Hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán doanh thu, chi phí, kết quả trong các doanh nghiệp kinh doanh thiết bị y tế trên địa bàn Hà Nội

[r]

TR NG I H C KINH T QU C DÂN

* * *

NGUY N TH KIM OANH

HOÀN THI N T CH C H CH TOÁN K TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ, K T QU TRONG CÁC DOANH NGHI P

Chuyên ngành: K toán và phân tích ho t ng kinh t

TÓM T T LU N V N TH C S

Hà N i, 2007

doanh thu, chi phí và xác nh k t qu kinh doanh trong các

doanh nghi p kinh doanh th ng m i 1.1 Qu n lý doanh thu, chi phí k t qu và vai trò c a t ch c h nh toán toán doanh thu, chi phí và xác nh k t qu trong doanh nghi p

th ng m i

1.1.1 c m kinh doanh th ng m i; doanh thu, chi phí và xác nh k t

qu kinh doanh th ng m i.

Kinh doanh th ng m i có nh ng c m sau;

* i t ng c a ho t ng kinh doanh th ng m i là hàng hoá - ó là

nh ng s n ph m lao ng c các doanh nghi p th ng m i mua v bán

ra nh m áp ng nhu c u s n xu t, tiêu dùng và xu t kh u Hàng hoá trong kinh doanh th ng m i th ng c phân theo các ngành hàng nh : Hàng v t , thi t b , hàng công ngh ph m tiêu dùng, hàng l ng th c, th c ph m

* i t ng ph c v c a ngành kinh doanh th ng m i là ng i tiêu dùng, bao g m các cá nhân, các n v s n xu t, kinh doanh khác và các c quan, t ch c xã h i

* K t thúc m t quá trình kinh doanh th ng m i thì v n c a doanh nghi p c chuy n hoá t hình thái ti n t sang hình thái hàng hoá và t hình thái hàng hoá sang hình thái ti n t

* Trong kinh doanh th ng m i kh i l ng hàng hoá l u chuy n ch

u là mua ngoài, các tr ng h p nh p khác là không c tr ng và r t th a

th t Hàng mua ngoài ch y u là t n i s n xu t, n v nh p kh u ho c t các n v bán buôn

* Quá trình l u chuy n hàng hoá trong kinh doanh th ng m i bao g m hai giai n, ó là giai n mua hàng và giai n bán hàng mà không qua khâu ch bi n làm thay i hình thái v t ch t c a hàng hoá

1.1.2 Thông tin doanh thu, chi phí và k t qu ho t ng kinh doanh

th ng m i

i có nh ng c m sau:

- Thông tin k toán doanh thu, chi phí, k t qu là nh ng thông tin v

v n ng c a hàng hoá t trong quá trình l u thông t n i s n xu t n n i tiêu dùng

- Thông tin k toán doanh thu, chi phí, k t qu là nh ng thông tin thu

c qua k t qu c a m t quá trình có tính hai m t, thông tin và ki m tra Do

ó thông tin doanh thu, chi phí, k t qu c ng mang tính hai m t thông tin và

ki m tra M t thông tin, s cung c p thông tin h u ích cho ng i s d ng

nh m th c hi n các k ho ch c a mình, m t ki m tra giúp cho ng i s d ng thông tin ánh giá th c hi n ho t ng kinh t ,

- Thông tin doanh thu, chi phí và xác nh k t qu kinh doanh có ý ngh a r t l n i v i vi c o l ng, ki m soát các ho t ng và quan h tài chính c a doanh nghi p

