Khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp sợi dây duỗi thẳng là 0,1s tốc độ truyền sóng trên dây là 3m/s Khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất trên sợi dây dao động cùng pha và có biên[r]
Trang 1LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG Anh Xusi :sinh năm 1989 ,tốt nghiệp Đại Học Buôn Ba
Số điện thoại : 0972.531.803 Địa chỉ lớp học : Số nhà 4 - ngõ 207 -Tô Hiệu – Hải Phòng Face cá nhân (Nguyen Dang ) :https://www.facebook.com/xusi.389 Nhóm Face : https://www.facebook.com/groups/xusivatly/
FILE 17: SÓNG DỪNG
Ví dụ 1 Một dây cao su căng ngang ,1 đầu gắn cố định ,đầu kia gắn vào một âm thoa dao động (coi như nút) với tần số f = 40Hz ,dây dài 1m Tính vận tốc truyền sóng trên dây a)Trên dây hình thành sóng dừng có 7 nút kể cả hai đầu
b) Trên dây hình thành sóng dừng có 5 bụng
Ví dụ 2 Sóng dừng trên dây AB dài 0,16 m với hai đầu cố định.Tần số dao động nguồn là 50 Hz và tốc độ truyền sóng trên dây là 4 m/s.Tính số bụng sóng và số nút sóng
Trang 2
LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
Ví dụ 3 Sóng dừng trên dây AB có chiều dài 22 cm với đầu A gắn với cần dung (coi như nút) và một đầu B
tự do Tần số dao động của sợi dây là ƒ = 50 Hz, vận tốc truyền sóng trên dây là v = 4 m/s Trên dây có số bụng ,số nút là ?
Ví dụ 4 Một sợi dây có chiều dài 1 m hai đầu cố định Kích thích cho sợi dây dao động với tần số f thì trên dây xuất hiện sóng dừng Vận tốc truyền dao động là 220m/s a).Biết tần số trong khoảng từ 320Hz đến 350Hz Tần số f có giá trị bằng:
b.)Nếu tần số sóng trong 250Hz ≤f ≤ 800 Hz thì có khả năng tạo ra bao nhiêu lần sóng dừng trên dây
Trang 3
LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
Ví dụ 5 Cột không khí trong ống thuỷ tinh có độ cao l ,có thể thay đổi được nhờ điều chỉnh mực nước ở trong ống.Đặt
một âm thoa trên miệng ống thuỷ tinh đó dao động với tần số f không đổi ,ta thấy trong cột không khí có một sóng dừng
ổn định Cho biết tốc độ truyền âm trong không khí là 340m/s
a) Khi độ cao thích hợp của cột không khí có trị số nhỏ nhất l0=12cm người ta nghe thấy âm to nhất Tính tần số âm do
âm thoa phát ra
b)Thay đổi (tăng độ cao cột không khí )bằng cách hạ mực nưởc trong ống ,cho biết cột không khí có chiều dài trong đoạn 80 cm≤ l ≤ 150 cm.Tìm số lần tạo sóng dừng trong ống với miệng ống là âm to nhất ?
Ví dụ 6 Một sóng dừng trên dây dài 80cm a).Hai sóng có tần số gần nhau liên tiếp cùng tạo ra sóng dừng trên dây là f1=70 Hz và f2=84 Hz Tìm tốc độ truyền sóng trên dây và tần số nhỏ nhất tạo sóng dừng trên dây
b).Hai sóng có tần số gần nhau liên tiếp cùng tạo ra sóng dừng trên dây là f1=70 Hz và f2= 90 Hz Tìm tốc độ truyền sóng trên dây và tần số nhỏ nhất tạo sóng dừng trên dây
Trang 4
LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
Ví dụ 7 Trên một sợi dây có sóng dừng với độ rộng của bụng sóng là 4a
a)Khoảng cách giữa các điểm có biên độ a là :
b)Khoảng cách giữa hai điểm dao động với biên độ a 2 là :
Trang 5
LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
Ví dụ 8 M, N, P là 3 điểm liên tiếp nhau trên một sợi dây mang sóng dừng có cùng biên độ 6 cm, dao động tại N cùng
pha với dao động tại P MN = 2NP = 10cm Cứ sau khoảng thời gian ngắn nhất là 0,02s sợi dây lại có dạng một đoạn thẳng Tính tốc độ cực đại tại điểm bụng ? cho =3.1416
Ví dụ 9 Sóng dừng trên sợi dây đàn hồi với tần số 10Hz Biết tốc độ truyền sóng trên dây là 20 m/s Điểm P là bụng sóng dao động với tốc độ cực đại là 100π cm/s Điểm Q là điểm thứ 6 kể từ P dao động với biên độ 2,5 3 (cm) và cùng pha với P Khoảng cách giữa PQ bằng ?
