ĐẢM BẢO AN NINH LƯƠNG THỰC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Trong bối ̣ảnh mới, Việt Nam ̣ần ̣ân nhặ́, điều ̣hỉnh hoạt động sản xuất, xuất khẩu lương thự từ quy mô đến ̣hất lượng; xây dưng ̣ơ ̣hế, ̣hính sạ́h hỗ trợ nông dân… Đảm bảo an ninh lươn[r]

ĐẢM BẢO AN NINH LƯƠNG THỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

PGS.TS Phạm Văn Dũng 1

Tóm tắt

An ninh lương thự và đảm bảo an ninh lương thự đang đượ̣ ̣ả thế giới quan tâm Tuy nhiên, đảm bảo an ninh lương thự trong giai đoạn hiện nay ̣ần phải đặt trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập Bối ̣ảnh mới tạ́ động tới đảm bảo an ninh kinh tế theo nhiều ̣hiều Do đó, đảm bảo an ninh lương thự ̣ần đượ̣ thự hiện một ̣ạ́h khôn ngoan, hiệu quả và bền vững

Trong những năm đổi mới vừa qua, Nhà nượ́ ta đã giải quyết tương đối thành ̣ông vấn đề an ninh lương thực nạn đói đượ̣ xóa bỏ; Việt Nam trở thành nượ́ xuất khẩu gạo hàng đầu, tham gia tị́h ̣ự đảm bảo an ninh lương thự thế giới Tuy nhiên, Việt Nam ̣ũng phải trả giá ̣ho thành tưu này Đó là tình trạng sản xuất lương thự không hiệu quả; thu nhập ̣ủa nông dân sản xuất lương thự rất thấp; tình trạng nông dân bỏ ruộng xuất hiện ở nhiều địa phương…

Trong bối ̣ảnh mới, Việt Nam ̣ần ̣ân nhặ́, điều ̣hỉnh hoạt động sản xuất, xuất khẩu lương thự từ quy mô đến ̣hất lượng; xây dưng ̣ơ ̣hế, ̣hính sạ́h hỗ trợ nông dân… Đảm bảo an ninh lương thự nhưng vẫn phải đáp ứng ̣ạ́ yêu ̣ầu ̣ủa thị trường, thu nhập và đời sống ̣ủa nông dân và doanh nghiệp kinh doanh lương thự

Từ khóac an ninh lương thự, kinh tế thị trường, hội nhập, nhà nượ́

1 An ninh lương thự ttrng iiề iin inh tế thị ttường và hội nhập

Lương thự là hàng hóa đáp ứng nhu ̣ầu thiết yếu số một ̣ủa ̣on người

̣ho nên đảm bảo an ninh lương thự là yêu ̣ầu ̣ấp thiết với mọi quộ́ gia Theo FAO (WFS, 1996), an ninh lương thự là trạng thái mà ở đó tất ̣ả mọi người, tại mọi thời đỉm, đều ̣ó sư tiếp ̣ận ̣ả về mặt vật ̣hất và kinh tế với ngùn lương

1 Trường Đại họ̣ Kinh tế - ĐHQGHN.

thự đầy đủ, an toàn và đủ dinh dư̛ơng, đáp ứng ̣hế độ ăn uống và thị hiếu lương

thự ̣ủa mình, đảm bảo một ̣uộ̣ sống năng động và khỏe mạnh

Hiện nay, an ninh lương thự quộ́ gia ̣hịu ảnh hưởng ̣ủa nhiều nhân tố, theo những ̣hiều ̣ạnh khạ́ nhau Do đó, đảm bảo an ninh lương thự ̣ần tính đến những đặ̣ đỉm ̣ủa kinh tế thị trường và hội nhập trong giai đoạn hiện đại Thứ nhất, kinh tế thị trường và hội nhập là điều kiện quan trọng để đảm bảo an ninh lương thự quộ́ gia Trong ̣ơ ̣hế thị trường, mụ̣ tiêu ̣ủa những

người sản xuất và kinh doanh lương thự là lợi nhuận và đ̉ đạt mụ̣ tiêu đó, họ phải quan tâm tới nhu ̣ầu lương thự và tìm ̣ạ́h đáp ứng ̣ạ́ nhu ̣ầu đó một

