 CHƯƠNG2:L
Trang 1LỜICAMĐOAN
Tôixincamđoanbảnluậnvănnàyl à côngtrìnhnghiêncứukhoahọcđộclậpthựcsựcủacánhântôi,chưađượccôngbốtrongbấtcứmộtcôngtrìnhnghiêncứunào.Cácsốliệu,kếtquảtrongluậnvănlàtrungthực,cónguồngốcrõràngvàđảmbảotuânthủcácquyđịnhvềbảovệquyềnsởhữutrítuệ
Tôixinchịutráchnhiệmvềđềtàinghiêncứucủamình
TÁCGIẢLUẬNVĂN
CaoThịMaiHương
Trang 2LỜICẢMƠN
TrongquátrìnhhọctậpvàlàmluậnvănthạcsĩtạiTrườngĐạihọcLaođ ộ Xãhội,bêncạnhsựnỗlựccủabảnthân,tôiđãđượcsựgiảngdạyvàhướngdẫnnhiệttìnhcủacácthầycôgiáo.Tôixingửilờicảmơnđếntậpthểcácthầygiáo,côgiáokhoaKếtoán,KhoasauđạihọctrườngĐạihọcLaođộng-
ng-Xãhộiđãgiúpđỡ,tạođiềukiệnchotácgiảtrongquátrìnhviếtluậnvăn
TôiđặcbiệtgửilờicảmơnsâusắcđếnthầygiáohướngdẫnPGS.TS.PhanTrungKiêntrongthờigianquađãhướngdẫn,giúpđỡtậntìnhvàđầyt r á c h nhiệmđểtôihoànthànhbàiluậnvăn
TôixinchânthànhcảmơnbanlãnhđạotạicôngtyTNHHmộtthànhvi ên HồngKôngSơnLađãtạođiềukiệnchotácgiảtìmhiểu,nghiêncứutạiquýcôngty.L ờicảmơncủatôixingửiđếncácanhchịphòngkếtoánđãgiúpđỡ,hướngdẫnvàcungcấpcáctàiliệunghiêncứu,traođổivàgiảiđápnhữngvướngmắctrongquátrìnhnghiêncứuđềtài
Dothờigiannghiêncứuvàtrìnhđộhạnchế,đềtàikhôngtránhkhỏisaisót.Tôimongmuốnsẽnhậnđượcnhiềuđónggópquýbáutừcácthầycôvàbạnđọcđểđềtàihoànthiệnhơnnữavàcóýnghĩathiếtthựctrongthựctiễná p dụng
Trang 3MỤCLỤC
LỜICAMĐOAN I LỜICẢMƠN II MỤCLỤC III DANHMỤC CÁCCHỮVIẾTTẮT VII DANHMỤCSƠĐỒBẢNGBIỂU VIII
MỞĐẦU 1
CHƯƠNG1:GIỚITHIỆUVỀĐỀTÀINGHIÊNCỨU 3
1.1 Tínhcấpthiếtcủađềtàinghiêncứu 3
1.2 Tìnhhình nghiêncứuliênquanđếnđềtài 4
1.3 Mục tiêunghiêncứu 5
1.4 Đối tượng,phạmvinghiêncứu 6
1.5 Phương phápnghiêncứu 6
1.6 Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn 7
1.7 Nộidungchitiết 7
CHƯƠNG2:LÝLUẬNCHUNGVỀKẾTOÁNDOANHTHU,CHIPHÍV À XÁ CĐỊNHKẾTQUẢKINHDOANHTRONGDOANHNGHIỆP 8
2.1.Kháiquátchungvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanh 82.1.1.Khái quátvềdoanhthu 8
2.1.1.1.Kháiniệm 8
2.1.1.2.Phânloạidoanhthu 9
2.1.1.3.Cácnguyêntắcghinhận doanhthu 10
2.1.2 Kháiquátvềchiphí 12
2.1.2.1.Kháiniệm 12
2.1.2.2.Nguyêntắckếtoáncác khoảnchiphí 13
2.1.2.3.Phânloạichi phívềmặtkếtoántàichính 14
2.1.3 Kháiquátvềxácđịnhkếtquảkinhdoanhcủadoanhnghiệp 18
Trang 42.1.3.1.Kháiniệmkếtquảkinhdoanh 18
2.1.3.2.Nguyêntắcxácđịnhkếtquảkinhdoanhtrongdoanhnghiệp 19
2.1.3.3.Phươngphápxácđịnhkếtquảhoạtđộngkinhdoanh 19
2.2 Kếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanh 20
2.2.1 Kếtoándoanh thubánhàngvàcungcấpdịchvụ 20
2.2.2 Kếtoáncáckhoảngiảmtrừdoanhthu 20
2.2.3 Kếtoángiávốnhàngbán 21
2.2.4 Kếtoánchiphíbánhàngvàchiphíquảnlýdoanhnghiệp 21
2.2.4.1.Kếtoánchi phíbánhàng 21
2.2.4.2.Kếtoánchiphíquảnlýdoanhnghiệp 21
2.2.5 Kếtoánxácđịnhkếtquảkinhdoanh 22
2.3 Kếtoándoanhthu,chiphí,xácđịnhkếtquảhoạtđộngkinhdoanhvềmặtkếtoánq uảntrị 22
2.3.1 Phânloạichiphívềmặtkếtoánquảntrị 22
2.3.1.1.Phânloạichiphítheohìnhtháichiphí 22
2.3.1.2.Phânloạichiphítheothẩmquyềnraquyếtđịnh 28
2.3.1.3.Phânloạichiphítheomốiquanhệgiữachiphívàbáocáotàichính29 2.3.2 Dựtoándoanhthu,chiphívàxácđịnh kếtquả 30
2.3.2.1 Dựtoántiêuthụcủadoanhnghiệp 31
2.3.2.2 Dựtoánchiphí 32
2.3.2.3 Dựtoánbáocáokếtquảkinhdoanh 34
2.3.3 Phântíchthôngtinphùhợpphụcvụviệcraquyếtđịnh 35
2.3.3.1.PhântíchmốiquanhệChiphí-Khốilượng- Lợinhuận 35
2.3.3.2.Phântíchthôngtinchiphíphụcvụviệcraquyếtđịnhtrongmộtsốt r ườnghợ pđặcbiệt 37
KẾTLUẬNCHƯƠNG2 39
Trang 55 CHƯƠNG3:THỰCTRẠNGKẾTOÁNDOANHTHU,CHIPHÍVÀXÁCĐỊ NH KẾTQUẢKINHDOANHTẠICÔNGT Y T N H H MỘTTHÀNHV I Ê N HỒNG
KÔNGSƠNLA 40
3.1 KháiquátchungvềcôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa40 3.1.1 QuátrìnhhìnhthànhvàđặcđiểmhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhcủaCôngty TNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa 40
3.1.2 Đặcđiểmhoạtđộngkinhdoanh 40
3.1.3 Tổchứcbộmáyquảnlý 41
3.1.4 Đặcđiểmtổchứcbộmáykếtoán 42
3.1.5 Chếđộkếtoán 43
3.1.6 Hìnhthứckếtoán 44
3.1.7 Phươngphápkếtoántại Côngty 45
3.2 Thựctrạngkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhvềmặtkếtoántài chínhtạicôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa 45
3.2.1 Kếtoándoanhthuvàcác khoảngiảmtrừdoanhthu 45
3.2.1.1 PhânloạidoanhthutạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa
Error!Bookmarknotdefined. 3.2.1.2 KếtoándoanhthubánhàngvàcungcấpdịchvụtạiCôngtyTNHHmộtthànhv iênHồngKôngSơnLa 45
3.2.2 Kếtoáncáckhoảngiảmtrừdoanhthu 47
3.2.3 KếtoánDoanhthuhoạtđộngtàichính 48
3.2.4 Kếtoángiávốnhàngbán 48
3.2.5 Kếtoánchiphíbánhàngvàquảnlýdoanhnghiệp 49
3.2.5.1 Kếtoánchiphíbánhàng 49
3.2.5.2 Kếtoán chiphíquảnlýdoanhnghiệp 51
3.2.6 KếtoánChiphítàichính 52
3.2.7 Kếtoánthunhập khácvàchiphíkhác 52
Trang 63.2.8 Kếtoánxácđịnhkếtquảkinhdoanh 52
3.3 Thựctrạngkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạicôngtyTNH HmộtthànhviênHồngKôngSơnLadướigócđộkếtoánquảntrị53 3.3.1 Phânloạichiphíphụcvụchoviệcraquyếtđịnh 54
3.3.2 Dựtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanh 54
3.3.3 Phântíchthôngtinphùhợpphụcvụchoviệc raquyếtđịnh 56
3.4 Đánhgiávềcôngtáckếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạic ôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơn La 56
3.4.1 ƯuĐiểm 57
3.4.1.1 NhữngưuđiểmđạtđượctổchứcquảnlýSXkinhdoanhvềcôngtáck ếtoán 57 3.4.1.2 Nhữngưuđiểmđạtđượcvềtổchứckếtoándoanhthu,chiphívàxác địnhkếtquảkinhdoanh 58
3.4.2.Nhượcđiểm 60
CHƯƠNG4:PHƯƠNGHƯỚNGHOÀNTHIỆNKẾTOÁNDOANHTHU,CHIP HÍVÀ XÁCĐỊNH KẾTQUẢKINHDOANHTẠICÔNGTYTNHHMỘTTHÀNHVIÊNHỒNGKÔ NGSƠNLA 63
4.1 Sựcầnthiếtphảihoànthiệnkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảk i n h doa nhtạicông tyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơn La 63
4.2 Giảipháphoànthiệnkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạic ôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơn La 64
4.3 Cácđiềukiệnthựchiệngiảipháp 68
4.3.1 VềphíaNhànước 68
4.3.2 Vềphíacôngty 70
KẾTLUẬN 71
TÀILIỆUTHAMKHẢO 72 PHỤLỤC
Trang 8DANHMỤCSƠ ĐỒBẢNGBIỂU
Sơđồ3.1.Tổchứcbộmáyquảnlýcôngty 41Sơđồ3.2.Tổchứcbộmáykếtoáncủacôngty 43Sơđồ3.3:Trìnhtựghisổkếtoántheohìnhthứckếtoántrongphầnmềm 44
Trang 9Trongđiềukiệnkinhtếthịtrườngcạnhtranhngàycànggaygắt,doanhn g h i ệpmuốntồntại,vươnlênthìtrướchếtđòihỏikinhdoanhphảicóhiệuquả.Hiệuquảkinhdoanhcàngcaothìdoanhnghiệpcàngcóđiềukiệnpháttriển,cảithiệnvànângcaođờisốngngườilaođộngthựchiệntốtnghĩavụvớingânsáchNhànước.
