Để hoàn thiện, nâng cao công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định, một số giải pháp được đề xuất áp dụng với chi nhánh gồm: giải pháp hoàn thiện quy trình quản lý rủi ro, xây d[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN Error! Bookmark not defined LỜI CẢM ƠN Error! Bookmark not defined.
MỤC LỤC i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v
DANH MỤC BẢNG BIỂU 6
DANH MỤC HÌNH VẼ 7
TÓM TẮT 7 LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THẨM ĐỊNH CHO VAY LĨNH VỰC KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined 1.1 Khái quát về hoạt động cho vay kinh doanh Bất động sản tại các ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.1.1 Đặc điểm của việc cho vay đối với lĩnh vực kinh doanh bất động sản Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Các hình thức cho vay kinh doanh bất động sảnError! Bookmark not defined.
1.2 Nghiệp vụ thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản tại Ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined.
1.2.1 Vai trò của hoạt động thẩm định đối với việc cho vay kinh doanh bất động sản
Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Nội dung thẩm định cho vay đối với lĩnh vực kinh doanh bất động sản của
ngân hàng thương mại Error! Bookmark not defined 1.3 Quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản Error! Bookmark not defined.
1.3.1 Khái niệm về rủi ro, các loại rủi ro được nhận diện trong quá trình thẩm định
cho vay kinh doanh bất động sản Error! Bookmark not defined
Trang 21.3.2 Khái niệm, vai trò của công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho
vay kinh doanh bất động sản đối với ngân hàng thương mạiError! Bookmark not defined.
1.3.3 Quy trình quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh
doanh bất động sản Error! Bookmark not defined
1.3.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định
cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản Error! Bookmark not defined
1.3.5 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm
định cho vay kinh doanh BĐS Error! Bookmark not defined 1.4 Kinh nghiệm quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản tại các ngân hàng khác Error! Bookmark not defined.
1.4.1 Kinh nghiệm trong nước về quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay kinh doanh
bất động sản Error! Bookmark not defined 1.4.2 Bài học đối với Ngân hàng TMCP Công thương Việt NamError! Bookmark not defined.
1.5 Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 - THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THẨM ĐỊNH CHO VAY KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TP HÀ NỘIError! Bookmark not defined.
2.1 Khái quát về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh TP Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh chủ yếu Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh bất động sản tại Ngân Hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh TP Hà Nội Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Tổng quan về hoạt động cho vay kinh doanh bất động sản tại Vietinbank - Chi
nhánh TP Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.2 Quy trình thẩm định tại Vietinbank - Chi nhánh TP Hà NộiError! Bookmark not defined.
Trang 32.2.3 Quy trình quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh bất
động sản tại Vietinbank – Chi nhánh TP Hà Nội Error! Bookmark not defined
2.2.4 Các giải pháp Vietinbank - Chi nhánh TP Hà Nội đã thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay lĩnh vực kinh doanh bất
động sản Error! Bookmark not defined 2.3 Đánh giá chung về công tác quản lý rủi ro trong hoạt động thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh TP Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined 2.4 Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 - GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THẨM ĐỊNH CHO VAY LĨNH VỰC KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TP HÀ NỘI Error! Bookmark not defined.
3.1 Định hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định của Ngân Hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh TP Hà NộiError! Bookmark not
defined
3.1.1 Định hướng chung về hoạt động thẩm định cho vay kinh doanh BĐS Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Định hướng cụ thể nhằm nâng cao công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm
định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh bất động sản tại Ngân Hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh TP Hà Nội Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Giải pháp về việc hoàn thiện quy trình quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định
cho vay kinh doanh BĐS tại Chi nhánh Error! Bookmark not defined
3.2.2 Giải pháp về việc vận dụng hợp lý, khoa học các phương pháp để thực hiện quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS tại Chi nhánh
Error! Bookmark not defined.
Trang 43.2.3 Giải pháp về hoàn thiện nội dung quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho
vay kinh doanh BĐS tại Chi nhánh Error! Bookmark not defined
3.2.4 Giải pháp về nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thực hiện quản lý rủi ro
trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS Error! Bookmark not defined
3.2.5 Giải pháp về nâng cao chất lượng công nghệ, thông tin để thực hiện quản lý rủi
ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐSError! Bookmark not defined.