1.1.3 Vai trò c a t ch c h ch toán k toán doanh thu, chi phí, k t qu

ho t ng kinh doanh

ch c h ch toán doanh thu, chi phí, k t qu gi m t v trí quan tr ng trong t ch c h ch toán k toán doanh nghi p, có t ch c t t h ch toán doanh thu, chi phí, k t qu m i giúp cho các i t ng s d ng thông tin k toán doanh nghi p có c c n c làm c s phân tích tình hình ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p, ngoài ra nó còn giúp cho i t ng bên ngoài doanh nghi p nh các nhà u t , ng i tham gia góp v n liên doanh, hi u c v tình hình tài chính c a doanh nghi p, v phía Nhà n c nó còn giúp cho Nhà

c qu n lý v mô n n kinh t

1.2 T ch c h ch toán doanh thu trong các doanh nghi p kinh doanh

th ng m i

1.2.1 Nguyên t c t ch c h ch toán doanh thu bán hàng

ch c h ch toán doanh thu bán hàng c n ph i tuân theo nh ng nguyên t c sau:

nh n ng th i theo nguyên t c phù h p và ph i theo n m tài chính

- Doanh thu bán hàng và doanh thu cung c p d ch v ph i tho mãn

ng th i các u ki n ghi nh n doanh thu bán hàng trong u 10 và doanh thu cung c p d ch v trong u 16 c a chu n m c s 14

- Doanh thu (k c doanh thu n i b ) ph i c theo dõi riêng bi t theo

ng lo i doanh thu: Doanh thu bán hàng, doanh thu cung c p d ch v ,

- N u trong k k toán phát sinh các kho n gi m tr doanh thu bán hàng và cung c p d ch v nh chi t kh u th ng m i, gi m giá hàng bán, hàng bán b tr l i thì ph i h ch toán riêng bi t

1.2.2 N i dung t ch c h ch toán doanh thu

1.2.2.1 T ch c ch ng t

ch c ch ng t k toán ph n ánh doanh thu là t ch c vi c ban hành, ghi chép, luân chuy n và l u tr t t c các ch ng t k toán ph n ánh doanh thu s d ng trong doanh nghi p ph c v cho vi c ghi s k toán và t ng

p k toán

* Ch ng t làm c s h ch toán doanh thu bán hàng th ng g m có:

- Hoá n giá tr gia t ng (M u 01 - GTKT- 3LL)

- Hoá n bán hàng (M u 02 - GTGT)

- B ng kê hàng g i bán ã tiêu th

- Các ch ng t thanh toán: Phi u thu, gi y báo Ngân hàng

1.2.2.2 T ch c h th ng tài kho n

ch c h th ng tài kho n k toán doanh thu là t ch c v n d ng

ph ng pháp tài kho n xây d ng h th ng tài kho n trên ph m vi ch ban hành Theo Quy t nh 15/2006 c a B tài chính ban hành thì TK doanh thu

m có: TK511, TK512, TK532, TK531, TK521

1.2.2.3 T ch c s k toán

k toán doanh thu là ph ng ti n ghi chép có h th ng thông tin toán trên c s ch ng t g c ph n ánh doanh thu bán hàng và các ch ng t

nh có liên quan ch t ch v i nhau, bao g m s k toán t ng h p và s k toán chi ti t

1.2.2.4 T ch c báo cáo k toán

Báo cáo k toán doanh thu th c ch t là b ng t ng h p ch tiêu doanh thu b ng ti n trên c s s li u t k toán Trên c s các ch ng t , tài kho n, sách k toán ph n ánh, x lý t ng h p s li u và l p báo cáo nh m cung

p thông tin doanh thu trong k cho các i t ng s d ng thông tin

1.2.3 T ch c k toán doanh thu theo yêu c u qu n tr doanh thu

ch c k toán qu n tr doanh thu ph i s d ng ng th i các ph ng pháp k toán: ch ng t k toán, i ng tài kho n, t ng h p - cân i k toán trong m i liên h ch t ch , có tính ràng bu c nh m cung c p thông tin theo yêu c u qu n tr c a doanh nghi p

1.3 T ch c h ch toán k toán chi phí kinh doanh trong các doanh nghi p kinh doanh th ng m i

1.3.1 Khái ni m và nguyên t c h ch toán chi phí

Khái ni m:

