Để tạo ra thế mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh đối với các ngân hàng thương mại khác, trong những năm vừa qua, ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu Tư và Phát triển Việ[r]
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Sau 6 năm kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế- tài chính toàn cầu 2008- 2009, mặc dù
đã vượt qua suy thoái nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn chịu những ảnh hưởng nhất định Hoạt động của các ngân hàng trong nền kinh tế theo đó cũng có những thay đổi rõ rệt Với bối cảnh tín dụng tăng trưởng thấp và chững lại so với những năm trước, các ngân hàng thương mại cần tìm ra một hướng đi mới để đẩy mạnh hoạt động kinh doanh của mình nhằm tìm kiếm lợi nhuận Khi mà các doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn và việc hấp thụ vốn có phần chậm chạp thì hoạt động cho vay khách hàng cá nhân bắt đầu được chú ý và tập trung khai thác phát triển Nhận thấy những tiềm năng mới trong lĩnh vực này, từ năm 2011 đến nay các ngân hàng thương mại đã định hướng đẩy mạnh hoạt động tín dụng bán lẻ, mà chủ đạo là hoạt động cho vay khách hàng cá nhân Nhiều ngân hàng thương mại còn xác định đây là hoạt động mũi nhọn mang lại lợi nhuận và khả năng cạnh tranh với các đối thủ Do đó hoạt động cho vay khách hàng cá nhân hiện nay đang chịu sự cạnh tranh gay gắt
Để tạo ra thế mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh đối với các ngân hàng thương mại khác, trong những năm vừa qua, ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu Tư và Phát triển Việt Nam- Chi nhánh Sở giao dịch 1 đã không ngừng phát triển các sản phẩm mới đến với khách hàng, đồng thời luôn nỗ lực nâng cao trình độ nghiệp vụ nhằm đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân Qua nghiên cứu đánh giá những số liệu về hoạt động cho vay tại ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư
và Phát triển Việt Nam- Chi nhánh Sở giao dịch 1 giai đoạn từ 2011 đến thời điểm tháng 6/2015, tác giả nhân thấy hoạt động cho vay khách hàng cá nhân là một trong những hoạt động tín dụng mang lại lợi nhuận cao cho ngân hàng Tuy nhiên những kết quả đạt được
đó chưa tương xứng với quy mô hiện tại, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại đây vẫn gặp phải một số khó khăn nhất định Để giải quyết những khó khăn này cũng như phát triển hơn nữa hoạt động cho vay khách hàng cá nhân thì trong thời gian tới ngân hàng cần nghiên cứu và đưa ra những giải pháp khắc phục những khó khăn tồn đọng hiện
có Chính vì vậy tác giả xin được chọn đề tài “ Mở rộng hoạt động cho vay khách hàng
Trang 2cá nhân tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam- Chi nhánh Sở Giao Dịch 1 ” làm đề tài nghiên cứu
CHƯƠNG 1
CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG
MẠI 1.1 Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
1.1.1 Khái niệm
Cho vay khách hàng cá nhân là hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng cho chủ thể
là các cá nhân, hộ gia đình Theo đó ngân hàng tài trợ vốn cho cá nhân, hộ gia đình phục
vụ việc sản xuất kinh doanh, tiêu dùng trong một khoảng thời gian nhất định dựa trên nguyên tắc hoàn trả đúng thời hạn cả gốc và lãi
1.1.2 Đặc điểm của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
Hoạt động cho vay KHCN có nhiều đặc điểm như: Độ rủi ro cao, chi phí thẩm định lớn, đối tượng khách hàng đa dạng, số lượng các khoản vay nhiều nhưng giá trị thường nhỏ…
1.1.3 Vai trò của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
Hoạt động cho vay KHCN có vai trò rất quan trọng đối với khách hàng, ngân hàng
và nền kinh tế
1.2 Mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
1.2.1 Khái niệm mở rộng cho vay khách hàng cá nhân
Mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân là việc ngân hàng tăng cường sử dụng nguồn lực của mình như vốn, hệ thống mạng lưới, công nghệ, … nhằm gia tăng hoạt động cho vay đối với KHCN về quy mô để đạt được mục tiêu đề ra
