Nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty lắp máy Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế

Trên giác độ đó, đề tài: “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” được lựa chọn làm luận văn tốt nghiệp, [r]

TểM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU 1- Tớnh cấp thiết của đề tài luận văn:

Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu, là “ sõn chơi” lớn của cỏc quốc gia, Việt Nam trong tiến trỡnh hội nhập ngày càng rộng mở từ : Asean (1995) APEC (1998); WTO (2006), Việt Nam là thành viờn thứ 150 vào WTO, hội nhập đó đem lại cho đất nước một vị thế mới nhưng cũng tạo ra thỏch thức khụng nhỏ đối với cỏc doanh nghiệp

Trước những thỏch thức lớn nghành Cơ khớ lắp mỏy trong nước núi chung và Tổng Cụng ty Lắp mỏy Việt Nam núi riờng cần cú những giải phỏp

để nõng cao năng lực cạnh tranh trong nước cũng như trờn trường quốc tế

Trờn giỏc độ đú, đề tài: “Nõng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Cụng ty Lắp mỏy Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” được lựa

chọn làm luận văn tốt nghiệp, nhằm đưa ra một số vấn đề về hội nhập kinh tế

và sự cạnh tranh của LILAMA trong tiến trỡnh hội nhập

2- Tổng quan tỡnh hỡnh nghiờn cứu

Hoạt động của cỏc doanh nghiệp cơ khớ lắp mỏy sau thời kỳ xoỏ bỏ cơ chế tập trung bao cấp mới cú sự chuyển mỡnh LILAMA cần nỗ lực nâng cao uy tớn, thương hiệu quốc tế và tham gia vào “sõn chơi” toàn cầu hoá Có nhiều bài viết đề cập tới năng lực cạnh tranh nh-ng ch-a đề cập cụ thể tới doanh nghiệp Lắp máy cũng nh- chưa cú giải phỏp cụ thể Vì vậy, tác giả chọn đề tài làm luận văn thạc sỹ “ Nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty lắp máy Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế”

3- Mục đớch và nhiệm vụ khoa học của luận văn

Trờn cơ sở lý luận của vấn đề nõng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và cung cấp luận cứ để đỏnh giỏ thực trạng cũng như đề xuất cỏc phương hướng và giải phỏp nhằm nõng cao năng lực cạnh tranh của LILAMA

Đề tài thực hiện

Một là : Làm rõ nội lực, định hướng phát triển của LILAMA

Hai là : Đề ra các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của LILAMA

4- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Những vấn đề lý luận và thực tiễn về nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nói chung, đề cập và trực tiếp đi đến vấn đề năng lực cạnh tranh doanh nghiệp LILAMA nói riêng

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, ph-ơng pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp so sánh đánh giá

6 Dự kiến những đóng góp của luận văn

Luận văn hệ thống hoá về các vấn đề lý luận cơ bản: Cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp; hội nhập kinh tế quốc tế; tổng kết kinh nghiệm về năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp trong nước và ngoài nước; đánh giá năng lực của LILAMA trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế; đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của LILAMA

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, về nội dung luận văn kết cấu thành 3 chương

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CANH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY LẮP MÁY VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN

HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 1.1 Những vấn đề lý luận cơ bản về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

1.1.1 Những vấn đề cơ bản về cạnh tranh

Quan niệm về cạnh tranh : Có nhiều quan điểm cạnh tranh khác nhau, có

thể hiểu cạnh tranh là cuộc đấu tranh gay gắt giữa các chủ thể kinh tế trên thị trường nhằm giành giật lợi ích tối đa cho mình

Phân loại cạnh tranh :Trong nền kinh tế thị trường, đứng từ các góc độ khác nhau để xem xét, các nhà nghiên cứu đã chia thành các loại hình cạnh tranh đó là theo mục tiêu kinh tế của các chủ thể kinh tế có cạnh tranh dọc, cạnh tranh ngang Theo tính chất của phương thức cạnh tranh có cạnh tranh lành mạnh và cạnh tranh không lành mạnh Theo hình thái cạnh tranh có cạnh tranh hoàn hảo và cạnh tranh không hoàn hảo

Ngoài ra có thÓ phân lo¹i cạnh tranh giữa các khu vực, các quốc gia, các cộng đồng

1.1.2 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Một là: Quan niệm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Có thể nói năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng tác động vào thị trường, chi phối thị trường nhằm đạt được các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp

Hai là: Những tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Các tiêu chí đánh giá đó là năng lực tài chính doanh nghiệp; khả năng áp dụng khoa học kỹ thuật và quản lý hiện đại trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; khả năng nắm bắt và xử lý thông tin; khả năng tạo ra phương thức phục vụ và thanh toán trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; khả năng tập trung và duy trì chữ tín - công cụ của cạnh tranh; khả năng chấp nhận sự mạo hiểm, rủi ro trong cạnh tranh Ngoài ra, cần kể đến một

số khả năng khác để thắng trong cạnh tranh, tất nhiên phải sử dụng theo đúng pháp luật

Ba là: Mối quan hệ giữa năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp với năng lực cạnh tranh của sản phẩm và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Các cấp độ cạnh tranh có mối liên hệ hữu cơ với nhau, trong đó năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ là kết quả của năng lực cạnh tranh nền kinh tế

và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ trên thị trường phản ánh một cách tổng quát nhất khả năng cạnh tranh của nền kinh tế và doanh nghiệp

1.1.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh là các nhân tố bên trong

và nhân tố bên ngoài Các nhân tố bên trong là bộ máy tổ chức quản lý của

doanh nghiệp; hoạt động Marketting; chiến lược phát triển của doanh nghiệp Các nhân tố bên ngoài là bối cảnh quốc tế; cơ sở hạ tầng; trình độ phát triển kinh tế của đất nước; luật pháp và chính sách kinh tế của Nhà nước…

1.2 Hội nhập kinh tế quốc tế và sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty Lắp máy Việt Nam

1.2.1 Những vấn đề cơ bản về hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

Quá trình hội nhập kinh tế thế giới của Việt Nam đó diễn ra từ lâu và ngày càng sâu rộng Nhận thức của chúng ta về kinh tế thế giới ngày càng đầy

đủ và qua các kỳ đại hội của Đảng, từ Đại hội VI (năm 1986) đến Đại hội X

1.2.2 Những cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam trước bối cảnh hội nhập

Về cơ hội : Các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội lớn hơn về thị trường

để mở rộng sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế; nâng cao khả năng tiếp cận những công nghệ tiên tiến, tiếp nhận nguồn vốn quốc tế và phân công lao động quốc tế; nâng cao được các mối quan hệ quốc tế, tạo thế và lực mới; góp phần cải thiện mức sống của người dân

Về thách thức: Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam và

nước ta là phải thực hiện hàng loạt những cam kết, những thỏa thuận đó ký từ những hiệp định thương mại song phương, đa phương, đồng thời tuân thủ triệt

để quy chế WTO

1.2.3 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công

ty Lắp máy Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Thứ nhất: Nâng cao năng lực cạnh tranh của LILAMA nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Thứ hai: Nâng cao năng lực cạnh tranh của LILAMA nhằm đáp ứng yêu

cầu yêu cầu phát triển của Tổng Công ty trong điều kiện mới: Thường xuyên

đổi mới kỹ thuật, công nghệ và phương pháp sản xuất, đổi mới tổ chức quản lý

và phân phối sản phẩm, luôn vươn lên để đứng vững chiến thắng trong cạnh tranh Sự đứng yên hay thụt lùi, không thực hiện đổi mới là tự sát, là phá sản đối với các doanh nghiệp

Thứ ba: Nâng cao năng lực cạnh tranh của LILAMA nhằm nâng cao uy tín thương hiệu và vị thế của Công ty trên thị trường khu vực và thế giới

1.3 Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp lắp máy nước ngoài và một số tổng công ty trong nước

Tổng quan về các doanh nghiệp Nhật Bản chỉ sau hai mươi năm kết thúc chiến tranh có những tập đoàn lớn nổi tiếng thế giới, kinh nghiệm của tập đoàn điện khí, điện tử Siemens CH Liên Bang Đức một trong mười tập đoàn lớn

nhất thế giới, kinh nghiệm của Tổng Công ty cơ khí xây dựng Việt Nam đã cho

thấy một số kinh nghiệm bài học rút ra cho LILAMA

Chương 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY LẮP MÁY

VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

2.1 Khái quát về Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA)

Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (tên gọi tắt LILAMA) thành lập từ năm 1960, ban đầu là Công ty Lắp máy Hà Nội, đến cuối năm 1995 trở thành Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam trụ sở 124 Minh Khai, Hai Bà trưng, Hà Nội