Trang 6LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
Ví dụ 10 Một sợi dây AB = 120 cm, hai đầu cố định, khi có sóng dừng ổn định xuất hiện 4 bụng sóng O là trung điểm
dây, M,N là hai điểm trên dây nằm về cùng một phía của O, với OM = 7,5 cm, ON= 40 cm, tại thời điểm t li độ của M là
4 cm thì li độ tại N là ?
Ví dụ 11 Trên một sợi dây đàn hồi đang có sóng dừng ổn định với bước sóng 8 cm Trên dây có những phần tử sóng dao động với tần số 20 Hz và biên độ lớn nhất là 10 cm Gọi N là vị trí của một nút sóng ; C và D là hai vị trí cân bằng của hai phần tử trên dây cách N lần lượt là 17 cm và 38 /3 cm và ở hai bên so với N Tại thời điểm t1 li độ của phần tử tại điểm D là – 2,5 3 cm và đang chuyển động nhanh dần Li độ ,vận tốc của phần tử tại điểm C vào thời điểm t2 = t1 + 61 480s là ?
Trang 7
LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
Ví dụ 12 Trên một sợi dây đàn hồi đang có sóng dừng ổn định với bước sóng 24 cm Trên dây có những phần tử sóng dao động với tần số 10 Hz và biên độ lớn nhất là 10 cm Gọi N là vị trí của một nút sóng; C và D là hai phần tử trên dây ở cùng bên với N và có vị trí cân bằng cách N lần lượt là 27 cm và 50 cm Tại thời điểm t1, phần tử C có li độ 5 cm và chuyển động chậm dần Vào thời điểm t2 = t1 + 59 240s, phần tử D có li độ và vận tốc là ?
Ví dụ 13 Trên một sợi dây có sóng dừng, điểm bụng M cách nút gần nhất N một đoạn 10cm, P là trung điểm của MN Khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp li độ của phần tử M bằng biên độ tại P là 0,1s Tốc độ truyền sóng trên dây là ?
Trang 8
LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG DẠNG 1:LÝ THUYẾT CHUNG
Câu1 Sóng phản xạ
A luôn bị đổi dấu B luôn không bị đổi dấu
C bị đổi dấu khi phản xạ trên một vật cản cố định D bị đổi dấu khi phản xạ trên một vật cản di động Câu2 Khi một sóng mặt nước gặp một khe chắn có kích thước nhỏ hơn bước sóng thì
A sóng gặp khe sẽ dừng lại B sóng truyền qua khe giống như khe là một tâm phát sóng mới
C sóng vẫn tiếp tục truyền thẳng qua khe D sóng gặp khe bị phản xạ lại
Câu3 CD- 2012): Khi nói về sự phản xạ của sóng cơ trên vật cản cố định, phát biểu nào sau đây đúng?
