Khoá luận tốt nghiệp BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HỒN THIỆN CHU TRÌNH KIỂM TỐN TIỀN TẠI CƠNG TY KIỂM TỐN VÀ KẾ TỐN HÀ NỘI I BÀI HỌC KINH NGHIỆM Sau kiểm toán học kinh nghiệm quý báu cho Kiểm toán viên Tuy bước đầu tiếp xúc với cơng việc kiểm tốn CPA HANOI em rút cho học kinh nghiệm tiến hành kiểm toán Báo cáo tài sau sau: Về việc tổ chức kiểm toán Khi tiến hành tổ chức kiểm toán cần quan tâm tới số vấn đề sau: + Chỉ định người phụ trách công việc kiểm toán : yêu cầu chung việc định phải có người phụ trách tương xứng với mục tiêu, phạm vi kiểm tốn nói riêng tương xứng với vị trí, yêu cầu, nội dung tinh thần kiểm tốn nói chung Đây vấn đề hệ trọng đặc biệt kiểm tốn tài + Chuẩn bị điều kiện vật chất bản: với việc định người cần chuẩn bị thiết bị điều kiện vật chất khác kèm theo phương tiện tính tốn kiểm tra thích ứng với đặc điểm tổ chức kế tốn, phương tiện kiểm kê thích ứng với loại vật tư đá quý… Về việc lập kế hoạch kiểm toán Kế hoạch kiểm toán phải lập cho kiểm toán Kế hoạch kiểm toán phải lập thích hợp nhằm đảm bảo bao quát hết khía cạnh trọng yếu kiểm tốn, phát gian lận, rủi ro vấn đề tiềm ẩn phải đảm bảo kiểm tốn phải hồn thành thời hạn Kế hoạch kiểm toán trợ giúp Kiểm tốn viên phân cơng cơng việc cho trợ lý kiểm toán phối hợp với Kiểm toán viên chun gia cơng việc kiểm tốn Khố luận tốt nghiệp Kế hoạch kiểm toán gồm phận: kế hoạch chiến lược, kế hoạch tổng thể, chương trình kiểm tốn Tuy nhiên khơng phải kiểm toán kế hoạch kiểm toán bao gồm ba phận Kế hoạch kiểm toán tổng thể chương trình kiểm tốn lập cho kiểm tốn cịn kế hoạch chiến lược lập cho kiểm tốn lớn quy mơ, tính chất phức tạp, địa bàn rộng kiểm tốn Báo cáo tài nhiều năm Thực kiểm tốn Thực hành kiểm tốn q trình thực đồng công việc ấn định kế hoạch, chương trình kiểm tốn Khi thực kiểm tốn phải tơn trọng ngun tắc sau: + Thứ nhất: Kiểm toán viên phải tuyệt đối tuân thủ chương trình kiểm tốn xây dựng Trong trường hợp Kiểm tốn viên khơng tự ý thay đổi chương trình kiểm tốn + Thứ hai: Trong q trình kiểm tốn, Kiểm tốn viên phải thường xuyên ghi chép phát giác, nhận định nghiệp vụ, số, kiện nhằm tích luỹ chứng, nhận định cho kết luận kiểm toán loại trừ nhận định nghiệp vụ, kiện thuộc đối tượng kiểm toán + Thứ ba: Định kỳ tổng hợp kết kiểm toán (trên bảng tổng hợp) để nhận rõ mức độ thực so với khối lượng công việc chung Thông thường, cách tổng hợp rõ dùng bảng kê chênh lệch bảng kê xác minh BẢNG KÊ CHÊNH LỆCH Chứng từ Số Ngày … … Diễn giải …… S sách … Số tiền T tế Chênh lệch … …… Ghi mức độ sai phạm …… Khoá luận tốt nghiệp BẢNG KÊ XÁC MINH Chứng từ Số Ngày …… Diễn giải Số tiền ……… ……… Đối tượng xác Ghi mức minh độ sai phạm Trực Gián tiếp tiếp …… ……… …………… + Thứ tư: Mọi điều chỉnh nội dung, phạm vi, trình tự kiểm tốn… phải có ý kiến thống người phụ trách chung cơng việc kiểm tốn người ký thư mời hợp đồng kiểm tốn- có