3.2.6 Các giải pháp khác Error! Bookmark not defined 3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Công thương Việt NamError! Bookmark not defined.
3.3.2 Kiến nghị với nhà nước và các sở, ban, ngành có liên quanError! Bookmark not defined.
3.3.3 Kiến nghị với ngân hàng Nhà nước Error! Bookmark not defined 3.4 Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Vietinbank/NHCT Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương
Việt Nam Vietinbank- Chi nhánh TP Hà
Nội/ Ngân hàng/Chi nhánh
Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2-1 Hoạt động huy động vốn của Vietinbank Hà Nội giai đoạn 2013-2016 - Đơn vị tính:
Tỷ đồng Error! Bookmark not defined
Bảng 2-2 Hoạt động tín dụng của Vietinbank Hà Nội giai đoạn 2013-2016 - Đơn vị tính: Tỷ
đồng Error! Bookmark not defined Bảng 2-3 Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của Vietinbank Hà NộiError! Bookmark not defined giai đoạn 2013-2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2-4 Hoạt động cho vay kinh doanh bất động sản tại Chi nhánh TP Hà Nội Error!
Bookmark not defined
Bảng 2-5 Một số dự án BĐS lớn vay vốn tại Vietinbank CN TP Hà NộiError! Bookmark not defined
trong năm 2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2-6 Cơ cấu cho vay theo ngành năm 2016 của chi nhánh Hà NộiError! Bookmark not defined
Bảng 2-7 Tỷ trọng cho vay BDS và nợ xấu ở CN Hà Nội Error! Bookmark not defined Bảng 2-8 Thang điểm xếp hạng tín dụng Error! Bookmark not defined Bảng 2-9 Chi tiết đánh giá nội dung thị trường đầu vào đối vớiError! Bookmark not defined
dự án kinh doanh BĐS Error! Bookmark not defined Bảng 2-10 Số lượng từ chối cấp tín dụng tại CN Hà Nội Error! Bookmark not defined Bảng 2-11 Thời gian thực hiện quy trình quản lý rủi ro Error! Bookmark not defined
Trang 7DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1-1 Quy trình quản lý rủi ro chung Error! Bookmark not defined Hình 2-1 Cơ cấu bộ máy tổ chức của Vietinbank – Chi nhánh TP Hà NộiError! Bookmark not
defined.
Hình 2-2 Tốc độ tăng trưởng vốn huy động của Vietinbank Hà Nội Error! Bookmark not
defined.
Hình 2-3 Tốc độ tăng trưởng dư nợ của Vietinbank Hà Nội Error! Bookmark not defined Hình 2-4 Cơ cấu cho vay theo nhóm ngành tại Vietinbank CN TP Hà NộiError! Bookmark not
defined.
Hình 2-5 Dư nợ cho vay kinh doanh BĐS phân theo nhu cầu vốn năm 2016Error! Bookmark not
defined.
Hình 2-6 Quy trình cấp tín dụng tại chi nhánh Hà Nội Error! Bookmark not defined.
TÓM TẮT
“Trong giai đoạn hiện nay, để đáp ứng nhịp độ phát triển không ngừng của đô thị
và tốc độ ra đời các dự án bất động sản theo công cuộc đổi mới đất nước, các ngân hàng thương mại chú trọng hơn việc tăng trưởng cả về quy mô và chất lượng tín dụng đối với hoạt động cho vay kinh doanh bất động sản Với mong’muốn đảm bảo chất lượng cho vay đối với lĩnh vực đặc thù này và nâng’cao năng lực cạnh’tranh của ngân hàng trong dài hạn, đòi hỏi chi nhánh phải quan tâm chú trọng đến công tác quản lý rủi ro ngay từ khâu ban đầu là khâu thẩm định đề xuất cho vay Theo đó, nhằm tìm kiếm một số giải pháp góp phần cho sự phát triển của hệ thống ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam,
tác giả lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay lĩnh vực kinh doanh bất động sản tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt
“ Thứ nhất, hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về nghiệp vụ thẩm định cho vay
lĩnh vực kinh doanh bất động sản, công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS tại các NHTM;
Trang 8Thứ hai, phân tích thực trạng, đánh giá chất lượng công tác quản lý rủi ro trong
quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS của Vietinbank- Chi nhánh TP Hà Nội, làm
rõ những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế này trong công tác quản lý rủi ro tại Chi nhánh;
Thứ ba, đề xuất giải pháp và kiến nghị đối với các cơ quan ban, ngành nhằm nâng
cao, hoạt thiện công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS tại Vietinbank – Chi nhánh TP Hà Nội.”