1.2.2 Các chỉ tiêu đánh giá mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
Các chỉ tiêu đánh giá mở rộng hoạt động cho vay KHCN bao gồm: Chỉ tiêu phản ánh sự tăng trưởng về doanh số cho vay KHCN tuyệt đối, chỉ tiêu phản ánh tỷ trọng dư
nợ và tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay KHCN, chỉ tiêu phản ánh số lượng KHCN, chỉ tiêu phản ánh mức độ đa dạng hóa của danh mục sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân
Trang 3Ngoài ra để bảo đảm hoạt động cho vay KHCN được mở rộng, tăng trưởng một cách bền vững và phù hợp với cơ cấu cho vay thì cần xem xét đến các chỉ tiêu: Lợi nhuận cho vay KHCN trong tổng lợi nhuận cho vay, Lợi nhuận cho vay KHCN so với tổng dư nợ cho vay KHCN, Tỷ lệ nợ xấu trong tổng dư nợ cho vay KHCN
1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng hoạt động cho vay KHCN bao gồm các nhân
tố về phía ngân hàng, các nhân tố về phía khách hàng, các nhân tố khác Cụ thể:
- Nhân tố về phía ngân hàng: định hướng phát triển, chính sách tín dụng, quy trình thủ tục cho vay cá nhân, chất lượng của các sản phẩm cho vay KHCN, nguồn lực của ngân hàng, cơ sở vật chất công nghệ, chính sách Marketing của ngân hàng;
- Các nhân tố về phía khách hàng: nhu cầu vốn, khả năng đáp ứng các điều kiện vay vốn của khách hàng;
- Các nhân tố khác: môi trường pháp lý, môi trường kinh tế, môi trường văn hóa
xã hội, chính sách kinh tế của Nhà nước
1.3 Kinh nghiệm mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của các ngân hàng thương mại tại một số nước trên thế giới và bài học đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam
Kinh nghiệm mở rộng hoạt động cho vay KHCN từ các NHTM Trung Quốc, kinh nghiệm từ ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam và bài học kinh nghiệm rút ra đối với các NHTM tại Việt Nam
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH
HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
Trang 4CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 1
2.1 Khái quát chung về Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam- Chi nhánh Sở giao dịch 1
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 thành lập ngày 28/03/1991 Với hơn 20 năm thành lập và phát triển, chi nhánh Sở giao dịch 1 là đơn vị lá cờ đầu toàn hệ thống trong nhiều năm và giành được nhiều danh hiệu cao quý
2.1.2 Cơ cấu tổ chức
Bộ máy hoạt động của Chi nhánh được chia tách thành các khối cụ thể, từ đó chia nhỏ
ra các phòng nghiệp vụ: Phòng khách hàng doanh nghiệp, Phòng KHCN, Phòng quản lý rủi ro…
2.1.3 Hoạt động kinh doanh của BIDV – Chi nhánh Sở giao dịch 1 trong giai đoạn
2011 – 6/2015
- Công tác huy động vốn có sự tăng trưởng tốt qua các năm Tiền gửi từ khu vực tổ chức luôn chiếm tỷ trọng cao, tiền gửi từ khu vực dân cư còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn
- Trong công tác tín dụng thì hoạt động cho vay các tổ chức kinh tế vẫn chiếm tỷ trọng cao trong tổng dư nợ Hoạt động cho vay KHCN chiếm tỷ trọng thấp hơn nhưng đang tăng dần qua các năm
- Hoạt động dịch vụ cũng đang phát triển và phục vụ tốt cho hoạt động kinh doanh của chi nhánh
- Lợi nhuận sau thuế của ngân hàng là tương đối ổn định, phù hợp với quy mô của chi nhánh
- Tăng trưởng nhanh về quy mô hoạt động cả về số lượng và chất lượng, tổng tài sản của ngân hàng
Trang 5- Tạo dựng được vai trò, thương hiệu của một ngân hàng trên thị trường tài chính Việt Nam, mở rộng thị phần hoạt động trên tất cả các lĩnh vực: huy động, tín dụng, bảo lãnh, dịch vụ…
2.2 Kết quả mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV – Chi nhánh
Sở giao dịch 1 giai đoạn 2011 – 6/2015
2.2.1 Các sản phẩm BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 triển khai đối với khách hàng cá nhân
Các sản phẩm mà chi nhánh Sở giao dịch 1 triển khai đối với KHCN bao gốm: Cho vay sản xuất kinh doanh, cho vay tiêu dùng, cho vay mua nhà dự án, cho vay mua nhà ở đất ở, cho vay mua ô tô, cho vay du học, cho vay/ chiết khấu bảo đảm bằng thẻ tiết kiệm/giấy tờ có giá, cho vay thấu chi, cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán, cho vay trả góp