LILAMA được biết đến với tư cách là một doanh nghiệp xây lắp hàng đầu của Việt Nam, hoạt động trong các lĩnh vực xây lắp, chế tạo thiết bị cho các công trình công nghiệp và dân dụng

Với phương châm được thể hiện đó là tầm nhìn sẽ trở thành trở thành một Tập đoàn công nghiệp và xây dựng hàng đầu của Việt Nam và khu vực

Đông Nam Á; về triết lý kinh doanh thể hiện con người là nhân tố quan trọng

nhất quyết định sự thành công, cạnh tranh bằng sự vượt trội về chất lượng công trình, hiệu quả dự án và thương hiệu LILAMA; Những giá trị cốt lõi của văn hóa LILAMA đó là tinh thần đồng đội; phát huy nội lực; lòng trung thành; tăng trưởng; đổi mới

2.2 Thực trạng năng lực cạnh tranh Tổng công ty Lắp máy Việt Nam trên một số mặt cụ thể

2.2.1 Tổng quan về năng lực cạnh tranh của LILAMA

LILAMA đã chế tạo phần lớn các thiết bị phải nhập ngoại, mở rộng phạm vi kinh doanh sang lĩnh vực chế tạo thiết bị, tăng tỷ lệ nội địa hoá từ 30% lên đến 50%, chính phủ giao trọng trách trở thành nhà Tổng thầu EPC đầu tiên ở Việt Nam - Tạo dựng uy tín rộng lớn trong lĩnh vực chế tạo và lắp đặt thiết bị công nghệ tại thị trường trong nước và đối với các nhà đầu tư nước ngoài

LILAMA có hơn 20.000 CBCNV trưởng thành vượt bậc, đội ngũ kỹ sư trẻ có trình độ khoa học công nghệ cao, có khả năng quản lý công trình

2.2.2 Năng lực cạnh tranh của LILAMA trên một số mặt cụ thể

 Về chiến lược kinh doanh

Giai đoạn (2001 - 2006) LILAMA chủ trương là “Cạnh tranh bằng sự vượt trội về chất lượng công trình, hiệu quả dự án”

Tình hình thực hiện kế hoạch của LILAMA (2001-2006)

Chỉ tiêu 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Giá trị SXKD

(tỷ đồng)

Nguồn: Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch các năm (2001 - 2006)

 Về thị phần

Thị phần các doanh

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh vả tỷ trọng xây lắp doanh nghiệp

ViệtNam (2001 - 2006)

 Về lợi nhuận

Đơn vị : tỷ đồng Việt nam

Lợi nhuận trước thuế 2001 2002 2003 2004 2005 2006

% hoàn thành kế hoạch 111.1% 116.8% 95.7% 113.0% 113.5% 134.94%

Nguồn: Báo cáo tài chính của LILAMA các năm ( 2001 – 2006)

 Về nộp ngân sách

Đơn vị: tỷ đồng Việt Nam

Chỉ tiêu 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Nguồn: Báo cáo tài chính của LILAMA các năm ( 2001 – 2006)

 Về xuất nhập khẩu

Chỉ tiêu Đơn vị 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Kim ngạch XNK 1000$ 11.716 8.763 95.714 136.809 129.767 142.576 Nhập khẩu 1000$ 11.570 8.228 95.126 133.664 126.419 138.386 Xuất khẩu 1000$ 191 535 588 3.136 3.348 4.190

Nguồn: Hoạt động xuất nhập khẩu của LILAMA từ năm ( 2001 – 2006)

 Về năng lực cạnh tranh sản phẩm của LILAMA

Sản phẩm công nghiệp của LILAMA chủ yếu thuộc lĩnh vực cơ khí là chế tạo thiết bị cho các nhà máy Nhiệt điện, thủy điện, xi măng, hóa dầu kết cấu thép, thiết bị phi tiêu chuẩn và thiết bị thuộc các dự án sản xuất của các ngành công nghiệp, đóng được các loại tàu thủy trọng tải 3000 tấn và chuẩn bị đóng tàu đến 10.000 tấn, tôn mạ màu, các loại bơm, quạt, cút phục vụ nội địa

và xuất khẩu

 Về uy tín xã hội của LILAMA

LILAMA luôn luôn quan tâm thực thi triết lý kinh doanh “khẳng định trách nhiệm cao đối với Đảng, Chính phủ, cộng đồng và xã hội ” với việc cam kết “cố gắng thực thi những nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ giao phó, đồng thời giải quyết tốt những vấn đề đối với cộng đồng và xã hội quan tâm”

