Trong chương này, ngoài phần giới thiệu chung về NHNo&PTNT Nghệ An bao gồm lịch sử hình thành và phát triển, cơ cấu tổ chức và một số kết quả kinh doanh chính, người viết[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
DANH MỤC HÌNH VẼ
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ i LỜI MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH
TOÁN QUỐC TẾ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠIError! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.1.1 Khái niệm về Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.1.2 Hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined
1.2 Hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm thanh toán quốc tế Error! Bookmark not defined 1.2.2 Đặc điểm của Thanh toán quốc tế Error! Bookmark not defined 1.2.3 Các phương thức Thanh toán quốc tếError! Bookmark not defined
1.2.4 Vai trò của TTQT đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương
mại Error! Bookmark not defined 1.3 Phát triển hoạt động TTQT của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not
defined
1.3.1 Khái niệm phát triển hoạt động TTQT của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined
1.3.2 Nội dung phát triển hoạt động TTQT của ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined
1.3.3.Tiêu chí đánh giá phát triển hoạt động TTQTError! Bookmark not defined
Trang 21.3.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển hoạt động TTQT của NHTM.Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TTQT TẠI
NHNO&PTNT NGHỆ AN Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu chung về NHNo&PTNT Nghệ Anvà hoạt động TTQT tại chi nhánh Error! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 2.1.3 Kết quả một số hoạt động kinh doanh chínhError! Bookmark not defined
2.1.4 Hoạt động TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ AnError! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại NHNo&PTNT Nghệ
An Error! Bookmark not defined 2.2.1 Phát triểnhoạt động thanh toán quốc tế về quy môError! Bookmark not defined
2.2.2 Phát triểnhoạt động thanh toán quốc tếvề chất lượngError! Bookmark not defined
2.3 Các nhân tố ảnh hưởng hoạt động thanh toán quốc tế tại NHNo&PTNT Nghệ An Error! Bookmark not defined 2.3.1 Các nhân tố bên ngoài ngân hàng Error! Bookmark not defined 2.3.2 Nhân tố bên trong ngân hàng Error! Bookmark not defined 2.4 Đánh giá tình hình phát triển hoạt động TTQTError! Bookmark not defined
2.4.1 Kết quả đạt được trong phát triển hoạt động TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ
An Error! Bookmark not defined 2.4.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG
THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI NHNO&PTNT NGHỆ ANError! Bookmark not defined
Trang 33.1 Định hướng và giải pháp phát triển hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An Error! Bookmark not defined 3.1.1 Định hướng chung chiến lược phát triển của NHNo&PTNT Nghệ AnError! Bookmark not defined
3.1.2 Định hướng phát triển thanh toán quốc tế tại NHNo&PTNT Nghệ AnError! Bookmark not defined
3.2 Một số giải pháp phát triển hoạt động TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ An Error! Bookmark not defined 3.2.1 Nhóm giải pháp vềnâng cao chất lượng nguồn nhân lựcError! Bookmark not defined
3.2.2 Nhóm giải pháp về nâng cao hiệu quả điều hành hoạt động TTQTError! Bookmark not defined
3.2.3 Giải pháp đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ thanh toán quốc tế Error! Bookmark not defined
3.2.4 Nhóm giải pháp về ứng dụng Marketing trong hoạt động ngân hàng tại
NHNo&PTNT Nghệ An Error! Bookmark not defined 3.2.5 Giải pháp về phát triển mạng lưới khách hàng thanh toán quốc tế.Error! Bookmark not defined
3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghị đối với UBND tỉnh Nghệ An và Chính Phủ.Error! Bookmark not defined
3.3.2 Kiến nghị đối với NHNo&PTNT Việt NamError! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
LỜI MỞ ĐẦU
“Ngày nay, toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế trở thành xu hướng tất yếu và
có ảnh hưởng tới hầu hết các quốc gia trên toàn thế giới.Điều này khiến cho hoạt động thương mại quốc tế ngày càng phát triển, mang lại nguồn lợi ích cho tất cả các quốc gia
Trang 4trong đó có Việt Nam Do đó, hoạt động thanh toán quốc tế cũng đã và đang có những bước phát triển mạnh mẽ, góp phần không nhỏ vào công cuộc hiện đại hóa, công nghiệp hóa của đất nước.”
“Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam- chi nhánh tỉnh Nghệ
An (NHNo&PTNT Nghệ An) là chi nhánh loại I của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, thực hiện kinh doanh độc lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An Do tính chất cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường, NHNo&PTNT Nghệ An cũng đang liên tục đa dạng hóa sản phẩm, hướng sự tập trung sang các sản phẩm phi truyền thống ngoài tín dụng nhằm tăng quy mô khách hàng, giảm rủi ro, tăng lợi nhuận Tuy nhiên, với tâm thế là người đi sau trong cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế, NHNo&PTNT Nghệ An phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác tìm kiếm, thu hút khách hàng, tăng trưởng thị phần và chưa thực sự phát huy hết tiềm năng của hoạt động thanh toán quốc tế.”
“Do đó, NHNo&PTNT Nghệ An muốn đảm bảo hoàn thành tốt các chỉ tiêu kinh doanh đã đề ra thì việc phát triển hoạt động thanh toán quốc tế trong thời gian tới là
vô cùng cần thiết Xuất phát từ thực tế đó, tác giả đã quyết định chọn đề tài :“Phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, chi nhánh tỉnh Nghệ An” để làm đề tài luận văn của mình.”
Trang 5NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
“Tại chương 1, luận văn đã trình bày các nội dung lý luận cơ bản về ngân hàng thương mại (NHTM), hoạt động thanh toán quốc tế (TTQT) của ngân hàng thương mại , phát triển hoạt động TTQT của các NHTM
Thứ nhất, nội dung lý luận cơ bản về NHTM, luận văn đã nghiên cứu và chỉ ra một số khái niệm về NHTM, các hoạt động cơ bản của NHTM
Thứ hai, về nội dung hoạt động TTQT của NHTM, luận văn đã hệ thống các quan điểm khi định nghĩa về TTQT, đặc điểm của TTQT, các phương thức TTQT và vai trò của TTQT
“Trong phần này, quan điểm của người viết về TTQT được xây dựng dựa trên sự nghiên cứu tổng hợp các công trình luận án tiến sỹ về TTQT và các căn cứ về nghiệp vụ TTQT tại NHNo&PTNT Việt Nam Theo đó, khái niệm TTQT là: “việc thực hiện các nghiệp vụ chi trả về tiền tệ phát sinh từ các quan hệ KT, thương mại, tài chính, tín dụng
và dịch vụ phi mậu dịch giữa các tổ chức KT, giữa các công ty, các cá nhân của các nước với các đối tác của mình trên thế giới bằng các hình thức chuyển tiền hay bù trừ trên các tài khoản tại các ngân hàng của các nước có liên quan” Vì vậy, hoạt động TTQT có các đặc điểm như “Thanh toán quốc tế liên quan tới đồng tiền, địa điểm, phương tiện, phương thức và thời gian thanh toán Phục vụ chủ yếu cho hoạt động kinh tế đối ngoại, Gặp nhiều rủi ro do có sự biến động về tiền tệ” Mặc dù là hoạt động kinh doanh phi truyền thống nhưng TTQT có vai trò quan trọng đối với một NHTM nên nội dung phát triển hoạt động TTQT cũng là một trong những vấn đề mà mỗi một NHTM đều quan tâm.”