2.2.2 Quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1
Quy trình cho vay cá nhân đang triển khai áp dụng tại chi nhánh Sở giao dịch 1 đã
có những cải thiện rõ rệt, khắc phục được nhiều hạn chế của quy trình cấp tín dụng bán lẻ trước đây, đem lại nhiều thuận lợi hơn đối với hoạt động cho vay KHCN của chi nhánh
2.2.3 Kết quả mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1
- Tình hình dư nợ cho vay khách hàng cá nhân
Trang 6Bảng 2.9: Dƣ nợ cho vay qua các năm
Đơn vị: tỷ đồng, %
Chỉ tiêu
Năm 2011 Năm 2012 Năm 2013 Năm 2014 6/2015
Số tiền Số tiền +/-% Số tiền +/-% Số tiền +/-% Số tiền +/-%
Cho vay cá nhân 1.222 1.340 9,6 1.468 9,55 1.809 23,22 2.119 17,13
Tổng dư nợ cho
vay 9.401 10.005 6,42 10.560 5,54 12.568 19 13.850 10,2
Nguồn: Tính toán của tác giả dựa trên báo cáo tài chính từ năm 2011- 6/2015
Qua bảng trên ta thấy dư nợ cho vay KHCN từ năm 2011 đến nay đã tăng lên đáng
kể, năm 2011 đạt 1.222 tỷ đồng đến tháng 6/2015 đạt 2.119 tỷ đồng Tuy nhiên tỷ trọng cho vay cá nhân trong hoạt động cho vay của chi nhánh còn khá thấp
- Số lượng khách hàng cá nhân
Số lượng KHCN tăng nhanh chóng từ 1.883 năm 2011 lên đến 4.415 ở thời điểm tháng 6/2015 Từ năm 2011 BIDV bắt đầu thực hiện mục tiêu chuyển dịch cơ cấu hướng tới hoạt động ngân hàng bán lẻ thì số lượng KHCN tại chi nhánh cũng tăng dần với tốc
độ nhanh hơn qua các năm
- Cơ cấu cho vay khách hàng cá nhân theo mục đích và thời hạn vay
Hoạt động cho vay sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng cao nhất, sau đó đến cho vay tiêu dùng, cho vay mua nhà Hoạt động cho vay mua ô tô và cho vay khác lần lượt chiếm tỷ trọng thấp hơn
Theo thời hạn vay, các khoản cho vay ngắn hạn đang dần chiếm tỷ trọng cao hơn trong tổng dư nợ cho vay cá nhân của chi nhánh, các khoản cho vay trung dài hạn vẫn có
sự tăng trưởng qua các năm nhưng đang dần chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong cơ cấu dư nợ cho vay cá nhân
Trang 7- Lợi nhuận từ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
Lợi nhuận từ hoạt động cho vay KHCN tăng lên qua các năm và chiếm tỷ trọng cao hơn trong lợi nhuận từ hoạt động cho vay của chi nhánh
- Tỷ lệ nợ xấu trong tổng dư nợ cho vay khách hàng cá nhân
Nợ xấu từ hoạt đông cho vay cá nhân của toàn chi nhánh luôn thấp hơn so với mặt bằng chung của toàn ngành Như vậy BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 vẫn đang kiểm soát tốt dư nợ cho vay cá nhân của mình, tạo cơ sở để mở rộng cho vay cá nhân an toàn
và vững chắc
2.3 Đánh giá mức độ mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1
2.3.1 Kết quả đạt được
- Dư nợ cho vay KHCN tăng lên qua các năm
- Số lượng KHCN có dư nợ vay vốn đang có sự tăng trưởng nhanh chóng
- Lợi nhuận cho vay KHCN tăng lên qua các năm
- Các sản phẩm cho vay KHCN đa dạng, linh hoạt
2.3.2 Hạn chế
- Mức tăng trưởng dư nợ và tỷ trọng cho vay cá nhân còn thấp, chưa đạt được mức
kế hoạch
- Nợ xấu chưa đạt kế hoạch đề ra
2.3.3 Nguyên nhân
Nguyên nhân của các hạn chế trên được chia làm hai nhóm nguyên nhân là nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan, cụ thể:
- Nguyên nhân chủ quan: Việc phát triển tín dụng cá nhân chưa đồng bộ từ Hội sở chính đến Chi nhánh và phòng giao dịch; Các sản phẩm dịch vụ còn đơn giản, nặng về các sản phẩm truyền thống, chưa phong phú, đa dạng, chưa tạo được sự khác biệt nổi trội so với các ngân hàng khác; Chưa xây dựng được quy trình cũng như phòng ban
Trang 8về việc tách bạch các khâu, quy trình nghiệp vụ trong hoạt động cho vay cá nhân; Chưa cung cấp những lợi ích đi kèm sản phẩm chính; Đội ngũ cán bộ khá trẻ nên kinh nghiệm xử lý nghiệp vụ chưa cao
- Nguyên nhân khách quan: Môi trường kinh tế; Môi trường văn hóa-xã hội; Cơ sở
hạ tầng, công nghệ; Do kinh tế suy thoái, các hoạt động ngân hàng bán buôn gặp khó khăn hơn, nhiều NHTM chủ động phát triển mạnh sang lĩnh vực kinh doanh bán lẻ, cuộc cạnh tranh giành miếng bánh thị phần trở nên khốc liệt hơn