̣ạ́h tốt nhất Do tạ́ động ̣ủa ̣ạnh tranh, những người sản xuất và kinh doanh lương thự phải không ngừng ̣ải tiến kỹ thuật, hạ thấp ̣hi phí, nâng ̣ao ̣hất lượng lương thự

Đ̀ng thời, kinh tế thị trường ̣ho phép lương thự đượ̣ tư do trao đổi nên người dân ̣ó điều kiện tiếp ̣ận với ̣ạ́ loại lương thự phù hợp với nhu ̣ầu ̣ủa mình Kinh tế thị trường ̣òn làm ̣ho năng suất, sản lượng lương thự tăng nhanh, thậm ̣hí nhanh hơn ̣ả tộ́ độ tăng trưởng dân số

Thứ hai, kinh tế thị trường và hội nhập làm nảy sinh nhiều nguy ̣ơ mất an ninh lương thự Giá ̣ả lương thự lên xuống không ̣hỉ tùy thuộ̣ sản xuất lương

thự mất mùa hay đượ̣ mùa, mà ̣òn tùy thuộ̣ vào ̣hính sạ́h ̣ủa ̣ạ́ ̣hính phủ, môi trường ̣hính trị, ̣ạ́ hoạt động đầu ̣ơ… Sư lên xuống ̣ủa giá ̣ả lại ảnh hưởng đến quy mô sản xuất lương thự, đến việ̣ đáp ứng nhu ̣ầu lương thự ̣ủa người dân

Do theo đuổi lợi nhuận ̣ủa ̣ạ́ nhà sản xuất và kinh doanh lương thự, nguy ̣ơ mất an toàn, không đảm bảo ̣hất lượng ̣ủa ngùn lương thự ̣ung ứng hoàn toàn ̣ó th̉ xảy ra Vì vậy, đ̉ đảm bảo an ninh lương thự ̣ả về số lượng và

̣hất lượng, sư ̣an thiệp ̣ủa nhà nượ́ là hết sự́ ̣ần thiết

Trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập, đảm bảo sư săn ̣ó, ổn định ngùn lương thự đòi hỏi nhà nượ́ phải ̣ó quy hoạ̣h sản xuất lương thự; dư trữ

và xuất nhập khẩu lương thự một ̣ạ́h khoa họ̣ Điều ̣ần hết sự́ lưu ý là, ̣ơ

̣hế thị trường đòi hỏi ̣ạ́ hoạt động này đều phải dưa trên nguyên tặ́ hiệu quả Người sản xuất và kinh doanh lương thự sẽ từ bỏ lĩnh vự này nếu hoạt động ̣ủa

họ không hiệu quả, không ̣ó thu nhập tương xứng Do đó, đ̉ đảm bảo an ninh lương thự, sư hỗ trợ ̣ủa nhà nượ́ nhằm đảm bảo hiệu quả ̣ho những người sản xuất và kinh doanh lương thự là yêu ̣ầu tất yếu

Thứ ba, ̣hính sạ́h trợ ̣ấp nông nghiệp, bảo trợ sản xuất lương thự bằng

̣ạ́ rào ̣ản kỹ thuật ̣ủa ̣ạ́ nượ́ phát trỉn; ̣hính sạ́h tư tụ́ lương thự ̣ủa

nhiều quộ́ gia đang phát trỉn làm ̣ho hoạt động sản xuất và xuất khẩu lương thự gặp nhiều khó khăn và không hiệu quả Vì thế, ̣ạ́ nượ́ xuất khẩu lương thự ̣hủ yếu trên thế giới đã thu hẹp quy mô sản xuất và xuất khẩu lương thự

Thứ tư, kinh tế thị trường và hội nhập đòi hỏi đảm bảo an ninh lương thự mang tính toàn ̣ầu Những vấn đề mang tính toàn ̣ầu như biến đổi khí hậu, biến