A Tần số của sóng phản xạ luôn lớn hơn tần số của sóng tới
B Sóng phản xạ luôn ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ
C Tần số của sóng phản xạ luôn nhỏ hơn tần số của sóng tới
D Sóng phản xạ luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ
Câu4 Tại vật cản tự do, sóng tới và sóng phản xạ:
A Cùng pha B Vuông pha C Ngược pha D Tất cả sai
Câu5 Sóng dừng là:
A Sóng không truyền đi nữa do gặp vật cản chận lai
B Sóng được tạo thành giữa hai điểm cố định trong không gian
C Sóng được tạo thành do sự giao thoa của sóng tới và sóng phản xạ trên cùng 1 phương
D Sóng trên một sợi dây hai đầu cố định
Câu6 Không có sự truyền năng lượng trong:
A sóng âm B sóng dọc C sóng ngang D sóng dừng
Câu7 Ứng dụng của sóng dừng là ?
A xác định gia tốc trọng trường B xác định tốc độ truyền sóng
C xác định bước sóng D xác định tần số sóng
Câu8 Trên dây mềm AB với đầu B cố định có sóng dừng Phương trình sóng dừng tại một điểm M bất kì
trên dây là : u2cos(0,05x/2).cos(8t/2)trong đó x (cm) là khoảng cách từ điểm M trên dây đến đầu B tính bằng cm và t tính bằng giây Tìm vận tốc dao động tại điểm M cách đầu B khoảng 5cm vào thời điểm t=5/48s
A.4 6 (cm/s) B.4 6 (cm/s) C.4 2(cm/s) D - 4 2 (cm/s)
………
DẠNG 2 :KHOẢNG CÁCH GIỮA CÁC ĐIỂM BỤNG ,ĐIỂM NÚT
Câu9 Điều kiện có sóng dừng trên dây chiều dài ℓ khi một đầu dây cố định và đầu còn lại tự do là
A ℓ = kλ B ℓ = kλ/2 C ℓ = (2k + 1)λ/2 D ℓ = (2k + 1)λ/4
Câu10 Điều kiện có sóng dừng trên dây chiều dài ℓ khi cả hai đầu dây cố định hay hai đầu tự do là
A ℓ = kλ B ℓ = kλ/2 C ℓ = (2k + 1)λ/2 D ℓ = (2k + 1)λ/4
Câu11 Trong hệ sóng dừng trên một sợi dây, khoảng cách giữa hai nút liên tiếp bằng:
A một bước sóng B nửa bước sóng C một phần tư bước sóng D hai lần bước sóng
Câu12 Trong hiện tượng sóng dừng , hai bụng sóng liền kề nhau sẽ dao động
A.lệch pha nhau 𝜋/4 B ngược pha nhau C lệch pha nhau 𝜋 /2 D cùng pha nhau
Câu13 Khi có sóng dừng trên một sợi dây đàn hồi, khoảng cách từ một bụng đến nút gần nó nhất bằng
A một số nguyên lần bước sóng B một nửa bước sóng C một bước sóng D một phần tư bước sóng Câu14 ( CD 2010): Một sợi dây chiều dài căng ngang, hai đầu cố định Trên dây đang có sóng dừng với
n bụng sóng , tốc độ truyền sóng trên dây là v Khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp sợi dây duỗi thẳng là
A v
n B
nv
C 2nv
D
nv
Câu15 ( ĐH _2008)Trong thí nghiệm về sóng dừng, trên một sợi dây đàn hồi dài 1,2m với hai đầu cố
định, người ta quan sát thấy ngoài hai đầu dây cố định còn có hai điểm khác trên dây không dao động Biết khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp sợi dây duỗi thẳng là 0,05 s Vận tốc truyền sóng trên dây
A 8 m/s B 4m/s C 12 m/s D 16 m/s
Câu16 Quan sát trên một sợi dây thấy có sóng dừng với biên độ của bụng sóng là a Tại điểm trên sợi
dây cách bụng sóng một phần tư bước sóng có biên độ dao động bằng
A a/2 B 0 C a/4 D a
Câu17 Một dây đàn hồi có chiều dài ℓ, hai đầu cố định Sóng dừng trên dây có bước sóng dài nhất là
A λmax = ℓ/2 B λmax = ℓ C λmax = 2ℓ D λmax = 4ℓ