Vớixuthếpháttriểncủaxãhộivàcủanềnkinhtế,việcquantâmđếnc h i phí,doanhthulàvấnđềhàngđầutrongviệcđảmbảohiệuquảvànângcaohiệuquảkinhdoanh.Đểcóthểtồntạivàpháttriểnđượctrênthịtrường,doanhnghiệpcầnphảitínhtoánlàmsaogiảmđượcchiphíđếnmứcthấpnhấttừđósẽnângcaođượclợinhuậntốiđachodoanhnghiệpmình
Trongcơchếthịtrườnghiệnnay,côngtáckếtoánchiphí,doanhthuv à xácđịnhkếtquảkinhdoanhlàcôngtácvôcùngquantrọngvìđâylàhoạtđộngkinhdoanhchính,luôngắnliềnvớisựtồntạivàpháttriểncủadoanhnghiệp
Luậnvănnàytổngquancácquyđịnhkếtoánvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanh,cácvấnđềvềthựctrạngvàcácgiảiphápnângcaohiệuquảcủacôngtáckếtoánvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảk i n h doanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa.Trêncơsởnghiêncứuđặcđiểmhoạtđộngsảnxuất,đặcđiểmsảnphẩm,quytrìnhcông
Trang 10nghệ,tổchứcbộmáyquảnlý,bộmáykếtoán,tổchứccôngtáckếtoánvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhcủacáccôngty.Nhằmtìmr a cácđiểmchưaphùhợptrongcôngtáckếtoánvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhvàcácgiảipháphoànthiệngiúpdoanhnghiệptiếtkiệmchiphísảnxuất,nângcaohiệuquảcủacôngtácquảnlýchiphí,tăngk h ảnăngcạnhtranhcủacácdoanhnghiệp,đặcbiệtlàcácdoanhnghiệphoạtđộngtronglĩnhvựcxâylắp.
Trang 111.1 Tínhcấpthiếtcủađềtàinghiêncứu
KếtquảkinhdoanhcủaDoanhnghiệplàkếtquảcuốicùngđểđánhgiác h í n h xáchiệuquảhoạtđộngkinhdoanhcủaDoanhnghiệptrongtừngthờik ỳ.Vìvậy,kếtoándoanhthu,chiphívàkếtquảkinhdoanhlàmộtbộphậnquantrọngcủakếtoándoanhnghiệp.HiệnnaytrongcácDoanhnghiệpk ếtoándoanhthu,chiphí,vàkếtquảkinhdoanhđềuvậndụngtheođúngchuẩnmựcv à chếđộkết o á n hiệnh à n h Nhưngtuỳtheoquymô,loạih ì n h kinhdoanhcũngnhưcôngtáctổchứckếtoándoanhnghiệpmàkếtoándoanhthu,ch i phívàkếtquảkinhdoanhtạimỗiđơnvịđượchạchtoánsaochophùhợpn h ất.Chínhđiềunàyđãtạođiềukiệnthuậnlợichocôngtáckếtoánkếtquảk i n hdoanhtạicácdoanhnghiệpđượctiếnhànhmộtcáchhợplý,khoahọc,đểtừđócungcấpcácthôngtinvềtìnhhìnhdoanhthu,chiphí,kếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệpmộtcáchnhanhchóngvàchínhxác
Xácđịnhkếtquảkinhdoanhchotacáinhìntổnghợpvàchitiếtvềhoạtđộngkinhdoanhc ủadoanhnghiệp,phụcvụđắclựcchocácn h à quảnt r ịt r o n g quátrìnhquảnlývàpháttriểndoanhnghiệp.Việcxácđịnhđúng,chitiếtkếtquảhoạtđộngkinhdoanhsẽgiúpchocácnhàquảntrịdoanhnghiệpthấyđượcưuvànhượcđiểm,nhữngvấnđềcòntồntại,từđóđưaracácgiảiphápkhắcphục,đềr a cácphươngá n k i n h doanhchiếnlược,đúngđắnv à t h í ch hợphơncáckỳtiếptheo
Côngtáckếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhởCôngt y T
N H H mộtt h à n h v i ê n HồngKôngS ơnL a đãđượctổc h ứchoànthiệndần,tuynhiênvẫncònmộtsốbấtcậpvàhạnchếcòntồntạivídụnhưviệcghinhậndoanhthuđôilúcchưakịpthời,chưathựchiệntheođúngchếđ ộ kếtoánhiệnhành;việcphânbổ,kiểmsoátchiphícònchưahợplý;tùđódẫđếnviệcphảnánhkếtquảkinhdoanhcóthểkhôngđángtincậy,gâykhó
Trang 12việchoànthiệnh ơnnữacôngtáckếtoánnóichung,vàkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhk ếtquảkinhd o a n h nóiriêngtrongCôngt y luônđượcđ ặ tr a vớimụcđíchn h ằmtổchứckhoahọc,hợplýhơnnữacôngtáckếtoánnày,làmcơsởchoc á c thôngtinkếtoáncungcấpđảmbảotínhđúngđắnvàđángtincậy
Nhậnthứcđượctầmquantrọngcủavấnđềtrên,cũngnhưthựctiễntạiđơnvịcôngtáccònmộtsốvấnđềbấtcậptrong việcxácđịnhchiphícũngn h ưxácđịnhdoanhthucủađơnvịtôiđãchọnđềtài“Kếtoándoanhthu,
chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa”choluậnvănthạcsĩcủamình
1.2 Tìnhhìnhnghiêncứuliênquanđếnđềtài
Đềtàivềkếtoándoanhthu,chiphív à xácđịnhk ếtquảk i n h doanhtrongdoanhnghiệpđượcrấtnhiềutácgiảnghiêncứuđứngdướinhữnggócđ ộ khácnhau,tronghoàncảnhkhácnhautạicácđơnvị,doanhnghiệpcụthểbaogồm:
ĐềtàinghiêncứucủaNguyễnThanhThuỷnăm2015“Hoànthiệnkếtoándoanhthu,c h i phívàxácđ ị nhkếtquảkinhdoanht ạiCôngt y CPkỹt huậtvàxâydựngMinhCường.Trongluậnvănthạcsĩnày,nhìnchungcáct á c giảđãhệthốnghoánhữngvấnđềlýluậncơbảnvềkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtrongcáckhíacạnh:đặcđiểm,nhiệmvụ,vaitrò,nguyêntắc,nộidungkếtoántừđóđềxuấtnhững
phươnghướngvàgiảiphápnhằmhoànthiệnkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanh.Đềtàinghiêncứucủa
VũQuốcDươngnăm2015,“Kếtoándoanhthu,chiphívàkếtquảkinhdoanhtạicôngtyCổphầnThếg i ớisốT r ầnA n h ” LuậnvănthạcsĩđãchỉranhữngtồntạicủamảngkếtoánnàytrongthựctếtạiCôngtynhưchưatiếnhànhmãhoácụthểcáctàikhoảndaonhthu,chưaxácđịnhđượckếtquảkinhdoanhchotừngmặthà n g , từngsiêut h ị,c h í n h
Trang 13sáchkinhdoanhcònchưaphùhợpliênquanđếnhạchtoándoanhthu,chiphícũngchỉrađượcnhiềubấtcậpliênquanđếnphânloạichiphíchotừngđốit ượngvàđềracácgiảipháphoànthiệnphầnkếtoánchiphí.
Nhìnchungnhữngđềtàinóitrênđãnêulênnhữngđặcđiểmcủadoanht h u , chiphí,xácđịnhkếtquảkinhdoanhcũngnhưýnghĩađốivớihoạtđộngc ủadoanhnghiệp
1.3 Mụctiêunghiêncứu
Nghiêncứulýluậncôngtáckếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạicácdoanhnghiệp;T ì m hiểuthựctrạngk ếtoándoanht h u , chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạicácdoanhnghiệp;vậndụngl ý l u ậnvàon g h i ê n cứut h ực
t i ễntạiCôngt y TNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnLa.Từđó,đánhgiáthựctrạng,rútrađượcưuđiểm,hạnchếvàđưaragiảiphápnhằmhoànthiệncôngtáckếtoándoanhthu,chiphívàxácđ ị nhkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnL a.Vàđểtrảlờichocáccâuhỏinghiêncứu:
- Lýluậncơbảnvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhđịnhkếtquảkinhdoanhnhưthếnào?
Trang 14- Thựctrạngvềdoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạiCôngt yTNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnLadướigócđộkếtoàntàichínhnhưthếnào?
- Thựctrạngvềdoanhthu,chiphívàxácđịnh
kếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnLadướigócđộkếtoánquảntr ịnhưthếnào?
- Giảiphápnàonhằmhoànthiệnkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnLa
1.4 Đốitượng,phạmvinghiêncứu
- Vềđốitượng:Nghiêncứucôngtáckếtoándoanhthu,chiphívàkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnLa
- Vềphạmv i : Ghinhậndoanhthu,ch i phívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa
- Vềthờigian:Nghiêncứuthựctrạngkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHMộtthànhviênHồngKôngSơnLatrongnăm2018
1.5 Phươngphápnghiêncứu
Trongquátrìnhthựchiệnluậnvăn,tácgiảđãsửdụngphốihợpnhiềuphươngphápkhácnhaubaogồm:
- Cácphươngphápnghiêncứutổngquátbaogồm:phươngpháptổngh ợpvàphântíchsosánh
- Cácphươngphápnghiêncứucụthểbaogồm:kiểmtratàiliệu,phỏngvấn,đểhiểurõbảnchấtcôngtáckếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtạiđơnvị
- Cácnguồndữliệuđượcsửdụngtrongluậnvăn:
Trang 15NguồndữliệusơcấpthuthậpthôngtindựatrênsốliệuđãcósẵncủaCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa
1.6 Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn
Vềmặtl ý l u ận:Luậnvăngópphầnl à m r õ c ơsởl ý luậnv ềk ếtoándoanht h u ,chiphívàxácđịnhkếtquảhoạtđộngkinhdoanht ạiCôngt y TNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa
Vềmặtthựctiễn:Quakhảosátthựctrạngkếtoándoanhthu,chiphívàk ếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa,đềt à i đãđưaraphântíchưuđiểm,hạnchếcôngtáckếtoántạiCôngty.Từđóđềsuấtmộtsốgiảiphápnhằmhoànthiệnkếtoándoanhthu,chiphívàkếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLanhằmg ó pphầnnângcaohiệuquảhoạtđộngcủaCôngty
1.7 Nộidungchitiết
Chương1:Giớithiệuđềtàinghiêncứu
Chương2:Lýluậnchungvềkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanhtrongdoanhnghiệp
Chương3:Thựctrạngkếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquảk i n h doanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa
Chương4:GiảipháphoànthiệnKếtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhk ếtquảkinhdoanhtạiCôngtyTNHHmộtthànhviênHồngKôngSơnLa
Trang 16PHÍVÀXÁCĐỊNHKẾTQUẢKINHDOANH
TRONGDOANHNGHIỆP 2.1 Kháiquátchungvềdoanhthu,chiphív à xácđ ị nhkếtquảkinhdoanh
2.1.1 Kháiquátvềdoanhthu
2.1.1.1.Kháiniệm`
TheoChuẩnmựckếtoánquốctế“Doanhthu”số18–
IAS18thì“Doanhthuvàluồnggộpcáclợiíchkinhtếtrongkỳ,phátsinhtrongquátrìnhhoạtđộngthôngthường,làmtăngvốnchủsởhữu,chứkhôngphảiphầnđónggópcủanhữngngườithamgiagópvốncổphần,doanhthukhôngbaogồmnhữngkhoảnthuchobênthứba”
Theochuẩnmựckếtoánsố14(VAS14-
Doanhthuvàthunhậpkhác)banhànhtheoquyếtđịnhsố149/2001/QĐ-BTCngày31/12/2001c ủaB T C quiđịnh:“Doanhthulàtổnggiátrịcáclợiíchkinhtếc ủadoanhnghiệpđãthuđượctrongkỳkếtoán,phátsinhtừhoạtđộngsảnxuấtkinhdoa nhthôngthườngcủadoanhnghiệpgópphầnlàmtăngvốnchủsởhữu”.
Nhưvậy,cóthểhiểubảnchấtcủadoanhthulàcáckhoảnthuvàlợiíchki nhtếphátsinhtừhoạtđộngsảnxuất,kinhdoanhthôngthường,làcơsởtạor a kếtquảkinhdoanhtrongkỳcủadoanhnghiệp
Theothôngtư200/2014/TT-BTCbanhànhngày22/12/2014thìdoanht h u đượcđịnhnghĩalàlợiíchkinhtếthuđượclàmtăngvốnchủsởhữucủadoanhnghiệpngoạitrừphầnđónggópthêmcủacáccổđông.Doanhthuđượcg h i nhậntạithờiđiểmgiaodịchphátsinh,khichắcchắnthuđượclợiíchkinhtế,đượcxácđịnhtheogiátrịhợplýcủacáckhoảnđượcquyềnnhận,khôngphânbiệtđãthutiềnhaysẽthuđượctiền
Liênquanđếndoanhthucòncócáckhoảngiảmtrừdoanhthugồm:
Trang 17Chiếtkhấuthươngmại:Làkhoảndoanhnghiệpbángiániêmyếtchok h á c hhàng muahàngvớikhốilượnglớn.
Giảmgiáhàngbán:làkhoảngiảmtrừchongườimuadohànghóakémphẩmchất,saiquycáchhoặclạchậuthịhiếu
Giátrịhàngbánbịtrảlại:Làkhốilượnghàngbánđãxácđịnhlàtiêuthụbịkháchhàngtrảlạivàtừchốithanhtoán
2.1.1.2.Phânloạidoanhthu
Phânloạidoanhthutheolĩnhvựchoạtđộnglàcáchphânloạichínhxácvà phổbiếnnhất.Cụthể:
- Doanhthubánhàng:làdoanhthubánsảnphẩmmàdoanhnghiệpsảnxuấtra,bánhànghóamuavàovàbánbấtđộngsảnđầutư
- Doanhthucungcấpdịchvụ:làdoanhthuthựchiệncôngviệcđãthỏathuậntheohợpđồngtrongmộthaynhiềukỳkếtoánnhưcungcấpdịchvụvẩntải,dulịch,chothuêtàisảncốđịnhtheophươngthứcchothuêhoạtđộng,…
- Doanhthubánhàngnộibộ:làdoanhthucủasốsảnphẩm,hànghóa,dịchvụtiêuthụtrongnộibộdoanhnghiệp,làlợiíchkinhtếthuđượctừviệcbánhànghóa,sảnphẩm,cungcấpdịchvụnộibộgiữacácđơnvịtrựcthuộchạchtoánphụthuộctrongcùngmộtcôngty,tổngcôngtytínhtheogiábánnộibộ
- Doanhthutừhoạtđộngt à i chính:l à doanht h u tiềnl ã i , tiềnbảnquyền,cổtức,lợinhuậnđượcchiavàdoanhthuhoạtđộngtàichínhkháccủadoanhnghiệp
Doanhthutừhoạtđộngtàichínhbaogồm:
+Chocácbênkhácsửdụngtàisảncủadoanhnghiệp;
+Tiềnlãitừviệcchovayvốn,lãitiềngửi,lãibánhàngtrảchậm,trảgóp,lãichothuêtàichính;
+ Chênhlệchlãidobánngoạitệ.chênhlệchtỷgiángoạitệ;
Trang 18Cácnguyêntắckếtoánlàcácchuẩnmựcvàhướngdẫnphụcvụchoviệclập
báocáotàichínhđạtđượcmụctiêudễhiểu,đángtincậyvàdễsosánh.Cácn g u y ê n tắcnàybaogồmmộtsốkháiniệm,nguyêntắc,phươngpháptiếnhànhv à nhữngyêu
cầuchoviệcđánhgiá,ghichépvàbáocáocáchoạtđộng,cácsựkiệnvàcácnghiệpvụcótínhchấttàichínhcủamộtdoanhnghiệp
Trongđó,cácnguyêntắcchiphốiđếndoanhthunhư:
Nguyêntắcgiágốc:Tàisảnđượcghinhậntheogiágốc.Giágốctàisảnđ ư ợ chìnhthànhtheosốtiềnhoặckhoảntươngđươngtiềnđãtrả,phảitrảhoặct í n h theogiátrịhợplýcủatàisảnđóvàothờiđiểmtàisảnđượcghinhận
Nguyêntắcphùhợp:Việcghinhậndoanhthuvàchiphíphảiphùhợpv ớinhau.Khighinhậnmộtkhoảndoanhthuthìphảighinhậnmộtkhoảnchiphítươngứngcóliênquanđếnviệctạoradoanhthuđó.Chiphítươngứngv ớidoanhthugồmchiphícủakỳtạoradoanhthuvàchiphícủacáckỳtrướchoặcchiphíphảitrảnhưngliênquanđếndoanhthucủakỳđó
Nguyêntắcnhấtquán:Cácchínhsáchvàphươngphápkếtoándoanhn g h i ệpđãchọnphảiđượcáp dụngthốngnhấtítn h ấttrongmộtkỳkếtoánnăm.Trườnghợpcóthayđổichínhsáchvàphươngphápkếtoánđãchọnthì