động ̣ủa thị trường thế giới, an ninh năng lượng… tạ́ động đến an ninh lương thự ̣ủa mọi quộ́ gia Cạ́ quộ́ gia đều đang ̣hịu những ảnh hưởng nghiêm trọng ̣ủa hiện tượng biến đổi khí hậu, gây hậu quả to lớn ̣ản trở phát trỉn kinh

tế, tạo ra nguy ̣ơ mất an ninh lương thự ngay ở những quộ́ gia vốn ̣ó thế mạnh

về sản xuất nông nghiệp Chính sạ́h năng lượng toàn ̣ầu thời gian gần đây khi tìm kiếm ngùn nhiên liệu thay thế nhiên liệu hoá thạ̣h đã sử dụng ̣ây lương thự như ngô, lúa mỳ, ngũ ̣ộ́ làm nhiên liệu sạ̣h (ethanol và diesel sinh họ̣) gây nhiều xáo trộn về nhu ̣ầu và hoạt động xuất nhập khẩu lương thự, đe doạ an ninh lương thự Dân số trong nượ́ và thế giới vẫn tiếp tụ̣ tăng, hiện đạt mự́ 7,3 tỷ người và sẽ tăng lên khoảng từ 9,5 tỷ đến 13,3 tỷ người ̣uối thế kỷ này2

Những lý do trên ̣ho thấyc an ninh lương thự đang và sẽ vẫn là vấn đề ̣ấp thiết, mang tính toàn ̣ầu… nhưng không ̣ần phải giải quyết bằng mọi giá, mà

̣ần đượ̣ giải quyết một ̣ạ́h khôn ngoan, hiệu quả và bền vững

2 httpc//vnexpress.net/tin-tụ/khoa-họ/dan-so-the-gioi-se-dat-hon-11-ty-nguoi-vao-̣uoi-the-ky-3263225.html

2 Những thành tưề ttrng ảm bảr an ninh lương thự ở Viit Nam những năm vừa qềa

Thứ nhất, sư sẵn ̣ó và ổn định lương thự Đó là đảm bảo ̣ó đủ khối

lượng lương thự, thỏa mãn nhu ̣ầu hàng ngày ̣ủa dân ̣ư, với ̣hất lượng phù hợp từ ̣ạ́ ngùn sản xuất hoặ̣ nhập khẩu

Việt Nam là nượ́ nông nghiệp nên đảm bảo nhu ̣ầu lương thự bằng đẩy mạnh sản xuất lương thự trong nượ́ là hoàn toàn đúng đắn Việ̣ ̣huỷn đổi từ hợp tạ́ xã nông nghiệp kỉu ̣ũ sang “khoán hộ” là tiền đề quan trọng ̣ho sư hình thành thị trường lương thự quộ́ gia và đảm bảo an ninh lương thự Nhờ “khoán hộ”, người nông dân trở thành ̣hủ th̉ ̣ung ứng lương thự trên thị trường Khi lợi ị́h đượ̣ đảm bảo, họ ra sự́ huy động ̣ạ́ ngùn lự đáp ứng nhu ̣ầu lương thự ̣ủa người dân Nhà nượ́ ̣òn tạo điều kiện ̣ho ̣ạ́ doanh nghiệp xuất khẩu lương thự, góp phần đảm bảo lợi ị́h ̣ủa những người sản xuất và kinh doanh lương thự Nhờ đó, diện tị́h và sản lượng lương thự ̣ủa Việt Nam không ngừng tăng lên Việt Nam không những tư đảm bảo đượ̣ an ninh lương thự, mà

̣òn góp phần đảm bảo an ninh lương thự ̣ho nhiều quộ́ gia khạ́ (xem bảng 1)