Câu18 Một dây đàn hồi có chiều dài L, một đầu cố định, một đầu tự do Sóng dừng trên dây có bước sóng
dài nhất là
A λmax = ℓ/2 B λmax = ℓ C λmax = 2ℓ D λmax = 4ℓ
Trang 9LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG
………
Câu19 ( CD 2010): Mô ̣t sợi dây AB có chiều dài 1 m căng ngang , đầu A cố đi ̣nh , đầu B gắn với mô ̣t
nhánh của âm thoa dao động điều hoà với tần số 20 Hz Trên dây AB có mô ̣t sóng dừng ổn đi ̣nh với 4 bụng sóng, B đươ ̣c coi là nút sóng Tốc đô ̣ truyền sóng trên dây là
A 50 m/s B 2 cm/s C 10 m/s D 2,5 cm/s
Câu20 ( ĐH _2007)Trên một sợi dây dài 2m đang có sóng dừng với tần số 100 Hz, người ta thấy ngoài 2
đầu dây cố định còn có 3 điểm khác luôn đứng yên Vận tốc truyền sóng trên dây là :
A 60 m/s B 80 m/s C 40 m/s D 100 m/s
Câu21 (DH 2011): Một sợi dây đàn hồi căng ngang, hai đầu cố định Trên dây có sóng dừng, tốc độ truyền
sóng không đổi Khi tần số sóng trên dây là 42 Hz thì trên dây có 4 điểm bụng Nếu trên dây có 6 điểm bụng thì tần số sóng trên dây là
A 252 Hz B 126 Hz C 28 Hz D 63 Hz
Câu22 (DH 2012): Trên một sợ dây đàn hồi dài 100 cm với hai đầu A và B cố định đang có sóng dừng,
tần số sóng là 50 Hz Không kể hai đầu A và B, trên dây có 3 nút sóng Tốc độ truyền sóng trên dây là
A 15 m/s B 30 m/s C 20 m/s D 25 m/s
Câu23 (ĐH 2013)Trên một sợi dây đàn hồi dài 1m, hai đầu cố định, đang có sóng dừng với 5 nút sóng (kể
cả hai đầu dây) Bước sóng của sóng truyền trên dây là:
A 0,5m B 2m C 1m D 1,5m
Câu24 Một sợi dây thép dài 80 cm được căng ngang với hai đầu cố định đặt trong từ trường của nam châm
điện Cho dòng điện xoay chiều có tần số f qua nam châm thì thấy dây dao động, trên dây quan sát được 4 bụng sóng Biết tốc độ truyền sóng trên dây là 20 m/s Giá trị của f là:
A f = 12,5 Hz B f = 25 Hz C f = 50 Hz D f = 100 Hz
Câu25 Tốc độ truyền sóng trên một sợi dây là v = 40 m/s, hai đầu dây cố định Khi tần số sóng trên dây là
200 Hz, trên dây hình thành sóng dừng với 10 bụng sóng Hãy chỉ ra tần số nào cho dưới đây cũng tạo ra sóng dừng trên dây?
A ƒ = 90 Hz B ƒ = 70 Hz C ƒ = 60 Hz D ƒ = 110 Hz
………
DẠNG 3 :TÌM SỐ ĐIỂM BỤNG ,ĐIỂM NÚT
Câu26 ( CD_2009)Trên một sợi dây đàn hồi dài 1,2 m, hai đầu cố định, đang có sóng dừng Biết sóng
truyền trên dây có tần số 100 Hz và tốc độ 80 m/s Số bụng sóng trên dây là
A 3 B 5 C 4 D 2
Câu27 Sóng dừng trên dây AB có chiều dài 22cm với đầu B tự do Tần số dao động củadây là 50Hz, vận
tốc truyền sóng trên dây là 4m/s Trên dây có :
A 6 nút ; 6 bụng B 4 nút ; 4 bụng C 8 nút ; 8 bụng D 6 nút ; 4 bụng
Câu28 .Trên một sợi dây đàn hồi có sóng dừng, biết khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất trên dây
không dao động là 0,75cm Gọi A và B là hai điểm trên sợi dây cách nhau 14cm và tại trung điểm của AB là một nút sóng Số nút và số bụng trên đoạn dây AB là:
A 16 bụng ; 17 nút B 18 bụng ; 17 nút C 18 bụng ; 19 nút D 19 bụng ; 18 nút
Câu29 Một dây AB hai đầu cố định AB = 50 cm, tốc độ truyền sóng trên dây v = 1 m/s, tần số rung trên
dây ƒ = 100 Hz Điểm M cách A một đoạn 3,5 cm là nút sóng hay bụng sóng thứ mấy (Tính cả A)?