Mức độ pháp lý điều chỉnh phải tương ứng với tính pháp lý lệnh kiểm tốn hợp đồng kiểm toán II MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HỒN THIỆN CHU TRÌNH KIỂM TỐN VỐN BẰNG TIỀN TRONG KIỂM TỐN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CƠNG TY KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN HÀ NỘI Về ghi chép Kiểm tốn viên CPA HANOI có quy định riêng phù hợp với chuẩn mực Việt Nam cách xắp xếp, lưu trữ thiết kế hồ sơ kiểm tốn cách hợp lý, Điều khơng giúp cho Kiểm toán viên ghi chép cách nhanh chóng mà cịn giúp cho nhà lãnh đao Ban Giám đốc cơng ty việc sốt xét lại kết tồn kiểm tốn nhiên thực tế việc ghi chép kiểm tốn đơi không đầy đủ thông tin hoạt động liên tục khách hàng hay thông tin quy mô mẫu chọn, số File kiểm tốn việc xắp xếp cịn lộn xộn chưa với quy định, số giấy tờ không đánh ký hiệu tham chiếu điều hạn chế thời gian kiểm tốn gây khó khăn cho ban giám đốc cơng ty việc sốt xét kết kiểm tốn Do Kiểm tốn viên cần ý vấn đề Khoá luận tốt nghiệp Về hoàn thiện khảo sát kiểm sốt nội tiền Để tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội tiền, Kiểm toán viên nên sử dụng bảng câu hỏi để đánh giá hệ thống kiểm soát nội lập kế hoạch kiểm tốn Quy mơ việc áp dụng thủ tục kiểm tra chi tiết định sau tiến hành thử nghiệm kiểm soát hệ thống kiểm soát nội thủ tục phân tích Như vậy, thử nghiệm kiểm sốt mà tiến hành kỹ việc sử dụng thủ tục kiểm tra chi tiết giảm thời gian chi phí tiến hành thủ tục chi tiết điều Kiểm toán viên CPA HANOI nghiên cứu thực nhiên chưa coi trọng mức công cụ quan trọng làm cho việc xác định quy mơ kiểm tốn sau Mẫu câu hỏi hệ thống kiểm soát nội chu trình kiểm tốn tiền (đã trình bày Phần I, mụcII, tiểu mục 4) Về đánh giá rủi ro mức độ trọng yếu Tính trọng yếu quan trọng kiểm toán, sở để xác định mức độ trung thực hợp lý thông tin báo cáo tài chính, yêu cầu đơn vị điều chỉnh lại theo số liệu Kiểm toán viên Căn vào đó, Kiểm tốn viên định lựa chọn dạng nhận xét Tuy nhiên thực tế kiểm toán, việc đánh giá mức độ trọng yếu khoản mục Báo cáo tài chủ yếu dựa vào loại hình doanh nghiệp đặc điểm hoạt động đơn vị kiểm tốn từ Kiểm tốn viên xác định mức trọng yếu, việc đánh giá mang tính chất định tính chưa ước lượng sai sót cho khoản mục Để khắc phục tình trạng cơng ty nên xây dựng biểu đạo nhằm hướng dẫn cho Kiểm tốn viên cơng ty vận dụng Về vấn đề chọn mẫu Chọn mẫu kiểm toán việc chọn số phần tử (gọi mẫu) từ tập hợp phần tử (gọi tổng thể) từ đặc chưng mẫu suy đặc chưng tổng thể Như việc chọn mẫu đóng vai trị Khố luận tốt nghiệp quan trọng việc chọn mẫu không tiến hành đắn đưa kết luận sai tổng thể cần phải lựa chọn phương pháp chọn mẫu cho khoa học để từ đặc chưng mẫu chọn ta suy đặc chưng tổng thể Tuy nhiên CPA HANOI không quy định phương pháp chọn mẫu chung mà kiểm toán việc lựa chọn phần tử vào mẫu theo phương pháp Kiểm toán viên tự định việc chọn