Đ̉ đảm bảo sư săn ̣ó về lương thự, Nhà nượ́ đã quy hoạ̣h đất tr̀ng lương thự, mà ̣hủ yếu là lúa nhằm đảm bảo khả năng tư ̣ung lương thự Mụ̣ tiêu ̣ạ́ ̣hính sạ́h đặt ra là giữ 3,8 triệu ha đất tr̀ng lúa đ̉ đảm bảo sản lượng

32 đến 41 triệu tấn lúa đáp ứng yêu ̣ầu trong nượ́ và xuất khẩu khoảng 4 triệu tấn gạo/năm Ngoài ra, Nhà nượ́ khuyến khị́h mở rộng diện tị́h và sản lượng

̣ạ́ ̣ây lương thự khạ́ và rau màu Nhà nượ́ đã quan tâm đầu tư phát trỉn kết

̣ấu hạ tầng ̣ho sản xuất nông nghiệp, bao g̀m ̣ạ́ hệ thống thủy lợi, hệ thống đường bộ, đầu tư ̣ho nghiên ̣ứu và ứng dụng tiến bộ khoa họ̣ - ̣ông nghệ trong nông nghiệp nói ̣hung và ̣ây lương thự nói riêng…

Bảng 1: Diin tị́h, sản lượng lương thự ̣ó hạt

Nguồn: Tổng ̣ụ̣ thống kê, Niên giám thống kê năm 2016, NXB Thống kê, Hà Nội - 2017

tr.445.

Cạ́ vùng sản xuất lương thự hàng hóa lớn tập trung ở đ̀ng bằng sông H̀ng, sông Cửu Long đã ̣ung ̣ấp lúa gạo hàng hóa ̣ho ̣ả nượ́ và xuất khẩu trong những năm qua Đó ̣ũng là dấu hiệu ̣ủa nền nông nghiệp hàng hóa lớn đã

và đang hình thành Cạ́ tiến bộ khoa họ̣ kỹ thuật phụ̣ vụ sản xuất lương thự hàng hóa gắn với xuất khẩu đượ̣ áp dụng rộng rãi Công nghệ sinh họ̣ phát trỉn, nhất là nhiều giống lúa lai, ngô lai đã đưa vào sản xuất, ̣ông nghệ tưới tiêu, làm đất, phân bón, bảo quản, sau thu hoạ̣h ngày ̣àng tiến bộ và đã góp phần tị́h ̣ự vào thâm ̣anh tăng năng suất ̣ây lương thự theo yêu ̣ầu thị trường

Với sư hỗ trợ ̣ủa Nhà nượ́, ̣ạ́ lớp đào tạo ngắn hạn nhằm tập huấn kỹ năng ̣ho người nông dân đượ̣ tổ ̣hự́ thường xuyên và định kỳ theo kế hoạ̣h

̣ủa ̣ạ́ địa phương Cạ́ tài liệu, thông tin về sản xuất nông nghiệp đượ̣ ̣ung

̣ấp về ̣ạ́ xã, phường, đượ̣ phổ biến ̣ho người nông dân thông qua hội nông dân và ̣ạ́ hợp tạ́ xã

Nhằm ổn định ngùn ̣ung lương thự, Nhà nượ́ ̣hủ trương xây dưng hệ

thống kho lưu trữ lương thự Cạ́ kho dư trữ này ̣hịu trạ́h nhiệm trong việ̣ thu mua lương thự ̣ủa nông dân trong trường hợp sản lượng lúa gạo tăng làm giảm giá bán Khi Nhà nượ́ thu mua dư trữ lương thự, ̣ầu lương thự trên thị trường tăng và đẩy giá lương thự tăng lên giúp đảm bảo lợi nhuận ̣ho người nông dân Khi tình trạng mất mùa xảy ra, lượng ̣ung lương thự trên thị trường giảm xuống dẫn đến giá lương thự tăng ̣ao, khả năng tiếp ̣ận lương thự ̣ủa những hộ ̣ó thu nhập thấp bị đe dọa, ̣ạ́ kho dư trữ lại ̣ó nhiệm vụ xả kho giúp ổn định ngùn ̣ung trên thị trường, ổn định giá ̣ả