Thứ ba, về nội dung phát triển hoạt động TTQT của ngân hàng thương mại.Luận văn chỉ ra khái niệm về phát triển hoạt động TTQT, nội dung phát triển hoạt động thanh toán quốc tế bao gồm phát triển về quy mô TTQT và phát triển về chất Theo đó, mỗi một nội dung được đánh giá thông qua các tiêu chí cụ thể là:
Đối với Phát triển hoạt động TTQT về quy mô, các tiêu chí bao gồm: Doanh số TTQT, Thị phần TTQT, Tổng thu TTQT, Số lượng khách hàng doanh nghiệp thực hiện TTQT
Trang 6Đối với phát triển hoạt động TTQT về chất lượng, các tiêu chí đánh giá bao gồm:
Cơ cấu hoạt động TTQT và hiệu quả hoạt động TTQT Cụ thể, cơ cấu hoạt động TTQT bao gồm cơ cấu TTQT theo mục đích, cơ cấu TTQT theo phương thức, Hiệu quả hoạt động TTQT được đánh giá qua tiêu chí về tỷ trọng thu từ dịch vụ TTQT so với tổng thu dịch vụ ngoài tín dụng của một ngân hàng, lợi nhuận, tỷ trọng lợi nhuận TTQT so với doanh thu TTQT và sự đóng góp của hoạt động TTQT trong việc thúc đẩy các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng cùng phát triển
Bên cạnh đó, luận văn cũng đã chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển hoạt động TTQT.Theo đó, việc phát triển hoạt động TTQT của một NHTM hiện nay chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố bao gồm nhân tố bên trong ngân hàng và nhân tố bên ngoài ngân hàng Mỗi một nhóm nhân tố như vậy lại bao gồm nhiều yếu tố cấu thành nên mỗi một NHTM đều cần có sự hiểu biết kỹ càng về các yếu tố ảnh hưởng này để có thể phát triển hoạt động TTQT của mình
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC
TẾ TẠI NHNO&PTNT NGHỆ AN
Trong chương này, ngoài phần giới thiệu chung về NHNo&PTNT Nghệ An bao gồm lịch sử hình thành và phát triển, cơ cấu tổ chức và một số kết quả kinh doanh chính, người viết tập trung phân tích về thực trạng phát triển hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An bao gồm phát triển hoạt động thanh toán quốc tế theo về quy mô và phát triển hoạt động TTQT về chất lượng theo đúng các tiêu chí đã được xây dựng ở chương 1 Mặt khác, luận văn cũng chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An Trong phần này, luận văn có sử dụng kết quả khảo sát “Mức độ hài lòng của khách hàng khi sử dụng dịch vụ TTQT” của NHNo&PTNT Nghệ An Cuối cùng, tác giả đã đưa ra một số các nhận xét đánh giá về kết quả của việc phát triển hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An cũng như hạn chế và chỉ ra nguyên nhân hạn chế Những nội dung này là tiền đề để đề xuất các giải pháp, kiến nghị trong chương 3 Một số đánh giá là:
Kết quả đạt được:
Trang 7- Hoạt động TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ An có sự tăng trưởng nhất định về doanh số, thị phần dù phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của tất cả các NHTM khác trên địa bàn
- Hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An đóng góp một phần không nhỏ vào thu nhập khi tổng thu dịch vụ TTQT đã liên tục tăng, đạt xấp xỉ 10.705 triệu đồng (năm 2015) Nhờ đó, có thể thấy hoạt động TTQT đã được xây dựng phù hợp với kế hoạch phát triển tăng thu dịch vụ ngoài tín dụng của NHNo&PTNT Nghệ An, phù hợp với mục tiêu hướng tới mục tiêu hướng đến xây dựng ngân hàng hiện đại
- Hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An góp phần tích cực thúc đẩy các hoạt động dịch vụ khác như kinh doanh ngoại tệ, tín dụng xuất nhập khẩu cùng phát triển Nhờ đó, NHNo&PTNT Nghệ An có điều kiện đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ của mình để đáp ứng nhu cầu ngày một cao của khách hàng
- Hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An đảm bảo kinh doanh có lãi, có hiệu quả khi lợi nhuận tăng trưởng đều qua các năm Tỷ trọng lợi nhuận so với doanh thu cũng duy trì ở mức cao cho thấy ngân hàng đã có sự tính toán cân đối chi phí và doanh thu để tối ưu trong mỗi một chương trình TTQT của mình
Hạn chế