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM- CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 1 3.1 Định hướng mở rộng cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV- Chi nhánh
Sở giao dịch 1
3.1.1 Định hướng chung về hoạt động kinh doanh
Định hướng về hoạt động kinh doanh của BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 là chú trọng và phát triển song hành bán lẻ đi đôi với bán buôn Với chiến lược phát triển bán lẻ, khách hàng mục tiêu của chi nhánh hiện nay không chỉ là tổ chức, doanh nghiệp lớn mà còn có khách hàng nhỏ lẻ như cá nhân và hộ gia đình Chi nhánh Sở giao dịch 1 đã đưa
ra những phương hướng cụ thể trong hoạt động kinh doanh bao gồm: Đẩy mạnh công tác huy động vốn; Đẩy mạnh công tác tín dụng: tập trung giảm nợ xấu, nợ cần chú ý, không
để phát sinh nợ xấu của khoản vay mới Tiếp tục đổi mới cơ cấu tín dụng theo hướng nâng dần tỷ lệ dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm; Tăng cường số lượng và chất lượng sản phẩm dịch vụ; Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ mọi hoạt động kinh doanh; Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ
3.1.2 Định hướng mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân
Trên cơ sở định hướng hoạt động kinh doanh chung của BIDV-chi nhánh Sở giao
Trang 9dịch 1 đề ra chiến lược trong những năm tới: Bên cạnh giữ được khách hàng hiện nay, BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 sẽ tiếp tục phát triển khách hàng mới bằng thương hiệu
và phong cách phục vụ hiện đại Chú trọng khối khách hàng cá nhân, hộ gia đình và phát triển sản phẩm bán lẻ Tập trung cung ứng trọn gói các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng, từ
đó nâng thu nhập từ dịch vụ chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu thu nhập của chi nhánh, tiến tới một ngân hàng chuẩn mực và hiện đại
3.2 Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV- Chi nhánh
Sở giao dịch 1
3.2.1 Phát triển cơ cấu khách hàng mục tiêu và chính sách khách hàng
3.2.2 Rà soát tính hợp lý của quy trình, chính sách cho vay cá nhân
3.2.3 Nâng cao chất lượng thẩm định hồ sơ khách hàng và kiểm soát chặt chẽ tình hình sử dụng vốn vay
3.2.4 Phát triển nguồn nhân lực
3.2.5 Tăng cường công tác tuyên truyền, quảng cáo sản phẩm dịch vụ
3.3 Một số kiến nghị
3.3.1 Kiến nghị với chính phủ
3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
3.3.3 Kiến nghị với BIDV
Trang 10KẾT LUẬN
Với mục tiêu nghiên cứu của đề tài là tổng hợp lý luận, phân tích đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp để phát triển mảng tín dụng cá nhân nhằm góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh, năng lực cạnh tranh của BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 trong tiến trình hội nhập, luận văn đã thực hiện được những nội dung chủ yếu sau:
Một là, luận văn trình bày tổng quan lý luận cơ bản về h o ạ t đ ộ n g cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
Hai là, luận văn đi vào nghiên cứu thực trạng mở rộng cho vay khách hàng cá nhân
ở BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1 cùng những vấn đề đặt ra trong quá trình mở rộng cho vay cá nhân ở chi nhánh; những kết quả đạt được trong triển khai tín dụng cá nhân giai đoạn từ 2011 đến nay Đồng thời, cũng nêu lên những hạn chế cần khắc phục và đưa ra những nguyên nhân của những hạn chế đối với việc mở rộng cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV- Chi nhánh Sở giao dịch 1
Ba là, trên cơ sở những nguyên nhân hạn chế và những định hướng phát triển của BIDV- chi nhánh Sở giao dịch 1 luận văn đưa ra các nhóm giải pháp để mở rộng hơn nữa hoạt động cho vay khách hàng cá nhân đối với bản thân chi nhánh
Những giải pháp nêu trên cần phải được triển khai một cách đồng bộ và vững chắc nhằm thực hiện được chiến lược phát triển ngân hàng bán lẻ song hành với bán buôn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và giữ vững vị thế của BIDV- chi nhánh Sở giao dịch 1 trong thời kỳ cạnh tranh và hội nhập