Hiện nay, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu từ 4 - 5 triệu tấn gạo Hoạt động này góp phần quan trọng đảm bảo lợi ị́h ̣ho người nông dân tr̀ng lúa, từ đó góp phần duy trì diện tị́h tr̀ng lúa theo quy hoạ̣h ̣ủa nhà nượ́

Thứ hai, tiếp ̣ận lương thự Đây là nội hàm quan trọng ̣ủa đảm bảo an

ninh lương thự; là khả năng ̣ủa ̣ạ́ ̣á nhân tiếp ̣ận đượ̣ ngùn lương thự phù hợp với nhu ̣ầu dinh dư̛ơng ̣ủa họ Trong những năm vừa qua, Nhà nượ́ ta đã dành sư quan tâm thị́h đáng nhằm nâng ̣ao khả năng tiếp ̣ận ngùn lương thự

̣ho người dân

Kênh tiếp ̣ận ngùn lương thự quan trọng là thị trường lương thự Trong hơn 30 năm đổi mới, thị trường lương thự Việt Nam không ngừng phát trỉn Với sư hỗ trợ tị́h ̣ự ̣ủa Nhà nượ́, kết ̣ấu hạ tầng ̣ủa nền kinh tế nói ̣hung và thị trường lương thự nói riêng nhưc hệ thống đường sá, sân bay, bến ̣ảng đượ̣

mở rộng và hiện đại hóa; hệ thống thông tin liên lạ̣ ngày ̣àng phát trỉn; kho tàng, bến bãi, ̣ạ́ ̣ửa hàng bán lương thự, ̣hợ, siêu thị đượ̣ xây dưng rộng khắp Nhờ đó, kênh phân phối lương thự không ngừng đượ̣ mở rộng và hoàn thiện Cải ̣ạ́h thương mại định hướng thị trường đượ̣ bắt đầu vào năm 1986 và đến nay, người dân và doanh nghiệp đượ̣ tư do buôn bán, kinh doanh lương thự

Khả năng tiếp ̣ận ngùn lương thự phụ thuộ̣ ̣hặt ̣hẽ vào mự́ thu nhập

̣ủa người dân Trong những năm qua, thu nhập bình quân trên đầu người ̣ủa

Việt Nam đã liên tụ̣ đượ̣ tăng lên giúp ̣ải thiện về khả năng tiếp ̣ận lương thự Thu nhập bình quân nhân khẩu 1 tháng ̣ủa Việt Nam đã tăng từ 356.100 đ̀ng năm 2002 lên 2.637.300 đ̀ng năm 2014, tăng 7,4 lần trong thời gian trên (xem bảng 2)

Bảng 2: Thề nhập bình qềân nhân hẩề 1 tháng

̣hia ther thành thị - nông thôn

Ngùnc Tổng ̣ụ̣ thống kê, Niên giám thống kê năm 2016, NXB Thống kê, Hà Nội - 2017

tr.770.

Nhìn ̣hung, mự́ thu nhập ̣ủa đa số người dân tăng tương đối nhanh Những người ̣ó hoàn ̣ảnh khó khăn, những người ̣ó ̣ông với dân, với nượ́… đượ̣ Nhà nượ́ trợ ̣ấp thu nhập Đ̀ng thời, Nhà nượ́ ̣òn ̣ó ̣hính sạ́h hỗ trợ, trợ ̣ấp lương thự ̣ho hộ nghèo, hộ ̣ận nghèo ở ̣ạ́ khu vự bị thiên tai, ̣ạ́ khu vự miền núi ̣ó giao thông khó khăn Nhờ đó, tuyệt đại đa số người dân Việt Nam ̣ó ̣ơ hội tiếp ̣ận với ngùn lương thự và tỷ lệ đói nghèo và suy dinh dư̛ơng ̣ủa Việt Nam đã giảm nhanh Theo UNDP, Việt Nam đã hoàn thành mụ̣ tiêu thiên niên kỷ về xóa bỏ tình trạng nghèo ̣ùng ̣ự và thiếu đói vào năm

2002, sớm 13 năm so với mụ̣ tiêu đề ra

Bảng 3: Tỷ li hộ nghèr giai rạn 2010 - 2016

Nguồn: Tổng ̣ụ̣ thống kê, Niên giám thống kê năm 2016, NXB Thống kê, Hà Nội - 2017

tr.790.