- Có thể nhận thấy, mặc dù hoạt động TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An có tăng trưởng nhưng sự tăng trưởng đó chưa tương xứng với tiềm năng của mình Nếu không sớm có giải pháp hiệu quả trong thời gian tới, NHNo&PTNT Nghệ An khó đạt được mục tiêu đã đặt ra trong phát triển hoạt động TTQT
- Quy mô khách hàng, tăng trưởng về số lượng khách hàng đặc biệt khách hàng xuất nhập khẩu còn hạn chế
- Cơ cấu TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An không đều, thể hiện qua tỷ trọng thanh toán phi mậu dịch lớn hơn nhiều so với tỷ trọng thanh toán xuất nhập khẩu Liên tục trong giai đoạn vừa qua, thanh toán phi mậu dịch chiếm hơn 65% trong tổng TTQT thực hiện qua ngân hàng Để có cơ cấu hợp lý nhằm phát triển bền vững hơn, NHNo&PTNT Nghệ An cần nâng cao năng lực cạnh tranh để nâng tỷ trọng thanh toán xuất nhập khẩu trong cơ cấu thanh toán của mình
Trang 8“Nguyên nhân
Nguyên nhân khách quan
- Trong giai đoạn vừa qua, môi trường kinh doanh trong lĩnh vực TTQT tại địa bàn tỉnh Nghệ An được đánh giá là không thuận lợi
- Chỉ tiêu thế mạnh của NHNo&PTNT Nghệ An là thanh toán phi mậu dịch đã gần đạt tới sự bão hòa khi hầu như đã chiếm thị phần quá lớn trong thanh toán phi mậu dịch trên địa bàn
- Sự cạnh tranh gay gắt giữa các NHTM trong mọi lĩnh vực, đặc biệt lĩnh vực TTQT cũng là một trở ngại không nhỏ để NHNo&PTNT Nghệ An thực hiện được mục tiêu phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của mình
- Trình độ hiểu biết của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại địa bàn tỉnh Nghệ An còn hạn chế.”
Nguyên nhân chủ quan
- Quy trình thủ tục và hệ thống mẫu biểu, giấy tờ của NHNo&PTNT Việt Nam nói chung và chi nhánh Nghệ An nói riêng vẫn phức tạp gây ra khó khăn cho khách hàng trong việc thực hiện giao dịch tại ngân hàng
- Nguồn nhân lực của NHNo&PTNT Nghệ An trong lĩnh vực TTQT vẫn còn hạn chế về trình độ chuyên môn, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng mềm khi tiếp xúc khách hàng
- Ban lãnh đạo của NHNo&PTNT Nghệ An chưa có sự điều hành phù hợp để tạo
sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa các phòng ban để cùng xây dựng mục tiêu phát triển hoạt động TTQT
- Công tác Marketing trong lĩnh vực TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ An còn yếu
- Công tác tìm kiếm, thu hút khách hàng TTQT chưa được xây dựng thành một chương trình hoàn thiện và quy củ
- Trình độ công nghệ ứng dụng của NHNo&PTNT Việt Nam chưa cao
- Chất lượng dịch vụ TTQT của NHNo&PTNT Nghệ An chưa cao theo đánh giá của khách hàng là chưa cao ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng
Trang 9CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TTQT TẠI NHNo&PTNT NGHỆ AN
Trên cơ sở phân tích thực trạng phát triển hoạt động TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ An, người viết đã đưa ra một số nhóm giải pháp nhằm phát triển hoạt động TTQT tại NHNo&PTNT Nghệ An như sau:
Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực:
Để góp phần phát triển hoạt động thanh toán quốc tế thì cần phải đào tạo và tự đào tạo một đội ngũ thanh toán viên chuyên nghiệp, nắm vững quy trình, nghiệp vụ, có thái
độ, tác phong chuẩn mực khi tiếp xúc với khách hàng Để làm được điều này, NHNo&PTNT Nghệ An cần phải xây dựng một quy trình tuyển dụng khách quan nhằm tuyển dụng được những nhân viên thực sự có đủ năng lực Chú trọng công tác đào tạo, huấn luyện, truyền đạt kinh nghiệm giữa những cán bộ thanh toán quốc tế đi trước và những nhân viên mới, đồng thời lập kế hoạch cử cán bộ trẻ có trình độ, năng lực đi đào tạo chuyên sâu nhằm xây dựng đội ngũ chuyên gia giỏi, làm nòng cốt cho nguồn nhân lực trong tương lai Thực hiện phân cấp, phân quyền, phân chia công việc hợp lý, rõ ràng tránh chồng chéo hoặc thiếu sót giữa các khâu của quy trình thanh toán quốc tế Xây dựng các quy chế về khen thưởng, kỷ luật, gắn quyền lợi và trách nhiệm cụ thể cho từng
bộ phận, từng vị trí công việc Áp chỉ tiêu hợp lý nhằm tạo động lực trong công việc cũng như làm căn cứ để thực hiện chế độ đãi ngộ cho các thanh toán viên.”