Trang 19phảigiảitrìnhlýdovàảnhhưởngcủasựthayđổiđótrongphầnthuyếtminhbáocáotài chính
Nguyêntắcthậntrọng:Nguyêntắct h ậntrọngy ê u cầuv i ệcg h i tăngvốnchủsởhữuchỉđượcthựchiệnkhicóbằngchứngchắcchắn,cònviệcghigiảmvốnchủsởhữuphảiđượcghinhậntừkhicóchứngcứvềkhảnăngcóthểxảyra
Điềukiệnghinhậndoanhthu
Doanhthuchỉđượcghinhậnkhithỏamãncácđiềukiệnsau:
Đốivớidoanhthubánhàng
Theomục10CMKTViệtNamVASsố14,Doanhthubánhàngđượcg h i nhậnkhiđồngthờithỏamãntấtcảnăm(5)điềukiệnsau:
(a) Doanhnghiệpđãch u y ểngiaophầnlớnrủirovà lợiíchgắnliềnv ớiquyềnsởhữusảnphẩm hoặchànghóachongườimua;
(b) Doanhn g h i ệpkhôngcònnắmgiữq u y ềnquảnl ý hànghóanhưngườisởhữuhànghóahoặcquyềnkiểmsoáthànghóa;
(c) Doanhthuđượcxácđịnhtươngđốichắcchắn;
(d) Doanhnghiệpđãthuđượchoặcsẽthuđượclợiíchkinhtếtừgiaodịchbánhàng;
(e) Xácđịnhđượcchiphíliênquanđếngiaodịchbánhàng
Đốivớidoanhthucungcấpdịchvụ
TheoCMKTViệtNamVASsố16,Doanhthucủagiaodịchvềcungcấpdịchvụđượcghinhậnkhikếtquảcủagiaodịchđóđượcxácđịnhmộtcáchtincậy.TrườnghợpgiaodịchvềcungcấpdịchvụliênquanđếnnhiềukỳthìdoanhthuđượcghinhậntrongkỳtheokếtquảphầncôngviệcđãhoànthànhvàongàylậpB ảngcânđốikếtoáncủakỳđó.Kếtquảcủagiaodịchcungcấpdịchvụđượcxácđịnhkhithỏamãntấtcảbốn(4)điềukiệnsau:
(a) Doanhthuđượcxácđịnhtươngđốichắcchắn;
Trang 20à n g , chiphíquảnl ý doanhnghiệp,chiphílãitiềnvay,vànhữngCP
liênquanđếnhoạtđộngchocácbênkhácsửdụngt à i sảns i n h r a l ợit ức,tiềnbánquyền, NhữngCPnàyphátsinhdướidạngtiềnvàcáckhoảntươngđươngtiền,hàngtồnkho,khấuhaomáymóc,t hi ếtbị;CPkhácbaog ồmcácCPngoàicácchiphíSXKDphátsinhtrongquátrìnhhoạtđộngkinhdoanhthôngthườngcủaDN,như:chiphívềt h a n hlý,nhượngbánTSCĐ,cáckhoảntiềnbịk h á c h hàngphạtdov i phạmhợpđổng
CácdoanhnghiệpsảnxuấtmuốntiếnhànhSXKDthìđòihỏiphảicósựkếth ợpcủabayếutố:Tưl i ệul a o đ ộ ng,đốitượnglaođộngv à s ứclaođộng.Haophícủatưliệulaođộng,đốitượnglaođộnglàhaophíđộngvậthoá,haophívềsứclaođộnglàhaophílaođộngsống.Việcdùngthướcđo
Trang 21Nhưvậy,xéttrêngócđộkếtoántàichính,chiphíđượcnhìnnhậnnhưnhữngphítổnđãphátsinhgắnliềnvớicáchoạtđộngcủadoanhnghiệpbaogồmcácCPphátsinht r
o n g quát r ì n h hoạtđộngSXKDthôngthườngc ủadoanhnghiệpvàcácCPkhác.XétvềbảnchấtthìchiphíSXKDlàsựchuyểndịchvốncủaDNvàoquátrìnhSXKD,nênnóbaogồmcácCPliênquantrựctiếpđếnquátrìnhSXsảnphẩm,CPthờikỳ,CPtàichính.CòncácCPkháclàcáckhoảnCPvàcáckhoảnlỗdocácsựk i ệnhaycácnghiệpvụbấtthườngmàDNkhôngthểdựkiếntrướcđược,như:CPthanhlý,nhượngbánTSCĐ,tiềnphạtdoviphạmhợpđồng,truythuthuể Cóthểnói,vềđặcđiểmchung,C P trongSXKDcó3đặcđiểm:CPlàhaophítàinguyên(kểcảhữuhìnhvàvôhình),v ậtchất,laođộng;nhữnghaophínàyphảigắnliềnvớimụcđíchk i n h doanh;phảiđịnhlượngđượcbằngtiềnvàđượcxácđịnhtrongmộtkhoảngthờigiannhấtđịnh
KếtoánC P ảnhh ưởngđ ế ntínht r u n g thực,hợplýcủacácthôngtint r ên BCTC,cũngnhưt í n h đúngđắncủacácquyếtđịnhtrong quảntrịDN.T r o n g cácDNquảnlýtốtCP,khôngnhữngtạođiềukiệntănglợinhuận,trênc ơsởđónângcaochấtlượngsảnphẩmcungcấpchokháchhàng
2.1.2.2.Nguyên tắckếtoáncáckhoảnchiphí
TheoĐiều82Thôngtưsố200/2014/TT-BTCquyđịnhNguyêntắckếtoáncáckhoảnchiphícụthểnhưsau:
- Chiphílànhữngkhoảnlàmgiảmlợiíchkinhtế,đượcghinhậntạit h ờiđiểmgiaodịchphátsinhhoặckhicókhảnăngtươngđốichắcchắnsẽphátsinhtrongtươnglaikhôngphânbiệtđãchitiềnhaychưa
- Việcghinhậnchiphíngaycảkhichưađếnkỳhạnthanhtoánnhưngc ó khảnăngchắcchắnsẽphátsinhnhằmđảmbảonguyêntắcthậntrọngvà
Trang 22bảotoànvốn.Chiphívàkho ảndoanhthudonót ạor a phảiđượcghinhậnđồngthờitheonguyêntắcphùhợp.T u y n h i ê n trongmộtsốt r ườnghợp,n g u y ê n tắcphùhợpcóthểxungđộtvớinguyêntắcthậntrọngtrongkếtoán,t h ì kếtoánphảicăncứvàobảnchấtvàcácChuẩnmựckếtoánđểphảnánhg iao dịchmộtcáchtrungthực,hợplý.
- Mỗidoanhnghiệpchỉcóthểápdụngmộttronghaiphươngphápkếtoánhàngtồnkho:Kêkhaithườngx u y ê n hoặckiểmk ê địnhkỳ.Doanhn g h i ệpkhiđãlựachọnphươngphápkếtoánthìphải
ápdụngnhấtquántrongmộtnămtàichính.Trườnghợpápdụngphươngphápkiểmkêđịnhkỳ,cuốikỳkếtoánphảikiểmkêđểxácđịnhgiátrịhàngtồnkhocuốikỳ
- Kếtoánphảitheodõichitiếtcáckhoảnchiphíphátsinhtheoyếutố,tiềnlương,nguyênvậtliệu,chiphímuangoài,khấuhaoTSCĐ…
- Cáckhoảnc h i phíkhôngđượccoilàchiphít í n h t h u ếTNDNtheoquyđịnhcủaLuậtthuếnhưngcóđầyđủhóađơnchứngtừvàđãhạchtoánđúngtheoChếđộkếtoánthìkhôngđượcghigiảmchiphíkếtoánmàchỉđiềuc h ỉnhtrongquyếttoánthuếTNDNđểlàmtăngsốthuếTNDNphảinộp
- Cáctàikhoảnphảnánhchiphíkhôngcósốdư,cuốikỳkếtoánphảik ếtchuyểntấtcảcáckhoảnchiphípháts i n h t r o n g k ỳđểxácđịnhkếtquảk i n h doanh
2.1.2.3.Phânloạichiphídướigócđộkếtoántàichính
TrongquátrìnhSXcủaDNphátsinhrấtnhiềuloạiCP.ViệcphânloạiC P mộtcáchkhoahọcvàhợplýcóýnghĩarấtquantrọngtrongviệcquảnlýv à hạchtoánCPcủaDN.Vớimụcđíchcungcấpthôngtinhữuíchchoquảnl ý v à t ạođiềuk i ệnt h u ậnlợichocôngtáck ếtoán,C P kinhdoanhthườngđượcPLtheocáccáchchủyếunhư;PLtheonộidung(tínhchất)kinhtếcủaCP;PLtheocáchthứckếtchuyểnchiphí,
*Phânloạichiphítheonộidung,tínhchấtkinhtếcủachiphí
Trang 23Theocáchphânloạinày,vềthựcchất,chiphíSXKDchỉcó3yếutốCPcơbảnlà:CPvềlaođộngsống,CPvềđốitượnglaođộngvàCPvềtưliệul a o động.Tuynhiên,đểcungcấpthôngtinvềCPmộtcáchcụthểhơnnhằmphụcvụchoviệcxâydựngvàphântíchĐMvốnlưuđộng,việclập,kiểmtrav à phântíchdựt o á n CP,cácyếutốC P trênc ầnđượcchitiếthoát h e o nộidungkinhtếcụthểcủachúng.Đểchitiếthoáphụcvụyêucầuquảnlý,toànb ộCPthườngđượcchiathànhcácyếutốsau:
Chiphín g u yê n liệuvàv ậtl i ệu:baog ồmtoànbộg i á t r ịn g u y ê n , vậtliệuchính,vậtliệuphụ,phụtùngthaythế,côngcụ,dụngcụsửdụngvàosảnxuấtkinhdoanh