2.3 Đánh giá chung về thực trạng năng lực cạnh tranh của Tổng công ty Lắp máy Việt Nam

2.3.1 Thành tựu

Thứ nhất: Chiến lược kinh doanh đúng đắn: Với phương châm “Khách

hàng là trọng tâm”, LILAMA lựa chọn chiến lược "cạnh tranh bằng chất lượng” LILAMA thực thi triết lý “Con người là nhân tố quan trọng nhất quyết định sự thành công” và đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo, đào tạo và phát triển đội ngũ lao động

Thứ hai: Chú trọng đầu tư hiện đại hoá hệ thống trang thiết bị

Thứ ba: Quan tâm đầu tư phát triển nguồn nhân lực

Thứ tư: Giải quyết tốt mối quan hệ giữa những người lao động

2.3.2 Hạn chế và những nguyên nhân của những hạn chế

Một là: Mô hình tổ chức: LILAMA là Tổng Công ty thuộc sở hữu nhà

nước chỉ bao gồm các doanh nghiệp nhà nước hoạt động chủ yếu trong một lĩnh vực kinh doanh chính do Nhà nước quy định khi tổ chức thành lập và được liên kết bằng các quyết định hành chính

Hai là: Về tiềm lực: Công tác nghiên cứu, chế tạo thiết bị cơ khí bộc lộ những khiếm khuyết và yếu kém về lực lượng cán bộ và cơ sở vật chất dẫn đến chưa làm chủ được toàn bộ quá trình thiết kế, chỉ đủ sức đảm nhận phần thiết

kế triển khai chế tạo trên cơ sở thiết kế tổng thể, thiết kế cụm, nhóm

Ba là: Về đầu tư: Do các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam trong suốt quá

trình dài đầu tư trùng lặp, khép kín, dàn trải theo chiều rộng, thiếu tập trung chuyên môn hóa LILAMA cũng không nằm ngoài tình trạng đó

Bốn là: Về tính liên kết- hợp tác: Do các đơn vị tư vấn thiết kế, chế tạo thiết bị của LILAMA chưa có sự gắn kết chặt chẽ với nhau với các đơn vị khác trong các cuộc đấu thầu nên dẫn đến hiện tượng triệt tiêu năng lực chung của nhau, cạnh tranh lẫn nhau, trong nhiều trường hợp bắt buộc phải hạ giá để thắng thầu, để tìm kiếm công ăn việc làm cho mình

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY LẮP MÁY VIỆT NAM TRONG

ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 3.1 Dự báo về sự kiện Việt Nam gia nhập WTO và tác động của nó đến năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam

Việc gia nhập WTO là một trong những nỗ lực nhằm tiếp cận thị trường thương mại toàn cầu, nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường thương mại quốc tế, tạo tiền đề hội nhập và phát triển nền kinh tế

Tham gia WTO là mở cửa thị trường, LILAMA sẽ chịu sức ép của hàng hóa nước ngoài nhưng cơ hội tiếp nhận công nghệ thông tin và thị trường, vốn

để phát triển LILAMA buộc phải tuân theo những luật chơi mà ở đó người thắng cuộc là những doanh nghiệp mạnh và hoạt động hiệu quả Vì vậy, LILAMA cần phải tự đổi mới mình, giảm thiểu các chi phí và hợp lý hóa các khâu của quá trình sản xuất, kinh doanh

3.2 Phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế

Thứ nhất: Chuyển đổi mô hình doanh nghiệp, nâng cao uy tín của thương hiệu LILAMA cụ thể là chuyển đổi mô hình và phát triển thành Tập đoàn Công nghiệp nặng xây dựng theo mô hình Công ty mẹ-Công ty con trong lĩnh vực lắp máy và chế tạo thiết bị, phát triển toàn diện trên các lĩnh vực, đa dạng hóa sản xuất kinh doanh, phát triển thương hiệu LILAMA sánh ngang các tập đoàn lớn của các nước trong khu vực và quốc tế

Thứ hai: Chương trình đầu tư phát triển và kế hoạch sản xuất kinh doanh của LILAMA –LHI là tham gia dự án đầu tư quan trọng trong lĩnh vực chế tạo

cơ khí; thực hiện vai trò Tổng thầu EPC; tham gia thị trường chứng khoán trong và ngoài nước; mở rộng thị trường hoạt động ra các nước trong khu vực

và thế giới trong lĩnh vực chế tạo cung cấp thiết bị cơ khí