Nhóm giải pháp về nâng cao hiệu quả điều hành hoạt động TTQT
“NHNo&PTNT Nghệ An là ngân hàng thương mại có quy mô nguồn vốn, dư nợ, mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch và nhân sự lớn nhất trên địa bàn Nếu không có sự điều hành, phân công, phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận, các khâu của quá trình thanh toán quốc tế thì hiệu quả mang lại trong công việc không cao.”Do đó, trong công tác điều hành hoạt động TTQT cần chú ý những điểm sau :
“Thứ nhất, phòng Kinh doanh ngoại hối phải luôn chủ động cập nhật những văn bản quy trình nghiệp vụ, các văn bản chỉ đạo hoặc định hướng của NHNN và NH NHNo&PTNT VN về các hoạt động của NH nói chung và hoạt động TTQT nói riêng và
Trang 10kịp thời triển khai để đảm bảo sự đồng bộ và thông suốt trong giao dịch TTQT trên toàn
bộ mạng lưới
Thứ hai, Ban giám đốc cần có sự chỉ đạo yêu cầu các phòng nghiệp vụ chuyên môn phối hợp tác nghiệp chặt chẽ hơn nữa để phục vụ tốt hơn cho hoạt động TTQT Thứ
ba, thực hiện kiểm tra chuyên đề kinh doanh ngoại hối và TTQT tại các chi nhánh cấp loại III.”
Giải pháp đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ thanh toán quốc tế
“Hiện nay, vì nhiều lý do, sản phẩm dịch vụ TTQT được sử dụng tại NHNo&PTNT Nghệ An vẫn còn hạn chế về số lượng Mặc dù chúng ta đều biết dịch vụ chuyển tiền có những ưu điểm nhất định như chi phí rẻ, thời gian thực hiện ngắn, hồ sơ, thủ tục đơn giản, dễ dàng cho các doanh nghiệp nhưng loại sản phẩm dịch vụ này lại tiềm
ẩn nhiều rủi ro trong quá trình thanh toán Do đó, để giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp
và cũng góp phần đa dạng các loại hình sản phẩm TTQT của mình, Phòng Kinh doanh ngoại hối cần phải nắm bắt được nhu cầu của doanh nghiệp một cách kỹ càng hơn nhằm
tư vấn và hướng khách hàng sang các loại hình khác phù hợp với điều kiện cũng như đem lại thu nhập tốt hơn cho chi nhánh Các sản phẩm khác hoàn toàn có thể hướng đến như nhờ thu, L/C, thanh toán biên mậu Để làm được điều này, bản thân NHNo&PTNT Nghệ An cần phải có sự nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt quy trình, nghiệp vụ và
kỹ năng tư vấn khách hàng của đội ngũ nhân viên thực hiện TTQT.”
Nhóm giải pháp về ứng dụng Marketing trong hoạt động ngân hàng tại NHNo&PTNT Nghệ An
“Để danh tiếng của ngân hàng đến gần hơn với khách hàng, kể cả khách hàng hiện
có lẫn khách hàng tiềm năng, không thể thiếu một chiến lược marketing cụ thể với những hoạt động hiệu quả Đối với vấn đề này, người viết cho rằng NHNo&PTNT Nghệ An cần tiến hành cải thiện chất lượng hoạt động nghiên cứu thị trường, tăng cường thực hiện chương trình khuyến mãi về TTQT Các chương trình khuyến mãi hiệu quả tác động lớn tới tâm lý của khách hàng, góp phần thu hút thêm khách hàng mới hoặc củng cố sự trung thành của các khách hàng đã có quan hệ giao dịch với ngân hàng.”
Nhóm Giải pháp về phát triển mạng lưới khách hàng thanh toán quốc tế