A nút sóng thứ 8 B bụng sóng thứ 8 C nút sóng thứ 7 D bụng sóng thứ 7 Câu30 Một dây AB hai đầu cố định AB = 100 cm, tốc độ truyền sóng trên dây v = 2 m/s, tần số rung trên
dây ƒ = 50 Hz Điểm M cách A một đoạn 9 cm là nút sóng hay bụng sóng thứ mấy (Tính cả A)?
A nút sóng thứ 5 B bụng sóng thứ 4 C nút sóng thứ 4 D bụng sóng thứ 5 Câu31 (ĐMH – 2016 )Một sợi dây sắt, mảnh, dài 120 cm căng ngang, có hai đầu cố định Ở phía trên, gần
sợi dây có một nam châm điện được nuôi bằng nguồn điện xoay chiều có tần số 50 Hz Trên dây xuất hiện sóng dừng với 2 bụng sóng Tốc độ truyền sóng trên dây là
………
DẠNG 4 :MỘT SỐ BÀI TOÁN BIỆN LUẬN
Câu32 *Cột khí trong ống thuỷ tinh có độ cao l có thể thay đổi được nhờ điều chỉnh mực nước trong ống
Đặt một âm thoa trên miệng ống thuỷ tinh đó Khi âm thoa dao động, nó phát ra âm cơ bản, ta thấy trong cột
Trang 10LỚP LUYỆN THI VẬT LÝ ANH XUSI –HẢI PHÒNG Câu33 .*Một sợi dây có chiều dài 1m hai đầu cố định Kích thích cho sợi dây dao động với tần số f thì trên
dây xuất hiện sóng dừng Biết tần số chỉ có thể thay đổi trong khoảng từ 300Hz đến 450Hz Vận tốc truyền dao động là 320m/s Tần số f có giá trị bằng:
A 320 Hz B 300Hz C 400Hz D 420Hz
Câu34 * Một âm thoa T đặt trên miệng một ống thủy tinh hình trụ chứa nước có chia độ, gần
đáy ốngcó vòi tháo nước để hạ thấp dần mực nước người ta nhận thấy có 2 vị trí liên tiếp của cột khôngkhí
AB là 39cm và 65cm thì âm thanh do âm thoa phát ra nghe rõ nhất.Tìm tần số của âm thoa.Cho vận tốc âm trong không khí là v =330(m/s)
A.635 Hz B.327 Hz C.654 Hz D.164Hz
Câu35 *Một nguồn dao động được gắn vào một đầu sợi dây dài 2m, đầu kia sợi dây được giữ cố định Tần
số dao động của nguồn thay đổi trong khoảng từ 31Hz đến 68Hz Sóng truyền trên dây với vận tốc 60m/s Hỏi, với tần số bằng bao nhiêu trong khoảng trên thì số bụng sóng trên dây là ít nhất?