ChiphíkhấuhaoTSCĐmáymócthiếtbị:phảnánhtổngsốkhấuhaoTSCĐtrongkỳcủatấtcảTSCĐsửdụngchoSXKDcủaDN;
Chiphídịchvụmuangoài: phảnánhtoànbộchiphíchocácdịchvụmuangoàidùngvàoSXKD;
Chiphíkhácbằngtiền:phảnánhtoànbộCPkhácbằngtiềnchưaphảná n h vàocácyếutốtrêndùngvàohoạtđộngSXKDtrongkỳ;
Chiphínhâncông:PhảnánhcáckhoảnCPvềtiềnlương,cáckhoảnBHXH,BHYT,BHTNphảitrảchongườilaođộng
TheocáchphânloạinàythìchiphíSXKDphátsinhnếucócùngnộidungkinhtếthìđượcsắpxếpvàomộtyếutốbấtkểnóphátsinhởbộphậnnào,dùngđểSXrasảnphẩmnào.VàcáchphânloạinàycũngchotabiếtcácloạiCPnàođượcdùngvàohoạtđộngSXKDc ủaDNvớitỷtrọngcủatừngloạiCPđólàbaonhiêu
Cáchphânl o ạinàyl à c ơsởđểD N xâydựngc á c đ ị nhm ứcC P cần
Trang 24thiết,lậpdựtoánCP,lậpbáocáoCPtheoyếutốtrongkỳ.Ngoàira,đâycũngl à cơsởchoviệcxâydựngkếhoạchcungứngvậttư,tiềnvốn,huyđộngsửdụnglaođộng,xâydựngkếhoạchkhấuhaoTSCĐ…
làcơsởđểphântích,đánhgiátìnhhìnhthựchiệnCPSXKD
*Phânloạitheokhoảnmụcchiphícótronggiáthànhsảnphẩmtiêuthụ(giát hànhđầyđủ)
Theocáchphânloạinày,toànbộcáckhoảnCPliênquanđếnviệcSXvàtiêuthụsảnphẩmcủaDNđượcchialàm5loạinhưsau:
Chiphínguyên,vậtliệutrựctiếp:làtoànbộnhữngchiphívềnguyênliệu,vậtliệutrựctiếpthamgiavàoviệcSX,chếtạosảnphẩm
Chiphínhâncôngtrựctiếp:làtoànbộtiềnlương,tiềncông,trợcấp,phụcấpvàcáckh oảntríchtheolương(BHXH,BHYT,KPCĐ,BHTN)màD N phảitrảchongườilaođộngtrựctiếpthamgiaquytrìnhSXsảnphẩm
Chiphísảnxuấtchung:làtoànbộnhữngCPphátsinhtạiphânxưởngS X trừchiphíNguyênvậtliệut r ựct i ếp,CPnhâncôngt r ựct i ếp.Haynóicáchkhácđâylà nhữngCPmàmụcđíchcủanól à n h ằmtổchức,quảnlý,phụcvụSXởcácphânxưởng,tổđộisảnxuất
+ChiphínhânviênphânxưởnggồmC P tiềnlương,cáckhoảnphảit r ả,cáckhoảntríchtheolươngcủanhânviênphânxưởng,tổđộisảnxuất
+Chiphívậtliệu:BaogồmCPvậtliệudùngchungchophânxưởngS X vớimụcđíchlàphụcvụvàquảnlýsảnxuất
+Chiphídụngcụ:BaogồmnhữngCPvềcôngcụ,dụngcụdùngchophânxưởngđểphụcvụsảnxuấtvàquảnlýsảnxuất
+ChiphíkhấuhaoTSCĐ:baogồmtoànbộCPkhấuhaocủaTSCĐthuộccácphânxưởngsảnxuấtquảnlývàsửdụng
+Chiphídịchvụmuangoài:baogồmcácCPdịchvụmuangoàidùngch o hoạtđộngphụcvụvàquảnlýsảnxuấtcủaphânxưởngvàđộisảnxuất
Trang 25Chiphíbánhàng:LàCPphátsinhtrongquátrìnhbánhàngđólàCPl ưuthôngvàCPtiếpthịphátsinhtrongquátrìnhtiêuthụsảnphẩmhànghoá,l a o vụ,dịchvụ.Loại
C P nàybaogồm:CPquảngcáo,CPgiaoh à n g , giaodịch,hoahồngbánhàng,
CPnhânviênbánhàngvàCPkhácgắnliềnđếnbảoquảnvàtiêuthụsảnphẩmhànghoá
Chiphíquảnl ý doanhnghiệp:LàcáckhoảnC P liênquanđếnviệcp h ụcvụvàquảnlýSXKDcótínhchấtchungtoànDN.Baogồm:CPnhânvi ên quảnlý,CPđồdùngvănphòng,khấuhaoTSCĐdùngchochotoànDN,cácloạithuếphícótínhchấtCP,tiếpkhánh…
Cáchphânloạinàygiúpcácnhàquảntrịnắmđượct ừngmặth à n g , t ừngloạidịchvụmàDNkinhdoanh.Tuynhiêndonhữnghạnchếnhấtđịnhk h i lựachọntiêuthứcphânbổchiphíBHvàCPquảnlýchotừngmặthàng,t ừngloạidịchvụnêncáchphânloạinàychỉcònmangýnghĩahọcthuật
*Phânloạichiphítheomốiquanhệvớikỳ.Theocáchphânloạinày,toànbộchiphíSXKDgồm:
Chiphísảnphẩm:lànhữngCPgắnliềnvớigiámua,baogồmCPNCTT,CPNVLTT,CPSXC…
Chiphíthờikỳ:LànhữngCPphụcvụchoSXKD,khôngtạpnêngiátrịhàngtồnk
h o ( s ảnphẩm,hànghoá)m à ả nhhưởngt r ựct i ếpđếnl ợinhuậnt r o n g kỳmàchúngphátsinh.NóbaogồmcóchiphíBHvàchiphíQLDN,c h i phíphátsinhkỳnàothìđượchạchtoánngayvàoCPkinhdoanhcủakỳđ óvàảnhhưởngtrựctiếpđếnlợinhuậntrongkỳ
Cáchphânloạinàytạođ iềuk i ệnchoviệcxácđịnhg i á t h à n h côngxưởngcũngnhưKQKDđượcchínhxác
*PhânloạiCPtheokhảnăngquynạpchiphívàocácđốitượngkếtoánchiphíTheocáchphânloạinày,CPphátsinhtạiDNđượcchialàm2loại:
Trang 26Chiphít r ựct i ếp:LànhữngCPtrựctiếpl i ê n quanđếnđốit ượngkếtoántậph ợ
pC P nhưtừngloạisảnphẩm,côngviệc,đơnđặth à n g , h o ạtđộng, chúngtacóthểquynạptrựctiếpchotừngđốitượngphảichịuCP.LoạiCPnàythườngchiếmtỷtrọnglớntrongtổngCP,chúngdễnhậnbiếtvàhạchtoánchínhxácnhưCPNVLTT,CPNCTT
Chiphígiántiếp:Chiphígiántiếpl à nhữngCPch u n g pháts i n h liênquanđếnnhiềuđốitượngchịuCPkhácnhau,baogồmchiphíNVLphụ,chip h í côngphụ,CPquảngcáo DoliênquanđếnnhiềuđốitượngchịuCPkhácnhaunênnguyênnhângâyraCPgiántiếpthườngphảiđượctậphợpsauđólựachọntiêuthứcphùhợpđểphânbổCPgiántiếpchotừngđốitượngchịuCP
Tuynhiên,mỗiđốit ượngchịuCPthườngchỉphùhợpv ớimộttiêut h ứcphânbổnhấtđịnh.Mặtkhác,mỗiloạiCPgiántiếpcóthểchỉliênquanđếnđốit ượngchịuC P k
há c , Vàcũngc h í n h vìđiềun à y m à việctínhtoán,phânbổC P chungtheocùngmộttiêuthứch a y dẫnđếnnhữngsailệchCPt r o n g từngloạisảnphẩm,từngbộphận,từngquátrìnhSXKDvàcóthểdẫnđếnquyếtđịnhkhácnhaucủanhàquảntrị.Vìvậy,cáchPLnàyđặtrayêucầuvềviệclựachọncáctiêuthứcphânbổchiphí(cóthểsửdụngđồngthờin h i ềutiêuthứcphânbổápdụngchot ừngloạiCPkhácnhautheot ừngđốit ượngchịuCP)đểđảmbảothôngtinchínhxácvềCP,lợinhuậncủatừngloạihoạtđộng,từngloạisảnphẩmđịchvụ
CáchphânloạichiphínàycóýnghĩavềmặtkỹthuậtquynạpCPvàođốitượngtậphợpchiphíSX.Mặtkhác,cáchphânloạichiphínàycòngiúpc h o việcraquyếtđịnhtrongcáctìnhhuốngkhácnhau
2.1.3 Kháiquátvềxácđịnhkếtquảkinhdoanhcủadoanhnghiệp
2.1.3.1.Kháiniệmkếtquảkinhdoanh
Kếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệpbaogồm:Kếtquảhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh,kếtquảhoạtđộngtàichínhvàkếtquảhoạtđộngkhác
Trang 27Kếtquảhoạtđộngsảnxuất,kinhdoanhlàsốchênhlệchgiữadoanhthut h u ầnvàtrịgiávốnhàngbán(gồmcảsảnphẩm,hànghóa,bấtđộngsảnđầutưvàdịchvụ,giáthànhsảnxuấtcủasảnphẩmxâylắp,chiphíliênquanđếnhoạtđộngkinhdoanhbấtđộngsảnđầutưnhư:CPkhấuhao,CPsửachữa,nângcấp,CPchothuêhoạtđộng,CPthanhlý,nhượngbánBĐSđầutư),chiphíbánhàngvàchiphíquảnlýdoanhnghiệp.