“Cho vay đối với lĩnh vực kinh doanh BĐS là một trong các hình thức cấp tín dụng của ngân hàng cho khách hàng có mục đích sử dụng vốn vay liên quan đến lĩnh vực kinh doanh BĐS (mua bán, cho thuê, chuyển nhượng BĐS), chịu ảnh hưởng từ các đặc điểm của hàng hóa BĐS, nghiệp vụ cho vay đối với lĩnh vực kinh doanh BĐS có những đặc trưng như: phương thức cho vay phần lớn là trung dài hạn, nhu cầu vốn vay giải ngân theo tiến độ dự án, rủi ro trong cho vay cao hơn các loại sản phẩm cho vay khác, lãi suất
áp dụng cao hơn các mục đích cho vay khác, điều kiện ràng buộc khi thực hiện cho vay chặt chẽ
Đối với hoạt động cho vay kinh doanh BĐS, nghiệp vụ thẩm định đóng vai trò giúp đánh giá mức độ khả thi, hiệu quả tài chính của phương án kinh doanh BĐS đề xuất vay vốn, giúp nhận diện, phân tích mức độ rủi ro của phương án để đưa ra các biện pháp hạn chế rủi ro, là căn cứ để đưa ra quyết định có nên tài trợ vốn hay không Các ngân hàng thương mại thực hiện thẩm định cho vay đối với lĩnh vực kinh doanh BĐS thông qua các nội dung: thẩm định khách hàng hay vốn, thẩm định phương án vay vốn (theo các khía cạnh: cơ sở pháp lý, kỹ thuật, công tác tổ chức, quản lý thực hiện, hiệu quả tài chính), thẩm định tài sản bảo đảm
Theo tiêu chí gây ra rủi ro, các loại rủi ro được nhận diện trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh bất động sản cụ thể như sau: nhóm rủi ro phát sinh từ hoạt động thẩm định của ngân hàng (rủi ro phát sinh do những yếu kém của cán bộ thẩm định về chuyên môn hoặc đạo đức, rủi ro phát sinh từ các thông tin thu thập của cán bộ thẩm
Trang 9định), nhóm rủi ro phát sinh từ nội dung thẩm định (rủi ro từ phía khách hàng vay, rủi ro
từ phương án kinh doanh BĐS, rủi ro về tài sản bảo đảm)
Quản lý rủi ro là quá trình tiến hành dự báo, nhận diện, đánh giá những tình huống bất lợi có thể xảy ra trong tương lai để đưa ra các biện pháp và thực hiện các biện pháp đó theo thứ tự ưu tiên theo mức độ phân tích về sự bất lợi nhằm hạn chế, ngăn chặn sự xuất hiện của các tổn thất, sai lệch không mong muốn Đối với việc cho vay kinh doanh BĐS đối mặt với nhiều rủi ro bất ngờ, không chắc chắn xảy ra nhưng khi xảy ra có khả năng gây thiệt hại lớn cho các NHTM thì công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay đóng vai trò rất quan trọng, là khâu không thể thiếu nhằm đảm bảo chất lượng thẩm định
và tính hiệu quả của đề xuất cấp tín dụng
Quy trình quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản không nằm ngoài quy trình quản lý rủi ro chung, gồm 3 bước: phát hiện và nhận diện rủi ro, đánh giá rủi ro và đưa ra biện pháp kiểm soát, hạn chế rủi ro Công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay trong lĩnh vực kinh doanh BĐS chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố vĩ mô như: môi trường chính trị, pháp lý và môi trường kinh tế, bởi khách hàng vay vốn, bởi định hướng quản lý rủi ro của hệ thống ngân hàng, bởi nguồn cung cấp thông tin, giải pháp công nghệ thông tin, bởi nhân lực thực hiện công tác quản lỷ rủi ro, bởi các phương pháp quản lý rủi ro, bởi quy trình thẩm định và quản lý rủi ro của hệ thống Chất lượng công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS được phản ánh qua các tiêu chí như: số lượng dự án kinh doanh BĐS đề xuất vay vốn được thực hiện đầy đủ quy trình quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay trong tổng số dự án kinh doanh BĐS đề xuất vay tại ngân hàng, thời gian thực tế thực hiện quy trình so với thời gian quy định, chỉ số nợ quá hạn/tổng dư nợ, nợ xấu/tổng
dư nợ.”