mẫu bị phụ thuộc vào trình độ, kinh nghiệm đơi sở thích thân Kiểm tốn viên mẫu chọn khơng mang đặc chưng tổng thể từ đưa kết luận sai đối tượng kiểm tốn theo em cơng ty nên lựa chọn phương pháp chọn mẫu khoa học để làm quy định chung cho Kiểm toán viên cơng ty vận dụng Khố luận tốt nghiệp LỜI KẾT Trải qua mười năm hình thành phát triển, hoạt động kiểm toán Việt Nam nói chung hoạt động kiểm tốn độc lập nói riêng có bước tiến mạnh mẽ góp phần tạo môi trường đầu tư lành mạnh tạo dựng tin cậy hệ thống thông tin kinh tế xu hướng cơng khai hố kinh tế mở Tuy nhiên với phát triển tạo cạnh tranh mạnh mẽ cơng ty kiểm tốn Trong điều kiện đó, CPA HANOI nỗ lực để nâng cao uy tín danh tiếng thị trường cách đa dạng hố loại hình dịch vụ với chất lượng ngày cao đáp ứng tin tưởng khách hàng Qua thời gian thực tập CPA HANOI, em có kiến thức thực tế hoạt động kiểm tốn nói chung thực tiễn kiểm tốn tiền nói riêng, thấy ý nghĩa tầm quan trọng khoản mục vốn tiền Báo cáo tài Những kiến thức vơ thiết thực q giá giúp em có kinh nghiệm thực tế hồn thành khoá luận Tuy nhiên khoảng thời gian ngắn cịn có hạn chế kiến thức chun mơn nên khố luận em khơng tránh khỏi sai sót hạn chế Em mong nhận đóng góp ý kiến tất thầy cô giáo, anh chị bạn đọc Cuối em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy giáo Nguyễn Ngọc Tỉnh người tận tình bảo đóng góp ý kiến quý báu cho báo cáo thực tập Em xin gửi lời cảm ơn đến công ty Kiểm toán Kế toán Hà Nội (CPA HANOI) anh chị phòng nghiệp vụ I hướng dẫn tạo điều kiện thuận lợi cho em thời gian thực tập vừa qua Hà Nội, Ngày 05 tháng 05 năm 2007 Khoá luận tốt nghiệp Sinh viên thực Nguyễn Thị Hiên Khoá luận tốt nghiệp PHỤ LỤC SỐ 01 CƠNG TY KIỂM TỐN: KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC Khách hàng:………… Người lập:…………… Ngày:…… ………… Năm tài chính:………… Người duyệt:………… Ngày:………………… Đặc điểm khách hàng: ( qui mơ lớn, địa bàn rộng tính chất phức tạp, kiểm toán nhiều năm) Yêu cầu: - Kế hoạch chiến lược lập cho kiểm toán lớn qui mơ, tính chất phức tạp, địa bàn rộng kiểm tốn báo cáo tài nhiều năm - Kế hoạch chiến lược người phụ trách kiểm toán lập Giám đốc (hoặc người đứng đầu) đơn vị phê duyệt - Nhóm kiểm tốn phải tn thủ quy định công ty phương hướng mà Giám đốc duyệt kế hoạch chiến lược; - Trong q trình lập kế hoạch kiểm tốn tổng thể thực kiểm toán phát vấn đề khác biệt với nhận định ban đầu Ban giám đốc phải báo cáo kịp thời cho Ban giám đốc để có điều chỉnh phù hợp Nội dung bước công việc kế hoạch chiến lược 1/Tình hình kinh doanh khách hàng (Tổng hợp thơng tin lĩnh vực hoạt động, loại hình doanh nghiệp, hình thức sở hữu, cơng nghệ sản xuất, tổ chức máy quản lý thực tiễn hoạt động đơn vị) đặc biệt lưu ý đến nội dung chủ yếu như: Động lực cạnh tranh, phân tích thái cực kinh doanh doanh nghiệp yếu tố sản phẩm, thị trường tiêu thụ, giá hoạt động hỗ trợ sau bán hàng… Khoá luận