Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide dược lý lâm sàng ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn dược lý lâm sàng bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược
Trang 1THUỐC KHÁNG NẤM
Khoa Dược – Dược lý lâm sàng
Bài giảng pptx các mơn chuyên ngành dược hay nhất cĩ tại “tài liệu ngành dược hay nhất” ; https://123doc.net/users/home/user_home.php? use_id=7046916
Trang 2Thông thường có thể phân loại nấm nhiễm bệnh
Bề mặt (Dermatophytes )
Tòan thân
(Histoblasma Cryptococcus ),
Nấm
Nấm
Trang 3 Kháng sinh đặc hiệu chỉ tác động trên tbào nấm
Phân loại :
Các thuốc kháng nấm
THUỐC KHÁNG NẤM
Toàn thân
Amphotericin B Ketoconazol
Trang 4 Nhóm polyen macrolid, ly trích từ nấm
Streptomyces nodosus
Phổ kháng nấm rộng, bao gồm
Candida, Cryptoccus, Blastomyces,
Histoplasma, Aspergilus
Dược động học :
- Hấp thu kém qua PO tiêm IV
- Gắn giữ mạnh ở mô gan, thận, phổi ,…
- Thải trừ rất chậm qua mật.
AMPHOTERICIN B (1957)
Trang 5AMPHOTERICIN B
Cơ chế tác dụng
Amphotericin gắn + sterol/ màng tế bào
( ergostrerol, cholesterol)
Thay đổi tính thấm màng tế bào
Hư hoại tế bào nấm
Trang 6AMPHOTERICIN B
Tác dụng phụ – Độc tính
Độc tính thận
- xảy ra ở >80% bệnh nhân dùng liều cao
(3-4gIV) tổn thương quản cầu, ống thận và mạch máu.
- Hoại tử ống thận không hồi phục nếu dùng kéo dài với liều cao hay có phối hợp với thuốc khác độc với thận.
Cần hiệu chỉnh liều sd khi créatinin/huyết > 3mg/dl
Trang 7AMPHOTERICIN B
Tác dụng phụ – Độc tính
Độc tính ngoài thận
- Sốt, run, đau đầu, hạ HA trong 2 giờ sau tiêm thuốc ( 50% ca)
- Có thể giảm = dùng hydrocortison 25-30mg; kháng histamin; paracetamol trước tiêm.
Thiếu máu, giảm tiểu cầu, bạch cầu hạt Sau nhiều tuần sử dụng (có hồi phục)
Viêm tĩnh mạch nơi chích.
Sốc phản vệ ( hiếm)
không có biểu hiện độc tính gan và da
Trang 8AMPHOTERICIN B
Chỉ định trị liệu
Dùng PO ( viên, hỗn dịch) trị nấm Candida
miệng và đường tiêu hóa
Dùng tiêm IV : trị nhiễm nấâm toàn thân nặng :
Cryptococcus, Histoblasma, Candida, Blastomyces…
Lưu ý :
- dd tiêm là 5% glucoz, không dùng dd muối Na /K
- Tiêm truyền chậm 8 - 10h và cách nhau 48 h
Trang 9AMPHOTERICIN B
Dạng liposom hay phức lipid (1990s)
Dạng phức hợp lipid (ABELCET 1996)
Dạng liposom ; d<100nm (AMBISOM 1997)
Dạng phân tán keo ( AMPHOTEC 1996)
là các dạng tiêm IV giúp thuốc dễ dung nạp
hơn và giảm độc tính trên thận.
Chỉ định trong các trường hợp suy thận, không dung nạp hay thất bại với dạng amphotericin B cổ điển
Trang 10 Ly trích từ Penicillum griseofulvium
Chỉ tác động trên nấm da, nấm tóc và nấm móng
( Microsporum, Epidermophyton , Trichophyton)
Ức chế sự gián phân của tế bào nấm.