Kếtquảh o ạtđộngtàic h í n h làsốchênhl ệchgiữat h u nhậpcủahoạt
độngtàichínhvàchiphíhoạtđộngtàichính
Kếtquảhoạtđộngkháclàsốchênhlệchgiữacáckhoảnthunhậpkhácv à cáckhoảnchiphíkhácvàchiphíthuếthunhậpdoanhnghiệp
Kếtquảhoạtđộngkinhdoanhphảiđược hạchtoánchitiếttheotừnghoạtđ ộ ng(hoạtđộngxâylắp,dịchvụ,
…).Trongtừngloạihoạtđộngcóthểcầnhạchtoánchitiếtchotừngloạisảnphẩm,từngngànhhàng,từngloạidịchvụ
2.1.3.2 Nguyên tắcxácđịnhkếtquảkinhdoanhtrongdoanhnghiệp
- Phảiphảnánhđầyđủ,chínhxáckếtquảhoạtđộngkinhdoanht h e o
đúngquiđịnhhiệnhành
- Kếtquảhoạtđộngkinhdoanhđượchạchtoánchitiếttheotừngloạihoạtđộng.Tronghạchtoánkếtquảkinhdoanhcóthểcầnhạchtoánchitiếtch otừngloạisảnphẩm,từngngànhhàng,từngloạidịchvụ
- Cáckhoảndoanhthuvàthunhậpđượckếtchuyểnvàođểxácđịnhkếtquảkinhdoanhlàdoanhthuthuầnvàthunhậpthuần
2.1.3.3.Phươngpháp xácđịnhkếtquảhoạtđộngkinhdoanh
Kếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệplàchỉtiêuphảnánhtoànbộkếtquảcủahoạtđộngsảnxuất-
kinhdoanh,hoạtđộngtàichínhvàhoạtđộngkháccủadoanhnghiệptrongmộtkỳ
Côngthứcxácđịnhkếtquảkinhdoanhcủadoanhnghiệp:
Trang 28vàcung cấpdịchvụ
Cáckhoản
- giảmtrừ -doanhthu
Giávốnhà ng -bán
Chiphíbá
-hàng
Chiphí quản lýdoan hnghiệ p
Kếtquảsảnxuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệplàchỉtiêuquantrọngvìt h ô n g quac h ỉt i ê u nàysẽb i ếtđượct r o n g kỳsảnxuấtkinhdoanhdoanhn g h i ệplãihaylỗtứclàcóhiệuquảhaychưacóhiệuquả.Điềunàygiúpchon h à quảnlýđưara nhữngchínhsáchphùhợpnhằmnângcaoh i ệuquảsảnxuấtkinhdoanhcủamình
2.2 Kếtoándoanh thu,chiphívàxácđịnhkếtquảkinhdoanh
2.2.1 Kếtoándoanhthubánhàngvàcungcấpdịchvụ
Doanhthubánhàngvàcungcấpdịchvụlàtoànbộsốt i ềnthuđượchoặcsẽthuđượctừgiaodịchvànghiệpvụphátsinhdoanhthunhưbánsảnphẩm,hànghoá,cungcấpdịchvụchok h á c h hàngbaogồmcáckhoảnphụt h u vàphíthuthêmngoàigiábán
*Tàikhoảnsửdụng:TK511-Doanhthubánhàngvàcungcấpdịchvụ
*Phươngphápkếtoánmộtsốnghiệpvụkinhtếchủyếu(phụlục2.1)
2.2.2 Kếtoáncáckhoảngiảmtrừdoanhthu
Cáckhoảngiảmtrừdoanhthugồm:Chiếtkhấuthươngmại,giảmgiáhàngbánvàhàngbánbịtrảlại
Tàikhoảnsửdụng:TK521-Cáckhoảngiảmtrừdoanhthu
Phươngphápkếtoáncáckhoảngiảmtrừdoanhthu(Phụlục2.2)
Trang 292.2.3 Kếtoángiávốnhàngbán
Tàikhoảnsửdụng:TK632:Giávốnhàngbán
TKnàydùngđểphảnánhtrịgiávốncủasảnphẩm,hànghóa,dịchvụ,bấtđộngsảnđầutư,giáthànhsảnxuấtcủasảnphẩmxâylắp(đốivớidoanhn g h i ệpxâylắp)bántrongkỳ.Ngoàira,tàikhoảnnàycòndùngđểphảnánhcácchiphíliênquanđếnhoạtđộngkinhdoanhbấtđộngsảnđầutưnhư:chiphíkhấuhao;chiphísữachữa;chiphínghiệpvụchothuêBĐSđầutưtheophươngthứcchothuêhoạtđộng(trườnghợpphátsinhkhônglớn);chiphínhượngbán,thanhlýBĐSđầutư…
2.2.4 Kếtoánchiphíbánhàngvàchiphíquảnlýdoanhnghiệp
2.2.4.1.Kếtoánchiphíbánhàng
Tàikhoảnsửdụng:TK641-Chiphíbánhàngđểtậphợp,xácđịnhv à kếtchuyểnchiphíbánhàngthựctếphátsinhtrongkỳđểxácđịnhkếtquảk i n h doanhbaogồmcácchiphíchàohàng,giớithiệusảnphẩm,quảngcáosảnphẩm,hoahồngbánhàng,chiphíbảohànhsảnphẩm,hànghoá(trừhoạtđộngxâylắp),chiphíbảoquản,đónggói,vậnchuyển CuốikỳkếtchuyểnsangTK911đểxácđịnhkếtquảkinhdoanh
Phươngphápkếtoánmộtsốnghiệpvụkinhtếchủyếu(Phụlục2.3)
2.2.4.2.Kếtoán chiphíquảnlýdoanhnghiệp
Tàikhoảnsửdụng:TK642-Chiphíquảnlýdoanhnghiệp.Tàikhoảnn à y dùngđểtậphợptấtcảcáckhoảnchiphídoanhnghiệpbỏraliênquanđếnhoạtđộngchungcủacôngty,vídụnhư:Chiphílươngcủacánbộcôngnhânv iê n , ChiphíkhâuhaoTSCĐsửdụngchoquảnlýdoanhnghiệp,Chiphímuangoàin h ưđiện,nước…
phụcv ụch o quảnl ý doanhnghiệp….Cuốikỳkếtc h u y ểnsangTK911đểxácđịnhkếtquảkinhdoanh
Phươngphápkếtoánmộtsốnghiệpvụchủyếu(Phụlục2.4)
Trang 302.2.5 Kếtoánxácđịnhkếtquảkinhdoanh
Xácđịnhkếtquảkinhdoanhđượct h ựchiệncuốikỳkinhdoanhcủadoanhnghiệp.Trongquátrìnhhạchtoánxácđịnhkếtquảkinhdoanhcầntônt r ọngnhữngyêucầukếtoánsau:
Phảiđượchạchtoánchitiếttheotừnghoạtđộng
XácđịnhKQKDphảithựchiệntheonguyêntắcphùh ợpg i ữadoanht h u vàchiphí,chiphíđểxácđịnhKQKDphảilàchiphítạoradoanhthudùphátsinhởkỳnào
Tàikhoảnsửdụng:T K
911-Xácđịnhkếtquảkinhdoanhdùngđểxácđịnhkếtquảkinhdoanhcủadoanhnghiệptrongmộtkỳkếtoán,thôngquav i ệck ếc h u y ểncáctàikhoảnghinhậndoanhthuv à cáctàikhoảnghinhậnchiphísangTK911
a Biếnphí(Variablecosts)
Trang 31Biếnphílàcácchiphí,xétvềlýthuyết,cósựthayđổitỉlệvớicácmứcđ ộ hoạtđộng.biếnphíchỉphátsinhkhicócáchoạtđộngxảyra.Tổngsốbiếnphísẽtăng(hoặcgiảm)tươngứngvớisựtăng(hoặcgiảm)củamứcđộhoạtđộng,nhưngbiếnphítínhtheođơnvịcủamứcđộhoạtđộngthìkhôngthayđ ổi.
Trongcácdoanhnghiệpsảnxuất,cáckhoảnmụcchiphínguyên vậtliệut r ực
t i ếpv à chiphínhânc ô n g trựctiếpthểh i ệnrõnhấtđặct r ưngc ủab i ếnphí.Ngoàira,biếnphícònbaogồmcácchiphíkhácthuộckhoảnmụcc h i phísảnxuấtchung(vídụ,cácchiphívậtliệuphụ,chiphíđộnglực,chiphílaođộnggiántiếptrongchiphísảnxuấtchungcóthểlàbiếnphí)hoặct h u ộckhoảnmụcchiphíbánhàngvàchiphíquảnlýdoanhnghiệp(nhưchiphívậtliệu,phíhoahồng,phívânchuyển, ).Biếnphícònđượcgọilàchiphíbiếnđổihoặcbiếnphí.Có2loạibiếnphí:
+)Biếnphítỷlệlàbiếnphícósựbiếnđổimộtcáchtỉlệthuậnvớimức
độhoạtđộng
+)Biếnphícấpbậclà biếnphíkhôngcósựbiếnđổiliêntụctheosựthayđổiliêntụccủamứcđộhoạtđộng.Cácchiphínàychỉbiếnđổikhicáchoạtđộngđãcósựbiếnđổiđạtđếnmộtmứcđộcụthểnàođó,nhưchiphítiềnlươngc ủabộphậncôngnhânphụ(phụcvụhoạtđộngcủacôngnhânchính)ởcácphânxưởngsảnxuấtđểminhhoạcholoạichiphíbiếnđổicấpbậcnày.Cáccôngnhânphụthườngthựchiệncáccôngviệcnhưđưavậtliệutừkhođếnnơisảnxuấthoặcđưathànhphẩmtừnơisảnxuấtđinhậpkho, vàđượcbiênchếtheomộttỉlệnhấtđịnhvớisốlượngcôngnhânchínhmàhọphụcvụ.Khikhốilượngsảnphẩmcủacáccôngnhânchínhmàhọphụcvụg i a tăng,cườngđộlaođộngcủahọcũngtăngtheonhưngmứclươngmàhọđượchưởngkhôngthểtínhgiatăngmộtcáchliêntụctheocườngđộlaođộngg i a tăngcủahọ.Tiềnlươngc h ỉt ăngl ê n ở mộtmứcm ớik h i cườngđ ộ l a o
Trang 32độngcủahọđạtđếnmộtmứcnhấtđịnhnàođóvàtươngtự,sẽgiữnguyênc h o đếnkhicườngđộlaođộngcủahọgiatăngđạtđếnmộtmứcmới.