Nhìn ̣hung, Việt Nam đã đảm bảo đượ̣ an ninh lương thự ̣ho tuyệt đại

đa số người dân; nạn thiếu lương thự đượ̣ giải quyết ̣ơ bản

3 Những vấn i ặt ta

Trong hơn mười năm vừa qua, đ̉ đảm bảo an ninh lương thự, Việt Nam

̣ũng đã phải trả giá nhất định và không ít vấn đề ̣ấp thiết ̣ần sớm đượ̣ giải quyết

Thứ nhất, sư an toàn, ̣hất lượng ̣ủa nguồn lương thự ̣ung ứng Đối với

mặt hàng lương thự như gạo, ngô, khoai, sắn, nguy ̣ơ mất an toàn vệ sinh thự phẩm ̣hủ yếu là do t̀n dư thuộ́ bảo vệ thự phẩm trong sản phẩm Trong thời

kỳ dài, do ̣hú trọng gia tăng sản lượng lương thự, nông dân đã ra sự́ tăng vụ, độ̣ ̣anh 2 - 3 vụ lúa/ năm Điều đó dẫn đến hậu quả là ̣ạn kiệt dinh dư̛ơng trong đất đai, ̣on người phải ̣an thiệp vào quá trình sinh trưởng ̣ủa ̣ây tr̀ng nhiều hơn, trong đó ̣ó việ̣ sử dụng thuộ́ bảo vệ thự vật Việ̣ sử dụng thuộ́ bảo vệ thự vật lại tràn lan làm ̣ho ̣hất lượng lúa gạo ̣àng khó kỉm soát, không an toàn Nhiều lô hàng gạo xuất khẩu đã bị trả lại3

3 Chính vì vậy, theo ̣ạ́ số liệu đượ̣ ̣ông bốc trong 4 tháng đầu năm 2016 đã ̣ó 95 ̣ontainer (tương đương hơn 1.700 tấn) gạo xuất khẩu sang Hoa Kỳ bị trả về, ̣hủ yếu là gạo thơm jasmine, gạo tấm jasmine, gạo lứt và gạo trắng ̣hất lượng ̣ao Tính từ năm 2012 đến tháng 8/2016 thì đã ̣ó tới 412 ̣ontainer với gần 10.000 tấn gạo ̣ủa

16 doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam sang thị trường này bị trả về Lí do ̣ạ́ lô gạo xuất khẩu này bị trả về là

do t̀n dư ̣ủa 8 hoạt ̣hất vượt mự́ ̣ho phép (̣ạ́ hoạt ̣hất này ̣ó mặt trong thuộ́ bảo vệ thự vật ̣hống ̣ạ́

Thứ hai, diện tị́h và sản lượng lương thự ̣ó hạt ̣ủa Việt Nam không

ngừng gia tăng, từ 39,62 triệu tấn năm 2005 lên 48,84 triệu tấn năm 2016 (xem bảng 1) Trong khoảng thời gian này, sản lượng gạo xuất khẩu ̣ủa Việt Nam giao động trong khoảng từ 4,5 – 7,7 triệu tấn Tuy nhiên, kim ngạ̣h xuất khẩu gạo năm ̣ao nhất đạt 3,52 tỷ đô la Mỹ, năm thấp nhất (2006) ̣hỉ đạt 1,195 tỷ đô la

Mỹ Ngay năm 2016, Việt Nam xuất khẩu 4,8 triệu tấn gạo nhưng ̣ũng ̣hỉ thu đượ̣ 2,16 tỷ đô la Mỹ (xem bảng 4) Nhìn ̣hung, thu nhập từ xuất khẩu lương thự rất thấp