Dược động học:
- Hấp thu tương đối tốt qua PO, nhất là trong
bữa ăn có chất béo
- Phân bố chủ yếu vào chất sừng ở da,tóc, móng
- Thải trừ chậm vào qua thận.(T 1/2 =10=15h)
Trang 11GRISEOFULVIN
Tác dụng phụ & chỉ địnhtrị liệu
Tác dụng phụ :
Rối loạn tiêu hóa
Phản ứng da ( dị ứng, nhạy cảm ánh sáng)
Rối loạn thần kinh(hiếm nhưng tăng khi có
rượu)
Rối loạn về máu ( hiếm)
Chỉ định : PO, bôi tại chỗ
Nấm móngchân (6-12tháng) móng tay 4-8 tháng)
Nấm da ( 2-4 tuần),
Nấm tóc ( 4-6 tuần)
Trang 12GRISEOFULVIN
Tương tác thuốc
Là chất cảm ứng enzym gan
Không nên dùng chung với : rượu, thuốc ngừa thai dùng uống,
Cần thận trọng khi dùng với
- AVK (chống đông máu)
Trang 13FLUCYTOSIN: 5-fluorocytosin
Phổ hẹp: Candida, Cryptococcus, Toluropsis, Aspergilus
Cơ chế tác dụng: trong cơ thể
5-fluorocytosin 5-fluorouracil (5-Fu)
Chất chống chuyển hóa _
Tổng hợp DNA Tổng hợp protein
Enzym chuyên biệt
Trang 14FLUCYTOSIN: 5-fluorocytosin
Dễ bị đề kháng thường dùng phối hợp flucytosin + amphotericin B
Dược động học
Hấp thu tốt qua PO
Phân bố tốt ở các mô, kể cả LCR ( dùng trị viêm màng não do nấm)
Cần giảm liều ở người suy thận
Có thể gây xáo trộn máu và suy tủy xương
Trang 15Dẫn chất IMIDAZOL và TRIAZON (1970s)
Dẫn chất IMIDAZOL
Phổ kháng nấm rộng : Candida, Cryptococcus,
Blastomyces, Histoplasma, Aspergilus, Coccidioides,
các nấm da….
Trang 16Dẫn chất Imidazol và Triazol: cơ chế TĐ
DC / Imidazol & Triazol
Ưùc chế
Cytochrom P-450 / tb nấm
14-metylsterol ergosterolmetylsterol ergosterol
Ưùc chế
Tích tụ Thiếu hụt Sự tăng trưởng của nấm
-metylsterol ergosterol
Trang 17Dẫn chất Imidazol
Ketoconazol ( NIZORAL)
Dạng dùng: PO, tại chỗ( kem, dầu gội )
Hấp thu cần pH acid để hòa tan
Phân tán nhanh trong cơ thể , trừ LCR
Thải trừ chủ yếu qua mật
Trang 18Dẫn chất Imidazol
Ketoconazol ( NIZORAL)
TDP-Độc tính:
Tiêu hóa : buồn nôn, kém ăn (20%).
Dị ứng da, rụng tóc.
Rối loạn nội tiết ở nam và nữ, phụ thuộc liều và giảm khi ngừng trị liệu.
Viêm gan : hiếm nhưng rất nặng.
Gây quái thai ở thú :
CCĐ ở phụ nữ có thai và cho con bú
Trang 19Dẫn chất Imidazol
Ketoconazol ( NIZORAL)
Tương tác thuốc
Là chất ức chế enzym gan , do đó làm tăng C nhiều thuốc trong cơ thể và có thể dẫn đến độc tính:
- Phenytoin, cyclosporin, terfenadin, astemizol
cisaprid., ergotamin, corticosteroid…
Chất kháng acid và ngăn tiết acid
Rifampicin : giảm C/ ketoconazol trong plasma.
Warfarin , tolbutamid chưa rõ cơ chế)
- Các sulfonyl urea khác ??
Trang 20Dẫn chất TRIAZOL
Fluconazol và itraconazol
Tác dụng chọn lọc hơn trên Cyt -P450 của nấm
ít tác dụng phụ về nội tiết.
Độc tính tương tự ketoconazol
Dùng trị nhiễm nấm nội tạng
Dạng thuốc
-PO : viên, dịch treo
- IV
Trang 21Dẫn chất TRIAZOL
Fluconazol và itraconazol
Không bị ảnh hưởng bởi thức ăn và độ acid ở dạ dày
Ít làm tăng C/ terfenadin trong máu
Qua dịch não tủy tốt > itraconazol
não do Cryptococcus ở bệnh nhân AIDS và ngăn
Trang 22Thuốc kháng nấm tại chỗ
Ly trích từ Streptomyces noursei
Candida albicans ở ruột dùng uống cho tác
động trực tiếp trên nấm.
C albicans miệng : dùng dạng dịch treo ,
ngậm vài phút trước khi nuốt.
C albicans ở da-màng nhày : dạng thuốc
mỡ.trị trong 2 tuần
C albicans âm đạo: viên đặt , thường phối
hợp với thuốc kháng viêm dùng trong 2-3 tuần
Trang 23Thuốc kháng nấm tại chỗ
Dẫn chất Imidazol
ketoconazol, miconazol, clotrimazol
Dẫn chất Triazol