* Chi phí ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p là toàn b hao phí v lao ng s ng c n thi t và lao ng v t hoá mà doanh nghi p ã chi ra trong

t th i k nh t nh, bi u hi n b ng ti n Ngoài ra còn bao g m m t s chi phí c n thi t khác ph c v cho quá trình kinh doanh c a doanh nghi p

Nguyên t c h ch toán chi phí:

- Chi phí kinh doanh c ghi nh n trong Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh khi các kho n chi phí này làm gi m b t l i ích kinh t trong t ng lai có liên quan n vi c gi m b t tài s n ho c t ng n ph i tr và chi phí này

ph i xác nh c m t cách áng tin c y

- Các chi phí c ghi nhân trong Báo cáo k t q a ho t ng kinh doanh ph i tuân th nguyên t c phù h p gi a doanh thu và chi phí

- Khi l i ích kinh t d ki n thu c trong nhi u k k toán có liên

c ghi nh n trong Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh trên c s phân b theo h th ng ho c theo t l

- M t kho n chi phí c ghi nh n ngay vào Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh trong k khi chi phí ó không em l i l i ích kinh t trong các k sau

1.3.2 N i dung t ch c h ch toán chi phí

1.3.2.1 T ch c ch ng t

t c các kho n chi phí phát sinh liên quan n chi phí bán hàng u

ph i có ch ng t k toán h p l , h p pháp, nh ng ch ng t này c l p thành m t s liên nh t nh ph c v nhu c u ghi s k toán tài chính c ng

nh nhu c u qu n lý trong n i b doanh nghi p Các ch ng t này c n c

ki m tra, i chi u c n th n tr c khi ghi s và sau ó c b o qu n và l u

tr theo úng ch qui nh

1.3.2.2 T ch c h th ng tài kho n

ph n ánh chi phí kinh doanh trong k doanh nghi p tu thu c vào

u ki n kinh doanh, lo i hình ho t ng, quy mô doanh nghi p, mà l a

ch n nh ng tài kho n nào theo h th ng tài kho n th ng nh t Nhà n c ban hành theo dõi, ph n ánh tình hình chi phí c a mình, hi n nay trong các doanh nghi p th ng m i ang s d ng h th ng tài kho n th ng nh t c ban hành theo Quy t nh s 15/2006/Q -BTC ngày 20/03/2006 c a B tài chính

1.3.2.3 T ch c s k toán

k toán chi phí là nh ng t r i c xây d ng theo m u nh t nh,

có quan h ch t ch v i nhau c s d ng h th ng hoá thông tin v các kho n chi phí trên c s s li u ch ng t k toán nh m cung c p thông tin

ph c v công tác lãnh o và qu n lý trong doanh nghi p S k toán chi phí

m có s k toán chi phí t ng h p và s k toán chi phí chi ti t

1.3.2.4 T ch c báo cáo k toán

hành l p báo cáo chi phí kinh doanh trong k Các ch tiêu chi phí kinh doanh trong k c ph n ánh trên Báo cáo k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trên các ch tiêu " Giá v n hàng bán", "Chi phí bán hàng", "Chi phí qu n lý doanh nghi p"

1.3.3 T ch c k toán chi phí theo yêu c u qu n tr chi phí

Trên c s s k toán t ng h p, chi ti t chi phí kinh doanh k toán ti n hành l p báo cáo chi phí kinh doanh trong k Các ch tiêu chi phí kinh doanh trong k c ph n ánh trên Báo cáo k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trên các ch tiêu " Giá v n hàng bán", "Chi phí bán hàng", "Chi phí qu n lý doanh nghi p"

1.4 T ch c h ch toán k t qu kinh doanh trong doanh nghi p kinh doanh th ng m i

1.4.1 N i dung t ch c k t qu theo yêu c u k toán tài chính

t qu kinh doanh (KQKD) là k t qu cu i cùng c a ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p sau m t th i k nh t nh