Tính hiệu quả thấp trong sản xuất lương thự ̣ó nguyên nhân sâu xac lương thự là hàng hóa thiết yếu, là sản phẩm thô nên giá trị gia tăng thấp Nguyên nhân trự tiếp là bên ̣ạnh những nượ́ xuất khẩu gạo truyền thống ̣òn ̣ó thêm nhiều nượ́ tham gia xuất khẩu gạo như Ấn Độ, Pakistan, Myanma, Campụhia… Hơn nữa, gạo Việt Nam ̣hưa ̣ó thương hiệu, ̣hất lượng gạo rất thấp, không những so với gạo Thái Lan, mà ngay ̣ả so với gạo ̣ủa Campụhia

Bảng 4: Sản lượng và im ngạ̣h xềất hẩề gạr ̣ủa Viit Nam

NĂM SỐ LƯỢNG (Triệu tấn) TRỊ GIÁ FOB(Triệu USD)

bệnh rầy nâu, đạo ôn, sâu đụ̣ thân…) Trượ́ đó, ̣ạ́ lô gạo xuất sang thị trường Nhật Bản ̣ũng nhiều lần bị trả về tuy nhiên số liệu ̣ụ th̉ không đượ̣ ̣ông bố (httpc//vnẹonomy.vn/thi-truong/bao-dong-gao-viet-sang-my-bi-tra-ve-2016100210284730.htm).

2012 7.72 3,449.56

httpc//vietfood.org.vn/thi-truong/thong-ke/80-xuat-khau-gao-viet-nam.html

Thứ ba, đ̉ đảm bảo an ninh lương thự, trên diện tị́h đất đượ̣ quy hoạ̣h

tr̀ng lương thự, người nông dân không đượ̣ tr̀ng ̣ạ́ loại ̣ây khạ́ Do hiệu quả tr̀ng lương thự thấp nên dẫn đến tình trạng nông dân bỏ hoang ruộng đất ở nhiều nơi “Theo thống kê ̣ủa Bộ Nông nghiệp và Phát trỉn nông thôn, năm

2012 trở về trượ́, việ̣ bỏ hoang ruộng đất mới xảy ra ở ̣ạ́ tỉnh miền Bặ́, đến nay đang xuất hiện ở 25 tỉnh thành Ượ́ tính từ năm 2010 đến nay, khoảng 500.000 ha đất tr̀ng lúa 2 vụ và độ phì nhiêu ̣ao, dễ đi lại và gần những nơi tập trung đông dân ̣ư đã bị giảm Theo nhận định ̣ủa nhiều địa phương, thời gian tới, tình trạng nông dân bỏ ruộng sẽ vẫn tiếp tụ̣ xảy ra”4

Thứ tư, ̣ông nghiệp bảo quản và ̣hế biến lương thự ̣hưa đượ̣ ̣hú ý

đúng mự́, đầu tư ̣ho ̣ông nghệ thu hoạ̣h, bảo quản ̣òn thấp Do đó, tổn thất sau thu hoạ̣h vẫn ̣òn ̣ao; sản phẩm không đ̀ng đều ̣ả về quy ̣ạ́h lẫn ̣hất lượng, giá bán thấp

4 Một số hềyến nghị

Thứ nhất, Việt Nam ̣ần quy hoạ̣h lại đất đai dành ̣ho sản xuất lương

thự Theo số liệu bảng 1, diện tị́h tr̀ng lương thự ̣ủa Việt Nam rất lớn trong khi xuất khẩu gạo không hiệu quả Do đó, Việt Nam ̣ần mạnh dạn ̣huỷn đổi những diện tị́h tr̀ng lương thự năng suất thấp do nhiễm mặn, hạn hán, lũ lụt… sang tr̀ng ̣ạ́ loại ̣ây phi lương thự hoặ̣ nuôi thủy sản Đ̉ đảm bảo an ninh

4httpc//tnnn.hoinongdan.org.vn/sitepages/news/1093/45366/tinh-trang-nong-dan-bo-ruong-ngay-̣ang-tang