“Một trong những bài học kinh nghiệm “đắt giá” về việc quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS đối với các NHTM là Đại án “Epco-Minh Phụng”, qua đó có thể đúc kết thành một số bài học kinh nghiệm cho Vietinbank- CN TP
Hà Nội, đó là: phải chú ý nhận diện rủi ro khi thẩm định việc cho vay kinh doanh BĐS
Trang 10đồng thời nhận TSBĐ chính là BĐS đó; để đánh giá đúng về mức độ rủi ro xảy ra cần thu thập thông tin thị trường, xu hướng vận động của thị trường để đưa ra cơ chế phù hợp; để hạn chế rủi ro khi thẩm đinh cho vay phải đảm bảo các nguyên tắc thẩm định, không cho vay dưới chuẩn
Vietinbank – CN TP Hà nội là một trong những chi nhánh lớn của hệ thống NHCT Việt Nam, hoạt động trên địa bàn thủ đô Hà Nội, với những nỗ lực không ngừng, trong giai đoạn 2013- 2016, chi nhánh đều đạt được kết quả tốt về hoạt động huy động vốn, hoạt động tín dụng và các hoạt động dịch vụ khác, luôn thu được nguồn lợi nhuận cao Trong đó tỷ trọng lợi nhuận thu được từ hoạt động cấp tín dụng xấp xỉ 90% Trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2016, dư nợ cho vay kinh doanh BĐS không ngừng tăng trưởng qua các năm, dư nợ cho vay theo lĩnh vực kinh doanh BĐS tập trung chủ yếu là cho vay đối với chủ thể khách hàng doanh nghiệp thực hiện các dự án BĐS trung dài hạn Trong năm 2016, dư nợ cho vay kinh doanh BĐS chiếm tỷ trọng 7,7% tổng dư nợ, xếp sau nhóm ngành viễn thông, vận tải, nhóm ngành công nghiệp khác và nhóm ngành năng lượng, tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp, tỷ trọng nợ xấu từ cho vay BĐS/tổng dư nợ cho vay là 0,17%.”
“Nhằm đảm bảo quản lý rủi ro một cách chặt chẽ, Chi nhánh áp dụng quy trình quản lý rủi ro không tách rời với quy trình thẩm định Mỗi một nội dung trong quá trình thẩm định, chi nhánh thực hiện cả 3 bước trong quy trình quản lý rủi ro: nhận diện, đánh giá và đưa ra biện pháp kiểm soát, hạn chế rủi ro, đưa ra kết luận về rủi ro có thể chấp nhận hay không, là cơ sở để đề xuất việc cho vay hay không phương án của khách hàng Chi nhánh rất chú trọng việc thực hiện quản lý rủi ro trong thẩm định, Chi nhánh đã đưa
ra được một số giải pháp nâng cao chất lượng quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay, từ đó gặt hái được một số kết quả tích cực như từ chối được các dự án được đánh giá khả năng rủi ro cao, hạn chế được tỷ trọng nợ xấu từ cho vay kinh doanh BĐS
so với tổng dư nợ ở mức độ thấp Tuy nhiên, công tác quản lý rủi ro trong quá trình thẩm định cho vay kinh doanh BĐS tại Chi nhánh vẫn chưa toàn diện, còn hạn chế như: Nội dung phân tích rủi ro được phân tích chưa kỹ lưỡng, chủ yếu tập trung ở nội dung hiệu