Xác nh k t qu kinh doanh trong doanh nghi p th ng m i k toán s

ng tài kho n TK911 Trên c s s li u v doanh thu, chi phí kinh doanh k toán ti n hành tính toán, k t chuy n xác nh k t qu kinh doanh trong k

ng th i vào s t ng h p và s chi ti t "Xác nh k t qu kinh doanh" Trên

s s li u v doanh thu, chi phí kinh doanh k toán ti n hành tính toán, k t chuy n xác nh k t qu kinh doanh trong k ng th i vào s t ng h p và chi ti t "Xác nh k t qu kinh doanh"

1.4.2 N i dung t ch c k t qu theo yêu c u k toán qu n tr k t qu

toán qu n tr k t qu kinh doanh là th c hi n vi c ghi chép, o

ng, tính toán, thu th p, t ng h p, x lý và cung c p thông tin v k t qu kinh doanh có th nh l ng nh m ph c v ch y u cho các nhà qu n tr doanh nghi p trong vi c ho ch nh, ki m soát và ra quy t nh kinh doanh

trong doanh nghi p kinh doanh th ng m i

- T ch c b máy k toán theo mô hình k t h p gi a k toán tài chính

và k toán qu n tr trong cùng m t b máy k toán

- Các doanh nghi p kinh doanh Vi t Nam nên h c t p mô hình k toán

t h p nh c a M u không làm xáo tr n c c u t ch c b máy k toán trong doanh nghi p m b o ti t ki m th i gian và chi phí

- T ch c k toán nói chung và t ch c h ch toán doanh thu, chi phí và xác nh k t qu nói riêng nên v n d ng mô hình có s d ng các n i dung c a IAS và có s a i phù h p v i c m kinh t qu c gia

và xác nh k t qu kinh doanh trong các doanh nghi p kinh

doanh thi t b y t trên a bàn Hà N i 2.1 T ng quan v doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn Hà N i

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n doanh nghi p kinh doanh thi t b y t

Thi t b y t ã c hình thành t r t s m trên th gi i và hi n nay khoa h c công ngh phát tri n thi t b y t càng hi n i h n r t nhi u và nó

tr thành nh ng lo i máy móc mang tính thi t y u trong cu c s ng con ng i

nh : Máy c ng h ng t , máy CT Scanner, máy ch p m ch máu, máy tán s i ngoài c th , máy cô ban, máy XQuang, máy siêu âm, máy m m t c n th , các máy ph c v cho phát hi n ung th s m, Vi t Nam, t nh ng n m

1945 n c ta c ng ã t s n xu t c b m tiêm, kim tiêm, b ng,kìm p, nh ng do chi n tranh, vi c s n xu t thi t b y t c a n c ta c ng ch

ng l i ó sau chi n tranh và cho n nay n c ta c ng ch s n xu t

c nh ng thi t b chuyên d ng nh n gi n, ho c cùng liên doanh, liên k t

i n c ngoài nh p linh ki n thi t b y t hi n i và l p ráp t i Vi t Nam

ph c v cho khám ch a b nh trong n c, còn l i t t c máy móc hi n i u

ph i nh p t n c ngoài

2.1.2 c m ho t ng kinh doanh thi t b y t

ü Các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn Hà n i h u h t

là t nh p kh u hàng

ü Các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn Hà n i th ng

nh p kh u hàng hoá c a m t s n c có ngành s n xu t thi t b y t phát tri n

nh Nh t B n, Pháp, c và Thái Lan

ü Các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn Hà N i

th ng ho t ng trên ph m vi r ng

ü Hàng hoá c a các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn

Hà n i thông th ng c nh p qua biên gi i ho c qua bi n r i chuy n v kho l u gi t i Hà n i sau ó em phân ph i hàng hoá