A 90Hz B 75Hz C 45Hz D 60Hz
Câu36 *Một ống dựng đứng trong có chứa nước Độ cao lớp nước có thể điều chỉnh Tại mặt ống có đặt 1
âm thoa nằm ngang, âm thoa giao động với tần số 500Hz Tốc độ truyền sóng trong không khí là 340m/s Điều chỉnh mực nước sao cho cột không khí có chiều cao thích hợp thì trong ống có sóng dừng với bụng tại miệng ống và nút tại mặt nước Khi chiều cao cột không khí trong ống thay đổi trong khoảng từ 50cm tới 60cm, kể cả bụng sóng ở miệng ống, trong ống có mấy bụng sóng
A.2 B.3 C.1 D.4
Câu37 *( ĐH_2010) Một sợi dây đàn hồi dài 1,2 m được treo lơ lửng lên một cần rung Cần rung tạo dao
động điều hòa theo phương ngang với tần số thay đổi được từ 100 Hz đến 125 Hz Tốc độ truyền sóng trên dây là 8 m/s Trong quá trình thay đổi tần số rung của cần, có thể tạo ra được bao nhiêu lần sóng dừng trên dây?
A 8 lần B 7 lần C 15 lần D 16 lần
Câu38 Một sợi dây đần hồi một đầu cố định, một đầu gắn với âm thoa dao động với biên độ bé có tần số
thay đổi được Khi thay đổi tần số âm thoa thấy với hai giá trị liên tiếp của tần số là 28 Hz và 42 Hz thì trên dây có sóng dừng Coi vận tốc sóng và chiều dài dây là không đổi Nếu tăng dần giá trị tần số từ 0 đến 50 Hz
sẽ có bao nhiêu giá trị của tần số để trên dây lại có sóng dừng?
A 3 B 4 C 5 D 6
………
DẠNG 5:TẦN SỐ CỘNG HƯỞNG NHẠC CỤ
Câu39 Một ống sáo có một đầu kín, một đầu hở dài 68 cm Hỏi ống sáo có khả năng cộng hưởng những âm
có tần số nào sau đây, biết tốc độ âm trong không khí v = 340 m/s
A ƒ = 125 Hz, ƒ = 375 Hz B ƒ = 125 Hz, ƒ = 250 Hz
C ƒ = 150 Hz, ƒ = 375 Hz D ƒ = 250 Hz, ƒ = 500 Hz
Câu40 Hai bước sóng cộng hưởng lớn nhất của một ống có chiều dài L, một đầu hở, và đầu kia kín là?
A 4L, 4L/3 B 2L, L C L, L/2 D 4L, 2L
Câu41 Hai bước sóng cộng hưởng lớn nhất của một ống chiều dài L, hai đầu kín là bao nhiêu?
A 4L, 4L/3 B 2L, L C L, L/2 D 4L, 2L
Câu42 Biết rằng ống sáo phát ra âm to nhất ứng với hai giá trị tần số của hai họa âm liên tiếp là 150Hz và
250Hz Tần số âm nhỏ nhất khi ống sáo phát ra âm to nhất bằng:
A 50Hz B 75Hz C 25Hz D 100Hz
Câu43 Biết rằng ống sáo phát ra âm to nhất ứng với hai giá trị tần số của hai họa âm liên tiếp là 40 Hz và
60 Hz Tần số âm nhỏ nhất khi ống sáo phát ra âm to nhất bằng:
A 50Hz B 10Hz C 20Hz D 100 Hz
Câu44 Trong giờ thực hành hiện tượng sóng dừng trên dây có hai đầu cố định, người ta sử dụng máy phát
dao động có tần số f thay đổi được Cho biết tốc độ truyền sóng trên dây tỉ lệ thuận với căn bậc 2 của lực căng dây nên có thể thay đổi vận tốc truyền sóng bằng cách thay đổi lực căng dây Khi lực căng dây là F1, thay đổi tần số dao động của máy phát thì nhận thấy trên dây xuất hiện sóng dừng với hai giá trị tần số liên tiếp f1, f2 thỏa mãn f2 - f1 = 32Hz Khi lực căng dây là F2 = 2F1 và lặp lại thí nghiệm như trên thì hiệu hai tần
số liên tiếp cho sóng dừng trên dây là
A 96Hz B 23 Hz C 8Hz D 45 Hz
………