b Địnhphí(Fixedcosts)
Địnhphílànhữngchiphí,xétvềlýthuyết,khôngcósựthayđổitheocácmứcđ
ộh o ạtđộngđạtđược.Vìtổngsốđịnhphílà khôngthayđổichonên,khimứcđộhoạtđộngtăngthìđịnhphítínhtheođơnvịcácmứcđộhoạtđộngsẽgiảmvàngượclại.CácloạiđịnhphíthườnggặplàchiphíkhấuhaoTSCĐ,chiphítiềnlươngnhânviênquảnlý,chiphíquảngcáo,v.v Xétởk h í a cạnhquảnlýchiphí,địnhphíđượcchiathành2loại:địnhphíbắtbuộcvàđịnh phíkhôngbắt buộc
+)Địnhphíbắtbuộclàcácchiphíphátsinhnhằmtạoracácnănglựchoạtđộngcơbảncủadoanhnghiệp,thểh i ệnr õ nhấtl à chiphíkhấuh a o TSCĐhaytiềnlươngnhânviênquảnlýởcácphòngbanchứcnăng.Địnhphíbắtbuộccó2đặcđiểm:
- Tồntạilâudàitronghoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệp
- Khôngthểcắtgiảmđếnsố0được
+)Địnhphíkhôngbắtbuộc:Làđịnhphímànhàquảntrịcóthểquyếtđịnhthayđổidễdàngvànhanhchóngkhilậpkếhoạchhàngnăm.Địnhphíkhôngbắtbuộcthườngliênquantớikếhoạchngắnhạnvàảnhhưởngđếnchiphícủadoanhnghiệphàngnăm.Thuộcloạichiphínàygồmchiphíquảngcáo,chiphínghiêncứupháttriển,chiphíđàotạonhânviên,v.v
+Chiphí hỗnhợp(Mixedcosts)
Chiphíhỗnhợplànhữngchiphímàcấuthànhnênnóbaogồmcảyếutốbiếnphívàđịnhphí.Ởmộtmứcđộhoạtđộngcụthểnàođó,chiphíhỗnh ợpmangđặcđiểmcủađịnhphí,quámứchoạtđộngcănbảnlạithểhiệnđặcđ iểmcủabiếnphí.Hiểutheomộtcáchkhác,phầnbấtbiếntrongchiphíhỗn
Trang 33y - Chi phí
y = ax + b
hợpthườnglàbộphậnchiphícơbảnđểduytrìcáchoạtđộngởmứcđộtốit hiểu,cònphầnkhảbiếnlàbộphậnchiphísẽphátsinhtỉlệvớimứcđộhoạtđộngtăngthêm
Nếutagọi:alàtỉlệbiếnđổitheocácmứcđộhoạtđộngcủabộphậnch i phíbiếnđổitrongchiphíhỗnhợp;blàbộphậnchiphíbấtbiếntrongchiphíhỗnhợpthìphươngtrìnhbiểudiễnsựbiếnthiêncủachiphíhỗnhợplàmộtphươngtrìnhbậcnhấtcódạng:y=ax+b.Cóthểminhhoạsựbiếnđổic ủachiphíhỗnhợptrênđồthịnhưsau:
x-Mứcđộhoạtđộng
Đồthị2.1.Đồthịbiểudiễnchiphíhỗnhợp
Nhằmphụcvụviệclậpkếhoạch,phântíchvàquảnlýchiphí,cầnphảiphântíchcácchiphíhỗnhợpthànhyếutốkhảbiếnvàyếutốbấtbiến.Việcphântíchnàyđượcthựchiệnbằngmộttrongbaphươngpháp:phươngphápcựcđại,cựctiểu,phươngphápđồthịphântánvàphươngphápbìnhphươngbénhất
*Phươngphápcựcđại,cựctiểu(thehigh-lowmethod)
Việcphântíchchiphíhỗnhợpthànhcácyếutốbấtbiếnvàkhảbiếnđượctiếnhànhtrêncơsởcácsốliệuvềchiphíhỗnhợpđượcthốngkêvàtậph ợpt h e o cácmứcđộh
o ạtđộngkhácnhauởcáckhoảngthờigian.Phươngphápcựcđại,cựctiểutiếnhànhphântíchchỉtheosốliệuởhai"điểm"thời
Trang 34giancómứcđộhoạtđộngđạtcaonhấtvàthấpnhấtvớigiátrịchiphíhỗnhợpt ươngứngcủachúng.
Phươngpháp nàyđượcthựchiệnquatrìnhtựcácbướcnhưsau:
Bước1:Xácđịnhmứcđộhoạtđộngcaonhấtvàthấpnhấtvàchiphíhỗnhợptươngứng:
NếutagọiMmaxlàđiểmcómứcđộhoạtđộngcaonhấtthìcáctoạđột ươngứngcủanósẽlàMmax(Xmax;Ymax),vớiXmaxlàmứcđộhoạtđộngcaonhấtvàYmaxlàchiphíhỗnhợpởmứcđộhoạtđộngcaonhất
Tươngtự,gọiMminlàđiểmcómứcđộhoạtđộngthấpnhấtthìtoạđột ươngứngcủaMminlàMmin(Xmin;Ymin),vớiXminlàmứcđộhoạtđộngthấpnhấtvàYminlàchiphíhỗnhợptươngứng
Bước2:Xácđinhhệsốacủayếutốchiphíbiếnđổitrongchiphíhỗnh ợptheocôngthức:
Ymax-Yminaa
= Xmax-Xmin
Trang 35Vớiphươngphápnày,trướchếtchúngtasửdụngđồthịđểbiểudiễntấtcảcácsốliệuthốngkêđượcđểxácđịnhmốiquanhệgiữachiphíhỗnhợpv ớimứcđộhoạtđộngtươngứng.Sauđó,quansátvàkẽđườngthẳngquatậph ợpcácđiểmvùabiểudiễntrênđồthịsaochođườngthẳngđólàgầnvớicácđ iểmnhấtvàphânchiacácđiểmthànhhaiphầnbằngnhauvềsốlượngcácđiểm.Đườngthẳngkẽđượcsẽlàđườngđạidiệnchotấtcảcácđiểmvàđượcgọilàđườnghồiqui(negressionline).Điểmcắtgiữađườngbiểudiễnvớitrụct u n g phảnánhchiphícốđịnh.Độdốccủađườngbiểudiễnphảnánhtỉlệbiếnphí(biếnphíđơnvị).Xácđịnhđượccácyếutốbấtbiếnvàkhảbiến,đườngbiểudiễnchiphíhỗnhợpđượcxácđịnhbằngphươngtrình:y=ax+b
Phươngphápbìnhphươngbénhất(theleastsquaresmethod)
Vớiphươngphápnày,hệsốbiếnđổia v à hằngsốb (trongphươngtr ìn h bậcnhấtbiểudiễnchiphíhỗnhợpy=ax+b)đượcxácđịnhtheohệphươngtrìnhsau:
gv ẫndựav à o cáchquansátt r ựcquanđ ể v ẽđườnghồiquinênkhóthựchiện
Tuyvậy,phươngphápđồthịphântáncóưuđ iểmlớnlàcungcấpchocácnhàquảnlýmộtcáchnhìntrựcquanvềquanhệgiữachiphívớicácmứcđộhoạtđộngđạtđược,thuậnlợitrongviệcquansát
Trang 36vàphânt í c h chiphíđốiv ớicácn h à phântíchcók i n h nghiệm.Saucùng,phươngphápbìnhphươngbénhấtsửdụngphươngphápphântíchthốngkêá p dụngtínhtoánchotấtcảcácđiểmhoạtđộngnênlàphươngphápchorakếtquảchính xácnhất.Ngàynay,v ớisựhỗtrợđắclựcc ủamáytính,việct í n h toántheophươngphápnàycũngkhôngcòngặpnhiềukhókhăn,chodùcácđiểmquansáttănglênvớisốlượnglớn.
2.3.1.2.Phânloạichiphítheothẩmquyềnraquyếtđịnh
Đểphụcvụchoviệckiểmtra vàraquyếtđịnhtrongquảnlý,chiphíc ủadoanhnghiệpcònđượcxemxétởnhiềukhíacạnhkhác.Nổibậtnhấtlàviệcxemxéttráchnhiệmc ủacáccấpquảnlýđốivớicácloạichiphíphátsinh,thêmnữa,cácnhàquảnlýnênnhìnnhậnđúngđắnsựthíchđángcủacácloạichiphíkhácnhauphụcvụchoviệcphântích,sosánh đểraquyếtđịnhl ựachọnphươngántốiưutrongcáctìnhhuống
Chiphíkiểmsoátđượcvàchiphíkhôngkiểmsoátđược
Đólànhữngkháiniệmchiphíphảnánhkhảnăngkiểmsoátcủanhàquảntrịđốivớichiphíphátsinhtrongphạmvitráchnhiệmcủanhàquảntrịđó,từđóđánhgiáthànhquảcủangườiquảnlý
+Chiphíkiểmsoátđược:
Làc h i phímànhàquảnt r ịở mộtcấpq u ảnl ý nàođóxácđịnhđượclượngphátsinhranó,cóthẩmquyềnquyếtđịnhvàtácđộngđếnmứcđộphátsinhchiphíđó,cấpquảnlýđókiểmsoátđượcnhữngchiphínày
+Chiphíkhôngkiểmsoátđược:Làchiphímànhàquảntrịởmộtcấpquảnlýnào
đókhôngthểdựđoánchínhxácsựphátsinhcủanóvàkhôngcóthẩmquyềnquyếtđịnhcũngnhưtácđộngđếnmứcđộphátsinhđốivớikhoảnchiphíđó
+Chiphíchìm(sunkcosts)
Chiphíchìmlànhữngchiphíđãtrảhayđãphátsinhphảitrảtrongquák h ứmàkhôngphụthuộcvàoviệcchấpnhậnhaykhôngchấpphương ánkinh
Trang 37doanh.Vìvậy,chiphíchìmlàloạichiphíkhôngthíchhợpchoviệcxemxét,r a quyếtđịnhcủanhàquảntrị.