tốt nghiệp 2/Xác định vấn đề liên quan đến báo cáo tài chế độ kế toán, chuẩn mực kế toán áp dụng, yêu cầu lập báo cáo tài quyền hạn cơng ty; 3/Xác định vùng rủi ro chủ yếu doanh nghiệp ảnh hưởng tới báo cáo tài (đánh giá ban đầu rủi ro tiềm tàng rủi ro kiểm soát); 4/ Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ; 5/ Xác định mục tiêu kiểm toán trọng tâm phương pháp tiếm cận kiểm toán; 6/ Xác định nhu cầu hợp tác chuyên gia: Chuyên gia tư vấn pháp luật, kiểm toán viên nội bộ, kiểm toán viên khác chuyên gia khác kỹ sư xây dựng, kỹ sư nơng nghiệp… 7/ Dự kiến nhóm trưởng thời gian thực hiện; 8/ Giám đốc duyệt thông báo kế hoạch chiến lược cho nhóm kiểm tốn Căn kế hoạch chiến lược phê duyệt, trưởng nhóm kiểm tốn lập kế hoạch kiểm tốn tổng thể chương trình kiểm tốn Khố luận tốt nghiệp PHỤ LỤC SỐ 02 CƠNG TY KIỂM TỐN: KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TỔNG THỂ Khách hàng:………… Người lập:…………… Ngày:…… ………… Năm tài chính:………… Người duyệt:………… Ngày:………………… Thơng tin hoạt động khách hàng: - Khách hàng : Năm đầu : Thường xuyên Năm thứ:……… - Tên khách hàng : ………………………………………………… - Trụ sở chính: ……………………………………………………… - Chin nhánh: (số lượng, địa điểm) ………………………………… - Điện thoại: ……………………………………………………… - Fax: …………………………….Email:………………………… - Mã số thuế: ……………………………………………………… - Giấy phép hoạt động (giấy phép đầu tư, chứng nhận đăng ký kinh doanh) …………………………………………………………………… - Lĩnh vực hoạt động : (sản xuất thép, du lịch khách sạn, sân gôn,…) …………………………………………………………………… - Địa bàn hoạt động : (cả nước, có chi nhánh nước ngoài,…)…… - Tổng số vốn vay: …………… Tài sản thuê tài : ………… - Thời gian hoạt động: (từ ……….đến …… , khơng có thời hạn)……………………………………………………………………… - Hội đồng quản trị: (số lượng thành viên, danh sách người chủ chốt) ……………………………………………………………………… - Ban Giám đốc: (số lượng thành viên, danh sách) ………………… - Kế toán trưởng: (họ tên, số năm làm việc Công ty) ………… - Công ty mẹ, đối tác (liên doanh): ………………………………… - Tóm tắt quy chế kiểm sốt nội khách hàng: ………… - Năng lực quản lý Ban Giám đốc: …………………………… - Hiểu biết chung kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động khách hàng: ……………………………………………………………… ... pháp lý lệnh kiểm toán hợp đồng kiểm toán II MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HỒN THIỆN CHU TRÌNH KIỂM TỐN VỐN BẰNG TIỀN TRONG KIỂM TỐN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CƠNG TY KIỂM TỐN VÀ KẾ TỐN HÀ NỘI Về ghi chép Kiểm. .. TRƯỜNG CÔNG NHÂN KỸ THUẬT VIỆT XÔ SÔNG ĐÀ C/c ÔNG LÊ VĂN CUNG – HIỆU TRƯỞNG Trước tiên, công ty kiểm toán kế toán Hà Nội xin gửi tới quý ban lời chúc sức khoẻ thành công việc điều hành quản lý quý... nghiệp Về hồn thiện khảo sát kiểm sốt nội tiền Để tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội tiền, Kiểm toán viên nên sử dụng bảng câu hỏi để đánh giá hệ thống kiểm soát nội lập kế hoạch kiểm tốn Quy mơ