t s doanh nghi p ch kinh doanh hàng hoá là thi t b y t thì t

ch c ho t ng kinh doanh theo mô hình t p trung và m t s doanh nghi p có nhi u ho t ng kinh doanh thì t ch c ho t ng kinh doanh theo mô hình phân tán Tuy nhiên, trong t ch c b máy qu n lý thì các doanh nghi p u

qu n lý theo ki u hình tr c tuy n ch c n ng

2.1.4 c m t ch c công tác k toán

* V b máy k toán: Ph ng th c t ch c b máy k toán trong các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn Hà N i hi n nay th ng

c t ch c theo ph ng th c tr c tuy n ho c tr c tuy n ch c n ng

* V t ch c s k toán: Công tác k toán t i các doanh nghi p u

c th c hi n trên các ph n m m k toán v i h th ng s k toán có nh ng

n d ng linh ho t

* V k k toán và báo cáo tài chính: K k toán c a các doanh nghi p

hi n nay có th là quý, có th là tháng

2.2 Th c tr ng t ch c h ch toán k toán doanh thu trong các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t

2.2.1 Các lo i doanh thu, th tr ng kinh doanh và th ph n kinh doanh

- Doanh thu bán hàng hoá: Doanh thu bán hàng hoá là doanh thu doanh nghi p kinh doanh có c t vi c bán máy móc, thi t b

- Doanh thu bán hàng n i b : Doanh thu bán hàng n i b là doanh thu

mà doanh nghi p kinh doanh có c t vi c bán hàng hoá trong n i b doanh nghi p, gi a các n v tr c thu c trong cùng m t Công ty

* Th tr ng mua: Các doanh nghi p ch y u nh p máy móc t Nh t,

c, Pháp

* Th tr ng bán: H u h t các doanh nghi p tiêu th hàng hoá r ng

kh p c n c

2.2.2 T ch c h ch toán doanh thu trong các doanh nghi p

* T ch c ch ng t k toán

Quy t nh 15/2006 g m có:

* T ch c tài kho n k toán

i Công ty TNHH thi t b y t Vi t Nh t và Công ty TNHH thi t b Minh Tâm áp d ng h th ng tài kho n doanh thu theo Quy t nh 15/2006

m có: TK511 "Doanh thu bán hàng hoá" TK512 "Doanh thu bán hàng n i

", TK521 "Chi t kh u th ng m i", TK531 "Hàng bán b tr l i", TK532

"Gi m giá hàng bán"

* T ch c s k toán

- Các doanh nghi p ch y u ghi s theo hình th c Nh t ký chung nh công ty TNHH thi t b y t Vi t Nh t và công ty TNHH thi t b Minh Tâm Các lo i s c dùng là s chi ti t và s t ng h p doanh thu

* T ch c báo cáo doanh thu: Cu i k , k toán các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t trên a bàn Hà N i u ti n hành l p báo cáo tài chính cho

ch tiêu doanh thu bán hàng, ch tiêu doanh thu bán hàng c l p trên báo cáo k t qu kinh doanh, g m có doanh thu bán hàng và các kho n làm gi m doanh thu

2.3 T ch c h ch toán k toán chi phí trong các doanh nghi p kinh doanh thi t b y t

2.3.1 Các lo i chi phí

Các lo i chi phí kinh doanh trong các doanh nghi p kinh doanh thi t b

y t trên a bàn Hà n i không hoàn toàn gi ng nhau Ví d T i công ty TNHH thi t b y t Vi t Nh t chi phí kinh doanh g m có chi phí Giá v n hàng bán và chi phí qu n lý doanh nghi p, T i công ty TNHH thi t b Minh Tâm chi phí kinh doanh g m có chi phí Giá v n hàng bán, chi phí bán hàng, và chi phí

qu n lý doanh nghi p

2.3.2 Qu n lý chi phí

Các doanh nghi p ch y u d a trên m c d toán qu n lý chi phí giá

n hàng bán (Công ty TNHH thi t b y t Vi t Nh t, Công ty TNHH thi t b