- Sự hiểu biết sâu rộng, uyên thâm về các dân tộc và văn hóa thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hóa dân tộc HCM... * Hồ Chí Minh có một lối sống rất Việt Nam, rất Phương đông nhưng cũng[r]
Trang 1UBND QUẬN CẨM LỆ TÀI LIỆU HỌC TẠI NHÀ TRƯỜNG THCS NGUYỄN THIỆN THUẬT Năm học:2020-2020
MÔN : NGỮ VĂN 9
Tiết 1,2: PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (Lê Anh Trà)
I Tìm hiểu chung
- Đọc văn bản
- Tìm hiểu tác giả
- Phương thức biểu đạt
- Chia bố cục
* Gợi ý
1 Tác giả: Lê Anh Trà
2 Tác phẩm:Văn bản trích từ bài viết phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị, in trong tập Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam, Viện VHXB, HN 1990
a Kiểu văn bản: Nhật dụng
b.Thể loại: Thuyết minh kết hợp với lập luận
3 Bố cục: 2 phần:
- Cách tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của chủ tịch Hồ Chí Minh
- Lối sống giản dị và thanh đạm của chủ tịch Hồ Chí Minh
II Tìm hiểu văn bản
1 Vốn tri thức văn hoá nhân loại của chủ tịch Hồ Chí Minh:
- Sự hiểu biết sâu rộng, uyên thâm về các dân tộc và văn hóa thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hóa dân tộc HCM
Trang 2* Hồ Chí Minh có một lối sống rất Việt Nam, rất Phương đông nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại
2) Lối sống của Bác:
Là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao, là cách di dưỡng tinh thần, thể hiện một quan niệm thẩm mĩ cao đẹp
3) Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôn ngữ trang trọng
- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận
- Chọn những chi tiết tiêu biểu
- Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập
4) Ý nghĩa văn bản:
Bằng lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực, tác giả Lê Anh Trà đã cho thấy cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh trong nhận thức và trong hành động Từ đó đặt ra một vấn đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời phải giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
* YÊU CẦU HỌC SINH
- Sưu tầm các bài thơ, bài viết nói về sự giản dị, thanh cao của Bác
- Kể mẩu chuyện về tấm gương đạo đức Bác Hồ
- Em học tập được điều gì từ Bác
- Học ghi nhớ trong Sgk
Tiết: 3 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Trang 3I Phương châm về lượng
HS đọc đoạn hội thoại trong Sgk và trả lời các câu hỏi sau:
? Trong đoạn đối thoại này em thấy có chỗ nào chưa ổn ?( chưa hợp lí) Vì sao ?
? Cần phải trả lời như thế nào ?
? Qua đó em rút ra bài học gì?
Kết luận: * Ghi nhớ: Sgk/9
2 Phương châm về chất
Hs đọc đoạn hội thoại trong Sgk và trả lời các câu hỏi sau:
? Em có nhận xét gì về 2 người trong truyện ?
? Truyện nhằm phê phán điều gì ?
? Như vậy trong giao tiếp ta cần tránh gì ?
Kết luận: * Ghi nhớ: Sgk/10
3 Luyện tập
HS tự làm các bài tập trong Sgk /11
* Gợi ý
1) BT 1
Vận dụng phương châm về lượng để phân tích lỗi
2) BT 2
Điền vào chỗ trống
3) BT 3
- Xác định phương châm hội thoại
4) BT 4
- Giải thích cách diễn đạt
* YÊU CẦU HS:
Trang 4- Học thuộc 2 ghi nhớ trong Sgk
- Tìm các câu thành ngữ liên quan đến phương châm về lượng và phương châm về chất
Tiết: 4 SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN
BẢN THUYẾT MINH
Trang 5I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
HS đọc VB “Hạ Long – Đá và nước” và trả lời các câu hỏi sau:
? VB này thuyết minh dặc điểm của đối tượng nào?
? Thuyết minh những đặc điểm gì của đối tượng?
? VB ấy có cung cấp về tri thức đối tượng không?
? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh bằng cách đo, đếm, liệt kê không?
? VB đã vận dụng phương pháp thuyết minh nào là chủ yếu?
? Để sinh động t/g còn vận dụng biện pháp nghệ thuật nào?
- Gợi ý:
+ Nước tạo nên sự di chuyển tạo nên sự thú vị của cảnh sắc
+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ
+Tưởng tượng, liên tưởng
+Tự thuật, đối thoại theo lối ẩn dụ
+Nhân hoá
Rút ra KL: *Ghi nhớ:SGK/13
II Luyện tập: Hs tự làm các bài tập trong Sgk
* Gợi ý
1.VB: Ngọc hoàng xử tội ruồi xanh.
a.Là VB thuyết minh
-Phương pháp: Định nghĩa, phân loại, số liệu, liệt kê
+Hư cấu, nhân hoá
b.Câu truyện vui
-Nghệ thuật: Nhân hoá có tình tiết
c.T/dụng của các biện pháp nghệ thuật
-Gây hứng thú cho bạn đọc
-Vừa là truyện vui, vừa học thềm tri thức
2.BT 2:
-Nghệ thuật: Đoạn văn lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện
Trang 6Tiết 5:
LUYỆN TẬP: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG
VĂN BẢN THUYẾT MINH
I Chuẩn bị : Đề bài : Thuyết minh về một đồ dùng
Gợi ý : Giới thiệu về cái quạt
-Cho sự vật tự thuật về mình
-Sáng tạo ra câu chuyện
-Phỏng vấn các loại quạt
-Thăm một nhà sưu tầm các loại quạt
+Kết hợp với p/pháp thuyết minh
1.Đ/nghĩa: Quạt là dụng cụ ntn? họ nhà quạt đông đúc và có nhiều loại ntn? mỗi loại có cấu tạo và công dụng ra sao? Cách bảo quản ntn?
-Gặp người biết bảo quản thì số phận quạt ntn?
+Quạt ở công sở nhiều nơi ko bảo quản ntn?
-Ngày xưa quạt giấy còn là sản phẩm mĩ thuật: Vẽ tranh, đề thơ, dùng làm vật kỉ niệm
+Quạt thóc ở nông thôn …
II Luyện tập
HS viết các đoạn văn thuyết minh có sử dụng các biện pháp nghệ thuật từ gợi ý trên
-