+Chiphíchênhlệch(differentialcosts)
Làkhoảnchiphícóởphươngánsảnxuấtkinhdoanhnàynhưngkhôngcóhoặcchỉcómộtphầnởphươngánsảnxuấtkinhdoanhkhác.Nóicáchkhácđólàchiphícómứcchênhlệchgiữahaiphươngánđangxemxét,làthôngtinchiphíquantrọngđểlựachọnphươngánthực
hiện.Nhưtrongquyếtđịnhlựachọnmuamáymớihayvẫnsửdụngmáycũđểhoạtđộngthìchiphíhoạtđộngcủam á y cũvàmớikhácnhaulàchiphíchênhlệch.Chiphíchênhlệchluônlàchiphíthíchhợp(thôngtinthíchhợp)trongquátrìnhxemxétlựachọnraquyếtđịnhkinhdoanhgiữacácphươngán
+Chiphícơhội(Opportunitycosts)
Làlợiíchbịmấtđidochọnphươngánkinhdoanhnàythayvìchọnphươngánkinhdoanhk h á c Chiphíc ơhộil à chiphít h í c h hợp(thôngt i n t h í c h hợp)trongquátrìnhxemxétlựachọnraquyếtđịnhkinhdoanhgiữacácphươngán
2.3.1.3.Phânloạichiphítheomốiquanhệgiữachiphívàbáocáotàichính
Khixemxétcáchtínhtoánvàkếtchuyểncácloạichiphíđểxácđịnhl ợin h u ậntrongt ừngk ỳhạchtoán,chiphísảnxuấtkinhdoanhtrongc á c doanhnghiệpsảnxuấtđượcchialàmhailoạilàchiphísảnphẩmvàchiphít h ờikỳ
a Chiphísảnphẩm(productcosts)
Chiphísảnphẩmbaogồmcácchiphíphátsinhliênquanđếnviệcsảnxuấtsảnphẩm,dovậycácchiphínàykếthợptạonêngiátrịcủasảnphẩmhìnhthànhquagiaiđoạnsảnxuất(đượcgọilàgiáthànhsảnxuất).Thuộcchiphísảnphẩmgồmcáckhoảnmụcchiphínguyênvậtliệutrựctiếp,chiphínhâncôngtrựctiếpvàchiphísảnxuấtchung.Xéttheomốiquanhệvớiviệcxácđịnhlợitứctrongtừngkỳhạchtoán,chiphísảnphẩmchỉđượctínhtoán,
Trang 38kếtchuyểnđểxácđịnhlợitứctrongkỳhạchtoántươngứngvớikhốilượngsảnphẩmđãđượctiêuthụtrongkỳđó.Chiphícủakhốilượngsảnphẩmtồnk h o chưađượctiêuthụvàocuốikỳsẽđượclưugiữnhưlàgiátrịtồnkhovàsẽđượckếtchuyểnđểxácđịnhlợitứcởcáckỳsaukhimàchúngđượctiêuthụ.Vìl í donày,chiphísảnphẩmcònđượcgọil àchiphícóthểtồnkho( i n v e n t o r i a l costs)
b.Chiphíthờikỳ(periodcosts)
Chiphít h ờikỳgồmcáckhoảnmụcchiphícònlạingoàicáckhoảnmụcchiphíthuộcchiphísảnphẩm.Đólàchiphíbánhàngvàchiphíquảnlýdoanhnghiệp.Cácchiphíthờikỳphátsinhởkỳhạchtoánnàođượcxemlàc ó tácdụngphụcvụchoquátrìnhkinhdoanhcủakỳđó,dovậychúngđượctínhtoánkếtc h u y ểnhếtđểxácđịnhl ợit ứcngay
t r o n g k ỳhạchtoánmàchúngphátsinh.Chiphíthờikỳcònđượcgọilàchiphíkhôngtồnkho(non-inventorialcosts)
2.3.2 Dựtoándoanhthu,chiphívàxácđịnhkếtquả
Dựtoánlàmộttrongnhữngcôngcụđượcsửdụngrộngrãibởicácnhàquảnlýtrongviệchoạchđịnhvàkiểmsoát.DựtoáncungcấpchoDNthôngt i n vềtoànbộkếhoạchkinhdoanhcủaDNmộtcáchcóhệthốngvàđảmbảoviệcthựchiệncácmụctiêuđãđềra.Ngoàira,việclậpdựtoáncòncónhữngt á c dụngkhácnhưsau:Xácđịnhrõcácmụctiêucụthểđểlàmcăncứđánhgiáviệcthựchiệnsaunày
Lườngtrướcnhữngkhókhăntiềmẩnđểcóphươngánxửlýkịpthờivàđúngđắn;LiênkếttoànbộcáchoạtđộngcủaDNbằngcáchhợpnhấtcáckếhoạchvàmụctiêucủacácbộphậnkhácnhau
* Căncứđểxâydựngdựtoán
ĐểlậpdựtoánSXKDhàngnămcủaDNmộtcáchkhảthi,khilậphệthốngdựtoánquảntrịDNphảidựavàonhữngcăncứsau:HệthốngSXKDhàngnămcủaDN,cácbảndựtoánSXKDcủacáckỳkinhdoanhnămtrước,
Trang 39tàichính
cácđịnhmứcCPtiêuchuẩn,phântíchđiềukiệncụthểcủatừngDNvềkinhtế-kỹthuật-*Quytrìnhlậpdựtoánchiphísảnxuất
Căncứvà o kếhoạchchung củatoànDN,quảntrịDNg i a o chotừngcấpquảnlýtrongnộibộDNxâydựngdựtoánSXKD.QuảntrịDNcăncứv à o cácbảndựtoánchitiếtcủacáccấpquảnlýcócơsở,xâydựnghệthốngdựtoánSXKDhàngnămcủaDN
* Phươngpháplậpdựtoánsảnxuấtkinhdoanh
2.3.2.1 Dựtoántiêuthụcủadoanhnghiệp
Dựtoántiêuthụlàdựtoánđượclậpđầutiênvàcăncứđểxâydựngcácdựtoáncònlạitrongdựtoántổngthể
Dựtoánd
oanhthu
Dựtoánsản
= X phẩmtiêuthụ
Đơngiábánt heodựtoán
Ngoàira,dựtoántiêuthụcòndựbáocảmứcbánhàngthubằngtiềnvàbánhàngtíndụng,cũngnhưcácphươngthứctiêuthụ.Khilậpdựtoántiêuthụ,cácnhàquảntrịcầnxemxétảnhhưởngchiphímarketingđến hoạtđộng
Trang 40Khilậpdựtoánt i ê u thục ầnquantâmđ ế nc h í n h sáchbánhàngc ủadoanhnghiệpđểướctínhcácdòngtiềnthuvàoliênquanđếnbánhàngtrongcácthờikỳkhácnhau
2.3.2.2 Dựtoánchiphí
a Dựtoángiávốnhàngbánvàdựtoántồn khocuốikỳ
Giávốnhàngbánthựcchấtlàtổnggiáthànhcủakhốilượngsảnphẩmt i ê u thụtrongkỳtínhtheophươngphápgiátoànbộtrongdoanhnghiệpsảnxuất.Nhưvậytrêncơsởsốlượngsảnphẩmsảnxuấttheodựtoán,giáthànhdựtoánđểsảnxuấtsảnphẩm,sốlượngsảnphẩmdựtrữdựtoánvàocuốikỳ,dựtoángiávốnhàngxuấtbánđượcxâydựngnhưsau:
Dựtoán
Giávốnh
àngbán
Giáthànhsản phẩmsảnxuất
= X trongkỳtheo dựtoán
Giáthànhsảnp hẩmtồnkhocu ốikỳdựtoán
Giáthànhsản
- phẩmtồnkho đầukỳthựctế
Nếuđơnv ịk h ô n g c ó tồnkhosảnphẩmhoặcchiphíđơnv ịtồnkhotươngtựnhauthìgiávốnhàngbáncóthểtínhbằngtíchcủasảnlượngtiêuthụnhânvớigiáthànhsảnxuấtđơnvịsảnphẩm
b Dựtoánchiphíbán hàng
Dựtoánchiphíbánhàngphảnánhcácchiphíliênquanđếnviệctiêuthụsảnphẩmdựtínhcủakỳsau.Dựtoánnàynhằmmụcđíchtínhtruớcvàtậphợpcácphươngtiệnchủyếutrongquátrìnhbánhàng.Khixâydựngdựtoánchocácchiphínàycầntínhđếnnộidungkinhtếcủachiphícũngnhưy ếutốbiếnđổivàyếutốcốđịnhtrongthànhphầnchiphí
Dựtoán
Chiphíbánhàng
Dựtoánđịnhphí
= + bánhàng
Dựtoánbiếnphíb ánhàng
Dựtoánđịnhphíbánhàng
Yếutốđịnhphíthườngítbiếnđổitrongmộtphạmviphùhợpgắnvới